tenor

tenor -oris m. I. Betonung, Tongebung, Ton, Tonhöhe II. Bezeichnung für die Kirchentonarten III. Tonbereich, Ambitus IV. Bezeichnung für den Rezitationston (Reperkussionston) bzw. den Anfangston der Differenzen („Saeculorum amen“-Formeln) in der Psalmodie V. Kennmelodie, Singweise VI. Bezeichnung für das Aushalten eines Tons, Tondauer VII. Bezeichnung für die Differenz („Saeculorum amen“-Formel) in der Psalmodie VIII. ‚Tenor‘ (Grundstimme eines mehrstimmigen Satzes) IX. Tenorlage X. Bezeichnung für den Anfangston des Psalmtons — I. accent, production of sound, tone, pitch II. term that designates the modes III. tonal compass, ambitus IV. term that designates the recitation tone (the repercussion tone) or the initial pitch of the differences (‘saeculorum amen’ formulas) in psalmody V. characteristic melody‚ tune VI. term that designates the sustaining of a tone, duration of a tone VII. term that designates the difference (‘saeculorum amen’ formula) in psalmody [] VIII. ‘tenor’ (principal voice of a polyphonic composition) IX. tenor register X. term that designates the initial pitch of a psalm tone I Betonung, Tongebung, Ton, Tonhöhe — accent, production of sound, tone, pitch [syn.: accentus, tonus] [s.VI] LmLCassiod. inst. 2, 5, 8: Tonus est totius constitutionis armonicae differentia et quantitas, quae in vocis accentu sive tenore consistit (inde LmLIsid. etym. 3, 20, 7. LmLGloss. Boeth. mus. 2, 14, 12, 3. LmLAurelian. 5, 9. LmLAurelian. 8, 4. LmLMod. Volunt autem p. 80. LmLCompil. Casin. 46, 1. LmLAnon. Prag. 160. LmLCompil. Paris. I p. 192. LmLLambertus plan. 46. LmLHier. Mor. 4, 38 (p. 17). LmLQuat. princ. 3, 14. LmLQuat. princ. 3, 20. LmLAnon. Carthus. pract. 15, 52. LmLFlor. Fax. 2, 4, 2. Trad. Holl. XIV 10, 3). [s.VII] LmLIsid. etym. 1, 18, 1: accentus et tonos et tenores dicunt (sc. Latini), quia ibi sonus crescit et desinit. [s.IX] LmLGloss. Mart. Cap. 939/361, 11-2: ‚una intentione‘ i. uno tenore, ut sit aut acuta aut gravis (sim. LmLRemig. Aut. 501, 3: ‚una intentione‘ id est simili tenore). LmLAurelian. 17, 18: A quinta autem incipiens syllaba ... finitur ita, ut quintam sui finis syllabam pronam reddat, quartam vero flexibilem, sed in quodam tenore manentem, tertiam denique in imis deprimit. LmLAurelian. 19, 13: Quinta (sc. sillaba) autem, sexta ac septima, videlicet ‚he‘, ‚-tri‘ et ‚fi-‘, gravi tenebuntur tenore. LmLAurelian. 8 p. 136: tonorum sive, ut nonnulli, tenorum multimodas inflexiones ... Hii quidem toni apud gramaticos et lectores sunt tres: acutus, gravis, circumflexus. [s.XI] LmLBerno ton. p. 81b: Differentia VII ultimum sonitus sui tenorem, idest ‚-men‘, eodem quinto a finali superius loco, quo desinit melum, incipit. LmLBerno ton. p. 84b: Differentia quarta eundem quem et superior ordiendi optinet locum, sed non similem in penultimo „amen“ reddit sonum. Unde non adeo delinquit, si quis vel superiores antiphonas huius soni tenore proferat vel istas superioris differentiae sono in concinendo pronuntiet. (?) LmLFrut. ton. p. 122: Quaedam enim eius (sc. differentiae) antiphonae in medio diapente loco, videlicet quo et superiores quatuor differentiae ordiuntur, quaedam vero in quinto a finali loco superius, quo et ultimum soni sui tenorem in „saeculorum amen“ ponit, incipiuntur, ideoque ipse ultimus tenor in quibusdam citius, in quibusdam morosius profertur. LmLFrut. ton. p. 131: „Vere non est hic aliud“; prior tamen regulare tenor teneatur. (?) LmLFrut. ton. p. 140: principales antiphonae ..., quae a finali chorda incipiunt, ubi etiam „saeculorum amen“ ultimus tenor sortitur finem. LmLQuaest. mus. 1, 11 p. 23: visum est modernis melius et rationabilius his vocibus additis in superioribus melodias habere sui tenorem acuminis, quam indecentius inclinatas reflecti inferius octavis locis. [s.XIII] LmLIoh. Aegid. 13, 10: Iohannes vero dixit tonos esse ordinationes vocum per tenorem. Et tonus dicitur a ‚tonando‘, id est a forti sono, quia tenorem soni designat. (?) [s.XV] LmLIoh. Olom. 3 p. 8: Ex praenominatis literis in serie manuali et limitibus collocatis octo quidem primae ... propter demissos in cantu vocum suarum tenores graves vocantur. LmLTrad. Holl. VI 6, 2. LmLIoh. Hoth. mens. II 4, 2: Modus vero dicitur de maxima et de longa, ultra quas nemo communiter vocem sub uno spiritu ac tenore retinere potest. II Bezeichnung für die Kirchentonarten — term that designates the modes [syn.: tonus] [s.IX] LmLAurelian. pr. 3: rogatus a fratribus, ut super quibusdam regulis modulationum, quas tonos seu tenores appellant, ... praescriberem sermonem. LmLAurelian. 6, 7: Constat autem omnis musica simphoniis sex, sonitibus quindecim, tenoribus octo. (?) III Tonbereich, Ambitus — tonal compass, ambitus 1 Definition [s.XIII-XIV] LmLEngelb. Adm. 4, 40, 7: Tenor in musica accipitur duobus modis: Uno modo pro perfecto ordine unius [] integri dyapason cum omnibus suis vocibus mediis, sicut superius accepimus, cum de tetracordis agebamus. 2 Gebrauch — usage [s.IX] LmLAurelian. 12, 16 p. 144: Quarta (sc. varietas) est, que dulcem versiculi pandit finem atque in meditullio retinet tenoris. (?) LmLAurelian. 14, 1: Autentus tritus huiusmodi habet introitum: Ant. ‚Ecce Deus adiuvat me‘, cuius versiculi finis in meditullio tenoris ultimam sustinet syllabam neque enim sursum sublimatur neque deorsum deprimitur, sed initio contentus est introiti (sim. LmLAurelian. 14, 1 p. 148). (?) LmLAurelian. 18, 25: Responsoria autem gradalia officii et tractus necne alleluia, sed et prolixas antiphonas letaniarum atque rogationum ceteraque huius modi ... non intromittantur per tenores ceu introitui et reliqua istius modi. (?) LmLAurelian. 