antiphona, -ae
f. (
cf. ἀντίφωνος)
MLW
script.: -teph-: MLW
l. 70. p. 712,33.37. adde MLWHugeb. Willib. 6 p. 106,18. -ifo-:
p. 712,1.38. adde MLWAndr. Strum. Ariald. p. 1075,2. -phan-: MLW
l. 70. adde MLWThietm. chron. 8,9 -am
(ed., -phanam
1). MLW
metr.: semper -phŏn-
in schedulis nostris. MLW
def.: MLWAurel. Reom. mus. 20 p. 60
a,6 -a dicitur vox reciproca, eo quod a choris alternatim canetur
(cf. Isid. MLW
orig. 6,19,7). MLWHonor. August. gemm. 2,17 anti dicitur contra, φωνή vero dicitur sonus, inde -a nomen habet, quod circa sonum sonet, quia, cum videlicet -a incipitur, secundum tonum eius psalmus canitur.
v. et p. 712,24. cantus reciprocus ex psalmis vel hymnis compositus —
aus Psalmen oder Hymnen bestehender Wechselgesang, Antiphon: 1
strictius in officiis liturg. (cf. L. Eisenhofer, Handb. d. kath. Liturgik. I. 1932. p. 222sqq.; MLW
LThK. 2I. p. 657): a
in horis canonicis: MLWConc. Merov. p. 127,6 ut in diebus aestivis ad matutina sex antephane binis psalmis explicentur. MLWSteph. Edd. Wilfr. 47 p. 242,22 iuxta ritum primitivae ęcclesiae asono vocis modulamine, binis adstantibus choris, persultare responsoriis -fonisqueantifonisque reciprocis. Vita Pard. 25 (MGMer. VII p. 29,1) post matutinas ... laudes responsoria vel -asantiphonas de sanctis martiribus ... decantando meditabatur. MLWOrdo Rom. 12,2 -aeantiphonae in evangelio sive ad matutinos seu ad vesperum, dum interim de evangelio habuerit, ipsae dicuntur. MLWAmalar. ord. antiph. 68 -asantiphonas de evangeliis. MLWAurel. Reom. mus. 20 p. 60
a,5 nocturnum officium in -isantiphonis responsoriisque constitit. MLWNotker. Balb. gest. 2,7 praecepit
imperator clericis suis, ut ... easdem -asantiphonas
(Graecorum) in Latinum conversas ipsi praesentarent. MLWConsuet. Trev. 42 p. 50,2 ebdomadarius ... -asantiphonas nocturnarum, matutini, vespere, misse in tota ebdomada primus recitetur
(sic). MLWLiber ordin. Patav. 5,19 -aantiphona alleluiatica. MLWSalimb. chron. p. 556,26
fratres in matutinis dicunt -amantiphonam illam ‘O martyr MLW
eqs.’
saepe. b
in missa (cf. J. Jungmann, Missarum sollemnia. I. 1952. p. 415sqq.; II. 1952. p. 489sqq.): MLWAmalar. ord. antiph. 42,9 de ratione -arumantiphonarum, quae sunt de benedictione. MLWWalahfr. exord. 23 p. 497,14 -asantiphonas ad introitum dicere Caelestinus papa xlv. instituit (MLWOrdo Rom. 5,14. MLWAlbert.
M. miss. 1,1,2 p. 8
b,11 dicitur ... hic introitus ab antiquis -aantiphona). p. 500,12 de -aantiphona, quae ad communionem dicitur (MLWOrdo Rom. 7,25). MLWConsuet. Trev. 37 in cena Domini cursum ... cum -isantiphonis et responsoriis atque lectionibus, psalmos tantum alta voce soliti sunt cantare. MLWHonor. August. sacram. 89 -aantiphona sequens est communio, est vox reciproca et illos signat, qui cognoverunt Dominum in fractione panis. MLWAlbert.
M. miss. 3,23,1 p. 162
a,36 cantatur communio, quae antiquitus -aantiphona dicebatur, hoc est circularis sonus. MLW
al. c
in aliis caeremoniis liturg.: MLWEpist. var. I 33,19 ut crucis gloriatio ... fiat ante missam fratribus omnibus ... hymnos et -asantiphonas cantantibus. MLWCapit. reg. Franc. 170 p. 345,22 ut in quadragesima ... vicissim sibi pedes lavent et -asantiphonas huic officio congruentes decantent. MLWPontif. Rhen. sup. 71 cum venerint ad ostium ecclesie, ... dicit
pontifex antephonam. MLWOrdo Rom. ant. p. 78
a,1 -aantiphona ad processiones. MLWChart. Brixin. 166 p. 177,33 -aantiphona ... per fratres ante missam cantetur. MLW
al. 2
latius in variis ritibus eccl.: MLWVisio Baront. 7
duo angeli inciperunt antephonam decantare. MLWAldh. carm. eccl. 3,46 dulcibus -fonaeantifonae pulsent concentibus aures. Addit. Nivial. (MLWMG Mer. IV p. 451,13) corpora ... cum -isantiphonis et canticis spiritalibus ... ad monasterium ... deportata sunt. MLWHeito Wett. 31 -asantiphonas omnes et psalmorum initia quasi praecentor ordiens pro se fecit decantare. MLWRegino harm. inst. 2 p. 231
a sunt ... quaedam -aeantiphonae, quas nothas, id est degeneres et non legitimas, appellamus, quae ab uno tono incipiunt. MLWOtloh. Dion. 15 papam Gregorium auctorem antiphonarii primum -asantiphonas quasdam de eiusdem scriptoris hystoria nosco excerpsisse. MLWLamb. Hersf. annal. MLWa. 1063 p. 86,30 crucem sibi preferentes, -aantiphona imposita, claustris monasterii erumpunt
fratres rabidi. MLWLiber ordin. Patav. 6,18 p. 1007,39 -asantiphonas Graeci composuerunt duobus choris alternatim concinentibus, quasi duo seraphica MLW
eqs. saepe. MLW
alleg.: MLWAmalar. off. 4,7,12 coniunctio duarum pennarum
(cf. Vulg. Ezech. 1,6sqq.) -aantiphona est, quae vicem tenet caritatis.
v. et MLW
l. 24. Ladner