extra

extra MLWadv. et MLWpraep.MLWscript.: aex-: p. 1750, 25. adde Dipl. Karoli III. 35 p. 61,9.estre: p. 1750, 29. exst-: p. 1750, 26. 37. adde Chart. Argent. II 73 p. 48,9. Chart. Bund. 1033 p. 441,22.MLWabund.: p. 1752, 42. 1754, 24. I adv.: A foris — (dr)außen, außerhalb: 1 proprie c. respectu loci: a in univ.: Walahfr. carm. 63,8 intus, -aextra, longe, iuxta fulgeat concordia. Dipl. Otton. II. 308 -aextra domique. Ekkeh. IV. bened. II 138 hunc caseum dextra signet Deus intus et -aextra. Frid. II. Imp. art. ven. 4 p. 71,34 quando falco pernoctat -aextra et pascitur, difficilior est inveniri propter noctem. persaepe.quasi MLWadi.: Albert. M. animal. 21,14 pigmeus ... non accipit ista (expertum et memoratum) nisi referens ad conferens vel nocens in re -aextra. MLWmetaph. 6,3,1 p. 314,70 falsum ... plus est in mente quam verum, quia falso in re -aextra nihil correspondet. b c. praep.:ab: Albert. M. animal. 16,66 dubitabit forte aliquis, si omnia ... principia vitae primo sint in mare -aextra sperma et postea transfundantur cum semine, aut quaedam sint ab -aextra transfusa et quaedam non eqs. Chart. Lux. IV 126 p. 185,23 si necesse sit habere plures quam homines terre ad defensionem ipsius ..., possent viri quattuor mandare ab -aextra viros stipendiarios eqs.ad: Albert. M. animal. 1,296 ante genu ... -aextra ad ante est os rotundum ... et est ad hoc, ut firmet inflexionem poplitis, quae fit ad -aextra retrorsum, ne eqs. 3,143 cito putrescit corpus sanguineum omne propter suum calidum et humidum, quae de facili evaporant ad -aextra. MLWeth. II 1,9,6 p. 146^b,20 ratio, quae est hominis natura ..., aut comparatur ad -aextra aut ad intrinseca subiecta eqs.de: v. p. 43,36sqq. 2 translate: a de decretalibus papae (‘Liber Extra’ [sc. vagantium decretalium]; de re v. MLWLexMA. III. p. 267sq. MLWs. v. ‘corpus iuris canonici’): Chron. Erf. min. p. 629,34 -aextra ‘de hereticis: firmissime’; ... -aextra ‘de sententia excommunicationis ...’ MLWibid. al. v. etp. 1758, 54. b -aextra relinquere MLWsim. MLWi._q. excipere, ausnehmen, übriglassen: Trad. Frising. 334 (a. 815) nihil ... -aextra relinquentes. 356 istos mancipias -aextra dimisi: eqs. al. v. et p. 1754, 51. c eo amplius — dazu, darüber hinaus, ‘extra’: Antidot. Lond. p. 21,4 haec omnia equale mensura infundis in oleo et aqua quantum -aextra dare (extrdare ed.) volueris. Salom. II. epist. 26 p. 411,22 commendamus ... fratrem nostrum ... religiositati vestrae nihil -aextra dicentes, quam quod verum de eo comperimus et scimus. Chart. Tirol. notar. I 962 quod ipse (Heinricus purgator ensium) ... accepisset ... xxx libras den〈ariorum〉 ... excepto suo speciali negotio, quia hoc -aextra volebat accipere. d -aextra si i. q. praeter quam — außer wenn: Chart. Ital. Ficker 22 p. 28,36 (a. 929) -aextra, que fieri non credo, si de meum alium datum aut factum exinde in alia parte apparuerit eqs. B foras — nach draußen, hin-, heraus: MLWMetell. exp. Hieros. 3,684 nec poterant Turci -aextra procedere menibus ultra. Heinr. Lett. chron. 