compar (conp-), -is MLW
adi. et MLW
subst. MLW
script. ? cum-: MLWCarm. de Bened. 166
b.
MLW
form.: MLW
sing. MLW
abl. -i: MLW
l. 68. p. 1028,62. MLW
plur.: gen.: -rum:
p. 1028,38.40.46. -riorum:
p. 1028, 65. MLW
abl. -is: MLW
l. 69. p. 1028,52. MLW
struct.: fere MLW
c. MLW
dat. MLW
c. gen.: MLW
l. 64. p. 1028,12. cum:
p. 1028,17. MLW
adi.:
par, aequalis —
gleich(artig, -wertig, groß): I
strictius: A
gener.: 1
de hominibus: MLWArbeo Corb. 4 p. 193,11 Helias dum fuisset passione nobis conpar. Epitaph. Har. (MLWMGScript. X p. 15,4) -rcompar in alterutris, dispar in his variis
Hariolfus (MLWThietm. [?] chron. 5,23 ad equivocum suum ... in sceleribus -emcomparem, licet facultatibus disparem). 2
de rebus: a
spectat ad qualitatem: MLWArbeo Emm. 41 cuius
(panis) conparare (conparem
A3) pulchritudini ... non comedit. MLWWalahfr. imag. Tetr. 167 adest tibimet ... par morum probitas, semper victoria -rcompar. MLWTrad. Ratisb. 304 -icompari servitio. 377 p. 259,34 cum -icompari utilitate. b
spectat ad formam: MLWEpist. Aldh. 2 p. 497,1 una eademque littera -iscomparis linearum tramitibus aptata. c
spectat ad mensuram: MLWAnnal. Rod. MLWa. 1143 p. 716,5 terra haec ... -rcompar est et dimidia illius terrae (a. 1151 p. 721,25). B
theol. de trinitate: MLWWalahfr. carm. 72,10,2 spiritus ... utrique
(sc. patri et filio) -rcompar (MLWWandalb. martyr. hymn. 8,3.
cf. MLWGodesc. Saxo
theol. 19 p. 268,12 in spiritu, qui est trinitas, non est ... ulla pluralitas ..., sed omnino -rcompar aequalitas). MLWGodesc. Saxo
theol. 6,5 p. 146,11 Dei verbum, genitus Deus de ingenito Deo, -rcompar est patri suo.
adde: MLWWalahfr. carm. 83,13,4 doxa ... simul ac potestas sit tibi trino deitate soli -rcompar. MLWEkkeh. IV. pict. Mog. 20 quem
(hominem) pater et natus creat et vi -ecompare flatus. C
iur. et eccl.: 1
de hominibus MLW
i. q. par genere vel gradu dignitatis —
ebenbürtig, standes-, ranggleich: MLWLeg. Wisig. 3,1,1 quas
(personas) dignitas con-esconpares exequabit in genere. MLWLamb. Ard. hist. 119 ut honoris eorum
(sc. Flandrensis curiae parium) ... se -emcomparem glorietur et participem
Arnoldus. MLWChart. civ. Erf. 239 p. 151,10 ipsorum generi -escompares sumus. 2
de sententiis MLW
i. q. (verbotenus) congruens —
übereinstimmend, gleichlautend: MLWLeg. Wisig. 6,1,2 p. 248,2 si ... professio ... conpar fuerit cum verbis accusatoris. MLWMaging. epist. 2 ut vix una et conpar sententia ipsorum nostrae pateat parvitati. II
latius: A
respondens, cognatus —
zugeordnet, verwandt: MLWAlbert.
