lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

antiphona

ahd. bis lat. · 5 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

MLW
Anchors
5 in 5 Wb.
Sprachstufen
2 von 16
Verweise rein
8
Verweise raus
9

Eintrag · Mittellateinisches Wb.

antiphona f.

Bd. 1, Sp. 711
antiphona, -ae f. (cf. ἀντίφωνος) MLWscript.: -teph-: MLWl. 70. p. 712,33.37. adde MLWHugeb. Willib. 6 p. 106,18. -ifo-: p. 712,1.38. adde MLWAndr. Strum. Ariald. p. 1075,2. -phan-: MLWl. 70. adde MLWThietm. chron. 8,9 -am (ed., -phanam 1). MLWmetr.: semper -phŏn- in schedulis nostris. MLWdef.: MLWAurel. Reom. mus. 20 p. 60a,6 -a dicitur vox reciproca, eo quod a choris alternatim canetur (cf. Isid. MLWorig. 6,19,7). MLWHonor. August. gemm. 2,17 anti dicitur contra, φωνή vero dicitur sonus, inde -a nomen habet, quod circa sonum sonet, quia, cum videlicet -a incipitur, secundum tonum eius psalmus canitur. v. et p. 712,24. cantus reciprocus ex psalmis vel hymnis compositusaus Psalmen oder Hymnen bestehender Wechselgesang, Antiphon: 1 strictius in officiis liturg. (cf. L. Eisenhofer, Handb. d. kath. Liturgik. I. 1932. p. 222sqq.; MLWLThK. 2I. p. 657): a in horis canonicis: MLWConc. Merov. p. 127,6 ut in diebus aestivis ad matutina sex antephane binis psalmis explicentur. MLWSteph. Edd. Wilfr. 47 p. 242,22 iuxta ritum primitivae ęcclesiae asono vocis modulamine, binis adstantibus choris, persultare responsoriis -fonisqueantifonisque reciprocis. Vita Pard. 25 (MGMer. VII p. 29,1) post matutinas ... laudes responsoria vel -asantiphonas de sanctis martiribus ... decantando meditabatur. MLWOrdo Rom. 12,2 -aeantiphonae in evangelio sive ad matutinos seu ad vesperum, dum interim de evangelio habuerit, ipsae dicuntur. MLWAmalar. ord. antiph. 68 -asantiphonas de evangeliis. MLWAurel. Reom. mus. 20 p. 60a,5 nocturnum officium in -isantiphonis responsoriisque constitit. MLWNotker. Balb. gest. 2,7 praecepit imperator clericis suis, ut ... easdem -asantiphonas (Graecorum) in Latinum conversas ipsi praesentarent. MLWConsuet. Trev. 42 p. 50,2 ebdomadarius ... -asantiphonas nocturnarum, matutini, vespere, misse in tota ebdomada primus recitetur (sic). MLWLiber ordin. Patav. 5,19 -aantiphona alleluiatica. MLWSalimb. chron. p. 556,26 fratres in matutinis dicunt -amantiphonam illam ‘O martyr MLWeqs.saepe. b in missa (cf. J. Jungmann, Missarum sollemnia. I. 1952. p. 415sqq.; II. 1952. p. 489sqq.): MLWAmalar. ord. antiph. 42,9 de ratione -arumantiphonarum, quae sunt de benedictione. MLWWalahfr. exord. 23 p. 497,14 -asantiphonas ad introitum dicere Caelestinus papa xlv. instituit (MLWOrdo Rom. 5,14. MLWAlbert. M. miss. 1,1,2 p. 8b,11 dicitur ... hic introitus ab antiquis -aantiphona). p. 500,12 de -aantiphona, quae ad communionem dicitur (MLWOrdo Rom. 7,25). MLWConsuet. Trev. 37 in cena Domini cursum ... cum -isantiphonis et responsoriis atque lectionibus, psalmos tantum alta voce soliti sunt cantare. MLWHonor. August. sacram. 89 -aantiphona sequens est communio, est vox reciproca et illos signat, qui cognoverunt Dominum in fractione panis. MLWAlbert. M. miss. 3,23,1 p. 162a,36 cantatur communio, quae antiquitus -aantiphona dicebatur, hoc est circularis sonus. MLWal. c in aliis caeremoniis liturg.: MLWEpist. var. I 33,19 ut crucis gloriatio ... fiat ante missam fratribus omnibus ... hymnos et -asantiphonas cantantibus. MLWCapit. reg. Franc. 170 p. 345,22 ut in quadragesima ... vicissim sibi pedes lavent et -asantiphonas huic officio congruentes decantent. MLWPontif. Rhen. sup. 71 cum venerint ad ostium ecclesie, ... dicit pontifex antephonam. MLWOrdo Rom. ant. p. 78a,1 -aantiphona ad processiones. MLWChart. Brixin. 166 p. 177,33 -aantiphona ... per fratres ante missam cantetur. MLWal. 2 latius in variis ritibus eccl.: MLWVisio Baront. 7 duo angeli inciperunt antephonam decantare. MLWAldh. carm. eccl. 3,46 dulcibus -fonaeantifonae pulsent concentibus aures. Addit. Nivial. (MLWMG Mer. IV p. 451,13) corpora ... cum -isantiphonis et canticis spiritalibus ... ad monasterium ... deportata sunt. MLWHeito Wett. 31 -asantiphonas omnes et psalmorum initia quasi praecentor ordiens pro se fecit decantare. MLWRegino harm. inst. 2 p. 231a sunt ... quaedam -aeantiphonae, quas nothas, id est degeneres et non legitimas, appellamus, quae ab uno tono incipiunt. MLWOtloh. Dion. 15 papam Gregorium auctorem antiphonarii primum -asantiphonas quasdam de eiusdem scriptoris hystoria nosco excerpsisse. MLWLamb. Hersf. annal. MLWa. 1063 p. 86,30 crucem sibi preferentes, -aantiphona imposita, claustris monasterii erumpunt fratres rabidi. MLWLiber ordin. Patav. 6,18 p. 1007,39 -asantiphonas Graeci composuerunt duobus choris alternatim concinentibus, quasi duo seraphica MLWeqs. saepe. MLWalleg.: MLWAmalar. off. 4,7,12 coniunctio duarum pennarum (cf. Vulg. Ezech. 1,6sqq.) -aantiphona est, quae vicem tenet caritatis. v. et MLWl. 24. Ladner
4490 Zeichen · 250 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 8.–11. Jh.
    Althochdeutsch
    antiphonasw. f.

