lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

Draus

nhd. bis Dial. · 8 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

MeckWB
Anchors
9 in 8 Wb.
Sprachstufen
3 von 16
Verweise rein
7
Verweise raus
8

Eintrag · Mecklenburgisches Wb.

Draus Präp., Präp.

Bd. 2, Sp. 468
Wossidia Draus Dros m. 1. eig. Drüse, Drüsenanschwellung, Geschwulst a. eine gefährliche Pferdekrankheit, meist Pl., der als fem. Sg. aufgefaßt ist: 'wann die verlegene Dröse oder von ihm kommende Unrath stark läuft' (1712) Bär. Ges. 4, 1, 727; 'wann ... das Pferd ... die Strengel (Dröse) hat' 728; jünger die fachspr. hd. Form Drus' Mi 17b. b. Geschwür, Pestbeule, Pest: bubo 'geschwulst effte droß am heimliken orde' Chytr. 342; 'dar sla en ein droß to' (Wi um 1428) Jb. 55, 133; slah di de Dros! Nds. 16, 395; 'habe ihm keinen Droß geflucht' Bey. Hs. Aberglaube Arch. Schw; Zs. Starwdraus. 2. in Flüchen und Verwünschungen setzt sich die Vorstellung Teufel durch: dat di de Drooß hahle Mantz. Sel. 5, 48; dat di de Draus haalt! Bri. 3, 98; de Draus hal! Jac. 1, 116; verkürzt: dat di de Draus! N. Monschr. 10, 24; Rost. Nachr. 1817, S. 103; (Ro 1740) Kohf. Hg. 26, 2; di sall de Drooß! Monschr. 4, 334 Fußn.; manche Belege enthalten beide Vorstellungen: 'dat idt dar jo eynen dros hebben wolde, worde ick mynen denst upseggen' (1531) Jb. 3, 186; wo hett di de Draus hatt! Nd. Kbl. 15,27a; Mantz. Ruh. 9, 36; den Teufel meinen deutlich die folg. Fälle: 'Secht he dy van dem Droeß, segg' du em van der Hell' (Wi um 1700) Nd. Kbl. 24, 30; 1615 nennt eine Hexe in WiWismar@NeuklosterNKlost den Dros ihren Buhlen Bey. Hs. Arch. Schw; denn' plaagt de Draus einen Menschen mit verstörtem Aussehen HaHagenow@BesitzBes; 'De süht yo ut, alse want de Droes wer' Schlue 45; in Vergleichen verstärkend: so flink aß wie de Droohß Babst Fest 4; Denn Engel Greth de kam, so ilig aß ehn Drohß Pet. 8; führen deit he as de Draus HaHagenow@RedefinRed; blänken as de Draus Ha Hagenow@LankLank; mit der Präp. to im Fluch to 'n Draus ok! Red; und in Aussagen: de Fuchtigkeit is to 'n Draus verschwunden Wa; Präp. mit: dat müßte doch mit 'n Draus ümgahn, wenn son por junge Lüd ... nicks vör sick bröchten Wagtsm. Dörp. 1, 26; denn geiht 't ierst mit 'n Draus dann wird die Arbeit erst schwer HaHagenow@RedefinRed; als Zwischenruf: hei kümmert sick den Draus üm juch es fällt ihm gar nicht ein, sich um euch zu kümmern Schw; den Draus ok, ick will 't nich daun SchwSchwerin@PampowPamp; ick dacht, Draus! wo kümmst du her? LuLudwigslust@Groß LaaschGLaasch; wo nu, Draus! wo nu, dat gifft noch Snee zu jem., der stark niest SchöSchönberg@DemernDem; im Satzgefüge: dor sall sick de Draus nich œwer verfihren darüber soll man wohl erschrecken HaHagenow@DöbbersenDöbb; weit der Drauss H. Schröd. Buerh. 1, 54; der Drauss künn weiten 2, 32; gemildert zum Schreckgespenst: di sall de Draus halen zum unartigen Kinde LuLudwigslust@LaupinLaup; als Schelte böses Wesen, übler Kerl, Tölpel: de willen Dröes (gemeint sind die das Saatkorn auf dem Felde pickenden Tauben; Ro 1742) Kohf. Hg. 33, 2; da quam een Dros un nam mi 'et Glas (Ro 1742) 28, 2b; dat is 'n rachgierigen Draus Nd. Kbl. 15, 27a; Denn diße Richter waß ehn Drooß Babst 1, 36; auch schelmisch anerkennend Teufelskerl: hei is 'n Draus, 'n ganzen Draus Schw; häufig in der Anrede: 'Scher weg, du alvern Drooß' (Ro 1732) Nd. Kbl. 24, 32; wo wist du, Draus, hen? HaHagenow@RedefinRed; in aller Welt, wo kümmst du, Draus, her? ebda; auch zum störrischen Vieh Belsch; H. Schröd. Krä. 28; frei für eine lästige Aufgabe: dat 's 'n langen Draus, hadd' de Jung' seggt, hadd' 'n Abendsägen läsen süllt PaParchim@KladrumKladr; in Kinderliedern lautlich dem Reimwort Voss angepaßt: Eddelmann, du Dross, Sadel mi den Voss Wo. V. 3, 488c; De Herren dee riden den Dross, Dross, Dross, Min N. ritt up 'n Voss, Voss, Voss 450; aus der Berührung mit Deuker entspringt die Form Drauscher LuLudwigslust@NeustadtNeust; mit Draussel vereinigt bei Erichs. Läusch. 152: den Draussel! als Ausruf der Verwunderung. — Mnd. drôs m. — Br. Wb. 1, 256; Dä. 90a; Kü. 1, 376; Me. 1, 868.
3603 Zeichen · 87 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 15.–20. Jh.
    Neuhochdeutsch
    Draus

    Adelung (1793–1801) · +4 Parallelbelege

    Draus , S. Daraus.