19, 2: ad modulationes inflectere versuum, ... uti prudens dinoscere queat cantor varietates versuum in armonico vergentes tenore; quoniam quidem sunt nonnulli toni, qui prope uno eodemque modo ordinem versuum in suamet retinent inflexione et nisi aut in medio aut in fine provida inspectione aut perspicatione antea circumvallentur oculo, unius toni tenor in alterius permutabitur. Quod studiosus cantor in his duobus tonis, videlicet plagis proti et plagis tetrardi otius valet agnoscere. (?) [s.XII] LmLAnon. Cist. I 6 p. 34: Luce siquidem clarius est, cantum illum male et inordinate compositum, qui vel ita deprimitur, quatenus prout decet audiri nequeat, vel ita elevatur, ut cantari non valeat. Sic enim debet fieri, ut in inferioribus auditorem habeat et in superioribus prolatorem. Huius mediocritatis tenorem quidam in octo, quidam in novem vocibus esse voluerunt. [s.XIII-XIV] LmLEngelb. Adm. 1, 14, 15: dyapason, que tamen non est consonancia differencialis secundum Gwidonem, quia non facit aliam speciem vocis, sed eandem in acutis, que erat in gravibus, et sub eodem tenore variato solum per acutum et grave. LmLEngelb. Adm. 1, 14, 18: in VII vocibus usque ad octavam perficitur dyapason, in qua omnis cantus musicus sufficienter cantatur, et quidquid ultra cantatur est idem tenor diversificatus solummodo per acutissimum et gravissimum. LmLEngelb. Adm. 2, 1, 8: unus perfectus tenor musice consonancie octo vocibus sive sonis musicis terminatur et conpletur et non pluribus nec paucioribus. LmLEngelb. Adm. 2, 10, 9: dyapason et dicitur maxima consonancia, quia est per maximum intervallum, et dicitur perfectissima, quia est a prima voce ad ultimam in numero earum vocum, que conplete continent perfectum tenorem musicum, videlicet in quo omnis cantus sufficienter secundum musicam cantari potest. Unde etiam dicitur dyapason, id est consonancia perfecta vel consonancia de omnibus, scilicet vocibus, que conplent unum perfectum tenorem musicum, que sunt numero VIII^o voces. al. IV Bezeichnung für den Rezitationston (Reperkussionston) bzw. den Anfangston der Differenzen („Saeculorum amen“-Formeln) in der Psalmodie — term that designates the recitation tone (the repercussion tone) or the initial pitch of the differences (‘saeculorum amen’ formulas) in psalmody 1 Definition [s.XI-XII] LmLIoh. Cott. mus. 11, 3: Et tenores quidem in musica vocamus, ubi prima syllaba „saeculorum amen“ cuiuslibet toni incipitur. Quasi enim claves modulationes tenent et ad cantum cognoscendum nobis aditum dant (inde LmLAnon. Pannain p. 110. LmLTrad. Holl. VIII 25, 6. LmLAnon. Carthus. inton. 7. Trad. Holl. XI 4, 2. Trad. Holl. XI 6, 14. Trad. Holl. XXIII 2, 2, 2. Trad. Holl. XXIV 10, 3 (En). LmLTrad. Holl. III 8, 4. LmLConr. Zab. tract. AT 3. Trad. Holl. XXI 7, 39). [s.XIV] LmLSumm. Guid. comm. 4, 2: tenores, id est inceptiones „saeculorum“. LmLIac. Leod. spec. 6, 79, 3: Sumitur enim tenor etiam in cantu tripliciter: ... tertio modo dicitur tenor locus ille, in quo incipiunt differentiae „saeculorum“ cuiuslibet [] toni. LmLIac. Leod. spec. 6, 79, 4. [s.XV] LmLGob. Pers. p. 192a: octo tenores tonorum habemus, hoc est tonorum inceptiones. Unde nota deserviens illi syllabae ‚sae-‘ in ista dictione ‚saeculorum‘ tenor dicitur. LmLAnon. Carthus. inton. 5: tenor, prout hic sumitur, est inceptio illius „euouae“ cuiuslibet toni, quod representat „seculorum amen“. LmLLad. Zalk. 4, 68 glo.: Item tenor est linea vel spacium, in qua vel in quo ipse tonus ponit suum principium vel in quo vel qua „euouae“, id est „seculorum amen“, alicuius toni incipit (sim. LmLSzydlov. 10, 1). 2 Gebrauch — usage a allgemein — general [s.IX] LmLAurelian. 16, 11: Tertia (sc. varietas) est, quae tenorem huius toni (sc. autenti tetrardi) in sui possidet initio, sed ob protelationem syllabarum longe aliter ab his distat. (?) LmLAurelian. 17, 17: Quarta (sc. divisio) est, quae tenorem versiculi usque in quintam ante novissimam syllabam ... conservat. (?) [s.XI] LmLComm. Guid. 30-31 p. 142. (?) LmLVers. Ars humanas p. 110a. (?) LmLQuaest. mus. 1, 18 p. 40: tanta auctoritate in troporum dominantur dispositione (sc. tres species consonantiarum) ut constitutiones differentiarum, tenores psalmorum, principia cantionum itemque principia finesque omnium distinctionum infra suum cohibeant principatum, nec unquam audeant a finali transcendere alias quartam vocem in diatessaron alias quintam in diapente. (?) LmLIoh. Cott. mus. 11, tit.: De tenoribus modorum et finalibus eorum. Sicut autem octo sunt toni, ita et octo eorundem sunt tenores. Tenor autem a ‚teneo‘ ... dicitur (inde LmLAnon. Pannain p. 110. LmLTrad. Holl. VIII 25, 3. LmLGob. Pers. p. 192a. Trad. Holl. XI 4, 1. Trad. Holl. XI 6, 3. Trad. Holl. XXIII 2, 2, 1. Trad. Holl. XXIV 10, 2 (En). LmLTrad. Holl. III 8, 2. LmLConr. Zab. tract. AT 1. Trad. Holl. XXI 7, 38. Trad. Holl. XVII 225). LmLIoh. Cott. mus. 11, 22-24. LmLIoh. Cott. mus. 22, 60: Illae (sc. differentiae) autem neque competentes neque necessariae sunt, quae non in recto tenore, sed secundum libitum canentium adaptantur (inde LmLTon. Vatic. 12, 3 p. 196. LmLIac. Leod. spec. 6, 85, 54. LmLIoh. Olom. 9 p. 43. Trad. Holl. XXIV 17, 5. sim. LmLAnon. Carthus. inton. 15). [s.XII] LmLAnon. Pannain p. 107. [s.XIII-XIV] LmLEngelb. Adm. 4, 5, 6. LmLIac. Leod. spec. 6, 80, 7: intonatio alicuius antiphonae in quolibet versu ipsius psalmi terminatur secundum cantum „saeculorum amen“ illius antiphonae. Hoc autem de differentiis, quotquot fuerint, unius toni regulariter tenendum est, quod omnes quantum ad suum principium cum tenore illius toni conveniunt, non sicut quantum ad finales ipsarum voces; omnes enim in eodem incipiunt loco, quamvis in fine distinguantur. Differentiae igitur a tenoribus distinguuntur, quia unius toni unus est tenor regulariter, sed nihil prohibit unius toni plures esse differentias. LmLIac. Leod. spec. 6, 81, 8: In tactis antiphonis et consimilibus patet defectus contra tonorum regulares tenores et principia „saeculorum“. LmLIac. Leod. spec. 6, 83, 12: Conveniunt primus et sextus tonus in principio suae intonationis et in medio, quia idem est tenor unius et alterius, licet generaliter non observetur, ut, qui conveniunt in tenore, communicent in mediatione. LmLIac. Leod. spec. 6, 85, 52: ubi differentia regularem tenet tenorem et regularem sequitur intonationem antiphonarum sui toni. LmLIac. Leod. spec. 6, 86, 4: descendendo a tenore vel principio „saeculorum“ ad proximam vocem. LmLIac. Leod. spec. 6, 86, 5: flexio fit descendendo a tenore per semiditonum. LmLIac. Leod. spec. 6, 86, 11: sive tacta antiphona sit octavi toni sive primi, „saeculorum“ illi appositum irregulare est et quantum ad tenorem, quia nec incipit in tenore toni octavi nec primi. Verum est, quod quidam, qui faciunt illam antiphonam octavi toni, duas primas voces illius „saeculorum“ ponunt in tenore primi toni sic: (sequitur exemplum). LmLIac. Leod. spec. 6, 96, 10: Item regulare [] est, ut finalis vox mediationis in loco tenoris sui toni se teneat. al. LmLSumm. Guid. 212: Qualiter octo tonis cantus distinguitur omnis, / sic et eorundem distinguimus octo tenores (inde LmLGob. Pers. p. 192a. Trad. Holl. XI 4, 16). (?) [s.XV] LmLAnon. Carthus. nat. 1, 10: Talis cantus talem habet proprium tonum, id est proprium tenorem. LmLAnon. Carthus. inton. 