Eintrag · Mittellateinisches Wb.
baro m.
1. baro, -onis m. (orig. MLWgerm., ut MLWvid., cf. v. MLWWartburg, Frz. etym. Wb. I. p. 254sq.) MLWscript.: pa-paro: MLWl. 25.29.35.50. 52. bor-boro: MLWl. 28. bur-buro: MLWl. 49. barr-barro: p. 1377,11.1378,18. MLWal. baur-bauro: MLWl. 35. -rvbarv(us)(us): MLWl. 50. MLWform. MLWdecl. II.: -onbaron(us)(us): p. 1377,55. adde MLWIoh. Codagn. trist. p. 41,26 -isbaronis (p. 45,16). p. 52,26 -ibaroni. MLWChart. Pomm. A 313. 334 -orum. -rbaror(us)(us): MLWl. 29. 31.35.49sq. MLWmetr.: bă-băro: p. 1377,6.1379,7. bā-bāro: p. 1377,7. de re v. K.-J. Hollyman, Le développement du vocabulaire féodal en France. 1957. p. 122sqq. I usu vetustiore MLWi. q. vir — Mann (cf. Gloss. III 285,59 St.- S. paro goumo. 691,65 -obaro como commen): A latius: MLWLex Sal. Merov. 31,1 si quis -embaronem ingenuum (om. pars MLWcodd.) de via sua ostaverit. MLWLex Ribv. 61,12 si quis hominem regium tam -embaronem (bor-boro A2. B2) quam feminam de mundeburde regis abstulerit (MLWsim. 61,13). 86,1 si quis -obaro (paro, barum, vir MLWsim. MLWvar. l.) seu mulier Ribvaria ... aliquem perdiderit. MLWEdict. Roth. 14 si quis homicidium ... penetraverit in -ebarone (-obaro 3, homine 2, MLWom. 8) libero aut servo vel ancilla. MLWPactus Alam. II 32 si femina -ebarone ... subdulo clamaverit. 36 si -obaro fuerit de minoflidis. 41 si quis mortuatus fuerit -obaro aut femina, qui qualis fuerit MLWeqs. (inde MLWLex Alam. 69 -obaro [baronem, barum, baurum, parum, virum MLWsim. B]). MLWLex Raet. Cur. 9,2,1 -esbarones hac mulieres, si crimen equale habunt, non in una carcere mittantur. 18,6 liberi, sive -obaro sive mulier. MLWAnnal. Sangall. Bal. MLWa. 805 perrexit ... Karolus in Saxonia ... et multis (sic) -esbarones et mulieres inde adduxit. accedit notio praestantiae: MLWCapit. reg. Franc. 295 p. 424,29 quae (capitula) ... cum inlustribus viris et sapientibus -busbaronibus vestris (sc. regis) observanda delegistis. MLWForm. Senon. II MLWadd. 4 p. 225,21 non movet bracco tale -embaronem. MLWVita Deic. 34 (12) praefectorios -esbarones ... alienis uti solaciis. B strictius: 1 vir plenae libertatis — vollfreier Mann: MLWEdict. Roth. 17 si quis ex -busbaronibus (om. 5) nostris ad nos voluerit venire. v. et MLWl. 26. 2 vir minoris libertatis — minderfreier Mann: MLWPactus Alam. V A 1 si lisa fuerit, solvat solido uno et tremisse si ancilla fuerit, solvat solido uno; si -obaro (-us, burus, barvus, parvus MLWvar. l.) fuerit, similiter; si servus fuerit, medio solido. MLWChart. Sangall. A 7 p. 7,28 (a. 741) damus ... mancipios tres et p-esparones quattuor. 3 ?servus — ?Sklave: MLWAldh. epist. 4 p. 483,7 eorum -esbarones et hostes exercitu superato (-tosbarotos MLWcod. et MLWHraban. inst. cler. 1,3 p. 12,5) sub corona vendere solebant Romani (Isid. MLWorig. 9,4,31 mercennarii sunt MLWeqs. cft. MLWed.). II usu recentiore MLWi. q. vir vel vasallus ex altiore nobilitate ortus — Mann oder Lehensträger aus höherem Adel, Baron: A de tota nobilitate (summo principe terrae excepto; saepe MLWi. q. magnas — ein Großer): 1 spectat ad imperium, regnum: a gener.: MLWDipl. Loth. III. 109 (ex Italia) placuit nobis ex consilio -umbaronum nostrorum. MLWOrd. coron. imp. 14,2 imperator cum ... omnibus -busbaronibus suis, clericis et laicis, osculatur pedes ... pape. MLWRob. Tor. chron. MLWa. 1159 p. 510,11 rex Angliae ... capitales -esbarones suos ... secum duxit. MLWOtto Frising. gest. 2,16 p. 118,27 marchio de Monteferrato ..., qui pene solus ex Italiae -busbaronibus civitatum effugere potuit imperium (cf. MLWOtto Sanblas. chron. 