discordia

discordia -ae f. I. Verschiedenheit (in der Intervallstruktur der umgebenden Töne) II. Dissonanz III. Mißklang IV. unrein gestimmtes Intervall — I. difference (within the intervallic structure of surrounding pitches) II. dissonance III. discord IV. interval that is out of tune I Verschiedenheit (in der Intervallstruktur der umgebenden Töne) — difference (within the intervallic structure of surrounding pitches) [s.XI] LmLComm. Guid. 95 p. 124: sicque breviter ostendit quidquid de concordia vocum prolixe dixit, sive etiam de discordia earum. v. concordia 3 II Dissonanz — dissonance [syn.: discordantia; opp.: concordia] 1 Definition [s.XIV] LmLIac. Leod. spec. 2, 110, 10: De bonitate igitur alicuius consonantiae, certum sumitur iudicium non per partes eius et voces mediantes, sed per extremas et earum ad invicem mixtionem ... Si vero sit dura, rudis, sensum offendens, dissona dicitur, ut discordiam nominat, quamvis partes habeat aliquas consonas. LmLIac. Leod. spec. 4, 31, 3: Est enim discordia sonorum distinctorum simul tempore productorum apud sensum dura displicensque permixtio (sim. LmLIac. Leod. spec. 4, 38, 1). LmLIac. Leod. spec. 4, 38, 3: tangit Boethius duplicem esse sonorum mixtionem, unam asperam, insuavem et duram, sensui displicentem et ipsum offendentem, quae discordiae competit; aliam suavem et dulcem, sensui placentem, quae concordiam inducit. al. 2 Gebrauch — usage a allgemein — general [s.XIII] LmLAnon. Couss. IV p. 81, 28. LmLWalt. Odingt. 6, 1, 7: Diaphonia est concors discordia inferiorum vocum cum superioribus, sic dicta, quia non per totum proceditur per concordias, sed quia concordia sequens tollit offensionem discordiae prioris. LmLWalt. Odingt. 6, 12, 4: Alio modo excusatur discordia, ut in motetis coloratis, quando (ms.; ed.: quum) scilicet super certum tenorem aliqua pars cantilenae iteratur ut hic: (sequitur exemplum). [s.XIV] LmLIac. Leod. cons. 4. al. LmLIac. Leod. comp. 3, 1, 9: Est autem quaedam diaphonia grossa, ut Guidonis, et quaedam subtilis, ut Franconis et eorum, qui ipsum secuti sunt in posteritatem. Est autem Franconis et sequentium, quando scilicet cavetur discordia notabilis vel soni inutilis identitas seu nugatio. LmLIac. Leod. spec. 4, 37, 10: Ponunt autem alii pauciores concordias quam hic ... et aliquas ponunt inter discordias, saltem imperfectas, quae ponuntur hic inter concordias. LmLIac. Leod. spec. 4, 38, 1: De discordia prosequamur, quam antiqui vocant dissonantiam. LmLIac. Leod. spec. 7, 48, 5: Musica ... mensurabilis concordiam requirit et discordiam refugit. al. LmLComm. Boeth. II p. 118, 9. al. [s.XV] LmLUgol. Urb. 2, 11, 5. al. LmLIoh. Legr. rit. 1, 1, 12, 21. al. LmLIoh. Tinct. contr. 1, 3, 7. LmLFr. Gafur. theor. []1, 1. LmLFr. Gafur. pract. 3, 4: Est item et latens discordia in contrapuncto praeter sincopatam, quae scilicet inter plures cantilenae partes concordes continetur et obtunditur. Semibrevis autem in duplo diminuta et brevis in quadruplo ac reliquae eiusmodi, quod minimae figurae quantitati aequivaleant, et si discordantes fuerint, in contrapuncto possunt sustineri. b bezogen auf konkrete Intervalle — with reference to definite intervals [s.XIII-XIV] LmLWalt. Odingt. 