Eintrag · Mittellateinisches Wb.
aro
aro, -avi, -atum, -arearare. terram aratro subvertere — pflügen, ackern (subi. fere MLWanim.; res: MLWl. 63. p. 971,6.9. MLWal.; de re cf. A. I. Njeussychin, Die Entstehung der abhängigen Bauernschaft. 1961. p. 39sq.): I gener.: A proprie: MLWSermo de sacril. 13 quicumque ... ad agrum -andumarandum ... per lunam sibi fieri impedimentum credit. MLWConc. Karol. 22B,2 ante missam licentia sit -andiarandi et seminandi. MLWLex Saxon. 66 boves, quibus -ariarari potest. MLWThietm. chron. 7,15 pecus -ansarans minavit rusticus. MLWRegistr. abb. Werd. 6,6 p. 175,14 tempore veris et autumni quandiu -aturaratur et seritur. MLWChart. Wetzlar. I 62 p. 20,12 equum obtimum ipsum mansum tunc -antemarantem. MLWal. B 1 in imag.: a spectat ad praedicationem, legem divinam: MLWWillib. Bonif. 5 p. 22,4 inculta cordium arva evangelico -taarata vomere. MLWHildeg. scivias 1,3 p. 413B iustitia legis meae, quae -taarata et culta est in sanguine Filii mei. b spectat ad librum scribendum: Ekkeh. IV. (?) prol. Gall. p. 1097,4 agrum ... usque limitem -arearare, quem ipse (Walafridus) inaratum ... reliquerat. c spectat ad operam perditam: MLWBernh. Geist. palp. 1,115 nisi litus -asaras, tibi praebendas dat curia ([cf. Ov. epist. 5,116. MLWal.]. MLWHeinr. Wirz. cur. 80). 2 alleg.: MLWHraban. univ. 19,1 p. 505A -arearare praedicationis est officium exercere (22,14 p. 611A). MLWibid. MLWal. C translate: 1 sulcare — (durch) furchen: MLWWalth. Spir. [] Christoph. II 4,50 nobis magnum restat maris aequor -andumarandum (cf. Verg. Aen. 2,780). MLWCarm. Bur. B 102,3,1 equora raptor -atarat. 2 perarare — überziehen, durchziehen: MLWTheodulf. carm. 28,174 quos (nummos) Arabum sermo sive caracter -atarat. Carm. de cal. Leod. 8,10 (MLWMG Lib. Lit. III p. 632) corpus -antarant rugę (cf. Ov. ars 2,118). pervadere — durchdringen: MLWMetell. Quir. 52,14 quem sepelire parat, plurima pestis -atarat. 3 terere — (zer) kratzen: MLWNivard. Ysengr. 6,340 stuppeaque ipsius (rustici) sagmata corpus -antarant. 4 exarare — niederschreiben:MLW Meginh. Fuld. Alex. 15 quae hic nostris manibus inordinate -taarata videntur. MLWPaul. Fuld. Erh. 2,1 librum. 5 cingere — umgeben: MLWErmold. Ludow. 4,376 clamidem ..., aureus in gyro quam quoque limbus -atarat. II iur.: A spectat ad arationem illegitimam campi alieni: MLWLex Sal. Merov. 27,31 (cod. A 1) si quis campo alieno -veritaraverit extra consilium domini sui. MLWLex Baiuv. 13,6 si quis messem vel pratum alterius -veritaraverit usque ad tres sulces. MLWChart. episc. Spir. 370 p. 336,25 (a. 1273) excessisse metas suas in -andoarando. MLWal. B spectat ad debitum opus araturae: MLWLex Baiuv. 1,13 andecingas legitimas ... -arearare, seminare, claudere. MLWChart. Sangall. A 120 unum iuchum -arearare, sicut mos est in domnico -arearare. MLWCapit. reg. Franc. 32,62 de mansis, qui -arearare debent. 93,6 operas, collectiones frugum, -arearare, sementare ... exigere. MLWTrad. Frising. 523b -antarant barscalci dies iii tribus temporibus in anno. MLWibid.: Hroadfrid -atarat pleniter. MLWCod. Lauresh. 3671,5 huba ingenualis, quę ... -atarat, colligit et recondit. MLWRegistr. abb. Werd. 2,3 p. 17,11 unum iugum ... proscindere, id est gibrakon, dehinc -arearare. MLWRegistr. Patav. II p. 76,21 -antarant huosmanni ... in hovesacha xciv araturas in anno. saepe. v. et supra p. 856,51.858,38.72. C spectat ad culturam propriam: MLWTrad. Patav. 92 p. 80,11 (a. 985/91) quod (praedium) tempore presenti Boemani insidendo -bantarabant. v. et supra p. 857,46. D spectat ad novale: MLWChart. Rhen. inf. I 12 (a. 799) eundem rothum in terra aratoria, quicquid in eo umquam -tumaratum fuit, dedi (MLWsim. 13). E spectat ad mensuram agri: MLWTrad. Scheftl. 139 (a. 1167/71) in uno campo quattuor iugera ..., in tercio, quantum una die et dimidia -ariarari potest.