Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch
[h]louft st. m. f.
st. m. f., mhd. louft st. m., nhd. (älter) lauft, vgl. zeitläufte pl.; as. -hlôft, mnl. loopt. — Graff IV,1119.
hlauft: acc. sg. Gl 1,90,34 (K). — lauft: acc. sg. H 3,8,1; dat. pl. -]im 5,1,3. — louft-: dat. sg. -e Gl 2,215,53 (Schlettst., 12. Jh.; Mask.? Vgl. aber Braune, Ahd. Gr.15 § 218 Anm. 2); dat. pl. -in O 3,10,2 (wohl Fem., vgl. unten 3,10,4).
Verschrieben: hlaust: acc. sg. Gl 1,90,34 (Pa).
Sicher Mask.: louft: nom. sg. Nk 410,25 [53,1]; gen. sg. -]es Np 58,6; dat. sg. -]e Gl 2,204,64 (S. Paul XXV d/82, 9./10. Jh.). S 129,93; acc. pl. -]a Gl 4,313,45 (mit Wechsel der Dekl.klasse?). — lofte: dat. sg. Gl 2,2,23 (clm 19450, 11. Jh.; zu -o- vgl. Schatz, Ahd. Gr. § 33).
Sicher Fem.: hlaufti: dat. sg. Gl 1,66,24 (PaK; s. u.). — loufti: dat. sg. O 3,10,4.
das Laufen, Rennen, der Lauf (auch bildl. u. von Sachlichem oder Abstraktem): rado hlaufti veloci curso (curro K) Gl 1,66,24 (zu rado als Adv. vgl. Splett, Stud. S. 126, dagegen Ehret, S. 8 als Instr.). umpihlauft allero citeo hlauft curriculum cuncti temporis cursum 90,34. mit kecalemo umpeuorun lofte [tum terris cecidere simul mundumque vacantem intrant (sc. Adam u. Eva) et] celeri perlustrant [omnia] cursu [Av., Poem. lib. 3,198] 2,2,23. loufte [ne si in hoc praesentis vitae] stadio [ad certamen alienum devoti fautores, sed pigri spectatores assistant, eo post certamen sine bravio remaneant, Greg., Cura 3,10 p. 45] 204,64. 215,53. uppige loufta, Randgl. zu: vuarbloda [in manu necessarios, propter opus, amicos, in pede, propter ministerium] discursus inemendabiles [in laesione animae admonet excludendos, Beda in Matth. 18,8 = PL 92,83] 4,313,45. alle die zovge, die imo (der Antilope) uuiderstant an sinemo loufte, die segot ez abo mit dero uuassi sinero horne condensa et superflua quaeque arborum incidendo secat, in nullo resistens S 129,93. die der manun leoht nahtim sunnun tago lauftim kauuissemu kastuditos fade qui lunam lumen noctibus solem dierum cursibus certo fundasti tramite H 5,1,3. ni quam êr druhtine fon heidinemo wibe in gange odo in loufti sulih anaruafti O 3,10,4. uuir ... cheden michel rura . daz ist langer louft . uuanda daz zit langiz ist [vgl. si quis vero multum cursum dicat illum esse qui sit velocissimus, Boeth., Comm. Cat.] Nk 410,25 [53,1]. (Gott) sih dia grihti mines louftes . daz chit . duo sia andere gesehen . unde mir folgen [vgl. adiuva me, id est, in illis, ut videant cursum meum, Aug., En.] Np 58,6; ferner: H 3,8,1 (cursus). O 3,10,2.
Komp. brût-, emizzi-, saman-, strît[h]louft; vgl. ana-, umbi-, zuo[h]louft; [h]louf.