Eintrag · Lex. musicum Latinum
mese
mese acc. mesen f. Bezeichnung für den mittleren Ton des Systema teleion bzw. den höchsten Ton des tetrachordum meson (a) — term for the central pitch in the systema teleion, or the highest pitch of the tetrachordum meson (a) 1 zur Wortbedeutung — with reference to the meaning of the word [s.V] LmLMart. Cap. 9, 931: octavus μέση, hoc est media (ad loc.: LmLGloss. Mart. Cap. 931/357, 19. inde LmLGloss. Mart. Cap. 931/357, 19. LmLRemig. Aut. 495, 169). LmLMart. Cap. 9, 954: Sunt autem absoluta et perfecta systemata numero octo: et primum est, quod ab adquisito, quem προσλαμβανόμενον dicimus, ad mediam, quam μέσην diximus, omne conficitur (inde LmLRemig. Aut. 509, 10). [s.VI] LmLBoeth. mus. 1, 20 p. 206, 23: Quarta dicitur mese, quoniam inter VII semper est media (inde LmLReg. Prum. 14, 18. LmLFrut. brev. 1 p. 28. LmLComm. Boeth. I 1, 20 p. 58. LmLIac. Leod. spec. 5, 4, 12). al. [s.IX] LmLGloss. Boeth. mus. 1, 20, 59: Mese media. LmLGloss. Boeth. mus. 4, 5, 50: Mese enim nomen accepit a medietate. al. LmLGloss. Mart. Cap. 941/362, 10-2. al. LmLIoh. Scot. annot. 503, 8. al. LmLRemig. Aut. 73, 16: mese, id est media chorda. al. LmLHucbald. 43: Mese: medium significat. [s.X] LmLAnon. Bernh. 1, 23. eqs. [s.XI] LmLPs.-Berno mon. 12, 2: mese, medium. LmLOdor. Sen. p. 208: sequitur mese, potestate et nomine media. al. LmLFrut. brev. 13 p. 98: Octava mese vocatur, quae et media est et media interpretatur. LmLAnon. Wolf p. 199. LmLIoh. Cott. mus. 13, 22. [s.XIII] LmLComm. Boeth. I 1, 20 p. 58. al. LmLEngelb. Adm. 1, 11, 11. LmLWalt. Odingt. 3, 2, 15: Mese, id est media totius monachordi. al. [s.XIV] LmLIac. Leod. spec. 5, 14, 14: Tetrachordum secundum, quod est <meson>, dicitur tetrachordum mediarum; mese enim sonat medium. LmLIac. Leod. spec. 5, 4, 35: mese, quae propter mediam positionem sic vocata est. [s.XV] LmLIoh. Cicon. mus. 2, 50 p. 324, 17. LmLGob. Pers. p. 183a. LmLAnon. Carthus. theor. 14, 50: mese, quod[] interpretatur medium vel medietas corde vel medius gradus. LmLIoh. Legr. rit. 1, 1, 6, 9. eqs. LmLGeorg. Ans. 2, 19. LmLFr. Gafur. op. 5, 1 (sim. LmLFr. Gafur. theor. 5, 1, 10). eqs. al. LmLBart. Ram. 1, 1, 3 p. 7. LmLNicol. Burt. 1, 17, 96: Octava vero mese dicitur, quod est media, quia sedens in loco medio mater est omnium sequentium vocularum ac domina. al. LmLAdam Fuld. 2, 9. LmLFr. Gafur. theor. 5, 1, 18. al. LmLGuill. Pod. 2, 12. eqs. 2 Gebrauch — usage [s.I a.Chr.] LmLVitruv. 5, 4, 5: Stantes (sc. sonitus) autem sunt, qui inter mobiles sunt interpositi ... appellantur autem sic: proslambanomenos, hypate hypaton, hypate meson, mese, nete synhemmenon, paramese, nete diezeugmenon, nete hyperbolaeon. al. [s.III] LmLFragm. Cens. 12, 3. [s.VI] LmLBoeth. mus. 1, 20 p. 209, 24: totum hoc medium tetrachordum meson vocatum est quasi mediarum vocaturque cum additamento hoc: hypate meson, parhypate meson, lichanos meson, mese (inde LmLFr. Gafur. op. 5, 1. LmLFr. Gafur. theor. 