schockeln, schöckeln (
vgl. mhd.,
mnd. schocken) Verbr. wie Schockel für Bed. 1 a; dazu für Bed. 1 b, c, d, 2
-ǫg-, –ǫk- an der ganzen Nahe, im Hunsr, Saar bis einschl. Merz, Siegld, Gummb, Wippf, Lennep, Klev, Rees, Dinsl (hier
-k-) [in diesen Geb. fehlt das Subst.
Schockel, dafür
Gunsche, Kuschöckel, Wippe usf.;
s. Wk. VII 22]
schw.: 1. trans. a. einen, bes. ein Kind, sich sch., schaukeln mit der Schaukel;
schöckel mech es (einmal);
de Kenger sen sech am sch. Rip, Verbr. wie Schockel. RA.:
He üs wan (doll) geschockelt nicht recht gescheit MülhRuhr;
der es geck g. on doll (geck)
geweg (gewiegt) Bergh, Jül, Geilk. — b. ein Kind sch., in der Wiege wiegen;
schockel doch das Kind e bissche, do werd's schunn ruicher were! Saarbr-Krughütte;
et Kind mit der Wal in de Schlof sch. Simm;
an de Wieg sch. Rip, u. so Saargeb., Nahe, Hunsr u. im Geb. von Schockel.
Schockele, sch., Schure, en Kölle üəver de Mure geht e Wiffke (Weibchen)
lure, hat e Steckske en die Hongk (Hand),
jägt die Möschkes (Vögel)
von dot Longk (Land);
kirwip, kirwi, morge leggt dat Hennken en Ei! Kemp-Grefr, —
Schüəre, de Grossvadder wonnt en Düəre, wat deht de doə? Köckskes (Kuchen)
backe. Wat d. de met de K.? Kengerkes (Kinder)
fuəre (füttern).
Wat d. de möt de K.? Spiəle. MGladb, —
Bohne, minn Motter geiht no Rome, m. Vatter g. no Gelsekirke, hiel (holte)
sech paar dicke, fette Stierke; op eine geng he sette, de andere nohm he an de Hand, do ritt he met no Brobant usf. Ess-Schuir (u. so mit Var. verbr).
Heijo, h., Eimerche, brech dem Kinnche Blimerche; Bl. un Rosmarin, et K. will geschockelt sin! Hunsr. RA.:
Mir werre das Kind schunn sch. der Sache bin ich gewachsen, ich werde sie schon fertigbringen Rhfrk. — c. absol. u. an etwas sch., wackeln;
schockel doch nit so arg (am Disch), do kammer jo nit schreiwe; sch. nit so vill, sonscht fällt der Nache im Rhfrk u. so Verbr. wie 1 b. —
d. etwas sch., mit etwas sch., durcheinanderrütteln, schütteln;
de Meletsing (Medizin)
(de Fläsch) mott geschockelt weərde; met dem Kopp sch. Kref, u. so Birkf, Wend, Saar bis einschl. Merz, Aach-Ld, SNfrk, Klevld, Berg, Siegld;
Botter sch. kirnen Lennep-Halb, Kref-Nierst. RA.:
Wen de Kohl op de Fut (Fuss)
let (liegt),
mott sch., dat hei'm (er ihm)
heronderkrig Mörs.
Wenn me ou (euch)
in de Sack stopp, kann me lang sch., ehr dat enen guən bowen [] kömp Mörs-Neuk.
Da kaste de Kiewe (Kiefer)
sch. musst Hunger leiden MülhRuhr. — Auch
enen wackerig sch. wach schütteln;
bei der Fahrerei es mer dichtig geschockelt woar durcheinandergerüttelt worden Birkf, Allg. —
Mem Kopp sch. mit dem Kopf schütteln Barm, Allg. (Barm auch
am K. sch.);
now häbbe se knapp met en Ben geschockelt kaum haben sie sich aus dem Bette erhoben Geld;
de Märt (März)
schockelt met de Stert (Sterz) Mörs. — 2. intrans. a. hin- u. herschaukeln, von Hängendem;
de Schöckel schöckelt noch Rip, Verbr. wie sch. 1 a. RA.:
Er muss ebbes kafe (kaufen),
un wenn de Berelsack an der Wand schockelt Goar-Weiler. — b. schaukelnd, watschelnd, langsam hinkend gehen; schwanken, wie ein alter Mann, ein Betrunkener; gemächlich mit einem Gefährt herankommen; mit einem alten, schlechten Wagen fahren;
do sch. se en et Hus (heren); se sen (u.
han)
geschöckelt, wie wenn se besoffe gewes wöre; he schöckelt drop an; do küt he angeschöckelt (heran-, herop-, herus-, heren-, doher-); he k. heranzesch. Rip, u. so Allg. im Geb. von 1 a—
d. RA.:
Er schöckelt wie en Gans Waldbr-Rossel. — c. sich hin- u. herwenden, von einem im Gefüge losen Teile eines Gerätes; auf- u. abschwanken, von einem Sumpfe, einem Steg Verbr. wie 1 a—
d. RA.:
Loss dir nur de Zahn net sch. schlage dir das aus dem Sinn Kobl-Stdt. —
d. hinabkollern, von Früchten vom Baume Lennep-Dhünn, Mörs, Klev. — e.
et sall sich wahl sch. es wird wohl gut gehen Erk-Körrenz. — Abl.:
die Schockel(er)ei, dat Geschockel(s).