lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

grüen

nur Dial. · 1 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

ElsWB
Anchors
2 in 1 Wb.
Sprachstufen
1 von 16
Verweise rein
1
Verweise raus
1

Eintrag · Elsässisches Wb.

grüen

Bd. 1, Sp. 276a
grüen [krìan Liebsd. bis Horbg. K.; krìèn Olti. Mütt. Z.; krìą Geisp.; krên Ndhsn.; krîn Str. W.] Adj. Adv. 1. grün: grüenes Gemües Kraut, Kohl, Spinat als Speise; g. Dings (auch Grüens) grüne Kräuter, Schnittlauch, Petersilie uä. als Suppengewürz U. ‘s grüen Dings diss kriejt merr dryn. Bryd: Jo, odder awwer nit’ Pfm. II 1. Er het eine grüene Schnauz hat noch keinen Schnurrbart O. Men wurd bold s grüene Wägele müessen holen man wird jemand bald in das Irrenhaus bringen müssen. Grüen-e-blaü schlagen Su. G. e gël schlaujen Z. JB. VII 190. G. sin stolz, frech sein Mütt. Zweideutig: im Früejohr wurd alles g. Hf. Einem nit g. sin jemand hassen Dehli. G. und gëlb wërden vor Zorn. ‘Als redd Er, mier an, sich grüen un gehl’ Pfm. IV 6. Mir ists grien und gëlb worden vur de-n-Augen bei Unwohlsein Dehli. Der grüengëlb Nidwurm, Gitzhals Str. Grüeni Winachten, wissi Osteren U. Wann machst dis? Wënn s g. schneit niemals Str. ‘Meidele, ruck, ruck, ruck an meine grüene Seite’ Anfang eines jetzt noch, bes. am Kirchweihfest gesungenen Volksliedes Dunzenh. ‘an meine grüne seit’ Fisch. Garg. 381. 2. frisch: grüener Spëck ungesalzener, ungekochter, ungeräucherter. ‘Fleisch grüen oder gesaltzen’ 15. Jh. CS. ‘grün oder gedörrt Obs’ not. 1671. ‘griene visch’ frisch, ungeräuchert Reiber Küchenzettel 14. 48. ‘deheinen vogel fohen .. noch die viel haben, es sy grüne oder gesaltzen’ Str. 1425 Brucker 183. ‘Fleisch raüh oder grien’ Lustig I 509. Schweiz. 2, 749. Bayer. 1, 1001.
1517 Zeichen · 64 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. modern
    Dialekt
    grüen

    Elsässisches Wb. · +1 Parallelbeleg

    grüen [krìan Liebsd. bis Horbg. K. ; krìèn Olti. Mütt. Z. ; krìą Geisp. ; krên Ndhsn. ; krîn Str. W. ] Adj. Adv. 1. grün…

Verweisungsnetz

4 Knoten, 2 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Kompositum 2 Sackgasse 2

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit grueen

44 Bildungen · 35 Erstglied · 0 Zweitglied · 9 Ableitungen

grueen‑ als Erstglied (30 von 35)

Grüendonnerstag

ElsWB

gruen·donnerstag

Grüendonnerstag [Krîntùnərtâ Str. ; Krìəntùərti K. Z. ] m. Gründonnerstag. Rda. D e r G. ge h t im Karfrita g vor der Unterrock guckt unt…

grüenede

Lexer

grüenede stf. ib. grüne farbe Lit. ;

grüenen

Lexer

gru·enen

grüenen swv. BMZ prät. gruonte, gruonde: tr. grüene machen Mart. (143,46 bei Kell. ergruonden) ; refl. sich frisch erhalten Bon. Mart. ( lie…

Grüengesuppe

ElsWB

Grüe n g e suppe [Krìəksùpə Heidw. ] f. Suppe mit viel Gewürz.

grüenheit

Lexer

gruen·heit

grüen-heit stf. viriditas Dfg. 622 b . Marld. han. 117,36. 126,2.

grüenig

ElsWB

grüenig Adj. grünend: grüenigi Matte n Hi. — Schweiz. 2, 756.

grüenlëcht

ElsWB

gruen·lecht

grüenlëcht [krìanlaχt Su. Bf. ; krînlæχt Str. ; krìenlat K. Z. ] grünlich. D’ Strimf wys un grüenlecht gflammt’ Pfm. I 4. — Schweiz. 2, 756.

grüenlig

ElsWB

grüenlig [krìènlik Mütt. Dü. ] Adj. grünlich. — Schweiz. 2, 756.