25: sicut toni habent suos proprios tenores, sic etiam habent et proprias inceptiones. al. Trad. Holl. XI 6, 1: cuilibet tono accidunt quinque, scilicet sedes finalis, tenor, natura, regula et licencia. Trad. Holl. XXIV 17, 26: intonacio psalmorum fiat et inchoatur in tenore cuiuslibet toni, sive sit autentus sive plagalis (sim. LmLTrad. Holl. II 4, 76. LmLTrad. Holl. V 4, 162. LmLLad. Zalk. 4, 91. Trad. Holl. XXI 10, 11). Trad. Holl. XX 4, 28: Est vero in cantibus mixtis sive communibus, qui scilicet autenti plagalisque ius quasi communiter tenent, diligenter advertendum, ne quis cantus plagalium tenorem sui „euouae“ incipiendo transcurrat. LmLConr. Zab. tract. AX 1. al. LmLTrad. Holl. VIII 25, 1-2. LmLTrad. Holl. III 8, 1. al. LmLReg. comp. p. 193: Omnis cantus iudicandus est per tenorem et sedem finalem atque ascensum et descensum. LmLSzydlov. 10, 7: Tales autem tenores in numero sunt octo, secundum quod octo sunt toni principales. al. Trad. Holl. XXI 7, 41: dicuntur tenores quasi quedam claves, cantum que retinent, ne excurrat, et sedes finalium vel affinalium ad cantum quoque, cuius toni <sit>, additum preparant et ostendunt. b mit Angabe von Tonstufen — with indication of pitches [s.XI-XII] LmLQuaest. mus. 1, 19 p. 47: Extendit autem (sc. tertius tonus) contra omnium autentorum legem inceptiones suas et tenorem in sextam a finali vocem (inde LmLIac. Leod. spec. 6, 45, 13). LmLIoh. Cott. mus. 11, 5: sicut fines octo tonorum in quattuor notis, quae ob id etiam finales dicuntur, dispositi sunt, sic octo tenoribus, videlicet tonorum aptitudinibus notae quattuor attributae sunt, sed diverso modo. Semper enim duorum troporum finis ad unam respicit itemque duorum ad unam, et sic per caetera. In tenoribus vero non ita est; nam nunc quidem unus in una, nunc vero tres in una considerantur. Est autem in ⋅F⋅ tenor secundi toni, in ⋅a⋅ acuta primi, quarti, sexti. In ⋅c⋅ tertii, quinti, octavi, in ⋅d⋅ septimi. Nec incongrue tenor secundi et septimi singularia sibi loca vendicarunt, quoniam iste secundus in quartam maxime descendit, et septimus prae caeteris omnibus ascendit (inde LmLAnon. Pannain p. 110. LmLTrad. Holl. VIII 25, 10. LmLAnon. Carthus. inton. 9. Trad. Holl. XI 4, 9. Trad. Holl. XI 6, 6. Trad. Holl. XXIII 2, 2, 4. Trad. Holl. XXIV 10, 4 (En). LmLTrad. Holl. III 8, 10. LmLConr. Zab. tract. AT 5. Trad. Holl. XXI 7, 42. Trad. Holl. XVII 226. sim. LmLSumm. Guid. comm. 4, 2. LmLGob. Pers. p. 192a). [s.XIII] LmLAmerus 15, 5: De tenoribus vocum tonorum, idest „seculorum“, per istos versus habemus: Primus cum quarto, sextus simul incipit ex ⋅a⋅. / Tercius, octavus, quintus simul incipit ex ⋅c⋅, / ⋅F⋅, quia secundus erit, ⋅d⋅ septimus altior istis. LmLEngelb. Adm. 4, 25, 14: Voces ergo incepcionis ipsarum notantur hiis versibus: ⋅a⋅ tenor est primi, quarti sextique tonorum. / Porro secundus ab ⋅F⋅ oriatur, septimus a ⋅d⋅. / Tercius et quintus, necnon octavus amant ⋅c⋅. [s.XIV] LmLSumm. Guid. 217: Primus, quartus, sextus habent ⋅a⋅lamire tenorem. / ⋅F⋅fa secundus habet; est septeni ⋅d⋅lasolre. / Octavo, quinto, terno ⋅c⋅solfaut addes (inde LmLTrad. Holl. III 8, 20). LmLSumm. Guid. comm. 4, 16: de differentia tonorum secundum tenores. ... omnibus tonis commune est non habere tenorem sub suo finali et ultra quintam tenorem non habere excepto solo tertio, qui tenorem habet in sexta pro ipsa quinta. ... Item conveniunt autenti in eo, quod suos tenores habent supra tenores suorum plagalium ad duas cordas excepto solo septimo, qui octavam transcendit tantum in una corda (inde LmLGob. Pers. p. 192b). [s.XV] LmLIac. Twing. p. 146, 14: <Quaenam sint finales, quinam tenores.> Pri^mus re [] la, se^cundus re fa, ter^cius mi fa, quar^tus quoque mi la, / quin^tus fa fa, sex^tus fa la, sep^timus ut sol, oc^tavus tenet ut fa. Predictos versus sic intellige: ‚pri- re la‘, id est, omnis antiphona primi toni finitur in re et eius tonus ac psalmus incipiunt in la. LmLGob. Pers. p. 192a. al. Anon. Gemnic. 3, 3, 125: Hoc tenore tonus tibi quintus erit concinendus (cum melodia) (sim. Trad. Holl. XIX 535). LmLTrad. Holl. IX 2, 3, 82: Et per hoc tonalis ambitus omnium tonorum transpositorum et non transpositorum sic faciliter haberi potest. Nam primus tonus, cum desinit in ⋅D⋅ finale, ... et facit suum tenorem in ⋅a⋅ acuto. Si autem desinit in ⋅a⋅ acuto, ... tenorem vero suum habebit in ⋅e⋅ superacuto. eqs. LmLAnon. Carthus. inton. 12: versus: ⋅A⋅ retinet primi, quarti sextique tenorem. Trad. Holl. XI 4, 37: Versus: Estque commune tono sub fine suo, quia nulli / nec supra quintam tenor est, soli nisi trito, / qui capit sextam, pro qua tonus ille severus. Trad. Holl. XXIII 2, 2, 9 (sim. Trad. Holl. XXI 7, 52). Trad. Holl. XXIV 16, 73: primus tonus ponit tenorem suum in ⋅a⋅lamire per dyapente a sede finali, 2^us in <⋅F⋅faut per semiditonum a sede finali, 3^us in> ⋅c⋅solfaut per semitonium cum dyapente a sua sede finali, 4^us in ⋅a⋅lamire acuto per dyatesseron a sede finali, 5^us in ⋅c⋅solfaut per dyapente a sede finali, 6^us in ⋅a⋅lamire acuto per ditonum (sim. LmLLad. Zalk. 4, 68. Trad. Holl. XXI 10, 8. Trad. Holl. XXI 10, 22. Trad. Holl. XVI 3, 1, 39). al. LmLTrad. Holl. II 4, 250: secundum modernos tunc psalmi minores sub tono 5^to incipiendi sunt in ⋅c⋅solfaut, quia ibidem iste tonus ponit tenorem sui „Euouaen“ (sim. LmLTrad. Holl. V 4, 391. LmLLad. Zalk. 4, 234). al. LmLTrad. Holl. III 8, 5: si cantus cessat in <⋅D⋅sol>re, tenor imponitur in ⋅a⋅lamire vel in ⋅F⋅faut. Si in ⋅E⋅lami cessat, tunc tenor in ⋅c⋅solfaut vel iterum in ⋅a⋅lamire. Si vero cantus cessat in ⋅F⋅, tunc tenor imponitur in ⋅c⋅solfaut vel ⋅a⋅lamire. Si vero cantus finitur in ⋅G⋅ finali, tunc tenor imponitur in ⋅d⋅lasolre vel ⋅c⋅solfaut. LmLTrad. Holl. V 4, 119: primus tonus regulariter terminatur in ⋅D⋅solre et regulariter ponit tenorem sui „euouae“ in ⋅a⋅lamire in diapente, id est in quinta a sede finali. Si vero primus tonus terminatur alibi, videlicet in sede minus principali, ut est in ⋅a⋅lamire, sic iterum ponit tenorem sui „euouae“ in diapenthe superius, id est in quinta ab eadem sede minus principali, scilicet in ⋅e⋅ acuto. al. LmLTrad. Holl. VII 4, 241. Trad. Holl. XX 4, 41. LmLLad. Zalk. 4, 152. Trad. Holl. XVI 3, 1, 43: Tenor seu intonacio primi - secundi - 3^cii - 4^ti - 5^ti - 6^ti - 7^mi - 8^vi toni est in ⋅F⋅faut - ⋅C⋅faut - ⋅G⋅solreut - ⋅E⋅lami - ⋅F⋅faut - ⋅F⋅faut - ⋅d⋅lasolre - ⋅G⋅solreut in semiditono - tono - semiditono - unisono - unisono - unisono - diapenthe - unisono a sede finali (fortasse ex errore; cf. Trad. Holl. XVI 3, 1, 39). LmLSzydlov. 