lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

mugga

as. bis ahd. · 4 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

AWB
Anchors
4 in 4 Wb.
Sprachstufen
2 von 16
Verweise rein
16
Verweise raus
15

Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch

mugga st. sw. f.

Bd. 6, Sp. 817
mugga
st. sw. f., mhd. mücke, mucke, mügge, mugge, nhd. mücke; as. muggia, mnd. mügge, mnl. mugge; ae. mycg, mygg m., mycge f. (?); vgl. an.n. — Graff II,654.
mucc-: nom. sg. -a Gl 1,93,25 (R). 484,9 (M, 6 Hss.). 2,156,11 (-v-). 364,5 (M, 4 Hss.). 3,90,38 (SH A; -kk-). 229,22 (SH a2). 269,34 (SH b, 2 Hss.). 348,24 (SH i). 447,34. 452,42 (-kk-). 500,27. 673,18. 683,38. 692,32. 4,51,15 (Sal. a1, 4 Hss.). 96,4 (Sal. a1, 6 Hss., 1 Hs. -kk-). 138,55. 159,32 (beide Sal. c). 169,46 (Sal. d). 294,35. Ahd. I,571,23. Beitr. (Halle) 85,223. 86,395,94 (Wolf. Wiss. 50, 9. Jh.). Meineke, Ahd. S. 38,355 (Sal. a1; -cc-); -e Gl 1,484,11 (M). 3,48,25 (-kk-). 55,20 (-kk-). 4,185,24 (2 Hss., 1 Hs. -kk-); muck-: dass. -a 200,18; -] 3,90,39 (SH A); muckch: dass. 48,1 (Wien 3213, Gll. 15. Jh.?); much: dass. 2; muk-: dass. -a 2,370,72 (-c-). 375,28 (-vc-). 3,30,15 (-c-). 229,22 (SH a2, 2 Hss.); -e 324,29 (SH f; -v-). 4,217,46; -] 3,48,1. 3. 25 (2 Hss.). Hbr. I,168,779 (SH A; -a rad.). — movcca: nom. sg. Gl 1,484,12 (M, clm 22201, 12. Jh.; zu -ovfür u vgl. Matzel S. 56). — mück: nom. sg. Gl 3,48,25 (Hs. 15. Jh.); mke: dass. 355,12 (zur Umlautgraphie -- vgl. Paul, Mhd. Gr.25 § L 36).
mugke: nom. sg. Gl 3,90,38 (SH A).
mugg-: nom. sg. -a Gl 1,721,13 (M; lat. acc.). 2,242,8 = Wa 82,2. 3,15,51. 90,37 (SH A, 4 Hss., 1 Hs. -v-). 204,44 (SH B). 229,21 (SH a2, 2 Hss.). 297,29 (SH d). 308,73 (SH d). 314,63 (SH e). 332,23 (SH g, 3 Hss.). 345,44 (SH g). 4,96,5 (Sal. a1, 2 Hss.). Stricker II,49,6 (SH). Thies, Kölner Hs. S. 164,14 (SH). 184,3 (SH); -e Gl 3,345,45 (SH g; -e aus -a korr.). 365,51 (Jd). 721,21; -] 345,44 (SH g; -æ rad.); mug-: dass. -e 4,96,6 (Sal. a1); -] 3,90,39 (SH A). — muogge: nom. sg. Gl 3,692,32 (clm 14584, 13. Jh.).
Stark: muccha: nom. pl. Siewert, Horazgl. S. 232,25; mucc-: acc. sg. -a Gl 2,330,54 (clm 14747, 9. Jh.; -kk-); nom. pl. -a BES 6,50,8. Siewert, Horazgl. S. 246,6. Np 104,31.
Schwach: mucc-: acc. sg. -un Gl 1,716,65 (2 Hss.; -kk-). 2,176,3 (clm 6277, Hs. 9. Jh.). 195,60 (M, 5 Hss.). 199,28. 240,57 (Zürich Rhein. 35, Hs. 9./10. Jh.). 5,16,19 (-kk-). Mayer, Glossen S. 40,10 (zweites u unsicher). 149,17 (Zürich Rhein. 20, Hs. 9. Jh.). F 17,20; -an Gl 1,721,11 (M, 2 Hss.). 5,18,26 (M); -en 1,721,11 (M; -kk-); nom. pl. -un 521,53 (M; -kk-). Npw 104,31; -in Gl 1,327,5 (M); acc. pl. -un 486,18; -en 3,417,19 [HD 2,363] (-kk-); muck-: nom. sg. -e 1,255,7 (K; zu -e vgl. vgl. Schatz, Ahd. Gr. § 336); acc. sg. -un 2,25,6/7 (-ck-); muk-: dass. -un 24,33/34 (clm 14117, Hs. 9./10. Jh.); -in 1,721,12 (M). 4,294,30 (M; oder dat.; lat. abl.); nom. pl. -on 209,9. — mkæn: acc. sg. Gl 1,721,12 (M, clm 14745, 14. Jh.).
mucgun: acc. sg. T 141,18.
mugg-: [nom. sg. -ia Wa 107,30;] acc. sg. -iun Gl 4,291,46 = Wa 52,2; -un 1,721,13 (M, 2 Hss., 1 Hs. -vn); nom. pl. -en 3,405,1 [HD 2,10].
Verstümmelt: mucc|: nom. sg. Gl 3,453,9; ..cge: dass. 6,66 (Voc.; zu -e vgl. Schatz, Ahd. Gr. § 336).
