Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch
lindi adj.
adj., mhd. linde, nhd. lind(e); as. lîđi, mnd. mnl. linde; ae. líðe; vgl. an. linr. — Graff II,239 f.
linthi: Grdf. Gl 1,200,16 (K). — lind-: Grdf. -i Gl 1,200,16 (Ra); nom. sg. m. -er 4,25,20 (Jc); nom. sg. n. -ez 2,155,1 (am z rad.; lat. m. oder f.); nom. sg. f. -iu 545,48; gen. sg. m. -is 1,500,72 (M, 2 Hss.); gen. sg. n. -es Nb 52,26 [43,15]; dat. sg. m. n. -emo Gl 2,680,19. Nb 43,27 [35,18]. O 4,37,20; -ero dat. sg. f. Nc 755,27 [71,17]; acc. sg. m. -en Nb 15,2 [12,13]; dat. pl. -en Gl 2,103,64 (clm 14747, 9. Jh.). 119,56; -æn 103,64; acc. pl. n. -iu Npw 146,8 (2); comp.: nom. pl. n. -eren Np 54,22; dat. pl. -erên Nb 43,23 [35,15]; superl.: nom. pl. m. -ista Gl 2,681,9 (zur starken Flexion des Superl. vgl. Braune, Ahd. Gr.15 § 264 Anm. 1).
Wohl mit Apokope des -i im Reim (s. u.): lind: Grdf. O 2,7,36 (PV). 19,19.
Lesung unsicher: lindi: Grdf. Glaser, Griffelgl. S. 207,143 (clm 6300, 8. Jh.).
Verschrieben: lidem: dat. pl. Gl 2,103,65 (mit fehlendem Nasalstrich?); lina: Grdf. OF 2,7,36.
Fraglich: lindun: nom. oder acc. pl. f. Glaser, Griffelgl. S. 176,96,2 b (clm 6300, 8. Jh.; oder ist von einem sw. f. linda auszugehen (?), vgl. Glaser z. St.).
lindo O 3,1,31 s. lindo adv.
sanft, mild: a) sanft(mütig), mild; ruhig, gelassen (im Gegensatz zu aufbrausend, hitzig): α) von Pers., ihrem Wesen u. ihren Taten: lindiu [(Patientia) vulneraque et rigidis vitalia pervia pilis spectabat defixa oculos et] lenta (Glossen: tranquilla, secura, vgl. PL 60) [manebat, Prud., Psych. 112] Gl 2,545,48. Symon bistu muates lind O 2,7,36. sit io in datin filu lind, thaz ir weset gotes kind 19,19. so er ... liublicho zi in ouh sprah lindemo muate 4,37,20; β) vom Gesichtsausdruck: pi imo stuont sin suester Luna . mit manmentsamero unde lindero anasihte Luna leni quodam teneroque vultu Nc 755,27 [71,17]; []b) schmeichelnd; rücksichtsvoll, zurückhaltend, sanft (von der Rede): iuchante mit linden uuorton odo slichante [sunt enim plerique conspirantes cum plebibus propriis, quas decipiunt, ut dictum est, earum] scalpentes [aures, blandi ad seducendum, Conc. Afr. LIII p. 152] Gl 2,103,64 (1 Hs. nur jucken). 119,56 (1 Hs. nur jucken, 3 Hss. nur juckilôn, 1 Hs. nur kuzzilôn). lindi [sed dum] blande [non habita se daturum perhibuit, Greg., Mor. in Job, PL 75,645 C] Glaser, Griffelgl. S. 207,143 (zur Wiedergabe des lat. Adv. durch ein Adj. vgl. Glaser z. St.). siniu uuort sint linderen unde uuelcheren danne oleum molliti sunt sermones eius super oleum Np 54,22; unklar, ob hierher (s. o. Formenteil): deo lindun [ne caro ... loquens] blanda [, ad libidinis fluxa dissolvat, Greg., Mor. in Job, PL 75,631 A] Glaser, Griffelgl. S. 176,96,2 b; c) mild, angenehm, sanft (als Sinneseindruck): α) von Getränken: lieblich, von angenehmem Geschmack: lindista (übergeschr. glani) wina [tum pingues agni et tum] mollissima vina [Verg., G. I,341] Gl 2,681,9 (vgl. defoecata et asperitate carentia, Serv.). nu habest tu zit ... eteuuaz lindes . unde suozes zetrinchenne sed tempus est . haurire te ac degustare . aliquid molle . atque iocundum Nb 52,26 [43,15]; β) von Heilmitteln: sanft (wirkend): taz tie herte uuortenen gesuulste ... mit lindemo uaske . geuuilchet uuerden . zedolenne starchera lachen tactu blandiore mollescant Nb 43,27 [35,18]; ferner: 23 [15] (lenis); γ) vom Licht u. vom Klang: gedämpft: linthi scinendi liquidum splenditum Gl 1,200,16. lindemo dozzo [hinc tibi, quae semper, vicino ab limite saepes Hyblaeis apibus florem depasta salicti saepe] levi [somnum suadebit inire] susurro [Verg., E. I,55] 2,680,19; d) mild, lau (in bezug auf Witterungserscheinungen u. im Gegensatz zu rauh, kalt): vom Wind, Lufthauch: lindis wintis [vocem quasi] lenis aurae [audivi, Job 4,16] Gl 1,500,72 (7 Hss. lîhti). uuint linder in uuintar zephiri lenes venti que verno tempore 4,25,20; — vom Frühling: uuaz ten lenzen getue so linden. Taz er dia erda geziere mit pluomon quid temperet placidas horas veris Nb 15,2 [12,13]; e) leicht (zu befolgen): die (poten) gebent lindiu unde hartiu gibot den mennisgen Npw 146,8 (Np uuelh); ferner: ebda. (Np uuelh); f) mit unsicherer Zuordnung: lindez lenis [zu: infirmitatem susceptorum blanda] leni [-que verbi curatione fomentans, Cass., Inst. X,7 p. 371] Gl 2,155,1 (zu weiteren möglichen Kontexten vgl. Steinm. z. St.).
Abl. lindo; lindî; linden.
Vgl. len.