Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch
feldgang st. m.
st. m., mhd. veltganc, nhd. feldgang (in and. Bed.). — Graff IV, 103.
feld-ganch: nom. sg. Gl 4,138,62 (Sal. c); -ganc: dass. 1,450,10 (S. Paul XXV d/82, 9./10. Jh.). 2,385,39 (2 Hss.); -gang: dass. 16,5 (2 Hss., darunter Zürich C 59, 9. Jh.). 19,54; veld-kanga: acc. pl. 1,453,16 (M, 3 Hss.).
felt-cangun: dat. pl. Gl 2,391,25; -ganch: nom. sg. 16,4; uelt-kanc: dass. 1,453,17 (M); -ganc: dass. 3,127,66 (SH A, 5 Hss., davon 1 Hs. v-; 1 Hs. -c aus -t korr., Steinm.). 210,22 (SH B); -gang-: dat. pl. -un 2,465,4 (2 Hss.); acc. pl. -a 1,453,18 (M, 3 Hss., davon 2 Hss. v-). 4,270,27 (M); -e 1,453,20 (M; v-); -i 22 (M, clm 6217, 13./14. Jh.; v-).
Zwischen Konsonanten ist der Dental geschwunden (vgl. Gröger § 126,2 c γ): uel-kanga: acc. pl. Gl 1,453,17 (M, clm 14 689, 11./12. Jh.); vel-ganch: nom. sg. ebda. (M, clm 22 201, 12. Jh.; vgl. Matzel § 83 f.).
Verschrieben: felt-gant: nom. sg. Gl 1,297,13 (Paris 2685, 9. Jh., Steinm. liest feltganc); uelt-gangas: acc. pl. 453,21 (M, Engelb. I 4/11, 12. Jh.; -as unter Einfluß von lat. latrinas verschr.?). 1) Abzugsgraben, bedeckte Gosse, Kloake: feldganc [carpitur innumeris feralis bestia dextris: frustatim sibi quisque rapit, ... inmundis caeno exhalante] cloacis (Hss. cloaca) [quod trudat, Prud., Psych. 722] Gl 2,385,39. feltcangun cloacis [ebda.] 391,25. 465,4. feldganch cuniculum (vgl. Diefb., Gl. 162 c) 4,138,62. 2) die Örtlichkeit selbst, Abort: feltganc [destruxerunt quoque aedem Baal, et fecerunt pro ea] latrinas [usque in diem hanc, 4. Reg. 10,27] Gl 1,297,13. 450,10. 453,16 (2 Hss. gang, 6 Hss. feldgang gisuuâsi). 4,270,27. feltganch [ventris dum viscera foeda turpiter egessit ruptis extalibus ani quae cava per cryptas complebant antra] latrinae (2 Hss. latrina, 1 Hs. latrina i. chloacha) [Aldh., De virg. 978] 2,16,4. feldgang latrinae [ebda.] 19,54. gesuasheit ł ganc ueltganc secessus latrina 3,127,66 (im Abschn. De habitaculis). gesuase vel gang ueltgang secessus latrina 210,22 (im Abschn. De habitaculis et aliis aedificiis).
Vgl. Heyne, Hausalt. 1,97.