prosa

prosa -ae f. Bezeichnung für tropierte Gesänge (mit syllabisch austextierten Melismen) — term that designates a troped chant (with syllabic texting of a melisma) 1 unbestimmt — undetermined [s.XIII] LmLIoh. Aegid. 17, 5: Et hoc solo musico instrumento (sc. organo) utitur ecclesia in diversis cantibus et in prosis, in sequentiis et in hymnis. LmLElias Sal. 4 p. 20b: Et quemadmodum se habet littera ad syllabam, syllaba ad dictionem, dictio ad orationem, ita littera sive punctus ad clavem, clavis ad tonum, tonus ad cantum. Per quos tonos sive psalmi, sive hymni, „Credo“ vel „Gloria in excelsis“, „Kyrie“ vel prosa vel etiam cantilena saecularis vel quaelibet alio modo cantando vel legendo cantetur. LmLElias Sal. 29 p. 56b: Est notandum, quod septem sunt genera cantuum in ecclesia militante tacito de cantibus ordinatis per lecturam, ut pote „Gloria in excelsis“, prosae, praefatio, „Sanctus“, „Agnus“, missae, epistolae et evangelia. [s.XV] LmLFr. Gafur. pract. 1, 2: Sunt et qui notulas huiusmodi plani cantus aeque describunt et commensurant figuris mensurabilis consyderationis, ut longas, breves ac semibreves. Ut constat in symbolo cardineo et nonnullis prosis atque hymnis; quod Galli potissime ad ornatiorem modulorum pronunciationem ipsa diversitate concipiendam celeberrime prosequuntur. LmLSzydlov. 14 p. 70: Notandum tercio, quod quatuor modis contingit hoc fieri, quod cantus transcendit metas suas. Primo causa exclamacionis vel admiracionis, ut ibi: „O preclara stella maris“ in responsorio de beata Maria virgine, in quo vox et res conveniunt. Secundo causa potencie vel virtutis ipsius cantus sive rei, de qua agitur talis cantus, ut patet in illa antifona: „Fidelis sermo“ et in illa prosa de sancto Ioanne: „Psallite Deo nostro“ etc., ubi eciam tam vox quam res conveniunt. 2 für die Sequenz — for the sequence [s.XII] LmLTheinr. Dov. 3, 23 p. 336, 8: Consideremus nunc quidem illos cantus, quos gamma Guydonis non recipit, cuiusmodi sint et cur eos non recipiat ... Talis est et prosa „Epithalamia“, que ... supra transpositionem tres tonos habet continuos, quod Guydonica gamma non habet ... Prosa[] et „Rex omnipotens“ vel „Sancti Spiritus“ vel „Celsa pueri“ non recipitur, quia subterior notula transpositionis, que est ⋅⋅ rotunda, habet subduplam, scilicet in graviore octochordo, et supra transpositionem duos tonos. [s.XIII] LmLMus. man. 51, 4: prosae sive sequentiae. LmLMetrol. 26 p. 81: Octavus vero modus usque ad quartam vocem regulariter (sc. potest descendere), irregulariter vero ad quintam et aliquando ad sextam, sed raro, vel ad septimam; et hoc praecipue in prosis et sequentiis ad missam (sim. Ton. Sar. p. 54: ... in prosis, id est in sequenciis ad missam). LmLElias Sal. 19 p. 40a: omnis cantus ... erit primi toni servatis et regula primi toni vel quasi servatis, sive longa antiphona, sive longum responsorium, sive Kyrie, sive prosa. ibid.: nullus cantus concorditer cantatus potest esse irregularis, esto, quod tantum ascenderet, quod quasi in maiori sui parte transcenderet palmam et naturam ascensionis et solitum cursum tonorum in palma, ut facit prosa domini Clementis „Mariae praeconio“. LmLElias Sal. 31 p. 61b. LmLTrad. Garl. plan. I 218: per prosam sequentem: „Letabundus exultet fidelis chorus. Alleluya“. [s.XIV] LmLIac. Leod. spec. 4, 11, 7: Reperiuntur enim nunc aliae vocum inaequalium coniunctiones in aliquibus cantibus ecclesiasticis; unde in prosa vel sequentia, quae sic incipit: „Veni Sancte Spiritus“. LmLIac. Leod. spec. 6, 18, 3: Sunt enim quidam cantus, ut „Kyrie eleison“ et prosae vel sequentiae, quae ab illis legibus immunes sunt, quibus astringuntur offertoria, responsoria, antiphonae. LmLIac. Leod. spec. 6, 47, 8: multi cantus, qui in clavibus notantur septimi toni, possunt notari in quinti toni clavibus, ut, qui in illis septimi sunt toni, in his sint quinti. Patet in illa antiphona: „Descendi in hortum meum“ et de prosa illa: „Laetabundus fidelis exultat chorus“. LmLIac. Leod. spec. 6, 66, 11-13. LmLIac. Leod. spec. 6, 87, 18. LmLIac. Leod. spec. 6, 87, 25: Item pro singulis tonis ponantur hic „Amen“ vel caudae, quae dici possunt in solemnitatibus vel quando chorialibus amplius cantare placet in fine alicuius antiphonae, responsorii vel sequentiae seu prosae. LmLGoscalc. 1, 5 p. 72, 4: sunt quamplures cantus ecclesiastici, puta „Kyrie“, graduale seu responsoria, tractus, prose, hymni et plures alii, qui plures quam 10 continent in se voces. [s.XV] LmLAnon. Carthus. inton. 19: si aliquando fiat verborum expressio unicuique note sillabam attribuens, talis modulatio vocatur prosa, ... Que prosa in neuma ipsius alleluya communiter vocatur sequentia, quia sequitur ipsum alleluya tanquam eius cauda. LmLGuil. mon. 9 p. 55: Nota, quod secundum aliquos toni magistri possunt ascendere usque ad decimam vocem supra fines suos ita, quod descendant quatuor punctos subtus fines suos. Istud enim potest intelligi in cantu figurato sive organico vel in cantu prosaico sive prosarum, hoc est sequentiarum, et non in cantu firmo Gregoriano. LmLLe Munerat moderat. 65: Qui vero in lectione inter „Regina“ et „celi“ aut similia pausaret, ab omnibus pena infamie, strepitu videlicet, plectendus esset. Sic in prosa de sancto Bartholomeo versu, qui incipit „Ruga carens“. Trad. Holl. XII 10, 37. 3 zu Responsorien — within responsories [s.XIII] LmLElias Sal. 31 p. 62a: Item videtur de „Virgo flagellatur“, quod sit falsa musica; responsorium est sexti toni directe, prosa est tertii toni directe ... si fuerint responsoria primi toni et versus de secundo vel e converso, tunc ambo erunt illius toni, cuius erit caput amborum, hoc est, erunt primi toni, tertii, quinti et septimi ... Si autem responsorium fuerit sexti toni et prosa fuerit tertii, tunc, quia nihil habet commune responsorium cum prosa neque prosa cum responsorio, sed quod continue cantatur et fortassis conveniunt in dictamine; tunc non incongrue, id est, optime, responsorium et prosa possunt cantari non mutatis vocibus, audacter, quilibet de tono suo. Item dico de responsorio, quod fuerit sexti toni et versus de tertio et e converso et sic de singulis, quod ratione fiet; sed [] responsorium erit sine versu proprio in cantu; et per hoc solutum est ad quaestionem de „Virgo flagellatur“. Responsorium est directe de sexto tono et prosa de tertio et prosa poterit inchoari directe in ⋅G⋅ vel in aequali voce cum puncto de ⋅F⋅ et nihilominus fingemus et intelligemus, ac si inciperet in ⋅G⋅. [s.XV] LmLAnon. Carthus. inton. 18: Alio modo dicitur <neuma> modulatio plurium notarum sine verborum expressione, qualis frequenter in diversorum cantuum generibus invenitur et precipue circa finem responsoriorum et in fine alleluya et <in> similibus. Ubi, si aliquando fiat verborum expressio unicuique note sillabam attribuens, talis modulatio vocatur prosa, ut in illo responsorio „Verbum caro factum est“, cuius neuma habet prosam „Quem ethera“.