animal

animal, -alis n. (?m.: p. 661,29sq. 36.44.51. MLWal. ?f.: p. 661, 55) MLWform.: MLWacc. MLWsg.: -le (var. MLWl.): p. 661,22.25.29. MLWal. -lem (var. MLWl.): p. 661,23sq. MLWal. MLWabl. MLWsg. -e: MLWArbeo Corb. 4 p. 193,4. MLWdecl. II.: ?gen. MLWsg. -lii: p. 661,37. MLWabl. MLWpl. -liis: MLWDipl. Otton. I. 337 p. 459,33 (ex dipl. Loth. I.). MLWGreg. Cat. chron. I p. 279,29. MLWal. animans — Lebewesen: I gener.: MLWWalahfr. carm. 24,15 dum sopor internis -iaanimalia fessa medullis solvit (cf. Verg. Aen. 8,26). MLWHrotsv. Agn. 172 neque suum quid viventis monstrant simulacra -isanimalis. MLWPafn. 12,6 universae -isanimalis species laudent Deum (cf. Vulg. Dan. 3,76). MLWRicher. Rem. hist. 3,52 qui (circulus) ... a Latinis ... vitalis dicitur, eo quod -iumanimalium figuras in stellis contineat. MLWAlbert. M. resurr. 32 p. 255,74 ille ... sensus (sc. tactus) -lanimal facit -lanimal. MLWphys. 2,1,2 p. 94^b,21 a natura ... fiunt omnia -iaanimalia (p. 192^b,9 ζῶα) et partes -iumanimalium. MLWanimal. 11,8 -lanimal est substantia animata sensibilis MLWeqs. 11,34 anima formale et finale principium -iumanimalium. saepe (v. MLWind.). MLWveget. 1,18 vivum enim in graeco sonat -lanimal; zoa enim -iaanimalia sonant MLWeqs. 1,27 non ... dicitur planta vivum prout -lanimal dicitur vivum. MLWmot. proc. 2,1 p. 58,50 -lanimal movet se. MLWanal. post. 2,4,6 p. 218^a, 36sq. insunt essentialia omni -ianimali, hoc est -ianimali universali universaliter considerato. MLWtop. 5,1,2 p. 394^b,25 quamvis -ianimali sit essentiale componi ex corpore et anima. MLWAlbert. M. (?) animal. quaest. 4,9 p. 144,55 aliter est virtus in -ianimali quam in inanimatis. saepe. de partibus animantium: MLWAlbert. M. anim. 1,2,15 p. 184,13sq. diversa -iaanimalia dixit Pythagoras congregata in uno -ianimali, ita quod dixit hepar esse -lanimal et matricem aliud -lanimal MLWeqs. (cf. MLWanimal. 1,456). II spec.: A de hominibus: MLWCand. Fuld. Eigil. I 10 p. 228,47 ne ... abiciaris cum -busanimalibus (animabus MLWci. MLWed. in nota) tibi subiectis. MLWHraban. epist. 41 p. 480,8 cum -lanimal rationale contra naturam inrationabili ... se commiscet animanti. MLWTrad. Ratisb. 48 -ianimali ratione degenti, id est homini. MLWAlbert. M. animal. 1,3 membra perfectissimi ... -isanimalis, quod homo est. MLWpol. 1,1^t p. 13^b,4 quod ‘homo natura -lanimal civile (p. 1252^a,3 πολιτικὸν ζῶον) est’. MLWAlbert. M. (?) animal. quaest. 1,13 p. 89,42 homo -lanimal discretum est ratione et prudens MLWeqs. MLWal. B de brutis animantibus MLWi. q. bestia — Tier: 1 in univ.: MLWWalahfr. imag. Tetr. 125 pacatis -iaanimalia litibus assunt. MLWHraban. carm. 39,21,4 aves, pisces et pecora, bestias, -iaanimalia, tum demum ... condidit Deus hominem. MLWGodesc. Saxo theol. 21 p. 291,2 de seminibus -iumanimalium corpora creat Deus eorum. MLWDipl. Conr. I. 22 forestensia (cf. MLWDipl. Loth. III. 34 silvestrium). MLWThangm. Bernw. 