Eintrag · Köbler Mhd. Wörterbuch
hōch Adj.
hōch , Adj.
- nhd.
- hoch, groß, bedeutend, tief, breit, weit, stark, laut, mächtig, edel, gehoben, vornehm, hochgeboren, von hohem Stand seiend, fein, hochgelegen, von einer bestimmten Höhe seiend, erhaben, ehrenvoll, prächtig, großartig, glanzvoll, freudig, glücklich, froh, hell, stolz, kühn, hochmütig, fest, streng, wichtig, schwierig, schwer
- ÜG.:
- lat. altus PsM, STheol, arduus BrTr, STheol, (eminentius) STheol, exaltare (= hōhe wīse) PsM, excellens STheol, excelsus PsM, escussus BrTr
- Vw.:
- s. eben-, über-, wunder-
- Hw.:
- vgl. mnl. hooch, mnd. hōch (1), hōge
- Q.:
- Will (1060-1065), Anno, LAlex, PsM, Ren, RWh, RWchr1, RWchr3, RWchr5, StrAmis, ErzIII, LvReg, DvAPat, Enik, TürlWh, DSp, Secr, Gund, Märt, SHort, Kreuzf, HvNst, Apk, WvÖst, Ot, EvPass, EckhI, EckhII, EckhIII, EckhV, Parad, STheol, MinnerII, EvA, Tauler, KvMSph (FB hōch), Brun, Kreuzf (FB hô), EckhI (FB hôhe), Ack, AHeinr, Albert, Alph, AristPhyll, Athis, AvaJG, AvaLJ, BdN, Berth, BgfvRiet, Bit, Boner, Boppe, BrHw, BrTr, BrvH, Buhlschaft, BvA, BvgSp, BvH, Chr, Craun, Dietr, Diocl, DuM, Dürinc, EbnerChrist, Eheb, Elmend, En, Er, Eracl, ErnstB, ErnstD, EvS, Flore, Freid, Frl, FvL, FvSonnenburg, Gauriel, Gen (1060-1080), Georg, Gliers, Go, Goldem, GrAlex, Greg, GvN, Had, HagenChr, Hartm, Häslein, Hawart, HBir, Heidin, Heimesf, HeimesfHinv, Herb, Hetzb, Himmelr, HimmlJer, HMBvT, Hochz, HvF, HvFritzlHl, HvM, HvP, HvRaute, HvS, HvSw, HvWKlage, Iw, JJud, JMeissn, JPhys, JSigen, JTag, JTit, Jüngl, JvR, JvW, Kchr, KgvOdenw, Konr, Krone, Kudr, Kürenb, KvH, KvL, KvLupp, KvT, KvWAlex, KvWEngelh, KvWGS, KvWHerzm, KvWHvK, KvWKlage, KvWLd, KvWPant, KvWPart, KvWSchwanr, KvWSilv, KvWTroj, KvWTurn, KvWWelt, Kzl, Lanc, Lannz, Laurin, Loheng, Lucid, Macer, Mai, Mant, Marner, Mechth, Meissner, MF, MGHConst, MHvM, MNat, Mor, MOvB, Mügeln, MüOsw, MvHeilGr, Namenlos, Narr, Neidh, NibA, NibB, NibC, Niune, OrtnAW, OvB, OvBaierl, OvW, Parz, Pelzb, Physiogn, Pilatus, PleierMel, PleierTand, PrOberalt, PrWack, Rab, Rädlein, RbRupr, RdSchr, Reinfr, ReinFu, Reinm, Renner, RhMl, Ring, Ro, Rol, RosengA, RosengD, RSp, Rub, Rugge, Rumelant, RvB, RvEBarl, RvEGer, RvR, SalArz, SalHaus, SalMor, Schlegel, SchöffIglau, Schrätel, SchwSp, Spec, St, StatDtOrd, Stauf, StrBsp, StrDan, StrFra, StrKarl, SuTheol, SvL, Syon, Ta, Tannh, TannhBu, Te, Tr, Trist, TristMönch, Tu, Tund, Urk, UvB, UvEtzAlex, UvEtzAlexAnh, UvEtzWh, UvL, UvLFrb, UvLFrd, UvS, UvTürhTr, UvW, UvZLanz, Veld, Virg, VMos, Volmar, VRechte, Walberan, WälGa, Walth, We, WeistGr, WeistÖ, Wenzl, WernhSpr, Wh, Wi, Wig, Wigam, WildM, Wildon, Winsb, WolfdA, WolfdB, WolfdD, Wunderer, WüP, WvB, WvBreis, WvE, WvH, WvHeinz, WvT
- E.:
- ahd. hōh (1) 191?, Adj., hoch, erhaben, ehrwürdig; germ. *hauha-, *hauhaz, Adj., hoch; idg. *k̑ouko-, Adj., groß, stark; s. idg. *keuk-, V., biegen, krümmen, wölben, Pokorny 589?; vgl. idg. *keu- (2), *keu̯ə-, V., Sb., biegen, Biegung, Pokorny 588
- W.:
- nhd. hoch, Adj., Adv., hoch, DW 10, 1590
- R.:
- hōch und nider: nhd. hoch und niedrig, arm und reich
- R.:
- hōhin vart: nhd. Fahrt mit hohem Ziel
- R.:
- hōher gruoz: nhd. ehrenvoller Empfang
- R.:
- hōhe vürche: nhd. tiefe Furchen
- R.:
- hōher muot: nhd. Freude, Glück, Hochgefühl, Zuversicht, Lebensmut, Edelmut, Hochherzigkeit, Hochmut
- L.:
- Lexer 91a (hōch), Lexer 408c (hōch), Hennig (hōch), WMU (hōch 879 [1287] 135 Bel.), MWB 2, 1618 (hôch), LexerHW 1, 1312 (hôch), Benecke/Müller/Zarncke I, 695b (hôch), DRW