2, 16-17, 2: propter discordiam toni. LmLIac. Leod. cons. 74: Istarum trium discordiarum vel discordantiarum exempla patent hic: Tonus perfectus. Tonus cum diapente. Semiditonus cum diapente (cum exemplis). LmLIac. Leod. spec. 2, 30, 26: quamvis tritonus compositus secundum se magnam importet discordiam, similiter et semitonium minus, ex his tamen, ut invicem secundum sub et supra miscentur, bona consurgit consonantia, scilicet diapente. LmLIac. Leod. spec. 2, 70, 2: non est in ⋅b⋅fa ⋅♮⋅mi mutatio, quia non possumus dicere fa mi mi fa sine discordia. Intelligendum aut est illud dictum de fa mi in ascendendo et de mi fa in descendendo, <quae sunt maiora> semitonia, non de mi fa <per naturam> ascendendo vel de fa mi in descendendo, quod pertinet ad diesim, quia voces ipsius diesis faciliter et sine discordia dicere possumus. LmLIac. Leod. spec. 2, 80, 9: licet minus semitonium per se discordiam magnam includat, tamen sine ipso iuncto tono vel tonis nulla est perfecta concordia, quia ex puris tonis nulla est integra melodia. LmLIac. Leod. spec. 4, 48, 3: cum comma, diesis, apotome, semitritonus, tritonus discordiam importent, semitonium maius vel minus cum diatessaron, cum diapente, cum diapason, cum diapente et diapason, cum bis diapason, cum diapente et bis diapason discordiam importabunt. al. LmLIoh. Boen mus. 4, 80: quinta ... sibimet coniuncta discordiam parturit et nascitur amaritudo ex duorum dulcium iuxtapositione. [s.XV] LmLUgol. Urb. 1, 33, 6: Non est ergo haec coniunctio (sc. diapente cum ditono) consonantia, neque dissonantiae, sed discordiae (mss.: discordii et discordantiae; ed.: discordii sed cf. LmL col. 1021, 39) nomen sortiri conceditur. LmLUgol. Urb. 1, 41, 16: diatesseron ... licet consonantia esse probetur a musicis, quia nec dissonantiam parit nec discordiam, a totali tamen harmoniae dulcissimae suavitatis uniformitate vocumque extremarum sonoritatis perfectione omnino deficiens iudicatur. LmLUgol. Urb. 2, 3, 36: Has nempe omnes (sc. secunda, quarta pro tritono, septima, nona, undecima, decimaquarta, vigesima prima) ex earum aspera iniucunditate atque inimica discordia a contrapuncti consideratione repellimus. LmLUgol. Urb. 2, 34, 7: ex quintae imperfectione oritur discordia, ex defectu enim semitonii maioris, quod apotome nominatur. al. LmLIoh. Legr. rit. 1, 1, 9, 5: trium illorum tonorum discordia, quae cadit a parhypate meson in paramese. LmLIoh. Tinct. diff. 17. LmLIoh. Legr. tac. p. 412a. LmLNicol. Burt. 3, 15, 93: diapasondiatessaron ..., quae ob maximam in se discordiam nedum ab Aristotele et Pythagoricis, sed etiam ab omni musicorum coetu reiecta est. al. LmLFr. Gafur. op. 5, 8. LmLFr. Gafur. pract. 3, 11. al. III Mißklang — discord [s.XIV] LmLIac. Leod. spec. 2, 11, 23: Nam, cum duo vel tres simul cantant vel plures, ut dicitur vulgariter, in eodem puncto ipsi unisonum observant, quia voces illorum omnino aequales esse debent; et in gravitate et in acumine, similiter et in ascendendo et in descendendo debent illorum aequari voces, quod, si non fiat, tollitur unisonus et saepe fit magna discordia. [s.XV] LmLIoh. Legr. rit. 1, 2, 10, 15: si semitonium minus ... non praecederet certe tetracordum synemenon aut omnino non esset aut a discordia pessima, quod non erat tolerandum, inchoaret. (sim. LmLFr. Gafur. op. 5, 5. LmLFr. Gafur. theor. 5, 5). al.[] IV unrein gestimmtes Intervall — interval that is out of tune (cf. Sachs K.-.J., Mensura 2 p. 358 sqq.) [s.XIV] LmLFist. Si quis 3 p. 140: Si quis concordiam organorum scire voluerit, ita inchoare studeat: imprimis intonet calamos suos et ponat super unamquamque clavem unum calamum incipiendo in ⋅C⋅faut, determinando concordiam suam in ⋅G⋅solreut spatiato ... Et de ⋅G⋅solreut retrogradiendo petat aliam concordiam in ⋅D⋅solre, quae propter suam duritiam et fastidium dicitur discordia. LmLFist. Si quis 7 p. 140: Iterum incipiat et studeat elicere discordiam a ⋅C⋅faut per diatessaron in ⋅F⋅faut regulato.