    Althochdeutsches Wörterbuch · +2 Parallelbelege

    antiphona sw. f. , mhd. antiffen st. f., nhd. antiphon; mnd. antifon, -en; mnl. antiffene; ae. antef(e)n(e) m. f. ; an. …

  2. Latein
    antiphona

    Lex. musicum Latinum · +1 Parallelbeleg

    antiphona -ae f. I. Antiphon (von zwei Chören abwechselnd vorgetragener, aus Psalmversen bestehender liturgischer Gesang…

Verweisungsnetz

15 Knoten, 14 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 3 Wurzel 2 Kompositum 8 Sackgasse 2

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit antiphona

8 Bildungen · 8 Erstglied · 0 Zweitglied · 0 Ableitungen

antiphona‑ als Erstglied (8 von 8)

antiphona ferialis

LmL

antiphona·ferialis

antiphona ferialis gewöhnliche Antiphon für das Offizium an Tagen ohne eigenes Formular — ordinary antiphon for the office of a day with no …

antiphona gradalis

LmL

antiphona·gradalis

antiphona gradalis Introitus-Antiphon (der Messe) — introit antiphon (for Mass) [s.IX-X] LmL Alia mus. 32 p. 121: „Rorate celi desuper“ ... …

antiphonale

MLW

antiphon·ale

* antiphonale , -is n. antiphonarium — Antiphonar : Cod. Karol. 24 p. 529,20 direximus ... libros ..., id est -e antiphonale et responsale. …

antiphona processionalis

LmL

antiphona processionalis Antiphon zur Prozession — processional antiphon [s.XII] LmL Ton. Nivern. 142v p. 122: De officiis et communionibus …

antiphonâri

AWB

antiphon·ari

antiphonâri st. m. , mhd. antifner, nhd. antiphonar; mnd. antifenêr; mnl. antiffenaer; ae. antefnere. antiphenere: nom. sg. Gl 3,394,66/67 (…

antiphonarius

LmL

antiphon·arius

antiphonarius -i m. et antiphonarium -i n. Antiphonar, Antiphonale (liturgisches Buch mit Antiphonen und anderen Chorgesängen für das Stunde…

antiphonatim

MLW

* antiphonatim adv. more antiphonarum — antiphonisch : Amalar. off. 3,5,2 constituit Caelestinus papa, ut psalmi ... ante sacrificium psalle…