lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

kukuk

mhd. bis sprichw. · 10 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

MWB
Anchors
11 in 10 Wb.
Sprachstufen
6 von 16
Verweise rein
33
Verweise raus
14

Eintrag · Mittelhochdeutsches Wb. (MWB)

kukuk

kukuk stM., Interj. 1 stM., ‘Kuckuck’
2 Interj.
2.1 Ruf des Kuckucks
2.2 in fluchendem Ausruf verhüllend für den Teufel
   1 stM., ‘Kuckuck’ von dem cukuk [Überschr.] . cuculus haizt ain cukuk oder ain gauch BdN 178,9; cuccuc Gl 3:364,67; swer einen gucguc [La. gucgouch ] haben wil / an eines habches stat RvZw 154,1.4.6; SummHeinr 1:165,737. – personif.: ein kra zu einem edelen valken sprach: / ‘her guckuc [La. gugguc ] , sit ir da?’ Wartb (H) 524:7,8    2 Interj.    2.1 Ruf des Kuckucks: der [Kuckuck] verändert sein stimm niht, er singt neur cukuk, cukuk, dar umb spottent sein diu kint BdN 178,11    2.2 in fluchendem Ausruf verhüllend für den Teufel (so Grimm, Dt. Myth. 3,196; Wackernagel, Kl. Schr. 3,211, Anm. 10): des wirt guot rât, kukuk! Helbl 8,1234. – phras.: ‘kukuk hiur unde vert!’ / ‘daz sint benamen zwei jâr! [...].’ Helbl 2,484; kukuk hiur unde vert! / sô koment zwei jâr für ebd. 4,800

MWB 3,2 671,40; Bearbeiter: Bohnert

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 1050–1350
    Mittelhochdeutsch
    kukukstm.

    Mhd. Handwörterbuch (Lexer) · +2 Parallelbelege

    kukuk stm. BMZ kukuk Helbl. cukuk Mgb. 178,4. gugguc Msh. 2,4 b . guguk Ls. 2. 522,131. guckgug Altsw. 158,2. kuguck kug…

  2. 1200–1600
    Mittelniederdeutsch
    kukukM.

    Köbler Mnd. Wörterbuch · +1 Parallelbeleg

    kukuk , M. Vw.: s. kuckuk

  3. 15.–20. Jh.
    Neuhochdeutsch
    kukuk

    Grimm (DWB, 1854–1961) · +1 Parallelbeleg

    kuckuk , kukuk , cuculus, κόκκυξ . I I. Name und formen. I@1 1, I@1@a a) wir haben für den merkwürdigen vogel in der hau…

  4. 19./20. Jh.
    Konversationslex.
    Kukuk

    Herder (Konv.-Lex., 1854–57)

    Kukuk (Cuculus) , Vogelgattung aus der Ordnung der Paarzeher, mit mäßig langem, schwach gebogenem Schnabel, kurzen, bis …

  5. modern
    Dialekt
    Kukuk

    Lothringisches Wb. · +1 Parallelbeleg

    Kukuk s. Guguck.

  6. Sprichwörter
    Kukuk

    Wander (Sprichwörter)

    Kukuk 1. Am funfzehnten April der Kukuk singen soll und müsst' er singen aus einem Baum, der hohl. – Schmitz, I, 171. 2.…

Verweisungsnetz

42 Knoten, 37 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 4 Wurzel 1 Kompositum 30 Sackgasse 7

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit kukuk

29 Bildungen · 27 Erstglied · 2 Zweitglied · 0 Ableitungen

kukuk‑ als Erstglied (27 von 27)

kukuken

MeckWB

Wossidia kukuken Kuckuck rufen: wenn de Kukuk kümmt, kukukt he nah de sœben (Sœbenstiern) (1895) Wa Waren@Speck Speck ; wenn de Sœbenstiern …

kukukeslove

LW

kukukes-love, Kukuksglaube, d. h. falscher, Teufelsglaube.

kukukes - lôk

LW

kukukes - lôk, Kukukslauch, Sauerampfer, alleluja in apoteca.

Kukuksbläder

MeckWBN

Wossidia Kukuksbläder n. Pl. Sauerklee, oxalis spec. D. WA. 17, 10.