M. summ. creat. II 1,5,3 p. 73
b,34 de sententia Platonicorum, quia ipsi ponunt animas fuisse ... in -buscomparibus stellis positas (MLWnat. anim. 2,7 p. 30,90 -emcomparem vocavit
Plato [
cf. Tim. p. 42B τοῦ συννόμου ... ἀστρου] stellam eam, a cuius motore ... semen intelligentiae in animam hominis transfusum est. MLW
al.). B
consors —
teilhabend (an): MLWAethicus Ister 82 p. 64,4 virago edidit lactante, non conpar coitu virorum ac mulierum. MLW
subst. masc. et fem.: qui (quae) par est —
ein Gleicher, eine Gleiche: I
strictius: A
gener.: MLWHrotsv. Cal. 9,31 qui ... dedignatur subici dignioribus et ... conatur praeferri -buscomparibus. MLWWilh. Hirs. const. 1,28 p. 960
C si conversum valentiorem a suis -buscomparibus segregatum inter imbecilliores offenderit ... occultatum
frater circumiens. B
iur. et eccl. (milit.: l. 40) i. qui (quae) genere vel gradu dignitatis par est —
ein(e) Ebenbürtige(r), Standesgenosse(-in), Gleichberechtigte(r), -rangige(r): 1
de eiusdem ordinis hominibus: MLWChart. Hersf. 111 p. 197,37 (a. 1075) ut ... illud
(praedium) ... sponsę -icompari suę donaret. MLWArnulf. Mediol. gest. 2,2 suorum -umcomparum (-iumcomparium MLW
var. l.) declinans Heribertus consortium. MLWHariulf. Arnulf. 1,3 in subditos pius ..., in amore -iumcomparium (-umcomparum MLW
var. l.) ... gratus. MLWDipl. Conr. III. 142 (ed.
F. Hausmann. 1969) complures eorum
(comitum) -escompares adfuerunt. MLWGesta Godefr. Trev. 8 quia con-umconparum suorum, episcoporum videlicet, nullus ... conpareret (MLWHerbord. Ott. 1,42 p. 722,19 mei nominis ordo, ... videlicet ... pontificalis, hoc adempto -ecompare ... lugebit). Const. II 427,61 quicumque de periurio cum vii suorum con-umconparum vel maiorum convincitur. MLW
ibid. MLW
al. spectat ad mediatores, arbitros: MLWConst. Melf. 1,81 (edd. H. Conrad MLWal. 1973) appellationes non ad -escompares vel adiunctos ..., sed ad celsitudinem nostram vel ad ... camerarios ... deferantur. 2
de eiusdem domini vassallis: MLWCapit. reg. Franc. 77,20 si quis de fidelibus nostris ... convocavit ad se aliquem de con-isconparis suis. MLWGesta Camer. cont. I A 21 ut ... praesentibus -buscomparibus suis in rectum staret
Hugo de iniustitia sua. Const. I 68,4 secundum rectum iudicium -umcomparum (MLWChron. Laet. 10 p. 498,24 iudicio -umcomparum). MLWLamb. Ard. hist. 121 Arnoldus ..., Flandrensis curie -rcompar
(‘
pair’
) et socius. MLW
al. 3
de eiusdem familiae (regni: l. 62) servis, ancillis, ministerialibus: MLWCapit. reg. Franc. 16,7 potest ... -emcomparem suam, ancillam domini sui, accipere
servus. MLWGesta Trud. cont. I 13,10 p. 316, 34 masculus ... si fuerat coniugatus et non cum sua -ecompare, hoc est, quae non esset ancilla nostrae aecclesiae. MLWTrad. Ratisb. 805 qui
(ministerialis regni) timens filium ..., quia de -icompari sua eum non habebat, ... posse ... hereditate privari. MLWWibald. epist. 156 p. 261,21 -escompares sui, videlicet ministeriales Corbeiensis aecclesiae. MLWVita Conr. Salisb. 6 p. 66,42 -iorumcompariorum suorum iudicio proscripti sunt
ministeriales. MLW
al. II
latius vigente sensu amicitiae, coniunctionis: A
de hominibus (animalibus: p. 1029,26): 1
socius (-acomparia
), sodalis, amicus (-acomparia
), commilito —
Genosse (-in), Gefährte (-in), Freund(-in), Kamerad (cf. MLW
l. 40): a
in bonam partem: α
in univ.: MLWLex Sal. Karol. 32,9 si quis -icompari suo pittum excusserit. MLWHraban. carm. 49,6,5 scriptor evangelii Marcus cum -ecompare Luca. MLWWalahfr. (?) carm. 50,2,1 -rcompar amande, vale. MLWVita Liutb. 28 egressa ... -ecompare sua. MLWEcbasis capt. 752 dispar -buscomparibus. MLWCaes. Heist. mirac. I 4,25 quae
(puella) -iscomparis suae profectui invidens MLW
eqs. MLW
al. β
de monachis, sanctimonialibus: MLWIonas Bob. Columb.2,16 p. 267,1 quaedam ex his
(famulis Christi) ... cum -buscomparibus. MLWHrotsv. Abr. 2,1 cede ... mei ... -iscomparis Effrem ... institutionibus.
