lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

ernust

as. bis ahd. · 4 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

KöblerAhd
Anchors
5 in 4 Wb.
Sprachstufen
2 von 16
Verweise rein
34
Verweise raus
9

Eintrag · Köbler Ahd. Wörterbuch

ernust st. M. (i), st. F. (i)

ernust , st. M. (i), st. F. (i)

nhd.
Ernst, Ernsthaftes, Ernstes, Ernsthaftigkeit, Eifer, Entschlossenheit, fester Wille, Inbrunst, Verzückung, Sorge, Besorgnis, Aufmerksamkeit, Kampf, Spannkraft, Kraft, Energie
ne.
earnest (N.), zeal (N.), worry (N.), anxiousness, attention
ÜG.:
lat. affectus (M.) N, agonia (= guot ernust) T, animadversio Gl, certissime (= zi ernusti) I, (fervere) N, procul dubio (= zi ernusti) I, enim (= in ernusti) MF, enim (= ouh in ernusti) MF, flagrare (= ernust wesan) N, nimirum (= zi ernusti) Gl, omnino (= zi ernusti) Gl, quippe (= in ernusti) MF, seria Gl, studium N, vehementer (= in ernusti) N, vere velle (= ernust sīn) N, vere velle (= ernust werdan) N, vigor Gl
Hw.:
vgl. anfrk. ernust*, as. ernist, *ernust
Q.:
Gl, I (Ende 8. Jh.), MF (Ende 8. Jh.), N, O, OT, PN, T, WH
E.:
germ. *ernustu-, *ernustuz, st. M. (u), Ernst, Festigkeit, Kampf; vgl. idg. *er- (3), *or-, *r̥-, *h₃er-, V., sich bewegen, erregen, wachsen (V.) (1), Pokorny 326?
W.:
mhd. ërnest, ërnst, st. M., Kampf, Aufrichtigkeit, Entschlossenheit, Ernst
nhd.
Ernst, M., Ernst, Wahrheit, Strenge, Emsigkeit, DW 3, 923, DW2 8, 2012
R.:
ernustim: nhd. in Besorgnis
ne.
in worry
R.:
in ernusti: nhd. gewiss, mit Gewissheit, nachdrücklich
ne.
certainly, with certainty, firm (Adj.)
ÜG.:
lat. enim MF, quippe MF, vehementer N
R.:
zi ernusti: nhd. im Ernst, ganz sicher
ne.
seriously, certainly
ÜG.:
lat. certissime I, procul dubio I, nimirum Gl, omnino Gl
R.:
ernust ist: nhd. jemandem ist es Ernst
ne.
s.o. is serious about
R.:
ernust was: nhd. jemandem war es Ernst mit etwas
ne.
s.o. was serious about s.th.
R.:
ernust wesan: nhd. Verlangen haben, ernsthaft bemüht sein (V.)
ne.
have desire, try seriously
ÜG.:
lat. flagrare N
L.:
Karg-Gasterstädt/Frings 3, 424 ernust, ChWdW8 117b (ernust), ChWdW9 262a (ernust), EWAhd 2, 1144
Son.:
Tgl001 = Freisinger Cura-Glossen (München, Bayerische Staatsbibliothek Clm 6277), Tgl085 = Sankt Galler Prudentiusglossen (Rom, Biblioteca Apostolica Vaticana Reg. lat. 348) (4. Viertel 9. Jh.), TrA01 = Alphabetisches Reichenauer Bibelglossar (Karlsruhe, Badische Landesbibliothek Aug. IC bzw. XCIX)
2134 Zeichen · 76 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 9.–12. Jh.
    Altsächsisch
    ernustst. M. (i), st. F. (i)

    Köbler Anfrk. Wörterbuch

    ernust , st. M. (i), st. F. (i) nhd. Ernst, Eifer ne. earnest (N.) Hw.: vgl. as. ernist, *ernust, ahd. ernust* Vw.: s. *…

  2. 8.–11. Jh.
    Althochdeutsch
    ernustst. f. n. m.

