carmen, -inis
n. MLW
script.: ka-: MLW
l. 53. ga-:
p. 290,55. MLW
form. MLW
acc. MLW
sg. -um, -ium:
p. 290,45sq. MLW
def.: p. 189,3. I
spectat ad id quod canitur vel recitatur: A
proprie: 1
spectat ad voces anim. MLW
i. q. canticum, cantilena, ode —
Lied, Gesangsstück, Gesang (cf. MLWGloss. I 80,30 St.-S. -ncarmen leoden. MLW
al.): a
de canticis hominum: α
gener. (cf. MLWGloss. IV 197,1 St.-S. arcum -ncarmen gart sanc. MLW
al.): de canticis historicis, heroicis, militaribus MLW
sim. (
cf. MLWGloss. II 774,5 St.-S. -ecarmine keuuachte): MLWAlcuin. epist. 149 p. 242,14 ut puerorum saevitia ... -iscarminis dulcedine mitigaretur. MLWEinh. Karol. 29 barbara et antiquissima -acarmina, quibus veterum regum actus et bella canebantur, scripsit. MLWWalahfr. exord. 32 p. 516,15 habet mundus ... -umcarminum pompaticos relatores. Hildeg. Far. 78 (MGMer. V p. 193,3) ex ... victoria -ncarmen publicum iuxta rusticitatem per omnium ... volitabat ora. MLWFroum. carm. 14,13 dulcia laudantes resonemus -acarmina, fratres: ‘Dux benedictus eris’. MLWCarm. Cantabr. 11,1
b,9 domini nomen -icarmini inponebant. MLWRahew. gest. 4,5 p. 239,14 qui ... facta imperatoris -buscarminibus favorabilibus celebrarent. MLW
al. de canticis lamentationes exprimentibus, neniis: MLWTheodulf. carm. 21,108 frater, pro cuius -acarmina morte damus. MLWMirac. Genes. Hier. 2 p. 170,46 -ncarmen lugubre de morte domini sui ... audivit. MLWThietm. chron. 6,63 corpus ... usque ad locum sepulchri -ecarmine et planctu defertur. MLW
al. usu vario: MLWHraban. hom. I 19 p. 38
C inter ... pocula cantant -acarmina daemonum arte confecta. MLWVita Mathild. II 16 p. 294,27 neminem voluit audire -acarmina secularia cantantem. MLW
al. MLW
proverb.: MLWEgbert. fec. rat. 1,445 cuius enim panem manduco, -acarmina canto. β
eccl.: MLWVita Gertr. A 2 p. 457,8 ad docendum divini legis -acarmina. Alcuin. Willibr. praef. (MGMer. VII p. 114,5) heleiacum -ncarmen de viro venerabili Wilgilso. MLWRhythm. 19,10,1 k-nkarmen Christo triumphale chorus cantat (MLWWalahfr. Wett. 279 cantantur septem lacrimantum -acarmina [gloss. RO: psalmos penitentiales]). MLWHraban. epist. 33 p. 466,47 eodem -ecarmine
(sc. cantico deuteronomii) spiritualiter instruimur. MLWAurel. Reom. mus. 4 p. 33
b,18 Ambrosiana -acarmina. MLWMus. Enchir. 18 p. 171
b,29 pro ornatu ecclesiasticorum -umcarminum. MLWVita Mathild. II 16 p. 294,28 audivit sancta -acarmina de evangeliis ... sumpta. MLWBerno modul. psalm. 5 p. 94
a psalmorum -acarmina. MLWMetell. Quir. 3,39 per -ncarmen vetus et novum.
saepe. in imag. de Christo: MLWAlcuin. carm. 29,1,3 cordis tu
(sc. Iesus) -ncarmen in ore (MLWHraban. carm. 23,6). b
de canticis bestiarum: α
avium: MLWAldh. ad Acirc. 58,4 garrula mox crepitat rubicundum -acarmina (-ecarmine MLW
var. l.) guttur. Arno ad Cuc. (MLWMGEpist. IV p. 110,21) mellifluum turdus variat de gutture -ncarmen. MLWCarm. Cantabr. 23,5,4 aves ... celebrant estivum undique -ncarmen. MLW
al. gallorum: MLWNivard. Ysengr. 4,944 tuus ... parens ... -ncarmen herile dabat. 7,60. MLW
al. β
quadrupedum (in fabula): MLWEcbasis capt. 235 adfuit his
(crabronibus) vitulus celso cum -ecarmine mixtus. MLWNivard. Ysengr. 7,103 Allobrogas pretium si speret
sus -iscarminis omnes. 7,160. 2
spectat ad sonos instrumentorum MLW
i. q. modus —
Weise: MLWHrotsv. Agn. 101 organa ... -ncarmen dulce mihi cantant. MLWFolcuin. Lob. 12 p. 60,28 nocte dieque vigil depromam
(sc. campana) -acarmina Christo. MLW
al. B
translate: 1
poema, versus —
Gedicht, Dichtung, Vers(e): a
strictius: α
gener.: MLWAldh. ad Acirc. 10 p. 94,5 pleraque -acarmina ... in honorem Priapi conscripta sunt. MLWCatal. biblioth. Lehm. I 53 p. 260,25 in ... libello continentur xii -acarmina Theodiscae linguae formata. MLWWalahfr. hort. 153 vili quam
(segetem) -ecarmine pinxi. MLWcarm. 3,5 -acarmina Pigmei mittam simul atque gigantis. MLWThegan. Ludow. 19 p. 594,37 poetica -acarmina gentilia, quae in iuventute didicerat, respuit. MLWCarm. Cent. 81,5 -acarmina Pieria. MLWMilo carm. 3,4,2,1036 quodsi ... nequit -ncarmen iam iure vocari, sit satis ... censeri nomine rithmi. Transl. Iuven. 1 (MLWMGScript. XXX p. 977,34) -acarmina poetarum priorumque philosophorum, ... quae sunt fabulae MLW
eqs. MLWFroum. carm. 19,6 versificum -ncarmen ... ponere stilo. MLWArchipoeta 6,41 tibi scribam -ncarmen et odas. MLWMirac. Otton. Bamb. II prol. in libello, quem dramatico -ecarmine vel etiam prosa decurrente ... Herbordus ... persudavit.