9, 17-18. LmLSzydlov. 10, 8. LmLSzydlov. 13, 134: versus circa responsoria tercii toni semper incipiuntur in ⋅c⋅ acuto, ubi tenor, et finiuntur in ⋅G⋅ gravi. eqs. LmLSzydlov. 13, 253: Quarta differencia octavi toni, que modo ab aliquibus tonus vocatur peregrinus, ille habet tenorem suum in ⋅G⋅ gravi in cantu directo et in ⋅d⋅ acuto transposito. al. Trad. Holl. XXI 10, 81. al. Trad. Holl. XXVI 139. Trad. Holl. XVII 349. al. V Kennmelodie, Singweise — characteristic melody, tune [s.IX-X] LmLReg. Prum. ton. p. 223b: Incipiunt responsoria de primo tono; authenticus protus. NONANNOEANE. R. „Confirmatum est cor“. V. „Domus pudici pectoris“. ... Nam omnia responsoria, quae secundum suprascriptum tenorem modulantur, de primo tono sunt. [s.XI] LmLTon. Aug. p. 84: tonus omnis de suo quisque finali incipiendi regulam, ascendendi ac descendendi metam, omnem cursus tenorem metiatur. LmLTon. Aug. p. 103b: ille (sc. antiphonae) inquam alterato meli tenore ab eisdem prescriptis sint diverse. LmLTon. Aug. p. 106b: habens tamen ipsa (sc. differentia) cum secundi diffinitione toni eundem melodie tenorem, eamdem cursus metam. LmLTon. Aug. p. 116a: omnes (sc. antiphonae) in tenore[] meli adeo sibi conformes. al. [s.XIII] Ton. Sar. p. 44: contingit, quod totus cursus sive tenor sit septimi (sc. toni) et sola incepcio octavi, ut propter solam incepcionem neupma et differencia octavi imponitur. Et sic fit, <ut> incepcio utraque conveniat, sed tamen in tenore est distancia. [s.XIV] LmLGuido Dion. 2, pr. 48: neuma ... absque dictionibus et sillabis supra ultimam sillabam antiphone simpliciter et pure prolatum leniter et cum quadam modulatione suavi antiphonam ipsam secundum preteriti cantus tenorem et modum ad finem perducit. (?) LmLPs.-Mur. mod. p. 102a: quatuor sunt claves proprie tenoris finales, scilicet: ⋅D⋅E⋅F⋅G⋅. (?) [s.XV] Trad. Holl. XXIV 17, 166: Tali tenore tonus cantabitur peregrinus (cum melodia) (sim. LmLTrad. Holl. II 4, 362. LmLTrad. Holl. V 4, 504. LmLTrad. Holl. VII 4, 303. LmLLad. Zalk. 4, 310. LmLSzydlov. 13, 257). LmLTrad. Holl. III 11, 23: Psalmi introituum tali tenore iubilantur: Tercius habet tenore tali in cantu isto tonari (cum melodia). LmLTrad. Holl. III 12, 21: Alii ponunt hunc versum quoad textum: Quartus hoc tenore meat, sed ista calle finitur artificiali (cum melodia). VI Bezeichnung für das Aushalten eines Tons, Tondauer — term that designates the sustaining of a tone, duration of a tone A generell — general 1 Definition [s.XV] LmLPs.-Guido form. 1, 13: Tenor autem est mora uniuscuiusque vocis (inde LmLTrad. Holl. VI 6, 14. LmLIac. Theat. 15). 2 Gebrauch — usage [s.XI] LmLGuido micr. 15, 14: Ac summopere caveatur talis neumarum distributio, ut cum neumae tum eiusdem soni repercussione, tum duorum aut plurium connexione fiant, semper tamen aut in numero vocum aut in ratione tenorum neumae alterutrum conferantur atque respondeant (inde LmLAribo 23 p. 48. al. LmLComm. Guid. 71 p. 153. LmLQuaest. mus. 1, 22 p. 62. LmLAnon. Pannain p. 117. ad loc.: LmLComm. Guid. 48-54 p. 152). LmLGuido micr. 15, 49: ut in unum terminentur partes et distinctiones neumarum atque verborum nec tenor longus in quibusdam brevibus syllabis aut brevis in longis obscoenitatem paret (inde LmLMetrol. 80 p. 88). LmLPs.-Guido form. 1, 9: Musica vox fit motione. Motio autem habet in se tenorem, qui quantitatem motionis exsequitur ita, ut, si motus fuerit brevis, perparvus existat et tenor, quod, si maior, ampliorem habebit tenorem. Musicus autem motus fit sex solummodo modis, id est tono, semitonio, semiditono vel trihemitonio, ditono, diatesseron et diapente. Intueri ergo libet, ut secundum quod creverit motus, crescat et tenor, verbi gratia, ditonus duplum est tono, propterea et duplum habebit tenorem (inde LmLTrad. Holl. VI 6, 15). (?) B speziell — specific 1 für das verlängerte Aushalten des Schlußtons — for the sustained lengthening of the final tone a Definition [s.XI] LmLGuido micr. 15, 7: Tenor vero, id est mora ultimae vocis, qui in syllaba quantuluscumque est amplior in parte, diutissimus vero in distinctione, signum in his divisionis existit (inde LmLAribo 49 p. 68. LmLComm. Guid. 2-3 p. 148. LmLComm. Guid. 73 p. 154. LmLQuaest. mus. 1, 22 p. 62. LmLIoh. Cott. mus. 11, 4. LmLAnon. Pannain p. 110. LmLAnon. Pannain p. 116. LmLMetrol. 47 p. 83. LmLIac. Leod. spec. 6, 79, 3. LmLTrad. Holl. VIII 25, 9. ad loc.: LmLEngelb. Adm. 4, 40, 10: Gwido describit tenorem dicens, quod tenor est mora protensionis ultime vocis. LmLIac. Leod. spec. 6, 79, 4: Tenor secundo modo respicit finem cantus). LmLAribo 48 p. 67: Tenor est ultimae vocis protensio (sim. LmLComm. Guid. 72 p. 153). [s.XIII-XIV] LmLEngelb. Adm. 4, 40, 7: Tenor in musica accipitur duobus modis: ... accipitur pro mora tractus vocis, in qua est finis et punctus distinctionis cantus regularis. [] b Gebrauch — usage [s.XI] LmLGuido micr. 18, 35: Saepe autem, cum inferiores trito voces cantor admiserit, organum suspensum tenemus in trito; tunc vero opus est, ut cantor in inferioribus distinctionem non faciat, sed discurrentibus sub celeritate vocibus praestolanti trito redeundo subveniat et suum et illius laborem facta in superioribus distinctione repellat. Item cum occursus fit tono, diutinus fit tenor finis, ut ei et partim subsequatur et partim concinatur. LmLComm. Guid. 27 p. 150: Tenor alius repercussus, alius non repercussus, ut ille, per quem distinctionem syllabasque et neumas discernimus, quando in fine aliquarum vocum aliquamdiu immoramur. [s.XIII-XIV] LmLEngelb. Adm. 4, 40, 2: Distinctio igitur in cantu regulari est divisio cantus sub vocis illius tenore et pausa, que magis consona fuerit fini. LmLEngelb. Adm. 4, 40, 5. 