  2. 18./19. Jh.
    Goethe-Zeit
    draus

    Goethe-Wörterbuch

    draus s ‘ daraus ’ u ‘ draußen ’ Elke Umbach E. U.

  3. modern
    Dialekt
    draus

    Bayerisches Wörterbuch · +2 Parallelbelege

    draus Band 1, Spalte 1,769

Verweisungsnetz

18 Knoten, 10 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 1 Kompositum 9 Sackgasse 8

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit draus

24 Bildungen · 24 Erstglied · 0 Zweitglied · 0 Ableitungen

draus‑ als Erstglied (24 von 24)

Drausch

RhWBN

drau·sch

Drausch m.: Strauch(werk), auch Saarl-Nalb , Bitb-Dudeld Geichl . Malm-Amel Möderschd , Koch-Poltersd [urkdl. von dem trusche ane eynen stey…

drauschelich

DWB

drausch·elich

drauschelich drauschlicht , drauschelichtig drauschicht , adj. und adv. henneberg. trauschelig träuschelig Reinwald 1, 170 . schwäb. drausch…

drauschelig

RhWB

drauschelig ebd., Saar u. May-Hatzenport ; drū- Saarbr Adj.: 1. buschig, dicht bezweigt, vollblätterig, z. B. en dr. Ros; en dr. Dangen z. B…

Drauschel II

RhWBN

Drauschel II = Stachelbeere s. Droschel I.

drauscheⁿ

Idiotikon

drauscheⁿ Band 14, Spalte 1348 drauscheⁿ 14,1348

drauschig

RhWB

drauschig Saarbg-Soest Adj.: buschig, dicht bezweigt.

drausen

RhWBN

drau·sen

drausen -ouz- vereinz. Koch-Leyenkaul schw.: suchen, auch betteln.

Drausensee

Meyers

drausen·see

Drausensee , See auf der Grenze von Ost- und Westpreußen, bei Elbing, 10 km lang, 4 km breit und 1,6 m ü. M., ist der Überrest eines großen …

Draussel

MeckWB

draus·sel

Draussel Droossel f. Drossel; bei Chytr. 384 'Drostel'; geschieden werden die Schwarzdrossel oder Amsel, turdus merula, als Draussel schlech…

Drausselbeer

MeckWB

draussel·beer

Drausselbeer f. die Ebereschenbeere, welche die Wacholderdrossel gern frißt Ha Red .

Drausselnest

MeckWB

draussel·nest

Drausselnest n. Drosselnest; Tanzreim: Usalum drusalum, heff 'n Drausselnest funnen Baben in 'n Bom mit sœben oll lütt Jungen Ro Thul ; Trud…

Draußen

Adelung

draus·sen

Draußen , ein Nebenwort des Ortes, welches aus dar außen zusammen gezogen ist, und den Ort außerhalb des Ortes, wo wir uns befinden, besonde…

draußenherum

PfWB

draussen·herum

draußen-herum Adv. : wie schd., drauß(e)rum [verbr.]. Er hot draußrum 'außerhalb des eigenen Dorfes' schun viel gesieh [ Gal-Dornf ]. Kumm i…

1DRAUSZEN

DWB2

draus·zen

1 DRAUSZEN adv. zuss. von 1 da, ahd. dâr adv. und außen adv. mit vokalschwund im ersten kompositionsglied. ältere nbf. daraußen. 1 lokal. a …

DRAUSZENSTEHEN

DWB2

drauszen·stehen

DRAUSZENSTEHEN vb. zuss. mit 1 draußen adv. 2. abseits stehen: 1890 drauszen stehen, außerhalb einer wissenschaft, kunde, nicht eingeweiht s…

DRAUSZENSTEHENDER

DWB2

drauszen·stehender

DRAUSZENSTEHENDER m. 1 zu 1 draußen adv. 1: 1848 der abschließende zaun um diesen garten für die noch draußenstehenden Fechner Nanna 392. 2 …

drauszet

DWB

drauszet , adv. foris wie drauszen; vergl. dauszt. und do die schöne röslen stan drauszet auf jener wisen Uhland Volksl. 252 .

drauszig

DWB

draus·zig

drauszig , adj. die drausigen länder und reiche, forenses regiones Schottel Haubtsprache 348 b .

Zitieren als…
APA
Cotta, M. (2026). „draus". In lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern. Abgerufen am 17. May 2026, von https://lautwandel.de/lemma/draus/meckwb
MLA
Cotta, Marcel. „draus". lautwandel.de, 2026, https://lautwandel.de/lemma/draus/meckwb. Abgerufen 17. May 2026.
Chicago
Cotta, Marcel. „draus". lautwandel.de. Zugegriffen 17. May 2026. https://lautwandel.de/lemma/draus/meckwb.
BibTeX
@misc{lautwandel_draus_2026,
  author       = {Cotta, Marcel},
  title        = {„draus"},
  year         = {2026},
  howpublished = {lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern},
  url          = {https://lautwandel.de/lemma/draus/meckwb},
  urldate      = {2026-05-17},
}