46 feris ... seu brutis -busanimalibus. MLWUdalsc. Conr. 10 p. 433, 38 -lanimal mortis (MLWsc. aranea). MLWFrid. II. Imp. art. ven. 1 p. 8,2 quamvis[] Aristotiles dividat omne -lanimal in aquatile et terrestre. MLWAlbert. M. meteor. 4,1,11 p. 721^b,40 innascuntur ... -iaanimalia (p. 379^b,4 ζῶα) ex putrefactis MLWeqs. MLWanimal. 1,29 de -busanimalibus aquaticis ... differunt -iaanimalia agrestia (cf. 1,77 pilosum. 1,98 volatilia ... gressibilia. 4,65 anulosorum. 12,32 frigidum ... calidum. 16,75 imperfecta. MLWibid. saepe. [v. MLWind.]). 7,3 -iaanimalia ... ad hominem habent differentias MLWeqs. MLWveget. 6,386 noxia. MLWnat. anim. 1,1 p. 1,71 videntur -iaanimalia magis imitari hominem in mechanicis quam in liberalibus. saepe. per MLWcompar.: MLWBeda hist. eccl. 4,24 p. 260,31 quasi mundum -lanimal ruminando. MLWGodesc. Saxo theol. 24 p. 341,5 instar -isanimalis corticem lambis. MLWThietm. chron. 6,11 hii ... brutis peiores -busanimalibus. MLWalleg.: MLWHraban. univ. 7,8 p. 199^C iuxta allegoriam ... -iaanimalia brutos homines significant et terrena tantummodo cogitantes MLWeqs. p. 200^A -iaanimalia cornuta ... virtutes significant sanctorum. MLWal. MLWHildeg. phys. 7 praef. -iaanimalia ... cogitationes ..., quas homo opere perficit, designant MLWeqs. 2 bestia domestica — Haus-, Nutztier (plur.: pecus — Vieh; interdum de speciebus bestiarum, e.g. de equis, bubus: MLWl. 22sqq. 45.47.57; cf. MLWGloss. III 10,22 St.-S. hrindir): a in legibus, chartis sim.: MLWLeg. Wisig. cod. Eur. 278 qui cavallum aut quodlibet -iumanimalium genus ad custodiendum ... commendaverit (sim. MLWLex Baiuv. 15,1. MLWal.). MLWLex Sal. Merov. 3,3 si quis bimum -lanimal(-leanimale A 4, -lemanimalem A 2.3) furaverit, mallobergo ochstiorci sunt (de bove ut: 3,12sq. 9,1 si quis -lanimal [-lemanimalem A 4, -liaanimalia A 1] aut caballum vel quemlibet pecus in messe sua invenerit. 9,4 si quis -lemanimalem [-leanimale A 1.4, -lanimal A 3. Her.] aut quodlibet pecus ... nocuerit. MLWWibald. epist. 419 p. 555,17 abstulerant nobis -iaanimalia centum, oves centum viginti MLWeqs. MLWal.). 37,1 si quis ... qualibet (quemlibet MLWvar. l.) -lanimal (-leanimale A 4) ... perdiderit. MLWLeg. Wisig. 8,4,3 alterum qualemcumque -lanimal. MLWForm. Wisig. 37 de fruges ... atque ... -iaanimalia ... decimas ... persolvere (MLWCapit. reg. Franc. 140,5 de frugibus terrae et -iumanimalium nutrimine. MLWDipl. Heinr. III. 338 p. 462,7. MLWChart. Babenb. 323 p. 163,16 d. ... personales et -iumanimalium. MLWChart. ord. Teut. 112 p. 92,3 -iumanimalium et avium. MLWChart. ord. Teut. [Hass.] 373 p. 277,8 tam de pecoribus quam de -busanimalibus. MLWal.). MLWLex Alam. 68,4 alia minuta -iaanimalia. MLWLex Baiuv. 14,4 -lanimal, quod (quem MLWvar. l.) ledisti (cf. 14,6 possessor -isanimalis [-lianimali, -liianimalii MLWvar. l.] laesi). MLWChart. Fuld. B 35 p. 62^b,8 cum ... hortis, -busanimalibus, iumentis, pecoribus (item in pertinentiis: MLWTrad. Patav. 