Kukuksblaum

MeckWB

kukuk·s·blaum

Wossidia Kukuksblaum f. Kuckucksblume: cuculi flos 'Kukucksblomen' Chytr. 502 1. Knabenkraut, orchis latifolia u. ä. Arten E. Krüg. 57; C. A…

Kukuksbrot

MeckWB

kukuk·s·brot

Wossidia Kukuksbrot n. 1. Sauerklee, oxalis acetosella: oxytriphyllon 'Kuckucksbrodt' Chytr. 500; Siemss. Monschr. 3, 823; Nat. 2, 293; Wred…

Kukuksei

MeckWB

kukuk·sei

Wossidia Kukuksei n. Ei des Kukuks, in die Nester anderer Vögel gelegt; übertr. auf den Ehebruch: de sin Kukukseier in anner Lüd' ehr Nester…

Kukuksgesang

MeckWB

kukuk·s·gesang

Wossidia Kukuksgesang m. a. Spr. übertr. auf den katholischen Kirchengesang: 'Tho leste bliven ock de ungelOevigen vorstockeden Papisten by …

Kukukskleewer

MeckWB

kukuk·s·kleewer

Wossidia Kukukskleewer m. Sauerklee, oxalis acetosella Ro Rostock@Klockenhagen Klock ; gewöhnlicher Hasenkleewer; Syn.: Kukuksbrot, -salat.

Kukuksknecht

MeckWB

kukuk·s·knecht

Wossidia Kukuksknecht m. Kuckuck, Reimwort im Kindermund: Kukuksknecht, Segg' mi recht Wo. V. 2, 1299.

Kukuksköster

MeckWB

kukuk·s·koester

Wossidia Kukuksköster m. 'heißt der Wiedehopf allgemein' Ritt. Gr. 109; Wo. V. 2, S. 362; s. MeckWB Kukuk 1; Siemss. Monschr. 3, 630; Arch. …

Kukuksküken

Wander

kukuk·s·kueken

Kukuksküken En Kukuksküken met in'n Kaup krîgen. – Lyra, 80. Ein Kind von anderer Vaterschaft.

Kukukskuurn

MeckWB

Wossidia Kukukskuurn Pl. -küürn n. Kockelskörner Mi 47 b ; Marz. 1, 260; s. MeckWB Kockelskuurn .

Kukukslakai

MeckWB

kukuk·s·lakai

Wossidia Kukukslakai m. Wiedehopf, wie -köster; der Name zu erschließen aus einer Stelle bei Camm. Tid. 50: sin Ollsch (die Frau des Kuckuck…

Kukuksledder

MeckWB

kukuk·s·ledder

Wossidia Kukuksledder f. kinderspr. im Abzählreim: Kukuksledder up de Lin, Kukuk sall min Höhniken sin Ha Hagenow@Woez Woez .

Kukuksöl

MeckWB

kukuk·s·oel

Wossidia Kukuksöl n. holen, Aprilscherz Lu Ludwigslust@Laupin Laup .

Kukukssalat

MeckWB

kukuk·ssalat

Wossidia Kukukssalat m. Sauerklee, oxalis acetosella Niem. Idiot. 15; Gillh. Nds. 4, 182 a ; so benannt, weil er in üppiger Blüte steht, wen…

Kukuksspi

MeckWB

kukuk·s·spi

Wossidia Kukuksspi f. Schaum der cicada spumaria: 'die alte Meinung des Isidor von Sevilla, daß dieser eigentlich vegetabilische Schaum, den…

Kukuksstauhl

MeckWB

kukuk·s·stauhl

Wossidia Kukuksstauhl m. von Kindern verfertigtes Binsenstühlchen Schill. Kr. 3, 7 b und Nachl. Kü. 2, 240.

Kukuksteigeli

MeckWB

Wossidia Kukuksteigeli f. übertr. Unkraut Bri. 5, 139.

Kukuksvierteljohr

MeckWB

kukuk·s·vierteljohr

Wossidia Kukuksvierteljohr n. das Vierteljahr vor der Ernte Ha @ Moor ; die Monate April, Mai, Juni; fängt nägen Dag' vör Maidag an Schö @ R…

Kukukswörtel

MeckWB

kukuk·s·woertel

Wossidia Kukukswörtel f. satyrium, orchis 'Kinderkrudt, KuckuckswOertel' Chytr. 505; gleich Kukuksblaum 1.

kukuk als Zweitglied (2 von 2)

honigkukuk

DWB

honig·kukuk

honigkukuk , m. cuculus indicator, ein afrikanischer, die bienennester aufsuchender vogel. Nemnich 2, 1300 .