lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

vrone

mhd. bis mnd. · 5 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

Lexer
Anchors
11 in 5 Wb.
Sprachstufen
2 von 16
Verweise rein
11
Verweise raus
11

Eintrag · Mhd. Handwörterbuch (Lexer)

vrône stswm.

Bd. 3, Sp. 530
vrôn, vrône stswm. gerichtsbote, büttel Gr.w. 3,745. 5,595. Rudolst. r. 208,1. vgl. Halt. 534. Dwb. 4,233.
107 Zeichen · 13 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 1050–1350
    Mittelhochdeutsch
    vrônestf.

    Mhd. Wb. (Benecke/Müller/Zarncke) · +5 Parallelbelege

    vrône stf. was dem herrn (geistlich und weltl.) angehört Gr. 3,145. RA. 230. Schmeller 1,613. swer der frône flîʒig ist,…

  2. 1200–1600
    Mittelniederdeutsch
    vrone

    Mnd. Handwb. (Lübben/Walther) · +4 Parallelbelege

    vrone, sw. m. Gerichtsdiener, Büttel, Scharfrichter.

Verweisungsnetz

17 Knoten, 16 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 5 Kompositum 6 Sackgasse 6

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit vrone

51 Bildungen · 42 Erstglied · 8 Zweitglied · 1 Ableitungen

vrone‑ als Erstglied (30 von 42)

vrônebōde

MNWB

vrone·bode

vrônebōde (-bade) , m. , im allg. syn. mit 2 vrône, es ist das Wort des Ssp., wo die Flexion des Adj. 1 vrône und die Bedeutung des vrône bō…

vrônebote

Lexer

vrone·bote

vrôn-bote , vrône-bote swm. BMZ = der vrône bote: bote gottes, von gott Walth. 12,6. und was dirre swarz man dar zuo geordent von gote, daʒ …

vrônedechan

AWB

vrone·dechan

vrônedechan mhd. st. m. — Graff III, 807 s. v. frôno. urone-dechen: nom. sg. Gl 3,378,54 ( Jd ). Erzdechant, der oberste der Dechanten ( als…

vrônegëlt

Lexer

vrone·gelt

vrône-gëlt stm. ein register zu den fasnachthûnern und dem frônegelde Mich. M. hof 27. 46. vgl. Gff. 4,193. Dwb. 4,238.

vrônehort

Lexer

vrone·hort

vrône-hort stm. erne mûʒe den zins geben, den frônehort erheben Mar. 191,37.

vrônekanzelære

AWB

vrone·kanzelaere

vrônekanzelære mhd. st. m. — Graff III, 807 s. v. frôno. urone-cancelere: nom. sg. Gl 3,379,1 ( Jd ). Erzkanzler ( der königlichen Kanzlei )…

vrônekōrn

MNWB

vrone·korn

°vrônekōrn Kornabgabe an die Herrschaft („annona que v. dicitur” Ub. Hochst. Halberst. 3, 40).

vrônekost

BMZ

vrone·kost

vrônekost stf. taxatio publica, polizeilich gesetzter preis. Schmeller 1, 613. 2,341.

vrônekriuze

BMZ

vrone·kriuze

vrônekriuze stn. das heilige kreuz des herrn. dîn einborner sun wart an dem frônekriuze wunt MS. 2,137. a.

vrônekrü̑ze

MNWB

vrônekrü̑ze , n. , heiliges Kreuz (Nd. Kbl. 21, 28 Anm.), vgl. 1 vrône.

vrônemate

BMZ

vrone·mate

vrônemate pratum publicum. vgl. Scherz 440 u. fronewise Haltaus 543.

vrônematte

Lexer

vrone·matte

vrône-matte f. BMZ Oberl. 440. der schultheiʒ sol ouch frônematte hân Gr.w. 1,727. vgl. vrônwise.

vrônemâʒ

BMZ

vrone·maz

vrônemâʒ stn. mustermass u. gewicht. alleu gelöt maʒ wag süllent nach fronmaʒʒ gezaichent sein münch. stdtr. 329. aller manchlich sol nach f…

vrônenamt

MNWB

vronen·amt

vrônenamt (-ampt) , n. , 1. Amt des Gerichtsdieners , Büttels, Ratsboten. °2. erbliches Richteramt am Hofe des Bremer Erzbischofs .

vrônenbot

MNWB

vronen·bot

°vrônenbot (-boet) , n. , Aufgebot zum Gericht (Ch. d. d. St. 24, 42).

vrônenknecht

MNWB

vronen·knecht

vrônenknecht , m. , 1. Knecht des Büttels, Gerichtsdiener. °2. Bergbote und Obersteiger (Goslarer BergR.).

vrone als Zweitglied (8 von 8)

binnenvrone

KöblerMnd

binnen·vrone

binnenvrone , sw. M. nhd. Gerichtsdiener, Büttel Hw.: s. būtenvrōne E.: s. binnen (1), vrone L.: MndHwb 1, 280 (binnenvrône) Son.: örtlich b…

bûtenvrône

MNWB

buten·vrone

° bûtenvrône , m. , Gerichtsbüttel, (in Werl sind ein b. und ein binnenvrône ).

erfvrône

MNWB

erf·vrone

° erfvrône , m. , „ dey erffvronen off erffrichtere mögen Privilegye unde Ervebreue besegelen ” (Soester Schra), Unterrichter, der die Urtei…

hofvrône

MNWB

hof·vrone

° hofvrône , meist hōves- (haves-), m. , Gerichtsdiener , Unterrichter am Gericht eines Adels- oder Gutshofes (Westfalen).

lantvrône

MNWB

lant·vrone

° lantvrône (-froene) , m. , für den ganzen Landbezirk zuständiger Niederrichter (: hōvesvrône [Werd. Urb. A 525]) (westfäl.). —

vrîvrône

MNWB

vri·vrone

°vrîvrône , m. , Fronbote, Gerichtsbeamter, Gerichtsbote des Freigerichts, heimlichen Gerichts, de (ge)swōren v. (Westfalen).

Ableitungen von vrone (1 von 1)

entvrône

LexerN

ent-vrône stf. aufhebung der gerichtl. beschlagnahme Erf. w. 2,106.