2 für das verlängerte Aushalten eines Tons — for the sustained lengthening of a tone [s.XI] LmLGuido micr. 15, 11: Sicque opus est, ut quasi metricis pedibus cantilena plaudatur et aliae voces ab aliis morulam duplo longiorem vel duplo breviorem aut tremulam habeant, id est varium tenorem, quem longum aliquotiens apposita litterae virgula plana significat (inde LmLComm. Guid. 25 p. 149. ad loc.: LmLComm. Guid. 25 p. 149). LmLComm. Guid. 28 p. 150: Repercussio alius morula, alius tremula, et hoc est: aut habeant morulam aut tremulam, id est varium tenorem per varium impulsum, non per variam vocem, quia eadem est, quae duplo brevior vel longior quantum ad se non est. LmLComm. Guid. 30 p. 150: Dixi tremulam esse varium tenorem. LmLComm. Guid. 32 p. 150: dicit (sc. Guido) eundem tenorem et varium et longum, quia idem sonus alibi est varius et alibi longus. al. [s.XII] LmLAnon. Pannain p. 116: componenti considerandum est, quod, si libet discantum cum cantu incipi, licet vel in quinta vel in octava. Sed in quinta vel in octava hoc modo, ut aliquantulus tenor (id est mora) sit in quarta vel in septima, unde progrediatur ad quintam et octavam. Verbi gratia: Sit cantus in ⋅D⋅, tenor discantus taliter formetur a quarta ad quintam: ⋅g⋅g⋅a⋅. Item sit cantus in ⋅D⋅, tenor discantus talis erit a septima ad octavam: ⋅c⋅c⋅d⋅. VII Bezeichnung für die Differenz („Saeculorum amen“-Formel) in der Psalmodie — term that designates the difference (‘saeculorum amen’ formula) in psalmody [syn.: tonus] 1 Definition [s.XIII-XIV] LmLPs.-Mur. summa 1821: Tenor etiam equivocum est ad multa. ... Tenor autem in musica est aptitudo quedam modulationis tenens cantum infra terminos toni sui. Tenor cantus observatur per has duas dictiones „seculorum amen“ et maxime per has et non per alias, quia sunt finis versiculi, qui frequentissime solet proferri. Differentia est inter tropum <et> tenorem, quia ipse tropus incipit quandoque in principio cantus, quandoque in medio, quandoque prope finem. LmLHeinr. Eger 5 p. 60: Tenores etiam habent toni singuli certos. Psalmodia enim in singulis tonis per unam certam chordam currit et communiter in linea excepto septimo tono, in quo currit in spatio, a qua chorda tonali in principio sive medio et fine psalmodia ipsa declinat modicum declinantibus ab ipsa plus hinc inde antiphonis vel introitibus sub et supra. Et haec declinatio ab ipsa in fine dicitur tenor. Est igitur tenor cursus cantualis circa finem psalmodiae a chorda cantuali declinans et ex hoc et certum tonum indicans. Et dicitur a ‚tenendo‘, quia totum cantum et psalmodiam sicut medium quoddam continet ludentibus hinc inde supra ipsum et infra aliis notis cantuum. [s.XV] LmLAnon. Carthus. nat. 1, 9: est propria notificatio et discretio cantus per „euouae“, quod significat „seculorum amen“ ... Et talis propria notificatio cantus dicitur tenor, a ‚teneo‘, ‚tenes‘, quia clavem modulationis tenet et ad cantum cognoscendum et discernendum aditum nobis prebet. LmLLad. Zalk. 4, [] 7: Alio modo tonus capitur aduc dupliciter: primo pro solius „euouae“ consideracione sive „seculorum amen“, quod idem est, secundum quod psalmos accentuamus. Et sic capitur, cum dicimus: Ista antiphona habet talem differenciam vel tale capitale. Et alio nomine vocatur tenor. 2 Gebrauch — usage a generell — general [s.XI] LmLPs.-Guido form. ton. 1, 20: haec subsequens (sc. formula) nihil distat a praecedente, nisi quod ampliorem tenorem eius distinctio vel finis retinet et hoc brevior est: „saeculorum amen“. LmLPs.-Guido form. ton. 1, 73. (?) [s.XV] LmLTrad. Holl. VIII 25, 7: Qui tenores hiis litteris post antiphonas figurantur, scilicet „Euouae“, que tolluntur ab hiis diccionibus „seculorum amen“, a qualibet scilicet sillaba suam vocalem auferendam (sim. Trad. Holl. XI 4, 3. Trad. Holl. XI 6, 5. Trad. Holl. XXIII 2, 2, 2. Trad. Holl. XXI 7, 39). LmLTrad. Holl. VIII 28, 12: Hec etenim sunt principia prothi autenti. Et penes varietatem principii attendenda est varietas differenciarum eiusdem toni quantum ad tenorem vel „seculorum amen“. Trad. Holl. XI 4, 51: Versus: Est ad finem rediens aut non tenor omnis. / Si non, autenti est, si sic, collateralis. Trad. Holl. XI 6, 15: tenores valent nobis ad hoc, ut congrue reddant finem cuiuslibet cantus ad eorum debitum principium, unde solent inchoari. Si enim tenores non essent, contingeret cantum inferius descendere, quam oportet. Et dicitur tenor a ‚tonos‘. Trad. Holl. XXIII 2, 4, 8. al. Trad. Holl. XXIV 17, 124. LmLTrad. Holl. V append. 3, 2: Primus autem autentus tonus habet quinque differencias. Tenor prime differencie finitur in ⋅a⋅ et habet sub se antiphonas primi toni in ⋅D⋅ ad ⋅a⋅ per dyapenthe ascendentes ... Secunda differencia finit tenorem suum in ⋅D⋅ et continet quasi omnes antiphonas a ⋅C⋅ ad ⋅D⋅ et amplius sine dyapenthe ascendentes ... Quarta differencia circumflectit finem tenoris sui a ⋅G⋅ in ⋅a⋅ ad ⋅G⋅ redeundo et continet antiphonas ab ⋅F⋅ inceptas per ⋅G⋅ ad ⋅a⋅ ascendentes. al. Trad. Holl. XXI 4, 32. al. Trad. Holl. XVII 356. al. b speziell für die Hauptdifferenz einer Kirchentonart — specifically for the principal difference of a mode [s.XI] LmLFrut. brev. 13 p. 100: Octavus quinto in medio respondens tali tenore concluditur (cum melodia) (inde LmLTheog. Mett. 38, interp. 1a (p. 194b). LmLTon. Vatic. 12, 10 p. 228. sim. LmLAnon. Ratisb. 8, 8, 9: „Octavus secundo respondens in medio tali tenore concluditur“. LmLAnon. Claudifor. 4, 9, 20. Trad. Holl. XXIV 17, 156. LmLTrad. Holl. II 4, 338. LmLTrad. Holl. III 16, 19. LmLTrad. Holl. V 4, 478. LmLTrad. Holl. VII 4, 269. LmLLad. Zalk. 4, 291. Trad. Holl. XVII 389). [s.XIII-XIV] LmLPs.-Mur. summa 1834: quamvis tot sunt tenores quot toni, principium tamen unius tenoris est pluribus continue quandoque, quandoque non. LmLPs.-Mur. summa 1893: tenor cuiuslibet toni, qui est „seculorum amen“. LmLPs.-Mur. summa 1904: unum „seculorum“ uni tono assignavimus pro tenore, tenor tamen uniuscuiusque toni vel unam habet differentiam vel plures preter secundum, cui absque differentia sufficit ipse tenor. al. LmLSumm. Guid. 212: Qualiter octo tonis cantus distinguitur omnis, / sic et eorundem distinguimus octo tenores (inde LmLGob. Pers. p. 192a. Trad. Holl. XI 4, 16). (?) LmLSumm. Guid. comm. 4, 20: omnibus plagalibus est commune, quod tenore suo reflectantur ad sua domicilia, quod minime convenit autentis, unde in hoc valde distant tenores plagalium a tenoribus autentorum. Unde datur pro brevi regula: Omnis tenor est ad domicilium rediens vel non; si non, autenti est; si sic, plagalis est (inde LmLGob. Pers. p. 192b. LmLGob. Pers. p. 196b). LmLSumm. Guid. ton. 32: Septimus hoc tenore finitur „saeculorum amen“ (cum melodia). LmLHeinr. Eger 5 p. 61: Subscribuntur autem communiter tenoribus vocales de „saeculorum amen“, scilicet „euouae“, propter finem [] psalmodiae sub cursu ipsorum antiphonis vel introitibus applicandum. Et sunt octo tenores octo tonis correspondentes. al. [s.XV] LmLGob. Pers. p. 196a: versus responsoriorum, qui in cotidiano usu sunt, sic ordinati sunt, quod quilibet versus ibi habet principium, ubi tenor sive „saeculorum“ illius toni principium habet excepto secundo tono, qui hoc non semper tenet. LmLAnon. Carthus. inton. 