lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

friudil

nur ahd. · 3 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

AWB
Anchors
3 in 3 Wb.
Sprachstufen
1 von 16
Verweise rein
25
Verweise raus
12

Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch

friudil st. m.

Bd. 3, Sp. 1272
friudil
st. m., mhd. vriedel, frühnhd. friedel (DWb. III, 188); as. friuthil (s. u.), mnd. vrêdel. — Graff III, 788.
freodilo: gen. pl. Beitr. 73,255,1 (mus. Brit. Harl. 2772, 10. Jh.); friudil-: dass. -o Gl 2,448,66. 509,7; dat. pl. -un 1,626,59 (M, 3 Hss., 1 Hs. -iv-). 2,194,10 (M, 4 Hss., 1 Hs. -iv-); acc. pl. -a 304,1 (M, 2 Hss.); friedelo: gen. pl. 536,54/55; frid-el-: dass. -o 4,32,26 (Sal. a 1); dat. pl. -un 1,626,61 (M); -in ebda. (M, 12. Jh.); -ilo: gen. pl. 2,448,66; -olun: dat. pl. 1,626,60 (M, 2 Hss., 12. Jh.); fredel: nom. sg. S 401 (10. Jh.); fruidilo: gen. pl. 4,130,1 (Sal. c); friuth-ilo: gen. pl. Gl 2,580,38 = Wa 94,23; fruth-: dass. 562,35. 573,25. — uridhel: nom. sg. Publ. 62,450,9 (Paris 9565, Echternach, 9. Jh.).
Verschr.: frihtila: nom. pl. ZfdA. 64,78 (12. Jh.), wohl auch: freidilo: gen. pl. Gl 2,403,25 (11. Jh.).
Liebhaber, Freier: freodilo [me natam nulli veterum sociare] procorum [fas est, Verg., A. XII, 27] Beitr. 73,255,1. uridhel procus Publ. 62,450,9; pejorativ: Geliebter, Buhle: frivdilun [tu autem fornicata es cum] amatoribus [multis, Jer. 3,1] Gl 1, 626,59. friudilun amatoribus [Greg., Cura 3,28 p. 82 = Jer. 3,1] 2,194,10. friudila [(die Hure) sequetur] amatores [suos, Greg., Hom. II, 36 p. 1623 = Os. 2,7] 304,1. freidilo [(puellae)] amasionum [comprimuntur fraudibus, Prud., P. Rom. (X) 182] 403,25. 448,66. 509,7. 536, 54/55. 562,35. 580,38 = Wa 94,23. 4,32,26 (Hs. amasio). 130,1. fruthilo amatorum [Randgl. zu amasionum, ebda., vgl. Gl.: amasionum, amatorum: amasii et amasiones unum est] 2,573,25. frithila amasiones [zu ebda.] ZfdA. 64,78, hierher wohl auch: taz santa tir tin fredel ce minnon S 401 (vgl. Sonderegger, Althochdeutsch in St. Gallen S. 75).
Vgl. friudila, friudilin(na).
1804 Zeichen · 117 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 8.–11. Jh.
    Althochdeutsch
    friudilst. m.

    Althochdeutsches Wörterbuch · +2 Parallelbelege

    friudil st. m. , mhd. vriedel, frühnhd. friedel ( DWb. III, 188 ); as. friuthil ( s. u. ), mnd. vrêdel. — Graff III, 788…

Verweisungsnetz

26 Knoten, 27 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 3 Wurzel 3 Kompositum 20

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit friudil

7 Bildungen · 7 Erstglied · 0 Zweitglied · 0 Ableitungen

friudil‑ als Erstglied (7 von 7)

friudilesouga

AWB

friudil·es·ouga

friudilesouga st. n. Belege vom 13. Jh. an, stets Nom. Sing. friedels-ovge: Gl 3,557,28/29; frideles-ovga, -ocha: 403,41 ( Hildeg. ); fridel…

friudilesougilîn

EWA

friudil·es·ougilin

*friudilesougilîn n. a-St., nur in Gl. (Ende 13./Anfang 14. und 15. Jh.): ‚Vergißmein- nicht, oculus porci, flos campi‘. S. friudilesouga, -…

friudilin

KöblerAhd

friudilin , st. F. (jō) nhd. Geliebte, Konkubine, Buhlerin, Kebsweib ne. beloved (F.), concubine ÜG.: lat. concubina Gl Q.: Gl (9./10. Jh.) …

friudilin(na)

EWA

friudilin(na)AWB f. jōn-St., nur Gl. 2, 125, 29 ff. (10.-11. Jh.): ‚Kebsweib, Konkubine, concubi- na‘ (mhd. vriedelinne, -în). S. friudil. –…

friudilin(na)

AWB

friudil·inna

friudilin ( na ) st. f. , mhd. vriedelinne, -în. — Graff III, 788. friudilinna ( 4 Hss., 2 -iv-), friudalin: acc. sg. Gl 2,125,29—31 ( M ). …

friudiluuurz

AWB

friudiluuurz st. f. friedel-uurz: nom. sg. Gl 4,205,7 ( sem. Trev., 11./12. Jh. ); freidel-: dass. 3,578,58 ( Vat. Reg. 1701, 11. Jh. ). Alr…

friudilwurz

KöblerAhd

friudil·wurz

friudilwurz , st. F. (i) nhd. „Liebeswurz“, Alraun, Alraune ne. mandrake ÜG.: lat. mandragora Gl Q.: Gl (11. Jh.) E.: s. friudil, wurz L.: K…