Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch
muoz
s. mûz-.
Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch
Lautwandel-Kette
Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.
Mhd. Wb. (Benecke/Müller/Zarncke)
MUOZ verb. anom. , zu den präteritopräsent. gehörig. der form nach entspricht völlig goth. môtan locum habere, vgl. Gr. …
Verweisungsnetz
Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen
Wortbildung
69 Bildungen · 61 Erstglied · 1 Zweitglied · 7 Ableitungen
AWB
muozan prt.-prs. , mhd. müeʒen, nhd. müssen; as. mōtan, mnd. mten, mnl. moeten; afries. mōta; ae. mótan; vgl. got. gamotan. — Graff II,905 …
KöblerMhd
muozec , Adj., Adv. Vw.: s. müezic (1)
Lexer
muoʒec-lich , müeʒec-lich adj. mit musse verbunden. in muoʒiclîcher muoʒe Ath. C * 26. lât deste müeʒeclîcher sîn daʒ eʒʒen und daʒ sitzen h…
Lexer
muoʒec-lîche , müeʒec-lîche adv. BMZ mit musse, sich zeit nehmend, langsam, untätig, ociose Dfg. 392 b . einen muoʒeclîchen an sehen Hpt. 5.…
KöblerMhd
muozeclīche , Adv. Vw.: s. muoziclīche*
KöblerMhd
muozeclīchen , Adv. Vw.: s. muoziclīchen*
Lexer
muoʒen swv. BMZ freie zeit haben, zur ruhe kommen Gudr. 985,1 ; mit gen. ablassen von ib. 1529,1. vgl. müeʒen swv. — mit ge-.
Lexer
muoʒ-ganc stm. s. v. a. müeʒecganc, ocium Dfg. 392 c ;
Lexer
muoʒ-gêer stm. ociarius Dfg. 392 b .
KöblerMhd
muozgengen , st. N. nhd. Müßiggang Q.: PfzdHech (2. Hälfte 14. Jh.) E.: muoz, gān W.: nhd. DW- L.: LexerN 3, 325 (muozgengen)
KöblerMhd
muozgēer , st. M. Vw.: s. muozgēære*
KöblerMhd
muozgēære , st. M. nhd. Müßiggänger ÜG.: mlat. otiarius Gl Q.: Gl (15. Jh.?) I.: Lüt. mlat. otiarius? E.: s. muoz, gān W.: nhd. DW- L.: Lexe…
AWB
-muozhaft s. unmuozhaft.
AWB
-muozhaftî s. unmuozhaftî.
AWB
-muozhaftîg s. unmuozhaftîg.
AWB
muozhafto adv. muoz-afto: Gl 2,1,18 ( clm 19450, Gll. 10. oder 11. Jh. ). erlaubterweise: muozafto [ omnibus his ( epulis )] licito [ genito…
AWB
-muozhaftôn s. unmuozhaftôn.
KöblerMhd
muozic , Adj., Adv. Vw.: s. müezic (1)
KöblerMhd
muoziclich , Adj. nhd. müßig, mit Muße verbunden Q.: Athis, RvEGer, Parz (1200-1210), Secr, Seuse E.: ahd. muozīglīh* 1, Adj., „müßig“, ruhi…
KöblerMhd
muoziclīche , Adv. nhd. mit Muße, sich Zeit nehmend, langsam, untätig, allmählich, nach und nach, müßig ÜG.: lat. otiose Gl Hw.: s. müeziclī…
KöblerMhd
muoziclīchen , Adv. nhd. mit Muße, sich Zeit nehmend, langsam, untätig, allmählich, nach und nach, müßig Hw.: s. muoziclīche Q.: s. muoziclī…
AWB
muozîg adj. , mhd. müeʒec, nhd. müßig; mnd. mtich, mnl. moetich; vgl. ae. ǽmettig, ǽmtig. — Graff II,908 f. mozzic: Grdf. Gl 1,86,32 ( Pa )…
AWB
? muozîgen sw. v. ( zum Ansatz vgl. Riecke, jan-Verben S. 462; oder gi-muozîgen ? ), mhd. müeʒegen, nhd. dial. bair. müeßigen Schm. 1,1678. …
AWB
muozigheit st. f. , mhd. müeʒecheit, nhd. müßigkeit; mnl. moeticheit. — Graff II,909. muozzig-heite: dat. sg. S 144,35/36 ( BB ); muozic-: d…
AWB
muozigî st. f. , nhd. dial. schweiz. müessigi Schweiz. Id. 4,499. — Graff II,909. muozigi: gen. sg. Gl 1,580,63 ( M, 7 Hss., 10.—13. Jh. ). …
AWB
muoziglîh adj. , mhd. muoʒec-, müeʒeclich. — Graff II,909. muozeg-lichen: nom. pl. f. Nc 724,15 [41,7]. ruhig: dero anderro goto gehileicha …
AWB
muoziglîhho adv. , mhd. muoʒec-, müeʒeclîche, nhd. ( älter ) müsziglich. — Graff II,909. muazzic-liho: Gl 1,411,23 ( Rb ). mit Muße, Fehlübe…
KöblerAhd
muoziglīcho , Adv. Vw.: s. muozīglīhho*
KöblerAhd
muoziglīh , Adj. Vw.: s. muozīglīh*
KöblerAhd
muoziglīhho , Adv. Vw.: s. muozīglīhho*
KöblerMhd
vastelmuoz , st. N. nhd. „Fastenmus“, Fasnachtspeise E.: s. vaste W.: s. nhd. Fastenmus, N., Fastenmus, DW-, DW2- L.: Lexer 264b (vastelmuoz…
KöblerMhd
ermuozen , sw. V. nhd. Zeit aufwenden Q.: StiftZwettl (14. Jh.) E.: s. er, muozen (2) W.: nhd. DW- L.: MWB 1, 2019 (ermuozen), LexerN 3, 157…
BMZ
gemuoʒe swv. dasselbe. daʒ sie sich nie umbesach, noh sich darzuo gemuoʒte, daʒ si den vater gruoʒte Wernh. Maria 50, fundgr. 2,160, 42.
Lexer
ge-muoʒen swv. BMZ sich zuo etw. sich dazu verstehen, sich die musse dazu nehmen Mar. Heinr. 2896.
Lexer
muoʒe stfn. ? BMZ mallohn, malmetze Schm. 2,639. vgl. mûte ( mûʒe ) u. muoʒkorn.
Lexer
un-muoʒe stf. BMZ swf. Hb. M. 597. unmuoʒ ( vielleicht auch stmn. , vgl. muoʒe u. Kwb. 194. Schm. Fr. 1,1677 ) zu Flore 826 —: unruhe, mange…
Lexer
un-muoʒen stn. er muost hân unmuoʒen (: fuoʒen) j.Tit. 5660.
Lexer
un-muoʒlich adj. BMZ unruhig Alsf. G. 5206 ; beschäftigt, keine musse lassend Barl. 89,11. Br. H. 1,18. daʒ ir vor dem tage unmûʒlich ist ûʒ…