Grüenling

ElsWB

gruen·ling

Grüenling [Krianlì Geberschw. Hlkr. Logelnh. ; Krìènle Rapp. ] m. Grünfink, Grünhänfling, Linota chloris. ‘der Grünling’ Fisch. Garg. 308.…

grüenmât

Lexer

gruen·mat

grüen-mât stn. BMZ grummet, gras, welches grüen ( unreif ) gemäht wird, nicht reif wie das heu ( Weig. 1,461 ), succidium gruamât Dfg. 583 b…

Grüenschaub

ElsWB

gruen·schaub

Grüenschaub [Kriènœyp Ingenh. ] n. Siebenzeiten, Trigonella fœnum graecum, Grünschau Bischh. Kirschl. 2, 443. ‘Unsre Bauren sagen, corrupta…

Grüenshalle

ElsWB

gruens·halle

Grüenshalle [Krìantshàlə Logelnh. ] f. Gemüsemarkt. — Das Wort Halle ist aus der Schriftsprache eingeführt; vgl. Bayer. 1, 1074.

grüenslen

ElsWB

gruens·len

grüensle n [krỳanslə Bf. ; krìèntslə Kerzf. ] nach frischem Grün riechen: dis Gemües grüens e lt. ‘’S gruenselt noch, mer henn halt z’ Morje…

grüensol

Lexer

gruen·sol

grüen-sol swf. BMZ die ross-, wasserminze, mentastrum Voc. o.

grüenspân

Lexer

gruen·span

grüen-spân , grüen-spât stm. viride hispanum Dfg. 622 b . vgl. spângrüen.

grüenspanig

ElsWB

grüenspanig [krìənpùnik Hlkr. ; krînpùni Str. ; krìènpóni Z. ] Adj. 1. mit Grünspan bedeckt. 2. übtr. verärgert, griesgrämig. Möcht m e r…

Grüenspan(t)

ElsWB

gruen·spant

Grüen span(t) [Krìənpùn Münster ; Krìænpùn u. Krìənpòn Rapp. ; Krìənpùnt Logelnh. Ingw. ; Krìənpón K. ; Krìènpón Z. ; Krînpór Betschd…

Grüenspëcht

ElsWB

gruen·specht

Grüenspëcht m. Dü. , Grüen speich f. Ingw. Grünspecht, auch Rëje n voj e l genannt, weil sein Ruf schlechtes Wetter ankündigt.

Ableitungen von grueen (9 von 9)

begrüen

MeckWB

begrüen -grujen bereuen: dat warst du begrüen Wa GFlot ; begrujen Gü Baumg ; mit be- erweitertes gerüen.

begrüene

BMZ

begrüene swv. mache grün. möht ich dirʒ wol begrüenen unt dîn herze also erküenen daʒ du den prîs bejagtes Parz. 489,13.

begrüenen

Lexer

be-grüenen swv. BMZ grün machen Parz. bî dem, der busch u. heide begrüenet Malag. 64 a .

ergrüene

BMZ

ergrüene swv. mache grün. wie ergrüenet und ergelbet hât in diu minne leseb. 875,20.

ergrüenen

Lexer

er-grüenen swv. BMZ grün machen Suso.

gegrüenen

LexerN

ge-grüenen swv. intr. Part. B. 3759.

grüene

Lexer

grüene adj. BMZ grien Chr. 5. 133,19. grön Hätzl. 2. 20,96 ff. 21,35 ; md. grûne: grün eigentl. u. bildl., allgem. ( ein grüeniu lîste Engel…

ungrüene

Lexer

un-grüene adj. nicht grün. bildl. gegen einem ungrûne sîn, ihm zürnen Pass. K. 675,74.

vergrüenen

Lexer

ver-grüenen swv. ganz grün machen, werden. daʒ velt was gar vergrüenet Parz. 96,15.

Zitieren als…
APA
Cotta, M. (2026). „grueen". In lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern. Abgerufen am 19. May 2026, von https://lautwandel.de/lemma/grueen/elswb?formid=G01703
MLA
Cotta, Marcel. „grueen". lautwandel.de, 2026, https://lautwandel.de/lemma/grueen/elswb?formid=G01703. Abgerufen 19. May 2026.
Chicago
Cotta, Marcel. „grueen". lautwandel.de. Zugegriffen 19. May 2026. https://lautwandel.de/lemma/grueen/elswb?formid=G01703.
BibTeX
@misc{lautwandel_grueen_2026,
  author       = {Cotta, Marcel},
  title        = {„grueen"},
  year         = {2026},
  howpublished = {lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern},
  url          = {https://lautwandel.de/lemma/grueen/elswb?formid=G01703},
  urldate      = {2026-05-19},
}