saepissime. v. et p. 174,33. β
eccl.: MLWArbeo Emm. 18 anelabat Daviticum -ncarmen. MLWHraban. carm. 39
tit. de fide catholica rythmo -ncarmen compositum. MLWWandalb. martyr. concl. 1,2 haec ... tuo, Deus, conscripsi ... munere -acarmina. MLWWalth. Spir. Christoph. II 6,265 succinat omnis ‘amen’, quoniam subit ostia -ncarmen. MLWMetell. peripar. 1,35 p. 338 (ed. P. Chr. Jacobsen. 1965) commemorabo Quirini gesta, dabo sibi digna laudum -acarmina.
saepe. remissius MLW
i. q. textus —
Text, Inhalt: MLWCand. Fuld. Eigil. II 2,27 iuvenis librorum -ecarmine ... pascitur. b
latius: α
metrum —
Versmaß: MLWAldh. ad Acirc. 10 p. 96,17 regula bucolici -iscarminis exigit, ut MLW
eqs. MLWGodesc. Saxo
theol. 7 p. 191,24 nisi -ncarmen impedisset. MLWRud. Fuld. mirac. 14 p. 339,47 elegiaco -ecarmine. p. 340,1 Asclepiadeo -ecarmine. β
ars poetica —
Dichtkunst: MLWWalth. Spir. Christoph. II 1,57 quę
(sorores Euterpes) somno raptum docuerunt -acarmina gallum. MLWGunzo epist. 3 p. 23,9 poema emittit ignorans oeconomiam -iscarminis. MLWEcbasis capt. 20 consuescunt multi, quam qui sint -ecarmine docti, longos accentus ... vertere.
ars bene dicendi et scribendi —
rhetorische, ‘höhere’ Bildung: Conc. Rem. MLWapp. (MLWMGScript. III p. 687,10; MLWa. 992) quia tali -ecarmine
(sc. Platonis, Virgilii MLW
eqs.) imbuti non sunt. 2
verbum, sententia —
Spruch, Formel: a
incantatio, canticum —
Zauberspruch, Zauber-, Besprechungsformel (cf. MLWGloss. I 538,7 St.-S. -acarmina carminot. II 95,61 -acarmina zaubarchiscrip. III 496,2 -ncarmen galster. MLW
al.): MLWAldh. virg. I 47 p. 301,17 quas
(aspides) Marsi incantationum -buscarminibus irritabant (MLWAlbert.
M. animal. 7,115 mulieres incantatrices ... faciunt quaedam -acarmina [
p. 605a,
6 τὰς ἐπωδάς] MLWi. ...; haec -acarmina vocat Aristoteles corrupte proverbia). MLWPirmin. scar. 22 p. 55,14 nullus -umcarminum (-iumcarminium
A) diabolicum credire nec super se mittere ... non presumat (MLWDecret. Burch. 19,5 p. 961
A dicunt
nefarii homines diabolica -acarmina super panem). MLWSermo de sacril. 15 -acarmina vel incantationes ... haec sunt: ad fascinum MLW
eqs. MLWConc. Karol. 16
A,4 de pugna duorum ..., ne forte -buscarminibus ... insidiantur. MLWLiutpr. antap. 5,32 p. 150,31 Willa ... coepit aruspices ... inquirere, quo eorum -buscarminibus iuvaretur. MLWLamb. Leod. Matth. IV 34 mater ... medicinam et anilia adhibuit -acarmina. MLW
al. expressius de scientia incantationum: MLWCosmas chron. 1,4 p. 10,1 que
(Kazi) Medee Cholchice herbis et -ecarmine (ga-garmen
A 3a) nec Peonio magistro arte medicinali cessit.
de incantationibus sepulturae (cf. H. Bächtold-Stäubli, Handwörterbuch des deutschen Aberglaubens. III. 1929/30. p. 134sq. MLW
s. v. ‘
Dadsisas’
): MLWRather. epist. 25 p. 133,24 (admon. synod.) -acarmina diabolica, quae super mortuos ... vulgus cantare solet, ... vetate. MLWDecret. Burch. 19,5 p. 964
B observasti excubias funeris ... et cantasti ibi diabolica -acarmina. b
formula iuridica —
Rechtsformel: MLWForm. Marculfi 1,1 p. 39,12 nova decernere -acarmina. MLWEgino epist. 31 p. 446,39 pater universalis ... in palatium, ut moris est, iudicum legali perducitur -ecarmine. MLW
al. II
spectat ad actionem vel modum canendi MLW
i. q. cantio, cantus —
Singen, Gesangsart, Gesang: MLWEigil Sturm. 15
a p. 373, 14 corpus ... spiritali -ecarmine ad flumen portatum (19 p. 375,19). MLWEpist. var. I 5 p. 499,4 psalmorum cum -ecarmine precamur. MLWEpist. pont. Rom. sel. II B 33 p. 603,16 dulcedinem Gregoriani -iscarminis.
Erb