concordia

concordia -ae f. 1. das Zusammenklingen, Zusammenklang 2. geregelte (harmonische) Beziehung (der Töne zueinander) 3. Übereinstimmung, Verwandtschaft der Tonqualität (durch die Intervallstruktur der umgebenden Töne) 4. Konsonanz 5. (reine) Stimmung 6. Übereinstimmung (in der Tonhöhe), Tongleichheit — 1. the sounding together of two (or more) pitches, simulaneous sonority 2. regulated (harmonic) relation (of pitches to one another) 3. correspondence, kinship of quality of a pitch (by virtue of the intervallic structure of surrounding pitches) 4. consonance 5. (just) intonation 6. correspondence (with respect to pitch), equality of pitch 1 das Zusammenklingen, Zusammenklang — the sounding together of two (or more) pitches, simulaneous sonority [s.IV] LmLMacrob. 2, 1, 12. [s.V] LmLFulgent. 3, 9 p. 75, 7: ad symphoniarum ... concordiam. [s.VI] LmLBoeth. mus. 1, 3 p. 191, 4: Est enim consonantia dissimilium inter se vocum in unum redacta concordia (inde LmLReg. Prum. 8, 3. LmLAnon. Bernh. 2, 62. LmLLect. Guid. p. 44. LmLAnon. Pannain p. 409. LmLAnon. Lovan. p. 484a. LmLDisc. pos. vulg. p. 190, 24. LmLIoh. Aegid. 10, 3. LmLHier. Mor. 15 p. 75, 10. LmLAnon. Hailspr. pr. p. 64. LmLMarch. luc. 5, 1, 3-10. LmLGuido Dion. 1, 1, 87. LmLIoh. Mur. comp. 6, 4. LmLIoh. Mur. spec. 1, 53. LmLIac. Leod. comp. 1, 2, 12. LmLIac. Leod. spec. 2, 6, 1-18. al. LmLPetr. Palm. p. 508. LmLIoh. Boen mus. 4, 1. LmLQuat. princ. 1, 12. al. LmLIoh. Cicon. mus. 1, 62 p. 216, 16. LmLNicol. Cap. p. 310. LmLUgol. Urb. 5, 5, 3. al. LmLAnon. Carthus. theor. 5, 6. LmLTrad. Holl. III 4 p. 28. LmLFr. Gafur. extr. 7, 1, 2. LmLFr. Gafur. op. 2, 1. LmLBart. Ram. 2, 1, 1 p. 63. LmLAdam Fuld. 4, pr. LmLAnon. Salisb. 1, 7. LmLFr. Gafur. theor. 2, 1. LmLGuill. Pod. ench. 2 p. 364. LmLGuill. Pod. 1, 19. LmLAnon. La Fage III p. 243. LmLSzydlov. 4 p. 17. LmLGloss. Ioh. Mur. spec. 3, 6. LmLContr. In presenti 11. LmLContr. Quoniam latens p. 288: biscantus est diversorum cantuum in unum redacta concordia.). LmLBoeth. mus. 2, 16 p. 247, 22: toni habitudinem concordiamque (inde LmLHier. Mor. 17 p. 104, 3). LmLBoeth. mus. 2, 18 p. 250, 9: diapason ac diapente concordiam (inde LmLHier. Mor. 17 p. 106, 20). al. LmLCassiod. var. 2, 40, 12. [s.VII] LmLIsid. etym. 3, 22, 14: Symphonia vulgo appellatur lignum cavum ex utraque parte pelle extenta, quam virgulis hinc et inde musici feriunt, fitque in ea ex concordia gravis et acuti suavissimus cantus (inde LmLIoh. Aegid. 17, 46. LmLHier. Mor. 4 p. 22, 3). [s.IX-XII] LmLGloss. Boeth. mus. 1, 3, 8: Consonantia est concordia multarum vocum. LmLGloss. Boeth. mus. 2, 16, 7: ‚consonantiam‘ vel concordiam. al. [s.IX] LmLAurelian. 2, 10: Primus ... Phitagoras repperit, qualiter proportionum varietas sonorum iungeretur concordie. al. LmLScol. ench. 3, 317: Fidiculae sive fistulae, si aequalis grossitudinis fuerint et maior minorem in sua longitudine ... quater habuerit, disdiapason concordiam facient (inde LmLTheinr. Dov. 3, 24, 9. LmLFist. Fistulae si 3 p. 48). al. LmLReg. Prum. 10, 1: ab inaequalibus numeris concordia fit consonantiarum (inde LmLAnon. Bernh. 2, 49). [s.X-XI] LmLPs.-Odo mus. p. 280b: diapason mirabilem []concordiam. LmLGuido micr. 18, 18: tonum vero et ditonum et semiditonum cum diatessaron recipimus ... His itaque quattuor concordiis diaphonia cantum subsequitur. al. LmLGuido reg. 24: quam concordiam sonorum tonum dicunt musici. al. LmLHeinr. Aug. 94: perfecta vocum ... concordia. al. LmLComm. Guid. 18 p. 100: ⋅F⋅ non haberet concordiam per diatessaron in superioribus nisi per ⋅b⋅ molle. al. LmLLib. argum. 46 p. 23. al. LmLAnon. Lips. p. 155. LmLAnon. Venet. II 6. LmLFrut. brev. 4 p. 38. LmLIoh. Cott. mus. 9, 10: Quam pulchram vero quamque decentem diapason concordiam. al. [s.XII] LmLAnon. Pannain p. 116: Discantus dicitur, quotienscumque suavis concordia in diversis vocibus reperitur. al. LmLVers. Est planetarum 1. LmLAnon. Lovan. p. 488a. [s.XIII] LmLIoh. Aegid. 