5, 1, 12). LmLBoeth. mus. 1, 25 p. 218, 15: diazeuxis est, id est disiunctio inter mesen ac paramesen, quae inter se pleno differunt tono (inde LmLIoh. Cicon. mus. 2, 49 p. 324, 4). LmLBoeth. mus. 4, 5 p. 316, 3: Consonabit igitur proslambanomenos ad mesen diapason, mese ad neten hyperboleon diapason (inde LmLIac. Leod. spec. 5, 27, 6. LmLIac. Leod. spec. 6, 14, 9. sim. LmLTon. Lugd. pr. 66. LmLIoh. Cicon. mus. 1, 60 p. 212, 12). LmLBoeth. mus. 4, 13 p. 335, 12: In totum inmobiles sunt proslambanomenos, hypate hypaton, hypate meson, mese, nete synemmenon, paramesos, nete diezeugmenon, nete hyperboleon (inde LmLIac. Leod. spec. 5, 45, 2. LmLIac. Leod. spec. 5, 45, 15. LmLComm. Boeth. II p. 284, 21. LmLIoh. Cicon. mus. append. 4 p. 404, 1. sim. LmLIoh. Cicon. mus. append. 4 p. 406, 11). al. [s.IX] LmLGloss. Boeth. mus. 1, 20, 90. al. LmLGloss. Mart. Cap. 11/6, 17-9. al. LmLIoh. Scot. annot. 504, 11. al. LmLRemig. Aut. 22, 8. al. LmLMus. ench. 16 descr. al. LmLHucbald. 37. al. LmLMod. Ecce modorum 1. al. LmLAlia mus. 121 p. 160: ipsa melodia ascendendo mesen tangit ac postea tertiam speciem diatessaron descendendo remittit. al. LmLReg. Prum. 5, 41. al. [s.X-XI] LmLTon. Lugd. pr. 42: A mese igitur in proslambanomenon est remissa diapason et conversim a proslambanomenos in mesen intensa diapason. al. LmLAnon. Bernh. 2, 51-52: Dorius habet melodiam a mese et descendit ad lycanos ypaton, ascendit vero ad paranete diezeumenon habens finalem in lycanos ypaton in gravibus, in acutis in mese. Ypodorius descendit ad proslambanomenos, ascendit ad mese habens finalem semper in lycanos ypaton. al. LmLBerno prol. 6, 3: Primus tonus a suo finali, idest licanos ypaton, habet licentiam ascendendi in dyapente, hoc est in mese, a mese in paranete dyezeugmenon. LmLBerno prol. 9, 31: neumarum defectus in illa communione „Beatus servus“, quae est tertii toni, proveniet, nisi ab ypate meson transposita in mese fuerit. al. LmLBerno ton. p. 81b. al. LmLPs.-Berno mon. 4, 2. LmLHermann. mus. p. 21 (p. 127a). al. LmLOdor. Sen. p. 210: sciendum, quod omnis nete et paramese et mese et hypate et proslambanomenae in tribus generibus sunt immobiles, et initia et fines tetrachordorum operentur. al. LmLOliva 16. al. LmLVers. Maiores tropos 8. al. LmLHeinr. Aug. 109. LmLWilleh. Hirs. 21 (c. 20), 22: Protus namque in mese ⋅a⋅ incipit. al. LmLAribo 5 p. 11. LmLLib. spec. 76 p. 39: Tertia species diapente constat ex tono, semitonio, tono et tono, ut lichanos hypaton ad mese. al. LmLTon. Aug. p. 83. al. LmLCompil. Casin. 1, 24 descr. LmLAnon. Prag. 155. LmLVers. Consona quo p. 174. LmLCant. In defect. p. 88-89. LmLMod. Protus finit p. 107-108. LmLMod. Autent. prot. 2. al. LmLFrut. brev. 1 p. 31: mese locata in medio totius monochordi compleretur dispositio. al. LmLFrut. ton. p. 113. LmLAnon. Wolf p. 197. al. LmLQuaest. mus. 1, 6 p. 16. LmLTheog. Mett. 13, 4 (p. 188a). LmLIoh. Cott. mus. 23, 28: cantui autem in mese vel circa mese pausationes facienti in eadem voce respondeat. al.[] LmLIoh. Cott. ton. 24, 16: Differentia quarta recipit antiphonas a parhypatemeson gradatim ad mese ascendentes. al. [s.XII] LmLUdalsc. 