lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

Stüer

nur Dial. · 3 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

MeckWB
Anchors
4 in 3 Wb.
Sprachstufen
1 von 16
Verweise rein
0
Verweise raus
0

Eintrag · Mecklenburgisches Wb.

Stüer n.

Bd. 6, Sp. 1017
Wossidia Stüer n. Steuer 1. Steuerruder, Vorrichtung zum Lenken eines Schiffes; an der Jöll (SchöSchönberg@BoltenhagenBolt, WiWismar@RedentinRed, Rer, RoRostock@KühlungsbornKühl) Rud. Handb. Boote 129; Rdaa.: dor (bei einem ungehorsamen Jungen) is dat Stüer in afbraken Wo. V. 3, 969; Denn kümmt dei Braurer Sommer an 't Stür (zur Herrschaft) Camm. Bil. 168; œwer Stüer rückwärts, zurück: dor is he (ein Gespenst) œwer Stüer bläben RoRostock@AlthagenAHag; Se möten mi dat Bok œwer ok œwer Stüer gäben Dänd; denn güngen (fuhren) wi direkt (von Amerika) œwer Stüer nah Europa Wustr; de Wind geiht œwer Stüer dreht von Nordwest nach Südwest Ribn; dei is œwer Stüer gahn ertrunken Kühl; 'n Jung' geiht jo œwer Stüer ist ungehorsam MaMalchin@DargunDarg; dat geiht œwer Stüer mit em seine Vermögensverhältnisse verschlechtern sich RoRostock@RibnitzRibn; sünst geht de Kram bald äwer Stüer Loep. 149; ick let mi nich öwer Stühr hollen (zurückhalten, hindern) Dolb. Küst. 157; ick heff dat ümmer œwer Stüer hollen RoRostock@RibnitzRibn; WiWismar@Weitendorf auf PoelWeitP; he kümmt mit ne Pütz œwer Stüer RoRostock@WustrowWustr; dee is sonn' bäten œwer Stüer verrückt ebda; wo wit is dee œwer Stüer wäst (wie dumm ist der gewesen) Wo. Sag. 2, XXI; dee (ein Dummkopf) is œwer Stüer wussen Wa. 2. Steuerung: wi hadden wedder Stüer int Schipp das Schiff gehorchte dem Steuer wieder WiWismar@KirchdorfKirchd; wenn dat Fohrwater eng is, geiht dat Schipp licht ut Stüer läßt sich nicht steuern RoRostock@AlthagenAHag; Rda.: Stür hollen steuern, den Streit wehren, Ruhe, Frieden gebieten Mi 88b; LuLudwigslust@PolzPolz; en Mann ... höll Stür un gaww den einen (sich prügelnden Jungen) en por in 't Gnick Reut. 4, 254; 270. Etymologisch zu Stüer f., die Grundbedeutung von beiden ist Pfahl, Stütze. — Zss.: Gegen-, Unstüer. — Mnd. str(e). — Br. Wb. 4, 1080; Dä. 470b; Da. 215b; Kü. 3, 326; Me. 4, 924.
1702 Zeichen · 35 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. modern
    Dialekt
    Stüern.

    Mecklenburgisches Wb. · +3 Parallelbelege

    Stüer n. Steuer 1. Steuerruder, Vorrichtung zum Lenken eines Schiffes; an der Jöll ( Schö Bolt , Wi Red , Rer, Ro Kühl )…

Verweisungsnetz

4 Knoten, 0 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Sackgasse 4

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit stueer

29 Bildungen · 26 Erstglied · 2 Zweitglied · 1 Ableitungen

Ableitung von stueer 2 Analysen

stuern + -e + -er

stueer leitet sich vom Lemma stuern ab mit Suffixen -e und -er, auf Verb-Stamm zurückgeführt.

Alternativen: stuern+-er

stueer‑ als Erstglied (26 von 26)

stüerbor

MeckWB

stueer·bor

stüerbor steuerpflichtig; hd.: 'ein steuerbares Stück Vieh' (1801) Instruction ... für den Steuer-Einnehmer (in Ludwigslust) 12.