vicinus —
(Platz-)Nachbar: MLWNotker. Balb. gest. 1,31 p. 42,21 ut ..., qui opus haberet, in sinu -iscomparis (compatris MLW
var. l.) sui caput ... reclinaret. γ
de comitibus: MLWConsuet. Trev. 12 p. 14,7 pueri ... iungunt se ad ambulandum, singuli ad -emcomparem suum. b
in malam partem: MLWOdo Glann. Maur. 24 (4) Heimericus quidam et eius -rcompar Gerardus. MLWBerth. (?) annal. MLWa. 1076 p. 283,46 colloquium cum suis -buscomparibus habiturus
rex. expressius de complice: MLWThietm. chron. 6,93 huius
(Bolizlavi) conpar et quasi collega Hardwigus. 2
cognatus, propinquus —
Sippengenosse, Verwandter: a
in univ.: MLWEpist. Wibald. 421 p. 559,4 si quid in suos -escompares ... commissum fuerit. MLWChart. Rhen. inf. I 239 eligant ... inter se unum de -buscomparibus suis. b
?germana —
?Schwester: MLWChart. Steph. Wirz. 4 (a. 1057/65) in -iscomparis meę Sigiburge die memoriali. 3
coniunx —
Gemahl(in): a
uxor —
Gattin: MLWCod. Lauresh. 1033 (a. 860) conpar mea Gisaldrud. MLWVita Mathild. I 7 rex eiusque -rcompar. MLWOtto Frising. gest. 1,41 p. 59,32 -iscomparis suae filium.
al. de animalibus MLW
i. q. muliercula —
Weibchen: MLWAlbert.
M. animal. 15,36 quando inflectit
malacium membra ad sibi -iscomparis membra MLW
eqs. b
maritus —
Gatte: MLWPaul. Diac. carm. 9,8 haec
(regina) patriam ... -ecompare cum magno ... stabilivit. B
de rebus (geminis, duplicibus): 1
res ex altera parte respondens —
Gegenstück: MLWAnselm. Bis. rhet. 17 p. 135,14 interrogare, cur negocialem
constitutionem, iuridicialis -emcomparem, in eodem tractatu
(sc. ad Herennium) omiserit
Tullius. MLWChart. Bern. II 302 vendidi possessiunculam sitam in Omenstal iuxta -emcomparem eius. 2
par —
Partner(in): MLWRud. Trud. (?) mus. 1,20 p. 54 transponitur primus tonus ... a D in a, -ecompare sua. MLW
alch.: MLWGeber. summ. 2,2 p. 619,9 sulphur ... et illius -rcompar
(sc. arsenicum). MLW
subst. neutr.: 1
ἰσόκωλον —
Isokolon: MLWConr. Mur. summ. p. 86,91 (ed. W. Kronbichler. 1968) est -rcompar proprie, dum sub quadam paritate sillabicus numerus clausis contexitur a te. 2
res ex altera parte respondens —
Gegenstück: MLWAlbert.
M. animal. 1,380 ab extremo vero puncto caudae foramine oritur unum
nervum, quod, quia -rcompar non habet, impar vocatur. 3
secundum (quod duplat) —
das Zweite (das verdoppelt): MLWPs. Gerh. Crem. sal. I 3 est
alumen -rcompar unius et tertium duorum (
an subest masc.? cf. II 74 duplator unius). 4 MLW
plur. MLW
i. q. vicinia —
Nachbarschaft: Chron. Ratisb. (MLWMGScript. XXX p. 1490,2; MLWs. XII.
2) Carlomanno ... cum suis con-busconparibus (MLW
syn. proximis finibus) sorte contigit omnis Baioaria.