30,4 p. 218,18 -aextra illi (Osiliani) lapides et iacula iactant super istos (Theutonicos). Statut. ord. Teut. p. 113,28 si duos habuerint scutiferos et unum miserint -aextra, retinebunt alium. MLWal.cf. *extramitto. II praep. c. acc. vel abl.: A foris a(b) — außerhalb von: 1 proprie et in imag. c. respectu loci: MLWLex Ribv. 34 si ... -aextra ducato fuga lapsus fuerit servus. Cand. Fuld. Eigil. I 21 qui (fratres) -aextra monasterium ministeria praevidere noscuntur. Annal. Ottenb. MLWa. 1145 (MLWMGScript. XVII p. 315,18) obiit ... Ruopertus confessor, miraculorum et in corpore et ę-a magnificus operator. Chart. Bund. 1033 p. 441,22 exstra valle de Mexonçina non stabunt ... Gasparus et Honricus. persaepe. v. et p. 1749, 56. 1751, 27. 2 translate: a in univ.: MLWLex Sal. Merov. 73,6 p. 245,37 (cod. B10) estre legibus. p. 246,3 rex ... eum (sc. qui ad nullum placitum venit) -aextra sermonem suum ponat. MLWVita Annon. I 1,22 p. 476^a,51 expavit sacerdos et ... prae timore -aextra se pene factus haerebat, quid ageret (Mirac. Annon. 1,18. al.). MLWArnold. Saxo flor. 1,1,4 p. 7,27 preter res, quarum est principium et posse esse separatum ab hiis huiusmodi aliud -aextra singulare esse. MLWActa civ. Wism. A 773 summa spolii lx marcas Slavice monete et iiii marcas, pro quibus positi sunt -aextra pacem. Chart. Argent. II 73 p. 48,9 in iudicio et exstra. saepe. b supra, ultra, plus — über ... hinaus, mehr als: MLWLex Sal. Merov. 48,4 ipse ..., cui adprobatum fuerit (sc. falsum testimonium), excepto capitale ... et dilatura ... -aextra hoc (om. pars MLWcodd.) dc denarios culpabilis iudicatur. Dipl. Ludow. Germ. 32 p. 41,13 -aextra quod ... sacri canones iubent. Dipl. Karoli III. 123 p. 196,36 homines ... ęcclesię -aextra rationem distringendos. Carm. de conc. mens. 9,2 quod si crescunt (sc. summa) -aextra septem, idem septem abstrahe. Anon. minut. 1,4 p. 233,4 si unciam in xxiiii ducas, non -aextra xxiiii numerum quaerere ... labores. al. c sine — ohne (interdum i. q. excepto, praeter — außer, e. g. l. 49): Conc. Merov. p. 181,11 -aextra nostro permisso. Trad. Lunaelac. 69 donatum ... transfundimus ... -aextra unum mancipium et alia casa. Hraban. hom. II 61 p. 263^B presbyteris, sive -aextra episcopum seu praesente episcopo cum baptizant, chrismate baptizatos ungere licet. MLWDipl. Otton. III. 46 p. 447, 20 seu per cartulas aut -aextra cartulas. Guic. (?) bers. 12 dimitte ire brachettum -aextra corigiam. persaepe.v. et vol. I. p. 161,18. d contra — gegen: Conc. MLWMerov. p. 7,2 si quid -aextra regolam fecerint abbates, ab episcopis conrigantur. MLWLex Sal. Merov. 14,4 contra ordinationem (-aextra ordinatione[m] MLWvar. l.) regis. Form. Andec. 45 p. 20,9 servus ... ancilla ... -aextra volumtate ad coniugium se coniuncxerunt (MLWLex Frision. 9,11 -aextra voluntatem). Hraban. epist. 45 p. 499,24 si ... aliquid ... -aextra veritatem sensi aut scripsi. Otfr. ad Liutb. 70 ‘k’ et ‘z’ sepius hec (sc. theodisca) lingua -aextra usum Latinitatis utitur. al. B foras a(b), ex — hinaus aus: MLWLex Alam. 45 si quis liber liberum -aextra (ex MLWvar. l.) terminos vendiderit, revocet eum infra provinciam. MLWArbeo Emm. 35 p. 78,5 eiecto populo -aextra meneis templi. Wett. Gall. 26 p. 270,34 -aextra regulae tramitem deviare. Gerh. August. Udalr. 1,17 MLWl. 33 super humeros eius evexit clericus eum (episcopum) -aextra navem. Otto Frising. gest. 2,35 p. 143,34 -aextra muros cum fundibulariis et sagittariis egressi Spoletani. saepe. v. et p. 1751, 45. 1753, 33. C a(b) — weg (von): Chart. ord. Teut. (Hass.) 182 p. 139,14 (a. 1262) obligarunt ... se ... fratres ..., quod nunquam distrahent vel alienabunt feoda et iura ... -aextra suos heredes. Weber