[Ae. ist, verschrieben: mugigi: nom. sg. Beitr. 63,454 (Leiden Voss. lat. fol. 24, 9. Jh.; s. u.).] 1) (Stech-)Mücke (vgl. Wb. d. dt. Tiern. Sp. 684 ff.): fliuga mucca culix Gl 1,93,25. mucke scinifex (auch ci-, -fes, -phes, -ps) 255,7 (zum lat. Lemma vgl. Sleumer S. 210 s. v. cinips u. S. 702 s. v. scinips). 3,48,1 (darunter 1 Hs. clein much). 308,73. 447,34. 4,96,4. 159,32. 209,9. 217,46. Meineke, Ahd. S. 38,355. Thies, Kölner Hs. S. 184,3. muccin [sint] sciniphes [in universa terra []Aegypti, Ex. 8,16] Gl 1,327,5. mucca conopis Chaldaice [zu: videns ... Iudith Holofernem sedentem in] conopoeo [, quod erat ex purpura, et auro ... intextum, Judith 10,19] 484,9 (zum lat. Lemma vgl. Mlat. Wb. II,1476,20), z. gl. St. conopeum in similitudinem retis contextum propter muscas fliugun et culices muccun 486,18. mukkun ł mizzun [et venit coenomyia: et] cinifes (Hs. sci-) [Ps. 104,31] 521,53 (1 Hs. nur mîza, 1 zinzalas (lat.) ł huntfliegin), z. gl. St. unde chamen sar . die huntfliegun unde mucca chamen NpNpw 104,31. mukkun [excolantes] culicem [, camelum autem glutientes, Matth. 23,24] Gl 1,716,65. 721,11. 2,24,33/34 (Ambr. super Luc. 1,6 p. 731 = ebda.). 25,6/7 (ebda.). 176,3 (Greg., Cura 3,33 p. 92 = ebda.). 195,60 (ebda.). 199,28 (ebda.). 242,8 (Hs. culix) = Wa 82,2 (ebda.). 4,291,46 = Wa 52,2. 294,30 (Hs. -e). 35 (Hs. culex). 5,16,19. 18,26. Mayer, Glossen S. 40,10 (Greg., Cura 3,33, PL 77,116D = ebda.). 149,17, z. gl. St. dei muccun Gl 2,240,57 (Greg., Cura 3,33 p. 92 = ebda.), mizzun lancpeinna mukka 330,54 (Hier. in Matth. 7,3—5 p. 47 = ebda.), sihante uz muccun olbantun auuar slintante F 17,20. T 141,18. mvcca [cur ita factus esset] culex [, ut cum sit animal exiguum, et sex habeat pedes, insuper additae sint ei et alae, Clementis recognitiones 1,8 p. 1211] Gl 2,156,11. mucca [ex syllaba finita masculini sunt generis declinationis tertiae, ut hic ...] culex [culicis, Phocae ars 420,29] 364,5. miza muca [alia ... masculina sunt: hic vertex,] culex [, pollex, Prisc., Inst. II,164,23] 370,72 (1 Hs. nur miza, vgl. Gl 4,507,6), z. gl. St. mvca 375,28. Beitr. (Halle) 86,395,94. mugga culix (auch -ex) Gl 3,15,51 (danach mizun scinifes). 48,3 (andere Hss. zuuifaltar pulex). 25. 55,20. 90,37. 204,44. 229,21. 269,34. 297,29. 314,63. 324,29. 332,23. 348,24. 355,12. 365,51 (darauf cinifes idem). 452,42. 453,9. 500,27. 673,18. 683,38. 692,32. 721,21. 4,51,15. 138,55. 169,46. 185,24. 200,18. [Beitr. 63,454 (z. St. vgl. auch Schlutter, Anglia 33,250).] Hbr. I,168,779. Stricker II,49,6. Thies, Kölner Hs. S. 164,14. scinifes culix Gl 3,345,44. muggen culices [vgl. Pharaonem non ursi nec leones vastaverunt, sed culices et cinifes afflixerunt, HD 2,10] 405,1 [HD 2,10]. mukken fliegen culices [vgl. perpetitur culices, pulices et mille dolores, HD 2,361] 417,19 [HD 2,363]. mucca culex ab eculeo dictus Ahd. I,571,23. mucca culex [... susurrando vulnerat, Greg., Mor. in Job 1,15 p. 23] Beitr. (Halle) 85,223. mucca culices [non tangent te, si absenti herbam cum oleo coquas et eo te perunxeris, Ambr., Ex. 3,37 p. 84] BES 6,50,8. muccha [mali] culices [ranaeque palustres avertunt somnos, Hor., Serm. I,5,14] Siewert, Horazgl. S. 232,25. 246,6. [muggia culex [ab aculeo dictus, quod sanguinem sugat, Is., Et. XII,8,13 p. 471] Wa 107,30]. 2) Hundsfliege (vgl. Wb. d. dt. Tiern. Sp. 686 ff.): mucge cinomia Gl 3,6,66 (darauf mizun scinifes; zum lat. Lemma vgl. Mlat. Wb. II,2187 f. s. v. cynomyia). 3) Zikade: muca cicada Gl 3,30,15 (andere Hss. grillo, heimo, heimil, heimilî(n), mûhheimo, heuuiscrickil, habarscrecko).
Komp. gras(a)-, holzmugga, hundes-, stein-, weinmucke mhd. [Woitkowitz]
6766 Zeichen · 454 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 9.–12. Jh.
    Altsächsisch
    muggasw. F. (n)