28 p. 39,23 Italicis -busbaronibus). Const. I 225,4 legati ... ex parte regis Anglici et -umbaronum eius ... iuraverunt, quod MLWeqs. MLWGisleb. Mont. chron. 35 p. 68,11 Ivo ... omnium -umbaronum Francie sapientissimus. MLWChart. Burgenl. 155 p. 114,18 militi de Aragonia ... regi ... inter alios -esbarones nostros ... famulari [] volenti. MLWBurch. Ursb. chron. p. 31,7 causas singulorum determinare studuit imperator, primo pauperum, deinde -umbaronum et postremo civitatum. persaepe. in regnis antiquis: MLWPs. Arist. lap. I p. 205,4 Alexander precepit suis -busbaronibus, quod MLWeqs. MLWAlbert. Stad. Troil. 1,283 Anchises, Anchisiades aliique -esbarones adveniunt. in fabula: MLWNivard. Ysengr. 3,1130 emendabile crimen -umbaronum meritis extitit (cf. 3,1078. 5,185). b de functione iurisdictionis sim.: MLWRob. Tor. chron. MLWa. 1182 p. 533,4 prohibuit rex, ne aliquis -umbaronum teneret curiam. MLWChart. Burgenl.267 p. 191,43 sentenciam -umbaronum nostrorum. 438 sub pendentibus sigillis ... patrum ... ac aliorum barronum ..., iudicum ... per regem ... deputatorum. 558 una cum -busbaronibus nostris ... sentencialiter decrevimus (sc. rex), quod MLWeqs. MLWChart. Carinth. V 46 -esbarones nostri (sc. regis Ungariae) electi et assumti in arbitros. MLWal. 2 spectat ad ducatum, comitatum, (archi)episcopatum sim.: a gener.: MLWBalder. Alber. 10 p. 248,27 episcopi ... et provinciae nostrae -esbarones. MLWChart. Eichsf. 114 omnium circa -umbaronum astipulatione. Chart. Maurimon. (ed. I. D. Schoepflin, Alsatia dipl. I p. 227,12) liberi dicuntur mansi -busbaronibus inbeneficiati, neque censum solventes neque triduana servicia facientes; cum caballis abbati serviunt. MLWChart. Heinr. Leon. 104 p. 159,1 -busbaronibus nostris, omnibus videlicet Northalbingie comitibus. MLWChart. Helv. arb. 3 p. 4,13 presentibus -busbaronibus tam comitis quam Sedunensis episcopi. MLWGisleb. Mont. chron. 147 p. 226,9 aliquem -embaronem Flandrensem. MLWDial. cler. et laic. p. 318,43 vos -esbarones sui (sc. episcopi depositi) excessus fautores ... eratis. MLWOtto Sanblas. chron. 11 p. 13,3 consules Mediolani aliarumque dignitatum -esbarones. MLWChron. Erf. mod. MLWa. 1211 p. 210,15 Guncelinus (sc. dapifer Ottonis regis) universos Thuringie -esbarones convenit et singulos ... conduxit, ut domino suo hereditario, scilicet lantgravio, publice renunctiarent. saepe. b de functione iurisdictionis sim.: MLWChart. march. Misn. II 405 (a. 1174) coram ... presentia mihi (sc. lantgravio) ... astipulantium tam liberorum quam ministerialium clarissimorum -umbaronum. MLWChart. Heinr. Leon. 108 auctoritate nostra et -umbaronum nostrorum. MLWChart. Oelsn. 38 graves causas nos (sc. dux) iudicabimus, scilicet capitales, per nos vel per alium -embaronem nostrum. MLWal. 3 usu vario: MLWIoh. Codagn. gest. 17 p. 493,6 multi christianorum -esbarones capti sunt, scilicet camerarius regis Francie, episcopus ..., comes MLWeqs. MLWChart. Bern. II 229 p. 242,19 neutra civitatum aliquem -umbaronum recipere in burgensem ... tenetur. Geneal. Mett. tit. (MLWMGScript. XXV p. 381,28) principes, duces, comites, marchiones et multi alii -esbarones dicuntur ex ipsius (Arnulfi, Metensis episcopi) consanguinitate ... processisse. MLWAlbert. M. eth. 8,3,3 p. 543b,17 sicut ... est ... aristocratia ... in ordinatione parium in principatu, ... quos vulgariter -esbarones vocamus. MLWSalimb. chron. p. 28,6sq. erat episcopus ... cum religiosis religiosus, cum militibus miles, cum -busbaronibus -obaro. MLWal. B de parte nobilitatis: 1 de ordine (sc. opponuntur aliae dignitates): a spectat ad imperium, regnum: α gener.: Ioh. Wig. chron. MLWa. 1128 (MLWMG Script. XIII p. 131,34) iurant ... omnes