6: Habet enim quilibet tonus in cantu proprium „euouae“, quod <commune> dicitur eius tenor. Et proprie dicitur tenor, ubi prima sillaba „seculorum amen“ incipit alicuius toni. Trad. Holl. XI 4, 49: omnis saltem capitalis aut in fine tangit finalem sui toni aut non. Si non, tunc est tenor autenti. Si sic, tunc est tenor plagalis (sim. Trad. Holl. XXIII 2, 2, 26. LmLSzydlov. 10, 20. Trad. Holl. XXI 7, 60). Trad. Holl. XXIII 2, 6, 16: Finalis autem sive tenor introituum toni 2ⁱ communiter est iste, ut sequitur: „Euouae“ (cum melodia). al. LmLTrad. Holl. III 10, 11. LmLTrad. Holl. V append. 3, 32. Trad. Holl. XXI 7, 66: sicut 8 sunt tenores principales, littere 4^or terminales ... sic eciam octo tenoribus adoptantur 4^or littere iniciales. al. c im Hinblick auf die Anfangstöne der Differenzen — with reference to the initial pitches of the differences [s.XIV] LmLSumm. Guid. comm. 4, 16: de differentia tonorum secundum tenores. ... Conveniunt autem autenti specialiter in eo inter se, quod omnes tenorem suum incipiunt in quinta excepto solo tertio, qui incipit a sexta. ... Item notandum pro regula, quod omnis tenor aut est ultra quartam incipiens aut in ipsa quarta aut sub quarta; si est incipiens ultra quartam, autenti est; si in quarta vel sub quarta, plagalis est (inde LmLGob. Pers. p. 192b). LmLHeinr. Eger 5 p. 61: autenti ... tenores in chorda sua tonali iam dicta, quae scilicet semper in quinta a finali currit, ... inchoant excepto tertio tono, qui hoc facit ex sexta ... Plagales vero ... tenores suos etiam in chorda sua tonali vel a tertia a finali sicut secundus et sextus vel a quarta sicut quartus et octavus inchoant. [s.XV] LmLTrad. Holl. VIII 25, 15: omnes antiphone, que finiunt in ⋅D⋅ gravi et tenor seu „seculorum amen“ incipit in ⋅a⋅ acuto, sunt primi toni. Et omnes antiphone, que finiunt in ⋅D⋅ gravi et tenor incipit in ⋅F⋅ gravi, sunt secundi toni. Omnes autem antiphone, que finiunt in ⋅E⋅ gravi et „seculorum amen“ incipit in ⋅c⋅ acuta, sunt 3ⁱⁱ toni. Sed omnes antiphone, que finiunt in ⋅E⋅ gravi et „seculorum amen“ incipit in ⋅a⋅ acuta, sunt 4^ti toni. Trad. Holl. XI 4, 42: omnis tenor aut incipit ultra quartam sui finalis aut in quarta vel infra quartam. Si incipit supra quartam, tunc est tenor autenti. Si autem manet in quarta vel infra quartam, tunc est tonus plagalis (sim. Trad. Holl. XXIII 2, 2, 23: ... infra quartam, tunc est tenor plagalis. LmLSzydlov. 10, 33). Trad. Holl. XI 6, 13: Tenor secundi toni incipit in ⋅F⋅ finali. Tenor primi toni, tenor quarti, tenor sexti incipiunt in ⋅a⋅ acuta. Tenor tercii incipit in ⋅c⋅ affinali. Tenor quinti toni in ⋅c⋅ affinali. Tenor septimi toni incipit in ⋅d⋅ affinali. Tenor octavi incipit in ⋅c⋅ acuto. al. Trad. Holl. XXIII 2, 9, 16: omnes antiphone ... finientes in ⋅F⋅, quarum tenor incipit vel incipere potest in ⋅c⋅ acuto, sunt quinti toni. al. LmLLad. Zalk. 4, 75 glo.: primus tonus terminatur in ⋅D⋅solre, et tenor eius incipit in ⋅a⋅lamire eqs. LmLSzydlov. 10, 21: inicia tenorum omnium tonorum tam in cantu directo quam in transposito (cf. Hirschmann, Szydlovita p. 549). LmLSzydlov. 10, 22: regule de tenoribus, quas assignat Theogerus in sua musica. al. Trad. Holl. XXI 7, 50: omnis tenor autenti incipit ultra 4^tam sui finalis, sed tenor plagalis in 4^ta vel sub 4^ta. al. Trad. Holl. XVII 368. al. VIII ‚Tenor‘ (Grundstimme eines mehrstimmigen Satzes) — ‘tenor’ (principal voice of a polyphonic composition) 1 Definition [s.XIII] LmLAnon. Couss. VII 7, 8: tenor est fundamentum motelli et dignior pars. LmLFranco Col. 11, 26: cantus aliquis prius [] factus, qui tenor dicitur eo, quod discantum tenet et ab ipso ortum habet (inde LmLQuat. princ. 4, 2, 42). LmLAnon. Couss. IV p. 74, 6: Cantus vel tenor est primus cantus primo procreatus vel factus. Discantus est secundo procreatus vel factus supra tenorem concordatus. LmLIoh. Groch. 189: Tenor autem est illa pars, supra quam omnes aliae fundantur, quemadmodum partes domus vel aedificii super suum fundamentum. Et eas regulat et eis dat quantitatem, quemadmodum ossa partibus aliis. Motetus vero est cantus ille, qui supra tenorem immediate ordinatur. [s.XIV] LmLIac. Leod. cons. 94: Dicitur autem tenor a ‚teneo‚ -nes‘, quod totum discantum tenet. Est enim fundamentum ipsius et ab ipso totus cantus debet regulari. LmLIac. Leod. spec. 6, 79, 3: Sumitur enim tenor etiam in cantu tripliciter: uno modo in cantu organico pro illo cantu, supra quem discantus fundatur, quia discantum fundat et tenet; unde discantus quasi de cantu, idest tenore, sumptus. LmLIac. Leod. spec. 7, 3, 7: ille cantus tenor dicitur, quia discantum tenet et fundat. [s.XV] LmLAnon. Monac. 1, 22: Tenor igitur sic diffinitur: est diversorum cantuum secundum modum et equipollenciam adinvicem concurrencium debita et regularis consonancia vocibus bassis et gravibus prolata, in qua illi diversi cantus per voces longas et breves, semibreves minimasque proporcionabiliter coequantur et in scripto per diversas figuras adinvicem proporcionali designantur et ad quam alie partes cantus compositi firmum tenent respectum. Et dicitur tenor a ‚teneo‚ -es‘, quia tenor alias partes cantus compositi seu mensuralis in vera tenet mensura vel quia alie partes ad ipsum tenorem tamquam ad fundamentum firmum tenent respectum. LmLPaul. Paulir. 7, 2, 1 p. 59: <T>enor est cantus grosse vocis, quo tenorista bassiori voce et notis longioribus occurrens multis notis repercussis temperat melodiam in sono, ne sit plus sonora eius vox, quam requirit repercusse. Et in tempore, ut magna nota occurrat concordabiliter brevibus notis aut (ms.; ed.: ac) semibrevibus, caconsonancia prorsus elisa. LmLIoh. Tinct. diff. 260: Tenor est cuiusque cantus compositi fundamentum relationis. LmLIoh. Tinct. contr. 1, 2, 29: cantum primo institutum, supra vel infra quem contrapunctus efficitur, proprie tenorem appellamus, tamquam ipsum contrapunctum, qui secundum eum fieri debet, subditum sibi quodammodo tenentem. 2 Gebrauch — usage a allgemein — general [s.XIII] LmLDisc. Ad brevem p. 12. LmLIoh. Garl. mens. 4, 9: in tenoribus motellorum accipiatur (sc. quintus modus). LmLIoh. Garl. mens. 11, 4: a parte aequipollentis, qui dicitur secundus cantus ... a parte tenoris, qui dicitur primus cantus (inde LmLAnon. Emmeram. 