Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch
sahar st. m.
st. m., mhd. saher, nhd. (älter) saher, dial. bair. saher, säher, sahr Schm. 2,244; as. sahar (s. u.). — Graff VI,148.
sahar: nom. sg. Gl 1,334,8 (Fulda Aa 2, 9. Jh.; zum Nom. Sing. vgl. CCCM 189B,218,28). 497,10 (Sg 1395, 9. Jh.). 2,6,42 (Fulda Aa 2, 9. Jh.). 371,22 (2 Hss.). 385,16. 505,3 (lat. acc. pl.). 735,30. 3,232,70 (SH a2, 2 Hss.). 289,67 (SH b, 2 Hss.). 578,39. 607,14. 4,44,18 (Sal. a1, 3 Hss.). 62,47 (Sal. a1, 3 Hss.). 134,43 (Sal. c). 202,58. 208,8. 230,31 (clm 14456, Gll. 9. Jh.?). Beitr. (Halle) 86,395,93 (Wolf. Wiss. 50, 9. Jh.). Meinecke, Ahd. S. 28,100 (Sal. a1); dat. sg. -]e Gl 1,321,11. 707,23; dat. pl. -]en 2,591,19; sahor: nom. sg. 1,707,17 (clm 19410, 9. Jh.). 4,124,10 (Sal. b). 134,32 (Sal. c); sahir: dass. 3,607,20. 680,9. 4,44,20 (Sal. a1). 62,47 (Sal. a1; -ah-). 95,15 (Sal. a1, 3 Hss.); saher: dass. 2,491,14 (lat. acc. pl.). 505,3 (lat. acc. pl.). 3,289,67 (SH b). 580,9. 4,44,19 (Sal. a1). 183,21. 191,10. 5,1,16; sahr: dass. 1,501,61 (M, clm 6217, 13. Jh., clm 14745, 14. Jh.). — Mit Ausfall des -h- (vgl. Braune, Ahd. Gr.16 § 154 Anm. 1b): sair: nom. sg. Gl 3,584,47 (clm 4583, Gll. 12. Jh.?); saer: dass. 296,70 (SH d; -ach rad.); sar: dass. Mayer, Glossen S. 125,2 (Vat. lat. 625, 12./13. Jh.).
segcar: nom. sg. Gl 4,198,33 (sem. Trev.; Steinm. erwägt Mischung aus ae. secg u. ahd. sahar).
Verschrieben: sahfar: nom. sg. Gl 1,321,14 (Wien 1761, 11. Jh.; mit in die Zeile gezogenem f für francisce); sarhar: dass. 501,60 (M, Zürich Rhein. 66, Hs. 12. Jh.; Kontamination aus sahar u. saharahi?).
Mit Rasur, verstümmelt (?): sa ::: nom. sg. Gl 5,94,4 (vor Gl 1,511,43; Jd). 1) Segge, Sumpf-, Riedgras, Carex L. (vgl. Marzell, Wb. 1,825 ff.): sahar [numquid ... potest ... crescere] carectum (arundo) [sine aqua? Job 8,11] Gl 1,497,10. sarhar carectum [ebda.] 501,60 (4 Hss. saharahi, 1 Hs. [h]riot), z. gl. St. carectum est sa :: herba acutissima atque acutissima durissima. tam si et si quidem dicant quod carectum sit locus palustris ubi carix herba nascitur 5,94,4 (vor Gl 1,511,43). sahor [numquid vivere potest] scirpus [absque humore aut crescere carectum sine aqua, ebda.] 1,707,17 (zur Bed. u. Zuordnung vgl. Marzell a. a. O. 826 f. u. Steinm. z. St.; oder Lemmaverschiebung u. urspr. auf carectum zu beziehen?). sahar [femina ... sunt ... ilex,] carex [, salix, Alc., Gr. p. 517] 2,6,42. sahar [alia vero omnia in x desinentia feminina sunt, ut ...] carex [Prisc., Inst. II,167,5] 371,22. sahar [corpus sacrum (sc. des toten Vicentius) profanus ... nudum ... exponit (sc. als Leichenschändung) inter] carices (Hs. carix) [Prud., P. Vinc. (V) 396] 385,16 (Glosse: carices, carectum locus, ubi carices nascuntur; carix vero herba similis civario crescens in locis palustribus; unde etiam carex herba vilissima similis cibaria; quae lixa dicitur, vgl. PL 60). saher carices [ebda.] 491,14. 505,3. 591,19. sahar carex (Hss. auch carix, sarix, vgl. dazu Mlat. Wb. II,283,8) 3,232,70. 578,39. 584,47. 607,14. 680,9. 4,44,18 (einige Hss. noch est herba acuta). 95,15 (6 Hss. saharahi). 134,43. 198,33. 230,31. ried ł saer carectum 3,296,70. 4,183,21. sporgras uł saher mufa ł []sanguinaria vł carectum 3,580,9. carecta loca densa spinarum carecta sahor ł loca carice plena 4,124,10. saher salira herba 191,10 (wohl saliunca, vgl. Steinm.; zur Bed. von saliunca vgl. Diefb., Gl. 508b; 1 Hs. saharahi). sahar [femininum est ...] carex [Prisc., Inst. II,164,20/ 21] Beitr. (Halle) 86,395,93. sahar carex est herba acuta Meinecke, Ahd. S. 28,100; hierher vielleicht auch: sar sibium herba Mayer, Glossen S. 125,2 (Gl.-Wortsch. 8,69 erwägt eine Zuordnung des Lat. zu scirpus, vgl. hierzu lat. Diefb., Gl. 518c; zur Bed. u. Zuordnung vgl. Marzell a. a. O. 826 f.; die verwandten Glossare Melk K 51 u. Wien 1325 haben diese Gl. nicht, die zwischen Gl 4,191,47 u. 48 stehen müßte). 2) mit Sumpfgras bewachsener Ort, Ried, Röhricht: in sahare, 1 Hs. in loco palustri ubi carex abundat sahfar [(die Mutter) exposuit eum (Mose)] in carecto [Ex. 2,3] Gl 1,321,11 (2 Hss. saharahi, 1 Hs. in semida ł in riote, 1 saraphi (sc. saharahi) in carecto .i. in loco carescis pleno, vgl. Gl 5,90,2), z. gl. St. in sahare 707,23, in carecto ripae in loco palustri ubi carex habundat saher 5,1,16. sahar in carecto (Hs. carectum) [ebda.] 1,334,8. sahar binuz papyrio. nis et papyrus 4,208,8 (zu papyrio ‘Ort, wo viel Papyrus wächst’ vgl. Georges, Handwb.11 2,1465). 3) übertr. auf Farnkraut, Farngesträuch (?), vgl. Marzell, Wb. 1,476 f., vgl. auch farmahi 2, Ahd. Wb. 3,628: sahar fili(c)um Gl 4,62,47 (zur Bed. von filicum vgl. Diefb., Gl. 235a; 5 Hss. saharari). 4) Glossenwort: sahar carectum [ohne Kontext] Gl 2,735,30 (vgl. Gl 2,739,9 s. v. saharahi 2). sahar sarectum (Hss. auch -a, garedium, vgl. dazu Mlat. Wb. II,280,34 f. s. v. carectum) 3,289,67. 607,20. 4,134,32. 202,58.
Abl. saharahi; vgl. seh(h)i as.