lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

miluh

nur ahd. · 3 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

AWB
Anchors
5 in 3 Wb.
Sprachstufen
1 von 16
Verweise rein
29
Verweise raus
12

Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch

miluh st. f.

Bd. 6, Sp. 591
miluh
st. f., mhd. mil(i)ch, nhd. milch; as. miluk, mnd. mel(i)k, mnl. melc n. f.; afries. meloke, molke; ae. meol(u)c, milc; an. mjólk; got. miluks. — Graff II,721. []
miluh: nom. sg. Gl 3,19,5. I 32,3; acc. sg. -] Gl 1,542,64 (Rb); miluchi: dat. sg. 335,17/18 (Rb); miloh: nom. sg. W 66,2 (BCFK). 9 (BCFKZ) [127,12. 26]; miloch (zum Mittelsilbenvokal vgl. Sanders, Leid. Will. S. 263): dass. 66,2. 9 (beide A); dat. sg. -]e 11 (A); -]o 89,2 (A; zur Endg. vgl. Sanders a. a. O. S. 264 Anm. 840); mileche: dat. sg. 64,4 (A). 89,2 (CK) [165,19]; milih: nom. sg. Npw 22,5; milich: dass. Gl 3,214,8 (SH B); gen. sg. -]i 2,683,51; dat. sg. -]e Nc 707,3. 841,24 [22,18. 164,4]. W 64,4 (BCFZ). 66,11 (B). 74,5 (BCFK). 89,2 (BF). 141,8 (ABCFK) [125,18. 127,30. 143,24. 165,19. 249,8]; -]o 74,5 (A; zur Endg. vgl. Sanders a. a. O. S. 263). — milukas: gen. sg. Gl 2,582,25 = Wa 96,34 (zur Endg. vgl. Gallée, As. Gr.3 § 340).
Mit Synkope des Mittelsilbenvokals: milh: nom. sg. Npw 118 I,70; milch: dass. Gl 3,372,44 (Jd). 502,13. Np 22,5. 118 I,70; dat. sg. -]e Nc 785,18 [102,22]. Npgl 67,16. Npw 110,9.
Verschrieben: michile: dat. sg. WK 64,4; tuile: wohl für nom. sg. Gl 3,719,40 (l. milc, Steinm.).
Konjektur ist: miloh: nom. sg. WZ 66,2.
miliche Gl 3,389,11 s. milsca. 1) Milch (auch bildl.): zi kimelchanne miluh [qui autem fortiter premit ubera] ad eliciendum lac [, exprimit butyrum, Prov. 30,33] Gl 1,542,64. that thar mer vt fliata milukas than bluodas [praecipit ... remota veste virgis verberent tenerumque duris ictibus tergum secent,] plus unde (Hs. inde) lactis quam cruoris defluat [Prud., P. Rom. (X) 700] 2,582,25 = Wa 96,34. char uol milichi sinum lactis [et haec te liba, Priape, quodannis expectare sat est, Verg., E. VII,33] 683,51 (vgl. sinus genus est vasis, Serv.). miluh lac 3,19,5. 214,8. 372,44. 502,13. uuanda uuize tropfen dero miliche gelichun aho . truffen sia langseimo ana quippe quidam candores lactei fluminis ... defluebant Nc 841,24 [164,4]. nah dien chestigon . rihtost du mir tische . daz ih keazzet uurde mit starcherun fuoro danne diu milch si [vgl. parasti in conspectu meo mensam, ut non iam lacte alar parvulus, sed maior cibum sumam, Aug., En.] NpNpw 22,5. iro herza ist kerunnen also milch . ist ferhertet . unde neintlazet sih ze guote coagulatum est sicut lac cor eorum 118 I,70. ih meino den anasihtigen Christvm . den hohesten gotes perg . kenuhtigen . berhaften . spunnehaften . ad nutriendos lacte paruulos (chindeliu mit milche zegezienne) Npgl 67,16. uuante sie (doctores) ... die infirmos auditores nutriunt mit dero miliche (Hss. CFK mit lacte) historialis verbi [vgl. sensibus infirmis non defit copia lactis, Expos.] W 66,11 [127,30]. sine oigen sint samo tubon bi den rinnenten bachen, die der mit miliche sint gebadot (columbae) quae lacte sunt lotae [Cant. 5,12] 89,2 [165,19]; ferner: Nc 707,3. 785,18 [22,18. 102,22] (beide lac). W 64,4. 74,5 (lac). 141,8. [125,18. 143,24. 249,8]; — miluh inti honag: fleozzantaz miluchi inti honegge [dixi ut educam vos ... ad terram] fluentem lacte et melle [Ex. 3,17] Gl 1,335,17/18. (dher) unsih dhurahleidit in dhea chiheizssenun lantscaf dhar honec endi miluh springant (qui nos) perduceret ad terram repromissionis melle et lacte edentem I 32,3. niuuua bemeineda beualh er uns, daz uuir fleisclichen ne denchen dia fliezenten erda mit dero milche unde mit demo honige [vgl. nec terram trahentem lac et mel carnaliter cogites, Aug., En.] Npw 110,9 (Np lac); ferner: W 66,2 (lac). 9 [127,12. 26]. 2) Wolfsmilch, Tithymalus Tourn. (vgl. Marzell, Wb. 2,362): tuile (l. milc, Steinm.) titimolum Gl 3,719,40. []
Komp. uuolfesmiluh.
3722 Zeichen · 175 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 8.–11. Jh.
    Althochdeutsch
    miluhst. f.