Stüerbuurd

MeckWB

Stüerbuurd n. seem. die rechte Schiffsseite vom Hinterschiff aus gesehen allgem. Mnd. strbort. Br. Wb. 4, 1083; Dä. 471 a ; Me. 4, 925.

stüᵉren

WWB

stüᵉren V. [ Bek Lst Isl KSauerl] 1.1. (eilig) laufen, rennen, stürmen. — 1.2. unbeholfen, ständig stolpernd gehen; wie ein Betrunkener gehe…

stüᵉresk

WWB

stueer·esk

stüᵉresk Adj. [ Isl Bri Alt] 1. ungestüm (Frbg.) ( Isl Ld ). — 2. (von Pferden) tückisch, widerspenstig. Dat Piǟrd es stöersch ( Alt Lü).

Stüᵉrfüᵉrdat-Sül

WWB

Stüᵉr-füᵉr-dat-Sül m. jmd., der überall anstößt, täppisch, ungelenk ist ( Sos Sd). ¶ Vgl.→ Stürte-füᵉr-dat-Sül (unter stürten ).

stüᵉrig

WWB

stüᵉrig Adj. [verstr.] 1.1. überstürzt ( KkWb ). — 1.2. holprig und stolprig in seinen Bewegungen; grob, ungeschickt; unvorsichtig bei der A…

stüerlos

MeckWB

stueer·los

stüerlos ohne Steuer, nicht zu lenken, wild: 'dar mochten alle milden herten schowen jamer ... in der sturlosen gewalt des brekendes der hus…

Stüerlüd'

MeckWB

stueer·lued

Stüerlüd' Pl. m. Steuerleute; Rda.: de besten Stüerlüd' sünd an Land von dort kann man einem Schiffer leicht gute Ratschläge geben Gü Schwaa…

Stüermann

MeckWB

stueer·mann

Stüermann m. Steuermann, Schiffsoffizier: 'van iowelkeme Deenen, de sin eghene brot it, teyn penninge behalven den stʉreman' (Wi 1328) UB. 7…

Stüermannskunst

MeckWB

stueermann·s·kunst

Stüermannskunst f. das Wissen eines Steuermannes: ick wull ok noch de Stüermannskunst lihren Dolb. Küst. 157. Dä. 471 a .

stüern1

MeckWB

stüern 1 Steuern zahlen: dor stüern dee för ant Amt Ro Warn . — Zss.: tausamen-, utstüern .

stüern2

MeckWB

stüern 2 1. steuern a. ein Schiff lenken allgem.; Sprw.: Gott helpt den Seemann, œwer stüern möt he sülfst kœnen Wo. Sa. ; bildl. und übertr…

Stüeroffzant

MeckWB

Stüeroffzant m. Steueroffiziant Sta Mirowd .

Stüerrauder

MeckWB

Stüerrauder n. Steuerruder: ansa gubernaculi 'dat bOevenst am Strroder' Chytr. 228; am Fischerkahn, s. Abb. Bd. 4, 32 : Stüerroder (Ro) Rud…

Stüersch

MeckWB

stueer·sch

Stüersch f. Name einer Kuh mit großen Hörnern Ro Markgr .

Stüerstauhl

MeckWB

stueer·stauhl

Stüerstauhl m. Dielen im Achterboot der Jöll: Stüerstohl ( Wi Hob ) Rud. Handb. Boote 125.

Stüerung

MeckWBN

stueer·ung

Wossidia MeckWB Stüerung f. 2. Steuerung, Lenkung, Ausrichtung, s. Windrick.

Stüᵉrwåld

WWB

stueer·wald

Stüᵉr-wåld a) Person, die eilig einherstürmt, drauflos stürzt, die stramm einhergeht. — b) Person, die unbeholfen, unbehutsam zu Werke geht …

stueer als Zweitglied (2 von 2)

Ableitungen von stueer (1 von 1)

Unstüer

MeckWB

Unstüer n., f. a. Spr. Unfug, Ungestüm: 'were ok dat we unstur dreve in unser samelinghe' (1334) Schill.-Lübb. 5, 80 b ; 'unsture unde twedr…