Eintrag · Mittellateinisches Wb.
intra
intra adv. et praep. script. indra: MLWChart. Ticin. 37 p. 83,35. ibid. al.coniunctim scribitur c. verbo sequente: MLW p. 2235, 6.praep. postponitur: MLW p. 2235, 45.confunditur c. inter: MLWMLWMLW p. 2235, 49. 57. 71. I adv.: A interius, in interiore parte – (dr)innen, im Innern: 1 in univ.: MLWDipl. Karoli III. 35 p. 59,26 civitas cum domibus et ceteris aedificiis -aintra constructa. MLWGerh. August. Udalr. 1,12 l. 70 mulieres in civitate congregatas concitabat, ut una pars cum crucibus ad Dominum devote ⌊clamando⌋ (clamando -aintra var. l.) circumirent eqs. 1,17 l. 26 navi ... aride adducta, quae -aintra erant, ad littora portaverunt (sc. nautae). MLWAlbert. M. animal. 5,7 aliqua ... genera animalium non recipiunt -aintra, sed confricant se tantum in loco exitus seminis. 2 locut. ad -a i. q. ad interiorem partem – nach innen: MLWAlbert. M. animal. 16,94 p. 1114,13 mulieres sperma suum extra orificium matricis proicere et tunc demum attrahi hoc dicunt quidam ad -aintra, ut admisceatur semini maris ad faciendam impraegnationem. B per confusionem c. infra i. q. subter – unten (cf. J. Svennung, Untersuchungen zu Palladius. 1935. p. 366): []MLWForm. Andec. 41 p. 18,24 similiter ego illa -aintra (v. notam ed.), iuxta ut superios contenitur depectum, relegionis (leg. relegationis, v. notam ed.), quos tenet orum cartole textum ad vos volomtate mea conscriptas, et ego ad similitudinem conscribere rogavi. MLWAntidot. Glasg. p. 111,1 totum pulverem, quod intrascriptis speciebus feceris, in duobus libris mellis admissis. II praep. c. acc. vel rarius (e. g. MLWMLWMLWl. 12. 25. 26.) c. abl.: A de tempore i. q. in, per – während, im Verlauf von, binnen: MLWConc. Merov. p. 90,2 -aintra (impleto var. l.) anni spatio (spatium, spacium var. l.). MLWIonas Bob. Columb. 1,3 p. 158,11 -aintra aduliscentiae aetate (aetatem var. l.). MLWPass. Leod. 31 (MGMer. V p. 313,11) -aintra ⌊parvo spatio⌋ (parvum spatium sim. var. l.). MLWPs. Hippocr. progn. A 10 si sentit (sc. patiens) dolorem, -aintra quatriduum moriturum scito. MLWEinh. Karol. 27 -aintra xlvii annorum ... spatium quater ... illo (sc. Romam) ... profectus est. MLWWiduk. gest. 3,10 neque ... faciem regis -aintra tres dies videre promeruit Bernharius. MLWWipo gest. 18 cum magna festinantia properabat imperator, ita ut fere centum miliaria Latina -aintra diem et noctem pertransiret. saepe. B de loco: 1 in, intus – in, innerhalb: a in univ.: α gener. (abund.: MLWl. 24.): MLWIonas Bob. Columb. 1,7 p. 165,12 ut famulo suo Columbae -aintra heremi vastitate (vastitatem var. l.) consistente necessaria deferret. MLWHugeb. Willib. 4 p. 97,13 Helena ... collocavit illam (crucem) ⌊locum intus⌋ (om. 3) -aintra Hierusalem. MLWDipl. Ludow. Germ. 98 qui (mansi) coniacent -aintra alode Amalgeri et Vualtioni. MLWCarm. de vita past. 14,8 sit venerande sepultus (sc. mortuus) iuxta, -aintra ecclesia numquam. MLWRuotg. Brun. 19 p. 19,21 ut maximis -aintra regnum urbibus ... potirentur (sc. socii Cůnonis). persaepe.locut. -a bracchia i. q. in tutela – unter Vormundschaft: MLWChart. Mulh. Thur. 207 (a. 1270) Iohannes ... adhuc puer detentus -aintra brachia Dithmari militis ... bona nichilominus resignavit. β math. et geom.: MLWAnon. circ. p. 537,27 si -aintra lineas recti anguli duae lineae iunguntur per obliquum, faciunt acutum ..., qui et interior vocatur, quod -aintra spatium recti anguli cuiusvis lineis strictior coartatur. p. 538,5 rectus angulus iure vocatur medius, quia sit exterioris, id est hebetis, et interioris, id est acuti, communis terminus, ac alterum extra respiciat, alterum -aintra se contineat.accedente notione mensurae, quae non transcenditur: MLWAnon. minut. 1,4 p. 233,14 cum uncia habere duodecimam possit, id est dimidiam sextulam, unciae duodecima undecies ducta, eo, quod et ipsa undecies -aintra deuncem teneatur, faciet deuncis duodecimam. b super – auf: MLWArs med. 7 p. 427,7 antrax dicitur rubor -aintra superficiem gingivae vel oris spatia. c cum – bei: MLWIonas Bob. Columb. 2,2 p. 234,9 coepit ⌊semet ipsum -a⌋intra (-aintra semet ipsum var. l.) cogitans Sinoaldus dicere eqs. MLWWalth. Spir. Christoph. II 6,22 hęc ait -aintra se. MLWVita Mathild. II 25 quid -aintra vos murmuratis? al. d quaeritur ‘quo’ (‘in hinein’): MLWLex Alam. A 3,1 si quis homo aliquem persequens fugitivum ... et ipse -aintra (contra 11, inter pars codd. B) ianuas ecclesiae confugiens eqs. MLWWiduk. gest. 3,45 ad introitum portae persecutus est Thiadricus adversarios cogens illos -aintra murum. 3,52 cum -aintra urbem irruerunt barbari, quidam illorum suum mancipium agnoscit.abund.: MLWHugeb. Wynneb. 7 p. 112,28 sicut pastor perfectus ... intus -aintra oviles et Christi gregis caulas ... introducebat (sc. monachos). 2 inter – zwischen, unter: a spectat ad locos (partes corporis: MLWl. 57): MLWLex Sal. Pipp. 22,4 si vero -aintra (inter var. l.) costas aut in ventre miserit vulnus. MLWAgius vita Hath. 11 dicebat ... insomniis se ... ad axem supra modiolum rotae -aintra radiolos quasi quibusdam catenulis esse colligatam.in nomine loci (‘Introdacqua’): MLWDipl. Loth. III. 120 p. 199,13 sancti Liberatoris I-aIntra a<qua>s (sc. ecclesiam confirmamus; ex MLWDipl. Heinr. III. 184 p. 229,3 inter aquis). b spectat ad homines: MLWThietm. chron. 5,34 thesaurum (sc. regis) ... Maganus ... cum suis corripit ac tum -aintra se dividentes ad Amardelam civitatem letus revertitur. 7,51 ut nullus -aintra nos et publicum hostem ... mitteretur nuntius. MLWCarm. de cal. Erf. 39 -aintra primates de federe pacis habendo utile consilium ducitur in medium. MLWConst. imp. II 428,1,3 servabitur hoc promissum, ut non solum maiores -aintra nos hoc communi presidio gratulentur, verum eqs. c spectat ad res: MLWOtto Frising. gest. 1,54 p. 75,29 -aintra (inter var. l.) caetera dixisse traditur (sc. Hugo): ‘eqs’. Orth-Müller