5 p. 270, 21). LmLDisc. pos. vulg. 26, 148 (p. 193): Aliquando vero tenor constat ex notis omnibus longis. LmLDisc. pos. vulg. 26, 165 (p. 194): semper una longa nota de tenore valet aliam longam de motheto. LmLDisc. pos. vulg. 26, 176 (p. 194): ochetus est super tenorem uniuscuiusque modi mothetorum absque prosa diversus et consonus cantus. al. LmLMens. Sciendum 6: Primus vero modus consistit ex prima longa et altera brevi, iuxta quem motelli ad tenorem datur talis regula, quoniam eodem modo tenor se habet vel quelibet notula tenoris possidebit tria tempora. al. LmLAnon. Couss. VII 7, 7. al. LmLLambertus mens. 77. LmLTrad. Lamb. 3, 15, 1. LmLAnon. Emmeram. 2 p. 196, 18: Sine littera ut in tenoribus vel neumis cantuum. al. LmLFranco Col. 4, 13: Imperfecta quidem pro tanto dicitur (sc. longa), quia sine adiutorio brevis praecedentis vel subsequentis nullatenus invenitur. Ex quo sequitur, quod illi peccant, qui eam rectam appellant, cum illud, quod rectum est, possit per se stare. Duplex longa sic:  formata duas longas significat, quae idcirco in uno corpore duplicatur, ne series plani cantus sumpti in tenoribus disrumpatur (inde LmLWillelm. 3, 27). LmLFranco Col. 11, 24: Cum diversis [] litteris fit discantus ut in motetis, qui habent triplum vel tenorem, quia tenor cuidam litterae aequipollet (inde LmLIac. Leod. cons. 88. LmLQuat. princ. 4, 2, 42). LmLFranco Col. 11, 36: tot perfectiones in tenore habeantur quot in discantu vel in triplo (inde LmLIac. Leod. cons. 97. LmLQuat. princ. 4, 2, 43). LmLFranco Col. 14, 2: quando tenor accipit plures notas simul, statim est discantus. al. LmLPs.-Franco comp. 3, 4: Debet etiam discantor firmiter in mente tenere claves tam tenoris quam discantus, ut infallibiliter discantare valeat sub et supra. al. LmLTrad. Garl. plan. IV 106. LmLTrad. Franc. I p. 28. al. LmLDisc. Sciendum 57. al. LmLAnon. Couss. IV p. 60, 27: semper tenor solebat sumi ex cantu ecclesiastico notato. al. LmLIoh. Groch. 196: in motellis et organo tenor ex cantu antiquo est et prius composito, sed ab artifice per modum et rectam mensuram amplius determinatur. al. LmLWalt. Odingt. 6, 16, 3: sumatur aliquis cantus notus pro tenore aptus melo et in certo modo disponatur. Medius cantus potest fieri in eodem modo vel alio, prout competens fuerit tenori. al. [s.XIV] LmLMarch. luc. 5, 6, 16. al. LmLPhil. Vitr. 19, 8: Secundo modo apponuntur rubeae, quia cantantur in octava vera loci, ubi sunt sitae ut in „Gratia miseri“ et in moteto, qui vocatur „Quant amors“. In horum etiam motetorum tenoribus omnes notulae rubeae dicuntur in octava (inde LmLTrad. Phil. I f. 62rD, 32). al. LmLTrad. Phil. I f. 61vD, 7. al. LmLIac. Leod. cons. 93: Debet autem quilibet discantus tenorem habere vel aliquem cantum, qui loco tenoris ponatur. LmLIac. Leod. cons. 96: Discantus vero dicitur quasi de cantu, id est tenore, sumptus vel quasi diversorum cantus. al. LmLIac. Leod. comp. 3, 4, 11. al. LmLIac. Leod. spec. 4, 50, 7: Quodsi terminetur discantus unus cum tenore in diatessaron ... hoc rarum est. LmLIac. Leod. spec. 6, 40, 22: Nonne etiam in discantibus et organicis cantibus tenor principaliter vocem aspicit finalem, quae quasi toti concordat discantui? LmLIac. Leod. spec. 7, 3, 9: Discantus igitur a tenore dependet, ab eo regulari debet, cum ipso concordare habet, non discordare. Non tenor de discantu sumitur, sed e converso. al. LmLPetr. Palm. p. 508. al. LmLIoh. Mur. lib. 11, 1: Sequitur de diminutione, que sepe fit in tenoribus motetorum (inde LmLGoscalc. 3, 10 p. 180, 8. LmLIoh. Pipudi p. 45. LmLAnon. Mediol. 6, 1. LmLProsd. exp. 90, 1. al. LmLUgol. Urb. 3, 10-1, 2. al. LmLFr. Gafur. extr. 11, 9, 1). al. LmLIoh. Mur. contr. 17-21. LmLMens. Primo punctus p. 34-38. LmLPs.-Mur. motet. p. 88a. LmLQuat. princ. 4, 2, 44: tenor, qui discantum tenet, integre et solide pronunciari debet et in mensura, ne supra discantantes dissonanciam incurrunt. al. LmLAegid. Mur. p. 124a: Primo accipe tenorem alicuius antiphone vel responsorii vel alterius cantus de antiphonario; et debent verba concordare de materia, de qua fecere motetum; et tunc recipe tenorem. LmLAegid. Mur. p. 125a: Nunc ostendendum est, qualiter tenores ordinabis et colorabis, et ita ordinabis et colorabis contratenores sicut tenores, tamen contratenor potest aliter colorari quam tenor, si vis. al. LmLIoh. Boen ars 1, 8, 15. al. LmLIoh. Boen mus. 1, 117. al. LmLIoh. Hanb. sum. 13 p. 270, 5. al. LmLGoscalc. 1, 5 p. 74, 11: tenores sequi debere naturam cantuum ecclesiasticorum. al. LmLHeinr. Eger 4 p. 43. al. LmLPs.-Theodon. 2 p. 40. al. LmLTract. figur. pr. p. 66, 4. al. LmLCompil. Ticin. A 58. al. LmLAnon. Mediol. 6, 3. al. LmLAnon. Couss. V p. 232, 1. al. LmLGen. disc. Postquam 6, 2: Mandrigalia sunt verba applicata pluribus cantibus, quorum unus debet esse de puris longis, et hic appellatur tenor. LmLCompil. Lond. p. 78. LmLAnon. Kellner 8, 1. al. LmLAnon. Monac. II 192: aliqui vocantur tenores scissi. Hoc est, quando primo ponitur una pars distincta cum temporibus et pausis, postea alia, postea tercia ... ita, quod quaelibet pars tenoris habeat tot tempora, tot pausas, tot punctus. LmLAnon. Monac. II 194: quando tenor sit cissus, similiter est biscantus. al. LmLAnon. Vratisl. p. 331a. al. LmLMens. Si ille p. 495, 16. al. LmLMens. Circa artem p. 511, 15. al. LmLAnon. Vipiten. 3, 6. al.[] LmLNicol. Sen. p. 10-11. LmLPaul. Flor. 5. al. [s.XV] LmLOrig. et eff. 15, 2. LmLProsd. exp. 90, 7: in tenoribus baladarum et aliorum cantuum. al. LmLProsd. contr. II 5, 2. al. LmLProsd. ital. I p. 247a. Prosd. plan. 1, 4 p. 44, 2. al. LmLProsd. spec. 2, 22 p. 212, 2-6. LmLUgol. Urb. 2, 6, 5. al. LmLPhil. Cas. contr. 13-22. al. LmLTact. Octo princ. 3. al. LmLTact. Opusculum 2. al. LmLTact. Ad habendum 13: Si igitur volueris formare bonum tactum super aliquam notam tenoris, tunc diligenter vide, quod principium et finis ipsius tactus habeat concordantiam cum nota tenoris. al. LmLTact. Prima est 3. al. LmLTact. Concordanciarum p. 167, 24. al. LmLGeorg. Ans. 3, 282. al. LmLGen. disc. Differentia 2-6. LmLPetr. Betschk p. 538, 8: Qui ergo aliquem cantum mensuratum voluerit componere, primo debet sibi in mente preconcipere aliquem tenorem et, utrum velit eum habere de modo perfecto vel imperfecto, de tempore perfecto vel imperfecto. Preconcepto tenore diligenter debet eum notare in tabula. Cum notatus fuerit tenor, debet cantari semel, bis vel ter, ut bene percipiatur ipsius melodia vel sonus, utrum bene sonat an non. Si videtur non bene sonare, emendetur. al. LmLTact. Reperi 2-9. LmLAnon. Couss. XII 3, 14. al. LmLAnon. London. II 1, 6. al. LmLAnon. Monac. 