comites, -esbarones, vicecomites quique nobiliores milites. MLWActa imp. Stumpf 530 p. 746,33 aliquis dux, princeps, legatus, vicarius, marchio, comes, -usbaronus. MLWRahew. gest. 3,4 p. 169,28 Bolizlaus dux ... -esbarones et principes nostros ... conveniens. MLWRyccard. chron. MLWa. 1231 p. 173,21 comes vel -obaro, qui decem feudis preerit. MLWa. 1232 p. 182,17 imperator ... exercitum congregat militum et -umbaronum. MLWConr. Fab. Gall. 10 omnis ordo perturbatus principum, comitum et -umbaronum. MLWBurch. Ursb. chron. p. 97,29 timor ipsius (imperatoris) cecidit super -esbarones et milites; hi namque in Alamannia plerumque solent esse predones. MLWActa imp. Winkelm. I 759 iusticiariis, comitibus, -busbaronibus, secretis, castellanis, militibus et ceteris officialibus. MLWChart. Carinth. V 224 p. 149,30 principes, archiepiscopos, ... comites, -esbarones, ministeriales. MLWAlbert. Mil. temp. 277 p. 534,15 multi -esbarones seu proceres et milites capti fuerunt. saepe. v. et p. 1379,34. β de functione iurisdictionis sim.: MLWGesta Bert. 3,12 hanc terram abbas ... favore comitis et -umbaronum, qui iudices curie erant, ... sibi acquisito recuperavit dictante et iudicante curia. MLWChart. Basil. C I 92 p. 62,24 facta ... secundum iuris ordinem inquisitione ... tam a principibus quam nobilibus [] et -busbaronibus ... sententia arciepiscopi fuit ... confirmata. MLWActa imp. Winkelm. I 942 cum ... comitibus et -busbaronibus regni nostri ... concessimus ..., quod ipsi in terris eorum annales iudices ordinent. MLWChart. Brixin. 99 dictantibus eas principibus, -busbaronibus et nobilibus ... subscriptas optinuit electus sentencias. Gesta Leod. (MLWMGScript. XXV p. 131,32) de consensu omnium primatum ac -umbaronum, qui ducatus, marchias ac comitatus vel feoda iudicialia tenent in Leodiensi dyocesi ab imperatore descendentia, pacem ... ordinavit episcopus. MLWChart. Nuremb. 473 considentibus principibus ac honorabili caterva comitum et -umbaronum MLWeqs. MLWChart. Carinth. V 242 contra formam pacis, que a ... rege Romanorum est instituta ex consilio principum et -umbaronum. 332a p. 204,29 laborare aput ... principes, comites et -esbarones et ministeriales ..., quorum confirmacio fuerit necessaria ad maiorem ... nostri (sc. episcopi Babenbergensis) prolati arbitrii firmitatem. MLWal. b spectat ad ducatum, comitatum, (archi)episcopatum sim.: α gener.: MLWGesta Camer. cont. II 354,3 p. 242 Flandrensis comes ... pro defunctis barronibus et pro captis militibus submonuit Montesium comitem. MLWChart. Bund. 270 (epist. papae) ducem Apulię, principem Capuę ac ceteros -esbarones et capitaneos terrę in hominium ... recepimus. Const. I 146,3 cunctis inbeneficiatis a Coloniensi archiepiscopo -busbaronibus et ministerialibus. MLWGisleb. Mont. chron. 9 p. 14,23 cum quamplures principes, duces et -esbarones scilicet et comites et alii nobiles ... pacis Leodiensi iusticie habeant respondere. MLWChart. Babenb. 297 ut altitudo et libertas sua (sc. viri nobilis Sigefridi) ... augeatur ..., quicquid a nobis (sc. duce) in feudo ... perceperit, libere et absolute sibi damus ... quasi proprias res ut -obaro iure perpetuo possidendum ... et collocamus eum quasi unum -embaronem. MLWChart. episc. Halb. 882 p. 147,5 (epist. papae) -esbarones ... et nobiles, ministeriales, vassallos et alios homines ipsius ecclesie a iuramento fidelitatis ... absolvens legatus. saepe. β de functione iurisdictionis sim.: Guim. MLWposs. (MLWMGScript. XIII p. 711,35; MLWa. 1070/92) abbas ... annuente comite, capitulo et -busbaronibus ... conrodia ... redemit. MLWRahew. gest. 4,62 p. 306,12 assensu ... capitaneorum, -umbaronum nobilium tam infra Urbem quam extra Urbem habitantium. MLWChart. Bund. 375 p. 280,35 quales possessiones ... episcopus cum consilio ... ecclesie advocati nec -umbaronum necnon et ministerialium delegavit abbatisse. MLWChart. Lamb. Leod. 100 p. 157,23 de consilio ... principum ... ac -umbaronum suorum et tocius familie sue (sc. episcopi). MLWChart. Tirol. 