    Köbler As. Wörterbuch

    mugga , sw. F. (n) Vw.: s. muggia

  2. 8.–11. Jh.
    Althochdeutsch
    muggast. sw. f.

    Althochdeutsches Wörterbuch · +2 Parallelbelege

    mugga st. sw. f. , mhd. mücke, mucke, mügge, mugge, nhd. mücke; as. muggia, mnd. mügge, mnl. mugge; ae. mycg, mygg m., m…

Verweisungsnetz

24 Knoten, 28 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 3 Wurzel 2 Kompositum 18 Sackgasse 1

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit mugga

5 Bildungen · 1 Erstglied · 4 Zweitglied · 0 Ableitungen

mugga‑ als Erstglied (1 von 1)

mugga als Zweitglied (4 von 4)

gras(a)mugga

AWB

gras ( a ) mugga sw. ( auch st.? ) f. , mhd. gras(e)mucke, nhd. grasmücke. — Graff II,654. Formen ohne ausl. Vokal ab 12. Jh. grase-muc-: no…

holzmugga

AWB

holz·mugga

holzmugga sw. f. , mhd. holzmucke. holz-mucca: nom. sg. Gl 4,109,44 ( Sal. a 1 ); -muchen: nom. pl. Beitr. 73,264,4/5 ( Sal. a 1; mus. Brit.…

wīnmugga

KöblerAhd

wīn·mugga

wīnmugga , sw. F. (n) nhd. „Weinmücke“, Weinfliege ne. vine-midget ÜG.: lat. bibio Gl Q.: Gl (14. Jh.?) I.: Lsch. lat. bibio? E.: s. wīn, mu…