Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch
rha st. sw. f.
st. sw. f. (zu Formen mit -g-, -uu- für h vgl. Braune, Ahd. Gr.15 § 110), mhd. rahe, nhd. rah(e); as. raha (s. u.), mnd. râ(e), mnl. ra(a), r(a)e; an. rá. — Graff II,383.
rah-: nom. sg. -a Gl 1,156,15 (PaKRa; oder in K -b- statt h (?), vgl. Steinm. z. St.). 3,698,4. 4,153,64 (Sal. c); -e 3,352,26. 678,54. — raia: nom. sg. Gl 2,369,7. 374,19. 3,287,36 (SH b, 3 Hss.). — rauun: dat. pl. Gl 2,8,43. — raa: nom. sg.? Gl 2,10,19 (Hs. :: raa, ra ausgewischt, vgl. Steinm. z. St.; lat. dat. pl.).
Stark flekt.: raiga: dat. sg. Gl 2,720,59. — rauua: nom. pl. Gl 2,727,6 = Wa 111,25 (Jh).
Schwach flekt.: ragin: nom. pl. Gl 3,149,30/31 (SH A, 3 Hss.). Hbr. I,327,172 (SH A). — rau-: dat. sg. -un Gl 2,700,59; -in 690,1. — rain: dat. sg. Gl 2,672,77 (2 Hss.).
Mit etymol. unberechtigtem h: hrahun: dat. pl. Gl 2,11,46 (2 Hss., darunter Würzb. Mp. th. f. 21, Gll. 9. Jh. (?); Hofmann, Beitr. (Halle) 85,103 erwägt Verlesung von hrislum zu ae. hrisel (vgl. Bosw.-T. S. 562)).
Verschrieben: raine: nom. pl. Gl 4,119,7 (Sal. a2). 1) Stange: raha ruota figulus fictor Gl 1,156,15 (zur unklaren Glossierung von figulus ‘Töpfer’ u. fictor ‘Bildner, Former’ vgl. Splett, Stud. S. 230 f.). rahe pertica 3,678,54 (im Abschn. De fabrica et ad eam pertinentibus). 698,4. 2) Weberschiffchen, Spule (auch Spindel?): rauun [nec] radiis [carpor duro nec pectine pulsor, Aldh., Enigm. XXXIII,5 p. 111] Gl 2,8,43. 10,19. hrahun [sindonis peplum ex tereti filorum glomere fusoque netum] radiis [stridentibus et pectine pulsante texebatur, ders., De virgin. 287,16] 11,46. raia panucula iđ ponoul (l. panulia?) .i. trama [zu: ‘unguis ungula’, ‘nubes nubilum’, quae magis denominativa sunt existimanda quam diminutiva, quippe non habent diminutivorum significationem, sed formam tantum. praeterea ‘panus] panucula’ [Prisc., Inst. II,115,15/16] 369,7. 374,19. rain [interea longum cantu solata laborem arguto coniunx percurrit] pectine [telas, Verg., G. I,294] 672,77. 690,1. 700,59. 720,59 (zur Bed. pecten ‘de radio textorio’ vgl. Thes. X,1,903,53 f.). rauua [excussi manibus (der Mutter des Euryalus)] radii [revolutaque pensa, ders., A. IX,476] 727,6 = Wa 111,25 (zur Bed. vgl. noch Amsterd. Beitr. 19,94,73 mit den Gll. spinnela spenile ł radun z. gl. St., s. Ahd. Wb. s. v. rada1). ragin radii quia radendo fiunt [Hbr. I,327,172] 3,149,30/31 (2 Hss. rada1). Hbr. I,327,172 (zwischen Bez. für Teile des Webstuhls). raia radium Gl 3,287,36. panulię dicte raine 4,119,7 (Sal. a2; vgl. quod ex eis panni texantur, Parallelhs.). panus sple .t. panulula (l. panulia oder panucula) raha .t. idem ponovl (l. panulia?) .i. trama .t. 153,64; zu lat. panulia vgl. Is., Et. XIX,29,7 u. Müller, in: Thema Kleidung S. 384. 3) Trieb, (junger) Sproß: rahe pertica Gl 3,352,26 (zwischen Bez. für Baumteile; zur Bed. vgl. Thes. X,1,1785,32).
Komp. galgraha; Abl. ?ra(h)ian as.
Vgl. ?ragel mhd. oder mnd.