    Althochdeutsches Wörterbuch · +3 Parallelbelege

    ernust st. f. n. m. , mhd. ernest, ernst st. m., nhd. ernst m. ; mnd. ērnst m., auch n., mnl. ernst m. ( u. f. ); afries…

Verweisungsnetz

31 Knoten, 32 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 4 Wurzel 2 Kompositum 24 Sackgasse 1

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit ernust

15 Bildungen · 13 Erstglied · 2 Zweitglied · 0 Ableitungen

Ableitung von ernust

er- + nust

ernust leitet sich vom Lemma nust ab mit Präfix er-.

Zerlegung von ernust 2 Komponenten

ern+ust

ernust setzt sich aus 2 eigenständigen Lemmata zusammen. Die Klammerung zeigt die Hierarchie der Komposition; Klick auf einen Bestandteil öffnet seine Etymologie.

ernust‑ als Erstglied (13 von 13)

ernustahfto

AWB

ernusta h fto Gl 4,324,47 s. ernusthafto.

ernusthaft

KöblerAhd

ernust·haft

ernusthaft , Adj. nhd. ernsthaft, eifrig, tüchtig, vor Eifer brennend, fest, nicht wankend ne. earnest (Adj.), zealous ÜG.: lat. constans Gl…

ernusthaft(i)

AWB

ernust·hafti

ernusthaft ( i ) adj. , mhd. ernesthaft, nhd. ernsthaft; mnd. ernst(h)acht, -(h)aft, mnl. ernstacht. — Graff I, 431. ernust-haft-: acc. pl. …

ernusthaftlīh

KöblerAhd

ernusthaftlīh , Adj. nhd. ernsthaft ne. earnest, serious ÜG.: lat. serius Gl Q.: Gl (Ende 10. Jh.) I.: Lsch. lat. serius? E.: s. ernust, haf…

ernusthafto

AWB

ernusthafto adv. , mhd. ernesthafte. — Graff I, 431. ernust-hafto: Gl 4,324,47 ( Würzb. Mp. th. f. 3, 9. Jh., -t h a-, vgl. Beitr. ( Halle )…

ernustin

EWA

ernustAWB m. i-/ a-St., f. i-St., n. a-St.: ‚Eifer, Energie, Entschlossenheit, Ernst, vigor, anim- adversio, serium‘; zi ernusti, in ernust …

ernustlîcho

EWA

ernusthaftAWB adj., Gl., Notker, Ps.gl.: ‚tüch- tig, energisch, vor Eifer glühend, strenuus, fer- vens; fest, ohne Wanken, constans‘ (mhd. e…

ernustlîh

AWB

ernustlîh adj. , mhd. ernest-, ernstlich, nhd. ernstlich ; mnd. ērnstlĩk, mnl. ernstelijc. — Graff I, 431. ernest-lichên: dat. pl. Nb 7,12. …

ernustlîhho

AWB

ernustlîhho adv. , mhd. ernest-, ernstlîche, nhd. ernstlich ; as. ernustlīko ( s. u. ), mnd. ērnstlĩke, mnl. ernstelike ; ae. eornest-, eorn…

ernustlīcho

KöblerAhd

ernustlīcho , Adv. Vw.: s. ernustlīhho

ernustlīh

KöblerAhd

ernustlīh , Adj. nhd. ernstlich, echt, flammend, glühend, vor Energie sprühend, inständig, eindringlich ne. earnest (Adj.) ÜG.: lat. ardens …

ernustlīhho

KöblerAhd

ernustlīhho , Adv. nhd. ernstlich, nachdrücklich, inständig, eifrig, ganz sicher, unzweifelhaft, mit Sicherheit, mit Ernst, energisch ne. ea…

ernustlīko

KöblerAs

ernustlīko , Adv. nhd. ernstlich ne. seriously (Adv.) ÜG.: lat. efficaciter GlPW Hw.: vgl. ahd. ernustlīhho Q.: GlPW (Ende 10. Jh.) E.: s. *…

ernust als Zweitglied (2 von 2)