1. LmLGuido Aug. 56. al. LmLTon. Gratianop. p. 46. LmLTon. Seligenst. p. 110. LmLTon. Vatic. 12, 3 p. 195. LmLVers. Est planetarum 16. LmLCompil. Paris. II p. 76. [s.XIII] LmLMus. man. 12, 2. al. LmLComm. Boeth. I 1, 20 p. 58. al. LmLAnon. Ratisb. 2, 6. al. LmLInterv. Sit C-O 17. LmLWalt. Odingt. 3, 2, 19. al. [s.XIV] LmLMarch. luc. 15, 1, 9. LmLIac. Leod. spec. 5, 4, 39: quoniam in tacta tetradecachordi descriptione mese non erat secundum situm omnino media, addita est ad partem gravem chorda una, quae dicitur proslambanomenos. al. LmLWillelm. 3, 5. LmLHeinr. Eger 2 p. 38. LmLComm. Boeth. II p. 270, 3. al. LmLAnon. Ellsworth 3 p. 198 descr. al. [s.XV] LmLIoh. Cicon. mus. 2, 33 p. 310, 5: Omnis cantus autenti proti preter prosaicum finem facit in lychanos hypaton. Inceptiones et distinctiones habet a mese usque in parhypate hypaton. eqs. LmLIoh. Cicon. mus. 2, 50 p. 324, 19: Nam graves corde precedunt usque ad mesen; acute secuntur ab illa. al. LmLUgol. Urb. 1, 5, 4. al. LmLGeorg. Ans. 2, 18. al. LmLAnon. Carthus. theor. 14, 51: mese primus gradus acutorum est. al. LmLIoh. Legr. rit. 1, 1, 6, 10. al. LmLTab. Catan. p. 144. LmLFr. Gafur. extr. 3, 1, 3. al. LmLFr. Gafur. op. 5, 1 (sim. LmLFr. Gafur. theor. 5, 1, 5). al. LmLBart. Ram. 1, 1, 5 p. 14: Marchetus vero non sic, sed a mese ponit disiunctum (sc. tetrachordum), post quod hyperboleon, deinde synemmenon et sic chordas decem et octo collocat. al. LmLIoh. Hoth. exc. p. 22. al. LmLIoh. Hoth. dial. p. 65. LmLNicol. Burt. 1, 13, 81: In cantu autem plano nullum aliud praeter quam in temperamento tritoni fit mobile semitonium neque, si ipsam tritoni asperitatem aliter fugere potuissent, musici claviculam illam inter mesen et paramesen fixissent. al. LmLFr. Gafur. theor. 5, 4, 10. al. LmLGuill. Pod. ench. 13 p. 375. LmLGuill. Pod. 2, 11. al. LmLFr. Gafur. pract. 1, 1. al. LmLHerb. Tr. 1, 8 p. 34. LmLMich. Keinsp. 3, 17. LmLErasm. Hor. p. 84b: Ergo, si duo tetrachorda coniuncta fuerint, constituent septem nervos, et ab hypate hypaton ad hypate meson est primum tetrachordum et ab hypate meson ad mese secundum tetrachordum. al. LmLMon. Ante omnia p. 38, 29. al. LmLMon. Boetius p. 233, 30. al. LmLMon. Designata p. 70, 3. al. LmLMon. Dimidium 1: Dimidium proslambanomenos est mese. LmLMon. Dividatur p. 54, 2. al. LmLMon. Divide mon. p. 3, 8. al. LmLMon. In primis 3. al. LmLMon. In primis divide p. 5, 10. al. LmLMon. Magadis p. 13, 23. al. LmLMon. Mensurus p. 66, 3. LmLMon. Mon. compos. II p. 68, 27: Divide igitur totum ⋅A⋅ per medium, et habebis mediam cordam, quae vocatur mese. LmLMon. Mon. divisurus p. 40, 33. al. LmLMon. Prius dividenda 3. LmLMon. Pythagoras p. 37, 4. LmLMon. Qui desideras p. 92. LmLMon. Si mon. Boetii p. 33, 16. LmLMon. Si vis metiri I p. 8, 8. al. LmLMon. Si vis metiri II p. 9, 38. al. LmLMon. Super unum 21. al. LmLMon. Totum mon. 1. LmLFist. Fac tibi 10 p. 115. LmLFist. Mensuram fist. 2 p. 126. LmLFist. Primam ad votum 9a p. 83.