lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

säut

nur Dial. · 2 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

MeckWB
Anchors
2 in 2 Wb.
Sprachstufen
1 von 16
Verweise rein
3
Verweise raus
2

Eintrag · Mecklenburgisches Wb.

säut adv., adv., n.

Bd. 5, Sp. 1198
Wossidia säut söt süß: söt dulcis Niem. Idiot. 24; säut, söt Mi 74a 1. adj. a. Lebensmittel: säut as en Närtkarn Reut. 4, 411; Mi 74a; söt as ne Nœtskarr Wa; de Buer krigt keene sOete Melck, wor nich eene Mueß darin verdruncken iß Mantz. Ruh. 20, 27; söt Supp gew 't to 'n Frühstück in de Roggenaust eine gesüßte Biersuppe StaStargard@RühlowRühl; söt Drinken Bier mit Zucker HZier; säut is säut, hadd' de Jung' seggt, streut sick Zucker up 'n Sirup WaWaren@CramonCram; adv. zum Kinde beim Essen: wo säuting smeckt 't? RoRostock@DierhagenDierh; för den Esel smecken de Disteln am säutsten Reut. 7, 206. b. Erdreich: 'die dritte Art von Sandacker ..., welchen der Bauer mit dem Namen süßer Sand beehrt' Eng. Landw. 3, 186; FN.: Säut Bäk RoRostock@KühlungsbornKühl; Säut Grund HaHagenow@NiendorfNiend. c. übertr. Menschen, Zeit, Vorgänge: dee sünd säut junge Mädchen Wa; 'So wnsck ick Ju ... En ... sOeten Hochtiet-Dag' (1724) Hg. Schw. 17; die dritte Woche vor Weihnachten war 'die süße Woche' Land. Ann. 1818, S. 715; dat Säutste is de Slap Wa; 'süß und sauer' übertr. für 'schön und arg', 'lieb und böse': 'hy (hier) möth gy söht un sühr ... uthstahn' (1676) Kohf. Hg. 2, 4; 'He steit up sinen Kopp un blifft bi sinen Sinn, Jkk mag öm wat ikk will' tsi sööt off suur försingen' (1715) 16, 3; adv.; ironisch reizend: Korl seg söt ut Hack. Papp. 40; zu Herzen gehend: alle Lüd' roorten inne Kirch, so säut künn he prädigen WaWaren@WredenhagenWred; verlockend: se (Dame in einer Erlösungssage) hett em dat so säut vörmaakt, he wir dorto geburen RoRostock@KühlungsbornKühl. d. Bes.; leckerhaft: de Rott is 'n sötes Tier LuLudwigslust@BrunowBrun; teuer: dor (mit einer begehrten Ware) is he (der Händler) mit säut WaWaren@JabelJab. 2. subst.: din leew Söt (Ehefrau) Wo. V. 1, 999, 2; Kuß: giff mi 'n Söten; Söt n. an der Milz sitzendes schwammiges Fettgewebe StaStargard@WulkenzinWulk, s. Milt f. (Bd. 4, 1201); die Süße: Michaelis muß man die roten Möhren buddeln, süß treckt dat Söt rut Sta; Säuten Süßstücke (Kaffeebrot) Sta. 3 a. Dim.: Süßing als Anrede Reut. 6, 329; leiw Säuting lieber, guter, süßer Mensch Mi 74a; best Söting Kosewort zum Kinde (1891) RoRostock@GresenhorstGres. b. Zss.: Bitter-, Breit-, Grot-, Mäde-, sirup-, Suer-, zuckersäut. — Mnd. ste. — Br. Wb. 4, 927; Dä. 442b; Da. 201b; Kü. 3, 203; Me. 4, 713.
2163 Zeichen · 70 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. modern
    Dialekt
    säutadv., adv., n.

    Mecklenburgisches Wb. · +1 Parallelbeleg

    säut söt süß: söt dulcis Niem. Idiot. 24; säut, söt Mi 74 a 1. adj. a. Lebensmittel: säut as en Närtkarn Reut. 4, 411; M…

Verweisungsnetz

4 Knoten, 3 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 1 Kompositum 2 Sackgasse 1

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit saeut

39 Bildungen · 38 Erstglied · 0 Zweitglied · 1 Ableitungen

saeut‑ als Erstglied (30 von 38)

Säutappel

MeckWB

saeut·appel

Säutappel m. Süßapfel, zum Backen und Bierbrauen Ha Witt ; Schw Pamp . Kü. 3, 203; Me. 4, 714.