1, 19: cantus mensuralis tres communiter habet partes, ... scilicet tenorem, contratenorem et discantum. Et licet alique compositiones plures habeant partes quam tres, sicut sunt carmina aut canciones quatuor aut quinque vocum. In quibus aliquando reperiuntur duo discantus, tenor, contratenor et subcontratenor aut duo contratenores et cetera, et eciam alique solum duas habeant partes, scilicet discantum et tenorem, sicut sunt gemellia et huiusmodi. al. LmLIoh. Legr. rit. 2, 1, 11, 8. LmLAnon. Mell. 2, 11: Bifarius dicitur (sc. cantus), qui fit cum discantu et tenore. Trifarius, qui fit cum discantu, medio et tenore. Quadrifarius, qui fit cum discantu, medio, tenore et cum contratenore. al. LmLTact. Bona 17. al. LmLPaul. Paulir. 7, 2, 1 p. 60: tenor autem nullum textum habet, sed occurrit utrique suaviter se inmiscendo. al. LmLIoh. Tinct. diff. 54: Contratenorista est ille, qui contra tenorem canit. LmLIoh. Tinct. diff. 255: T est littera, que per se ad aliquam partem cantus posita tenorem institutione significat. LmLIoh. Tinct. diff. 261: Tenorista est ille, qui tenorem canit. al. LmLIoh. Tinct. pr. 1, 2, 3. al. LmLIoh. Tinct. imp. 1, 3, 55. al. LmLFr. Gafur. extr. 9, 4, 5: simplex cantus vel tenor, quod idem est (inde LmLContr. Sex s. spec. I p. 307a). al. LmLCompos. Natura 3, 4: Omnis saltem regularis tenor ordinari in recto tono debet. Et ergo compositor primo habet respicere, in quo tono velit suum carmen componere et secundum hunc edere tenorem. LmLCompos. Natura 3, 15: Tercia regula: Tenor debet esse bene distinctus per rectas clausulas, quas cetere partes respiciunt cum ipsis clausulis, que conveniant in unisono vel alia armonia perfecta. al. LmLCompos. Cum igitur pr. 5. al. LmLCompos. Capiendum 2, 6: cum tenore sive cantu plano. al. LmLIoh. Tinct. nat. 8, 4. al. LmLIoh. Tinct. contr. 1, 2, 28. passim LmLIoh. Tinct. punct. 18, 2. al. LmLIoh. Tinct. exp. 9, 4. LmLFr. Gafur. op. 5, 8: tenor sive sonus gravis. LmLBart. Ram. 2, 1, 1 p. 65. al. LmLAnon. Tegerns. II 106. al. LmLIoh. Hoth. contr. I 7. al. LmLNicol. Burt. 2, 3, 30: Optime enim organizatur sive discantatur, quando organum sive supranus, ut vulgi utar vocabulo, imitatur tenorem in ascensu aut descensu non eodem momento, sed post unam aut duas notulas vel plures incipiet in eadem voce eandem melodiam organizando. al. LmLIoh. Tinct. inv. p. 37: Unde tibiarum (ut cantus partium) alii nomen est suprema, alii tenor, quem vulgo bombardam vocant, et alii contratenor. LmLIoh. Tinct. inv. p. 45: Brugis audiverim illum supremam partem et hunc tenorem plurium cantilenarum tam perite tamque venuste huiusmodi viola consonantes, ut in ulla nunquam melodia me profecto magis oblectaverim. LmLGuil. mon. 4 p. 29: faulxbordon nuncupatur, qui cum tribus vocibus canitur, scilicet cum suprano, [] tenore et contratenore. LmLGuil. mon. 6 p. 38: gymel appellatur, cum duabus vocibus canitur, scilicet suprano et tenore. LmLGuil. mon. 6 p. 42: modus componendi cum tribus vocibus. Facias tuum tenorem non disiunctum et bene intonatum et facias ipsum diminutum, sicut volueris. al. Guill. Guerson p. 23. al. LmLGuill. Pod. 8, 1. al. LmLFr. Gafur. pract. 2, 3. al. LmLHerb. Tr. 1, 5 p. 30: cum concinentium choro intersum et tonorem observo, tonorista sum vocemque ei generi cantus adapto, ut tonoristam resonare possit (?); dum ad contratonorem me confero, contratonorista. LmLHerb. Tr. 1, 7 p. 33: Non enim illic alius tonor a contratonore est. LmLFlor. Fax. 2, 17, 1: Prima igitur species, id est ad faulx bourdum, hoc pacto componitur. Completo discantu tenor nil praeter sextas cum octavis in eo sonet. al. LmLAnon. Couss. I p. 446a. al. LmLCompil. Salisb. 30: Quilibet chorus concordare debet cum tenore omni modo. al. LmLProp. mens. De prop. 2, 2-11. LmLMens. Cum animadv. 56. al. LmLContr. Ad sc. comp. p. 93b: Ad sciendum componere carmina vel motetos cum tribus, scilicet cum tenore, carmine et contratenore. al. LmLContr. Consonantiae p. 409a. al. LmLContr. Contr. est ars 3: In supremis notulis tenoris ordinandae sunt consonantiae minores, sicut tertiae et unisoni, et in mediis quintae et sextae. al. LmLContr. Cum notum 17 p. 302. al. Contr. Debemus scire 3. al. LmLContr. In presenti 28. al. LmLContr. Inprimis 11, 13. al. LmLContr. Nota quinque 8-13. LmLContr. Nota quod novem I 19-20. LmLContr. Nota quod II 6-9. LmLContr. Not. quod novem 12. al. LmLContr. Prima regula 6. al. LmLContr. Quid est 3. al. LmLContr. Quoniam hom. 5, 12. LmLContr. Quot sunt conc. p. 71b. al. LmLContr. Salvator 4. al. Contr. Sciendum est p. 284-286. LmLContr. Si discantus 2-27. LmLContr. Si enim 48 p. 145 (p. 465b). al. LmLContr. Volentibus I p. 27a-b. b übertragen: für einen Ton der Tenorstimme — by analogy: for a pitch of the tenor voice [s.XV] LmLContr. Et primo I 3 p. 138 (p. 462b): quaelibet nota in tenore dicitur improprie tenor. IX Tenorlage (auf der Orgel) — tenor register (on the organ) [s.XV] LmLArn. Zwoll. p. 29: organum sancti Cyri habet ultra fistulas consuetas 12 fistulas tenoris, que fistule concordant cum tenore fistularum consuetarum, et sunt fistule grossiores in longitudine fere sesquialtere ad fistulas grossiores minorum. LmLArn. Zwoll. p. 29: Item organum maius Cordigerorum habet ultra organa simplicia 10 fistulas grossiores pro subdupla tenoris organorum, et hoc ideo, quia illa organa tripliciter possunt sonare, uno modo simplicia organa, alio modo duplicia ita, quod quelibet clavis ingrossat per suam subduplam, tertio modo, quod solum 10 grosse fistule serviant pro tenore et simplicia organa pro discantu, et tunc manu sinistra oportet tangere tenorem in 10 clavibus bassioribus solum. Item posset etiam aliter sonare organum tangendo claves istas 10 eminentes ab extra cum clavibus tenoris organorum simplicium sine hoc, quod residuum fuerit subduplicatum. X Bezeichnung für den Anfangston eines Psalmtons — term that designates the initial pitch of a psalm tone [s.XV] Trad. Holl. XX 4, 39: De tonorum tenoribus notandum, quod tenores dicuntur loca, quibus psalmos, „euouae“, versus responsoriorum solemus incipere. Est autem tenor psalmorum primi, quinti et sexti toni in ⋅F⋅, tercii et octavi in ⋅G⋅, quarti in ⋅a⋅, secundi in ⋅C⋅, septimi vero in ⋅c⋅ acuta. ... Tenor versuum responsoriorum primi et quarti est in ⋅a⋅, secundi in ⋅C⋅, tercii et quinti in ⋅c⋅, sexti in ⋅F⋅, septimi in ⋅d⋅, octavi in ⋅a⋅ vel quandoque in ⋅c⋅. ex errore, ut videtur, pro tonorum: LmLPs.-Phil. lib. mus. p. 36a. LmLIac. Twing. p. 94, 13. Trad. Holl. XXI 7, 64. LmLInterv. Prima species p. 229-230. cf. LmLHMT s. v.[]