733 advocacias, iura vel iurisdictiones comiti, -ibaroni aut plebeio militi in beneficio conferre. MLWal. c usu vario: MLWChart. select. Keutgen 139,44 (s. XII./ XIII.) si quis burgensis noster ... legationem ... ad aliquem comitem vel -embaronem agere presumpserit. MLWChron. Reinh. MLWa. 1085 p. 527,2 multos nobiles, comites, -esbarones et milites ad religionem trahebant viri religiosi. MLWBurch. Ursb. chron. p. 103,49 (epist. papae) postulantes (sc. papa) ... competentem numerum bellatorum ... a regibus et principibus et comitibus et -busbaronibus aliisque magnatibus. MLWConr. Mur. summ. 6,1 p. 427,34 comites palatini, simplices comites, vice comites, senatores, magnates seu -esbarones, ... nobiles MLWeqs. MLWal. 2 de singulis personis: a strictius: MLWChart. Mog. B 67 p. 71,2 (a. 1158) testes sunt ... de -busbaronibus Cuonradus et frater eius, comites de Kereberch, ... Marcwardus de Bergestat (MLWChart. episc. Halb. 308 t. sunt ... canonici ...; -esbarones vero Sifridus, Ludolfus, Arnoldus; castellani ...; ministeriales. cf. MLWChart. civ. Vratisl. 46 p. 46,6 sub testimonio nostrorum [MLWsc. ducis] -umbaronum Hevradi, procuratoris nostri, Symonis palatini MLWeqs.). MLWChart. Burgenl. 57 p. 30,44 dilectus ac fidelis -obaro noster (sc. regis) Dominicus banus. MLWRyccard. chron. MLWa. 1232 p. 177,8 magister iustitiarius ... inquisitiones ... per Robbertum de Busso, -embaronem de comitatu Molisii, aperiri iussit. MLWal. accedit ad notionem tituli: MLWChart. Rhen. inf. I 493 (a. 1184) quod ... emerit quoddam allodium ... a manu cuiusdam liberi -isbaronis Huberti (MLWVita Gebeh. Salisb. II 9 p. 40,10 cuidam nobili et libero -ibaroni Bawariae Werenhero in matrimonio erat sociata). MLWChart. Tirol. 880 presentibus et cooperantibus ... comitibus et -busbaronibus Hartmanno de Dilingen, Chuonrado de Wirtenberc comitibus, Friderico de Truhendingen, Heinrico de Niphen ... -busbaronibus, ministerialibus MLWeqs. Const. III 141,2 Zmilonem de Belkaw -embaronem ac magistrum Ulricum [] notarium. usu MLWattrib.: MLWChart. Sind. 4 p. 98,2 (a. 1146) pars ęcclesię tradita ... a Cnone quodam milite -ebarone pro filia sua. b latius MLWi. q. dominus, vir (illustris) — Herr, (berühmter) Mann (cf. p. 1376,40sqq.): MLWTheod. Amorb. Bened. II 1 p. 260,1 quibus (episcopis) cum dicerent monachi: ‘o boni -esbarones’. MLWDonizo Mathild. 1,576 innumerae gentes secum de fratre dolentes concurrunt voces de tali dantque -ebarone. Hist. Steinv. (MLWMGScript. XIII p. 727,60) solent vulgo appellare -embaronem eum virum, quem vel honoribus vel opibus vel viribus amplum laudant. MLWHist. de exp. Frid. imp. p. 88,6 datis a soldano decem admiratis et aliis decem magnis -busbaronibus obsidibus. Chron. Vill. 27 (MLWMGScript. XXV p. 207,25) cum autem hic inclitus -obaro (sc. dux Brabantiae) non haberet heredem. MLWThom. Tusc. gest. p. 518,21 quod ipsum in regno magnum -embaronem efficeret. MLWSalimb. chron. p. 166,16 fuit autem Paulus Traversarius pulcherrimus miles et magnus -obaro. p. 584,10 venit magister campanae fundendae ad Parmenses de Pisis sicut magnus -obaro indutus sollemniter. MLWAlbert. Mil. chron. 1tit. de Ptolemeo Dionisio ... et aliis -busbaronibus (sc. de Catone, Caesare, Virgilio MLWsim.). MLWal. Humperdinck