excellens

adi. excellens, -entis. 1 proprie i. q. superus — oben gelegen: Registr. abb. Werd. 2,24 p. 54,6 (s. IX.MLW^ex./X.MLW^in.) de materna ... hereditate: ... in superiori Thribirgi una virga dimidia ..., in -issimo Ubinhem pertica dimidia. 2 translate: a eminens, eximius, egregius, bonus — herausragend, ausgezeichnet, vortrefflich, gut: α in univ.: Hugeb. Willib. 6 p. 106,21 quis illo pietate prestantior, humilitate -ior? Dipl. Loth. I. 32 p. 109,2 quanto perfectius ... scit (sc. imperator) apostolicis documentis sibi -iorem demonstratam viam, ut MLWeqs. Idung. Pruf. dial. 1,132 in sanctitate docta et eloquente sapientia episcopos ... -i dono Dei supergressus (sc. abbas). MLWal. β magnificus, speciosus — prächtig, ansehnlich: Walahfr. Wett. 539 quantum nulla potest intentio mentis in usum claudere tractandi ... aut decus -ens veris disponere verbis. exord. 6 p. 479,28 ‘templum dictum est quasi tectum amplum’, unde et -ioribus (excolentioribus MLWvar. l.) aedificiis hoc congruit nomen. Dipl. Frid. I. 502 p. 433,27 ęcclesia ... -issimo opere constructa. γ opulentus, delicatus — üppig, köstlich: MLWBerno epist. 29 p. 65,11 postquam exu-ioribus epularum dapibus esuriem de ventre expellunt divites MLWeqs. b altus, illustris, sublimis, nobilis — erhaben, vornehm, edel: α in univ.: Capit. part. Saxon. 1 ut ecclesiae Christi ... non minorem habeant honorem, sed maiorem et -iorem quam MLWeqs. Christ. Stab. Matth. 56 istae tres linguae (sc. Hebraica, Graeca, Latina) -iores in toto mundo sunt. Dipl. Otton. II. 259 nullus comes vel iudex aut quęlibet -sexcellens persona (Trad. Salisb. I 145 p. 321,2 -iori personę. MLWal. MLWsim. Const. imp. I 277 p. 383,9 testes aderant principes, nobiles, -es viri.) β in titulo honorifico, fere de rege, imperatore (imperatrice: p. 1498, 6; duce, comite: p. 1498, 4. 7; clericis: p. 1498, 9sqq.): Alcuin. MLWepist. 126 p. 187,11 haec vestrae -issime (extol-issimę MLWvar. l.) sapientiae ... in memoriam revocare curavi. Form. Bitur. 10 vestram -elente terraenae culmenis gloriam. 11 dominum ... in infolis regalibus -elenti (scelenti MLWcod.) universale ecclesiae filium. Epist. var. 8,8 (ed. B. Bischoff. Anecdota. 1984. p. 135) Roberti -issimi comitis ... memoriam. Dipl. Heinr. IV. 293 p. 385,10 interventu -issime matris nostre Agnetis imperatricis. Chart. Brixin. 149 p. 161,10 contra dominum -em Ludovicum ducem Bawarie. persaepe.de clericis: Steph. Wilfr. 60 (61) p. 256,7 tua, ... archiepiscope, praesentia -issima. Epist. Bonif. 59 p. 110,3 -issimo patri atque apostolico pontifici. Epist. var. 3,18 (ed. B. Bischoff, Anecdota. 1984. p. 129) ut ... non inmemores sitis ... Hugonis -issimi abbatis. MLWal. c magnus, gravis, notabilis — groß, bedeutend, wichtig (usu subst.: MLWl. 17): Widuk. gest. 2,38 humillima monasteria auctoritate temptavit, ut ad -issima (exe-, exclementissima MLWvar. l.) aequaliter procederet pontifex. MLWVita Mathild. I prol. p. 110,13 plura ... omisimus, quia sufficere, si tantum -ia notarentur, credidimus. Alex. Min. apoc. 17 p. 371,5 ‘septem capita septem montes sunt’, id est -es provinciae. Chart. Mekl. 1491 p. 603,4 memoria cum vigiliis ..., nisi festum -sexcellens intervenerit, perhenniter ... peragatur. d acutus — von hoher Tonlage, hoch (klingend): α gener.: Hrotsv. Pafn. 1,6 sicut pressi -esque soni armonice coniuncti quiddam perficiunt musicum, ita MLWeqs. β t. t. mus. de tetrachordo hyperbolaeo q. d.: Schol. enchir. 1,338 primum ..., quod est humilius, grave tetrachordum nuncupantes, secundum finale, tertium superius, quartum -sexcellens. Herm. Augiens. MLWmus. p. 40,34 -sexcellens quadrichordum non de maiori dignitate, sed de acutissima vocis qualitate nomen accepit. Ps. MLWBerno mens. monoch. 5,11 quintum tetrachordum ..., quod est PQRS, hyperboleon, id est -sexcellens, dicitur.usu MLWsubst. de singulis vocibus tetrachordi: Mus. Enchir. 1,57 in quibus (sonis) primum et humillimum constat tetracordum gravium ...; deinde -ium. Ps. Hucbald. MLWton. 66 sequitur modulatio psalmi elevata usque in deuterum -em. Anon. MLWmus. Bernhard I 1,7 sunt ... haec tetracorda principalium, mediarum, coniunctarum, divisarum, -ium (cf. Boeth. MLWmus. 1,26). MLWal. e abundans, superfluus, extremus — überschüssig, extrem (usu philos. et natur.): Albert. M. animal. 1,169 quod ... calor habundans et frigus -sexcellens (cf. Avic. MLWcanon. 3,4,1,1 p. 217b^v superflua) venirent per ipsum (sc. foramen auris) ad cerebrum MLWeqs. 12,37 calidum ... in -i (sc. modo) est calidum liquefactivum eius, quod tangit. MLWibid. MLWal.