lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

wente

ae. bis Dial. · 5 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

MeckWB
Anchors
14 in 5 Wb.
Sprachstufen
4 von 16
Verweise rein
6
Verweise raus
16

Eintrag · Mecklenburgisches Wb.

wente Konj., Präp.

Bd. 7, Sp. 1323
Wossidia wente wante, want a. Spr. I. Konj. 1. temporal a. wann immer, wenn, sobald: 'wy ... scholen en scheppen de leenware, want se id van us esschen' (1376) UB. 19, 32; 'alle iar desse pacht ut to pandende, wande unde wo dicke en des nod is' (1382) 20, 113. b. als: 'wante her Heinric ... den rat vore gesworen hande, do quam he uppe dat hus' (1296/98) UB. 3, 659. c. bis: 'so scholen de ... heren ... ere vormundere wesen also lange, went se to eren iaren komen' (1345) UB. 9, 671; 'so wylkore wy us in den ban tů wesende also langhe, bette wente wy enne beret hebben' (1370/75) 18, 638. 2. kausal a. denn: 'wente alle dinck ..., de synt krank unde vorghenklik' (1337) UB. 9, 8; 'dath ick mochte den gesellen betalen, wente he kan nich lange harden' Rost.-Osl. Hand. (K.) 236; 'wente alse denne bekmpt se vele ... Frnde' Gry. Wed. B 6a; 'wente' denn Aep. 63b. b. weil, da: 'gheve wi oc verdehalve hůve ..., wante se begrepen sint in deme sůlven cope' (1339) UB. 9, 183; 'unde wi en ok nichtes over Hinrik Molteken helpen kønen, wante he sere undwyngelik is' (1392) 22, 184. 3. konditional wenn: 'want dat gheholden is, so scolen de lovere los wesen an beyden siden' (1350) UB. 10, 388; 'went Johanns afgheyt, so scolen se vallen an de iuncvrouwen to Wanzik' (1385) 20, 398. 4. im Vergleich als: 'were ..., dat di ... Joden mer went tů eren behove ... afdeden' (1350) UB. 10, 390. II. Präp. bis 1. lokal: 'de twe peerde, dar ze mede reden van Nyekopynghe wante tʉ deme Lyntholme' (1392) UB. 22, 168; 'darumme dat de van Rostok unde van der Wismer wachten wente up Schone, so schal men en gheven 30 mark' (1375) 18, 572. 2. temporal: 'des denstes, den we went an desse tyd daran hebben ghehat' (1337) UB. 9, 78; 'bezeten ... wante an dessen dach' (1390) 21, 403; 'Ik was en becker wente her' (bis jetzt) Red. Ost. 1361. — As. hwand(a); mnd. mit Abschwächung a zu e Lasch Mnd. Grammatik 61. — Br. Wb. 5, 231; Dä. 546a.
1918 Zeichen · 85 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 8.–11. Jh.
    Altenglisch
    wentest. F. (ō)

    Köbler Afries. Wörterbuch

    wente , st. F. (ō) Vw.: s. wenithe*

  2. 1050–1350
    Mittelhochdeutsch
    wente

    Mhd. Handwörterbuch (Lexer) · +4 Parallelbelege

    wente s. wan, wante.

  3. 1200–1600
    Mittelniederdeutsch
    wenteAdv., Konj.

    Köbler Mnd. Wörterbuch · +6 Parallelbelege

    wente , Adv., Konj. Vw.: s. wante (2)

  4. modern
    Dialekt
    wenteKonj., Präp.

    Mecklenburgisches Wb.

    wente wante, want a. Spr. I. Konj. 1. temporal a. wann immer, wenn, sobald: 'wy ... scholen en scheppen de leenware, wan…

Verweisungsnetz

29 Knoten, 20 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 2 Kognat 1 Kompositum 14 Sackgasse 12

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit wente

16 Bildungen · 11 Erstglied · 4 Zweitglied · 1 Ableitungen

wente‑ als Erstglied (11 von 11)

wentegût

LW

wente-gût = ventegût, merx venalis.

wentegōt

KöblerMnd

wentegōt , N. Vw.: s. ventegōt

wentegūt

KöblerMnd

wentegūt , N. Vw.: s. ventegōt L.: L.: Lü 572b (wentegût)

wentelen

KöblerMnd

went·elen

wentelen , sw. V. nhd. wälzen, rollen Vw.: s. in-, tōhōpe-*, ümme- E.: s. wenden (1)? L.: Lü 572b (wentelen)

wentelinge

KöblerMnd

wente·linge

wentelinge , F. nhd. Wälzung E.: s. wentelen, inge L.: Lü 572b (wentelen/wentelinge)

wentelisc

KöblerMhd

wentelisc , Sb. nhd. Wendelbeere, Schwarze Johannisbeere ÜG.: lat. betullacia Gl Q.: Gl (14. Jh.) E.: s. wenden?, wandel? W.: nhd. DW- L.: G…

wentelmer

KöblerMhd

wentelmer , st. N. Vw.: s. wendelmer

wente (went)

LW

wente·went

wente (went), spätere gew. F. f. wante, bis, u. denn, weil, dass; nicht selten auch f. wan, nur, aber, als; bisw. f. wan, wanne, wann, wenn.

wente als Zweitglied (4 von 4)

alwente

KöblerMnd

alwente , Konj. Vw.: s. alwent

entwente

KöblerMhd

ent·wente

entwente , (Part. Präs.=)Sb. nhd. entwöhntes Kind Q.: BrZw (1. Viertel 13. Jh.) E.: s. entwenen (1) W.: nhd. DW- L.: MWB 1, 1747 (entwenen)

ungwente

KöblerMhd

ung·wente

ungwente , F. nhd. wohlriechende Salbe, Salböl Hw.: vgl. mnd. ungent Q.: Suol (FB ungwente) I.: Lw. lat. unguentum E.: lat. unguentum, N., S…

widerwente

KöblerMhd

wider·wente

widerwente , sw. M. nhd. Widersacher E.: ahd. widarwento* 1, sw. M. (n), Zögerer, Verweigerer W.: nhd. DW-

Ableitungen von wente (1 von 1)

entwente

KöblerMhd

entwente , (Part. Präs.=)Sb. nhd. entwöhntes Kind Q.: BrZw (1. Viertel 13. Jh.) E.: s. entwenen (1) W.: nhd. DW- L.: MWB 1, 1747 (entwenen)

Zitieren als…
APA
Cotta, M. (2026). „wente". In lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern. Abgerufen am 20. May 2026, von https://lautwandel.de/lemma/wente/meckwb?formid=W02035
MLA
Cotta, Marcel. „wente". lautwandel.de, 2026, https://lautwandel.de/lemma/wente/meckwb?formid=W02035. Abgerufen 20. May 2026.
Chicago
Cotta, Marcel. „wente". lautwandel.de. Zugegriffen 20. May 2026. https://lautwandel.de/lemma/wente/meckwb?formid=W02035.
BibTeX
@misc{lautwandel_wente_2026,
  author       = {Cotta, Marcel},
  title        = {„wente"},
  year         = {2026},
  howpublished = {lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern},
  url          = {https://lautwandel.de/lemma/wente/meckwb?formid=W02035},
  urldate      = {2026-05-20},
}