    Althochdeutsches Wörterbuch · +4 Parallelbelege

    miluh st. f. , mhd. mil(i)ch, nhd. milch; as. miluk, mnd. mel(i)k, mnl. melc n. f. ; afries. meloke, molke; ae. meol(u)c…

Verweisungsnetz

35 Knoten, 36 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 2 Hub 1 Wurzel 2 Kompositum 28 Sackgasse 2

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit miluh

10 Bildungen · 9 Erstglied · 1 Zweitglied · 0 Ableitungen

miluh‑ als Erstglied (9 von 9)

miluhfaz

AWB

miluh·faz

miluhfaz st. n. , nhd. milchfaß; mnd. melkvat, mnl. melcvat; ae. meolcfæt. — Graff III,730. Erst ab 12. Jh. belegt. milich-faz: nom. pl. Gl …

miluhkar

AWB

miluh·kar

miluhkar st. n. — Graff IV,463. milih-char: nom. pl. Gl 2,392,6 ( Wien 247, Hs. 11. Jh. ). Milchkübel ( vgl. Rohr S. 50 ) : milihchar [ spum…

miluhkubil

KöblerAhd

miluh·kubil

miluhkubil , st. M. (a) nhd. Milchkübel, Melkeimer ne. milk-pail ÜG.: lat. mulctrum Gl Q.: Gl (14. Jh.) I.: z. T. Lw. lat. cupile, Lüt. lat.…

miluhkubil*

EWA

miluhfazAWB n. a-St., seit dem 12. Jh. in Gl.: ‚Melkeimer, Melkkübel; mulctra, mulctra- rium, mulgarium [= mulgare]‘ (zu den Bele- gen vgl. …

miluhkubilî(n)

AWB

miluhkubilî ( n ) st. n. milich-chubili: nom. sg. Gl 3,666,70. — milch-cubili: nom. sg. Gl 3,642,37. Milchkübel ( vgl. Rohr S. 50 ) : milchc…

miluhkubilo

AWB

miluh·kubilo

miluhkubilo sw. m. ; vgl. mhd. milchkübel. milech-cubilo: nom. sg. Gl 4,347,33 ( Trient 1660, 11. Jh. ). Milchkübel: milechcubilo [ bis veni…

miluhkubilī

KöblerAhd

miluhkubilī , st. N. (a) Vw.: s. miluhkubilīn*

miluhkubilīn

KöblerAhd

miluhkubilīn , st. N. (a) nhd. Milchkübel, Melkeimer ne. milk-pail ÜG.: lat. mulctrum Gl Q.: Gl (11. Jh.) I.: z. T. Lw. lat. cupile, Lüt. la…

miluhsmalz

AWB

miluh·smalz

miluhsmalz st. n. , mhd. milchsmalz, frühnhd. milchschmalz ( vgl. DWb. VI,2198 ), nhd. dial. schwäb. ( älter ) milchschmalz Fischer 4,1672. …

miluh als Zweitglied (1 von 1)

wolfesmiluh

KöblerAhd

wolfes·miluh

wolfesmiluh , st. F. (i) nhd. Wolfsmilch ne. spurge ÜG.: lat. anabulla? Gl, ancira Gl, carduus albus Gl, carduus niger Gl, carduus silvaticu…