51 cum terra et pratas, mancipias, -iaanimalia. MLWChart. Sangall. A 428 terris, -busanimalibus, ovibus, capris, porcis, bubus MLWeqs. MLWal.). Form. Sangall. I 9 pastum ... vel saginam -iumanimalium (cf. MLWChart. Stab. 29 p. 75,1 in pascuis -iumanimalium et porcorum. MLWDipl. Ludow. Germ. 103 ut ... habeant ... pasturam -busanimalibus, qui [A, quę BC] in eadem cellula sunt. MLWal.). MLWCapit. reg. Franc. 31 ut ... cum suis -busanimalibus seniori suo ... araret (cf. MLWChart. Raitenh. 138 [a. 1242] sive fiant vecturae navigio ... seu -busanimalibus per terram). MLWChart. Rhen. med. I 135,114 debet unum -lanimal senioris accipere ... et de suo nutrire. II MLWapp. 10 p. 345,22 cum quis ... de hac vita decederet, optimum -lanimal, quod vulgo dicitur hertmal, ecclesie dari constituit (cf. MLWDipl. Conr. II. 216 p. 296,11 preciosius -lanimal. MLWChart. Tirol. 733 -lanimal melius). persaepe. in mensura pastūs: MLWChart. Rhen. inf. I 61 (a. 845) terram xx -iumanimalium et dimidiam unius MLWeqs. b usu communi: MLWArbeo Corb. 18 p. 208,11 -isanimalis domestici. MLWVita Pirmin. I 8 ceterarum (ceterorum MLWvar. l.) ... -iumanimalium utilia castra. MLWEigil Sturm. 7 ad tutamen -isanimalis sui (sc. asini). MLWWett. Gall. 30 vehente corpus eius -ianimali indomito ([MLWsc. equo]. cf. MLWWaltharius 1129). MLWAnnal. Xant. MLWa. 852 pabula -iumanimalium defecerunt. MLWPoeta Saxo 2,15 molles -busanimalibus herbę ... praebuerant ... pabula. MLWChron. Salern. 140 populis ... et -iisanimaliis ablatis (cf. 174). MLWWalth. Spir. Christoph. II 2,81 cum suspensa cibo faveant -iaanimalia Christo. MLWDecret. Burch. 3,133 mea (sc. Dei) -iaanimalia, quae fatigas (sc. homo). MLWHeinr. Lett. chron. 16,4 p. 108,25 -iaanimalia mactant, canes et hircos immolantes. MLWal. C bibl. de figuris phantasticis (cf. Vulg. Ezech. 1,5sqq.; apoc. 4,6sq.): MLWWalahfr. Wett. 119 refert scriptura Iohannis ante retroque -iaanimalia sancta oculata fuisse. MLWHraban. carm. 39,87,2 bis binis coram stantibus, unitis -busanimalibus. MLWChart. Naumb. 104 ad instar cęlestium -iumanimalium alter ad alterum dilectionis pennas iungamus. MLWAlex. Min. apoc. prol. p. 5,11 Ezechiel quatuor -iaanimalia vidit, sic quatuor -iaanimalia vidit Iohannes. 4 p. 60,8 quatuor ... -iaanimalia virtutum sunt quatuor genera. p. 65,3 alii dicunt per quatuor -iaanimalia quatuor[] regna designari MLWeqs. MLWAlbert. M. Is. prol. 2 p. 6,43 in -busanimalibus Ezechielis. MLWal. de hominibus: MLWBruno Querf. Adalb. A 13 divinum -lanimal (sc. Adalbertus) habens oculos ante et retro. MLWfratr. 2 p. 719,2 preciosum -lanimal (11 p. 727,27). D alch.: MLWAnon. secret. p. 78,1 quaedam ... sunt aquae ... ex -busanimalibus et ex animatis egredientes, ut testudine, ovis MLWeqs. (cf. p. 42,26). p. 78,8 alii aquam -isanimalis seu oleum nuncupaverunt. MLWal. in nomine ficticio: MLWPs. Gerh. Crem. sal. I 19 p. 23,20 est mercurius ... fons -isanimalis, de quo qui bibit, non moritur. MLWMorien. Rom. alch. p. 515^a,58 naturaliter haec res uulphi, id est -lanimal, appellatur. Sroder