Säutbeiten

MeckWB

saeut·beiten

Säutbeiten Sötbeeten Pl. m. Sumpfgeißbart, ulmaria pentapetala Lübbe 92; Syn. Mädesäut, Säutkrut; hat Wurzelknollen, die den Namen -beet, -b…

Säutbotter

MeckWB

saeut·botter

Säutbotter nur in mnd. Lautform belegt 'Süßbutter', PN.: 'tidemannus frater sotebotere' (1287) Brockm. 101; 'Jo. Soteboteren' (1395) UB. 22,…

Säutbreit

MeckWB

saeut·breit

Säutbreit n. (?) Schillingsstollen; den gab es beim Kartoffelsammeln, außerdem för 'n Sößling Semmel oder Zuckerkringel Ha Witt .

säuten

MeckWB

sae·uten

säuten söten süßen: Will 't nich söten, mag 't jo woll sür'n Bri. 1, 57; Volkssp. 25; wat nich säut't, suert ok nich Ro Klock . Kü. 3, 204; …

Säuterich

RhWB

saeut·erich

Säuterich -t- MülhRh-Overath m.: verächtl. Kind, das viel weint.

säutern

RhWB

saeut·ern

säutern st- (vgl. zäutern ) Geld-Schravelen Klev schw.: viel trinken. — Abl. die Söter(er)ei, dat Gesöter, Söterkläpp, –jänn.

Säutholt

MeckWB

saeut·holt

Säutholt n. Süßholz, glycyrrhiza glabra: -ö- Niem. Idiot. 24; Monschr. 3, 827. Me. 4, 715.

Säutkauken

MeckWB

saeut·kauken

Säutkauken m. Süßkuchen: dei hett alles (Geld) in Säutkauken verfräten Wa; Sötkoken (1968) Ro Warn ; nig'lich as oll Schrödersch, hett ne Sc…

Säutkrut

MeckWB

saeut·krut

Säutkrut n. Sumpfgeißbart, ulmaria pentapetala, gleich Mädesäut; die an salizyliger Säure reichen Blüten duften süßlich E. Krüg. 89.

Säutkul

MeckWB

saeut·kul

Säutkul f. Neckname einiger Büdnereien in Wi Pern nach Züs hin Wo. Sa. ; Haeg. 116.

Säutlif

MeckWB

saeut·lif

Säutlif 'Süßleib', nur in mnd. Lautform belegt, PN.: 'bernardus sotelif' (1269) Brockm. 95.

Säutmakels

MeckWB

Säutmakels n. Süßstoff: dor is keen Suer- un Sötmakels in ist nüchtern, auch von einer minderwertigen Ware Sta NStrel .

Säutmelkstüffel

MeckWBN

saeutmelk·s·tueffel

Wossidia Säutmelkstüffel f. Pl. wie Melktüffel, Gegensatz Bottermelkstüffel: Säutmelkstüffel warden mit Säutmelk dörchrührt un swarten Päper…

Säutmelksupp

MeckWB

saeut·melksupp

Säutmelksupp f. Suppe aus süßer Milch: einen Dag gew 't Säutmelksupp, annern Dag Bottermelksupp Schw Gall .

säutmelkt

MeckWB

säutmelkt Adj. zu Säutmelk: ein sötmelkt Kalf ist ein mit süßer Milch aufgezogenes Kalb Schill. Kr. 2, 5 b .

säutmülig

MeckWB

saeut·muelig

säutmülig -mulig lecker nach süßer Speise: je öller de Frugenslüd warden, je säutmüliger warden sei Reut. 4, 436; ick wir ok säutmülig Ma Re…

Säutmund

MeckWB

saeut·mund

Säutmund 'Süßmund', PN.: 'Alberti Sotemundis' Tech. Stadtb. 70; 35; Säutmund Beiname Ro.

säutsaftig

MeckWB

saeut·saftig

säutsaftig viel süßen Saft enthaltend: de Beeren, dei säutsaftig wiren, wiren tau 'n Backen nich tau bruken Schw Dümmerh .

säutschitig

MeckWB

saeut·schitig

säutschitig -ö-: bi dee rückt dat so sötschitig süßlich nach unsauberen Milchflaschen und Kinderpisse Sta Gramm .

Säutsmecken

MeckWB

saeut·smecken

Säutsmecken n. Wohlgeschmack: nu nich mihr, wenn 't ok dull mit 'n Säutsmecken wir wenn es auch noch so süß schmeckte Mi 74 a ; nu ward 't œ…

Säutsnut

MeckWB

saeut·s·nut

Säutsnut f. Leckermaul; im Volksreim: Sötsnut, wörüm sühst du so suer ut ...? Ick seh jo gor nich suer ut, dat maakt so min Natur; Kosewort …

Ableitungen von saeut (1 von 1)

unsäut

MeckWB

unsäut a. Spr. -söte nicht süß, bitter, unangenehm: 'Dat dyn antwarde were alzo unsute' Red. Ost. 1172.