Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch
magar adj.
auch -i (?) adj., mhd. nhd. mager; mnd. māger, mnl. mager; ae. mæger; an. magr. — Graff II,656.
magar: Grdf. Gl 1,212,33 (Ra). 255,30 (KRa). ebda. (R); nom. sg. f. -]iu 2,399,8; nom. pl. f. -]o 1,284,5 (JbRd); comp. nom. pl. m. -]o 658,58 (M); -]eri 4,282,7 (M, Goslar 2, 14. Jh.); magir-: dass. -orun 1,658,59 (M); -ere 60 (M, 2 Hss., beide 12. Jh.); -er ebda. (M, clm 13002, 12. Jh., clm 17403, 13. Jh.); mager: Grdf. 3,279,62 (SH b). 476,6. Beitr. 52,167,6. NpNpw 101,7; nom. sg. m. -]er Gl 3,179,52 (SH B). 248,6 (SH a2). 279,62/63 (SH b). 303,39 (SH d). 348,56 (SH i). 384,29 (Jd). 504,30; acc. sg. m. -]en NpNpw 38,12; comp. nom. pl. m. -]ere Gl 1,658,61 (M, Stuttg. herm. 26, 12. Jh.); -]ari ebda. (M, clm 4606, 12. Jh.); -]rere 62 (M, Engelb. I 4/11, 12. Jh.; oder verschr.?).
Hierher wohl (oder Erstglied eines Komp. (?), s. u.): ma-gar: Grdf. Gl 3,432,2 (clm 19410, 9. Jh.); mager: dass. 4,114,24 (Sal. a2, 2 Hss.). 243,18. Hbr. I,131,210 (SH A; mage).
magere: Grdf. Gl 3,320,16 (SH e, Prag, Lobk. 435, 12. Jh.; Ahd. Gl.-Wb. S. 394 s. v. magere mhd. adj.).
Verschrieben: inager: Grdf.? Gl 1,658,63 (M, clm 14745, 14. Jh.; oder comp. nom. pl. m. (?), vgl. Parallelhss.); ma-gir-: comp. nom. pl. m.? -e 62 (M, clm 6217, 13. Jh.; vgl. die Parallelhss.); -irorun: dass. 58/59 (M, 2 Hss.); maga-rei: dass.? 63 (M; vgl. Parallelhss.). — Hierher verschr. (oder Erstglied eines Komp. (?), s. u.): margar: Grdf. Gl 4,114,24/25 (Sal. a2). []
magiri Gl 1,658,63 s. magarî. 1) mager, fettlos, abgemagert: a) von Menschen, auch von Teilen des menschlichen Körpers: magaro [qui si viderit vultus vestros] macilentiores [prae ceteris adolescentibus coaevis vestris, condemnabitis caput meum regi, Dan. 1,10] Gl 1,658,58 (1 Hs. magarî). 4,282,7. magerer macer macilentus 3,179,52 (im Abschn. De homine et eius membris). magerer macer 384,29 (danach goreger macillentus; im Abschn. De qualitate ł quantitate hominum). du tate in (den menniscen) fone arbeiten so irlittenen unde so mageren also si (die Spinne) in iro liden ist [vgl. huic ergo exiguo corpusculo recte conversi et afflicti anima comparatur, Cass.] NpNpw 38,12. fone suftode unde fone charo bin ih so mager . samoso pellicanus der in Egypto fliuget [vgl. pelicanus enim avis Aegyptia est, ciconiis corporis granditate consimilis, quae naturali macie semper affecta est, quoniam ... tenso intestino per viscera quidquid escarum accipit, Cass.] 101,7; — hierher wohl (vgl. Formenteil): magar fleiski pulpa [est caro sine pinguedine, dicta quod palpitet, resilit enim saepe, Is., Et. XI,1,81] Gl 3,432,2 (im Abschn. Der Mensch; oder Komp. magarfleiski st. n. ‘Muskelfleisch’, so Splett, Ahd. Wb. I,2,582?); vielleicht auch (vgl. Formenteil): mager fleichs pulpa caro sine pinguedine, dicta quod palpitet [Hbr. I,131,210] Hbr. I,131,210 (im Abschn. De membris hominis; oder Komp. magarfleisc (?), so Hbr. III,114, Ahd. Gl.-Wb. S. 394); — entkräftet: magariu [ac tunc pervigilem ructabat (sc. Luxuria)] marcida [caenam, Prud., Psych. 316] Gl 2,399,8; b) von Tieren, auch von Teilen des tierischen Körpers: magaro [ecce, has sequebantur aliae septem boves in tantum deformes et] macilentae (Hss. macilentes) [, ut numquam tales in terra Aegypti viderim, Gen. 41,19] Gl 1,284,5; hierher wohl (vgl. Formenteil): mager pacho contignum 4,114,24 (vgl. contignum frustum carnis cum septem costis demptum, Anm. Steinm.). petasunculus 243,18; vgl. Ahd. Wb. 1,780 s. v. bahho sw. m.; oder Erstglied eines Komp. magarbahho (?), so Ahd. Gl.-Wb. S. 393; c) Glossenwort: magerer macilentus macer Gl 3,246,8 (Hbr. II,365,117). 279,62. 303,39. 320,16. macer 476,6 (in einem Pflanzengl.). 504,30 (in einem Pflanzengl.). macilentus 348,5; in adjekt. Wiedergabe eines lat. Subst. (vgl. auch Splett, Stud. S. 383 u. 303): kistor magar palauuic maritima macies malitiosus 1,212,33. uueih magar tabes macies 255,30. magar macies ebda. (vgl. ders., Sam.-Stud. S. 203 s. v. magar). 2) karg (?), vom Boden: mager rara [sit an supra morem si densa requires (altera frumentis quoniam favet, altera Baccho, densa magis Cereri, rarissima quaeque Lyaeo), Verg., G. II,227] Beitr. 52,167.
Abl. magarî, magaren, magarên.