Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch
leffil st. m.
auch lephil (? Vgl. Lühr, Expressivität S. 370, vgl. auch gilephen) st. m., mhd. leffel, nhd. löffel; as. lepil (vgl. Holthausen, As. Wb. S. 46), mnd. lēpel, leppel, mnl. lepel, leppel. — Graff II,205.
Alle Belege im Nom. Sing.
leffil: Gl 3,214,37 (SH B). 228,27 (SH a 2). 296,62 (SH d; -e- aus i korr.). 314,24 (SH e). 642,28. 4,148,5 (Sal. c); lef-il: 3,156,39 (SH A, 3 Hss.). 228,27 (SH a 2, 2 Hss.). 642,28 (2 Hss., darunter Sg 184, 9. Jh.). 677,22. 4,229,16 (clm 14456, 9. Jh.). Hbr. I,341,403 (SH A); -el: Gl 3,156,40 (SH A, 2 Hss.). 228,28 (SH a 2). 268,63 (SH b). 496,7. 8; leph-il: 268,63 (SH b). 331,42 (SH g, 3 Hss.). 642,28. 643,13. 644,16; -el: 314,24 (SH e). 372,17 (Jd). 4,184,23 (-p- u. -l aus Korr. von f u. r?); lepfil: 3,622,49 (clm 14689, 11./12. Jh.; zu möglichem -pf- für ff vgl. Braune, Ahd. Gr.15 § 132 Anm. 3). — lepil: Gl 4,200,4.
leifel: Gl 3,228,28 (SH a 2, Wien 160, 12. Jh.). — lofil: Gl 4,136,17 (Sal. c; l. lefil, Steinm.). — lOeffel: Gl 4,184,23 (Wien 1325, 14. Jh.).
Verschrieben oder verstümmelt: leifi: Gl 3,644,6 (clm 14689, 11./12. Jh.; l. leifil, Steinm.).
Löffel: lefil coclear Gl 3,156,39 (im Abschn. De vasis escariis). 214,37 (im Abschn. De vasis). 228,27. 268,63. 296,62. 314,24. 331,42. 372,17 (im Abschn. De rebus coquinae). 496,7 (in einem Heilmittelglossar). 642,28. 643,13. 644,6. 16. 677,22. 4,136,17. 184,23. 200,4. Hbr. I,341,403. cocila Gl 3,496,8 (= κοτύλη, Steinm., zum lat. Lemma vgl. Mlat. Wb. II,1970,35 f. s. v. cotula; in einem Heilmittelglossar). coclea 622,49. cocliare lefil ł uermis 4,229,16; mit unklarem Lemmabezug: leffil labellum 148,5 (liegt eine Verwechslung mit labal oder lefs(o) vor?).
Komp. brustleffil.