1, 3. al. LmLLambertus p. 252b. (?) LmLHier. Mor. 3 p. 14, 28 (cf. LmLBoeth. mus. 1, 1 p. 197, 26). al. LmLAnon. Hailspr. pr. p. 65. LmLTrad. Franc. I p. 16: Organum est <cantus> armonicus diversis troporum consonantiis dulci concordia prolatus. LmLPs.-Mur. summa 2349. al. LmLWalt. Odingt. 2, 13, 6. LmLMarch. luc. 5, 5, 2: Simphonia, ut dicit Augustinus, est concordia vocum, in quibus non est absurdus vel dissonus sonus (inde LmLIoh. Cicon. mus. 1, 67 p. 220, 5. LmLFr. Gafur. extr. 7, 1, 12. LmLFr. Gafur. op. 2, 4. LmLFr. Gafur. theor. 2, 3). LmLIoh. Mur. spec. 1, 25. al. LmLIac. Leod. spec. 2, 23, 4: haec consonantia melioris sit concordiae quam praecedens. LmLIac. Leod. spec. 7, 4, 9: Quid est igitur discantus, nisi duorum cantuum vel plurium distinctorum propter bonam concordiam quasi cantus unus! al. LmLPs.-Mur. prop. p. 95b (sim. LmLIoh. Cicon. mus. 1, 39 p. 168, 5. LmLIoh. Cicon. prop. 15 p. 428, 19. al. LmLChr. Sadze p. 266a). (?) LmLCompil. Ticin. p. 20 (cf. Lambertus p. 253b). [s.XV] LmLIoh. Cicon. mus. 1, 38 p. 164, 22: et hec talis concordia diapason consonantia appellatur. al. LmLUgol. Urb. 2, 15, 3: In his (sc. compositionibus) semota omnium discrepantium vocum discordia omnium consonantium dissonantiumque fit vocum concordia. al. LmLEg. Carl. rit. 50: Armonica vocali concordia geritur. al. LmLTrad. Holl. VI 17, 5. al. LmLPaul. Paulir. 7, 2, 2 p. 61. LmLFr. Gafur. op. 4, 8. al. LmLIoh. Hoth. dial. p. 67. LmLNicol. Burt. 1, 10, 61: dum cantus triplici concordia vel quadruplici cantamus. al. LmLFr. Gafur. theor. 1, 6. LmLGuill. Pod. 1, 3. LmLFr. Gafur. pract. 3, 11. al. LmLAnon. Barcin. II p. 327. 2 geregelte (harmonische) Beziehung (der Töne zueinander) — regulated (harmonic) relation (of pitches to one another) [s.V] LmLMart. Cap. 9, 961: Tetrachordum quippe est quattuor sonorum in ordinem positorum congruens fidaque concordia. [s.IX] LmLRemig. Aut. 499, 1. al. LmLAurelian. 5, 3: Est etiam armonica modulatio vocis et concordia plurimorum sonorum vel coaptatio (sim. LmLVocab. mus. p. 405. LmLAnon. Emmeram. 2 p. 224, 19. LmLIoh. Cicon. mus. 1, 66 p. 218, 13. LmLEg. Carl. rit. 52. LmLNicol. Burt. 1, 10, 61. cf. Isid. etym. 3, 20, 2: concordantia). LmLScol. ench. 1, 90: Semitonia ... suo loco posita et suam sonis proprietatem tribuunt et in concordiae suavitate cantilenam continent. al. [s.XI] LmLGuido reg. 103 (inde LmLIoh. Hoth. dial. p. 67). LmLVocab. mus. p. 405. LmLAnon. Prag. 303: concordiam naturalis et artificalis monstremus armoniae per abcdarium et seriem ptongorum in ratione tonorum et semitoniorum. LmLVers. Ars est intr. 3. LmLVers. Ars humanas p. 111b. LmLFrut. brev. 8 p. 63. (?) LmLPs.-Osbern. 1: musica est cantus totius recta modulatio sive concordia. [s.XIII] LmLHier. Mor. 1 p. 9, 28: Secundum vero Ricardum: „Musica est plurium dissimilium vocum in unum redactorum concordia“ (cf. Boeth. mus. 1, 3 p. 191, 4). LmLPs.-Mur. summa 1271: musica in maxima et amicabili concordia sonorum fundatur (inde LmLPs.-Mur. mod. p. 101a). [s.XIV] LmLIac. Leod. comp. 1, 1, 2: Disciplinarum musica hoc modo est, cum sit facultas harmonica acutorum sonorum graviumque concordiam perpendens [](sim. LmLIac. Leod. spec. 1, 2, 2. cf. Boeth. mus. 5, 2 p. 352, 4). LmLLud. Sanct. 24. al. [s.XV] LmLUgol. Urb. 1, 28, 5. al. LmLIoh. Keck 4 p. 326b. LmLPetr. Talh. p. 6: Musica est recte modulandi scientia et ex sonorum concordia suavem delectationem (ms.; ed.: delectionem) faciens in auditu. LmLFr. Gafur. extr. 5, 9, 3. LmLBart. Ram. 1, 1, 1 p. 3. LmLFr. Gafur. theor. 1, 1. 3 Übereinstimmung, Verwandtschaft der Tonqualität (durch die Intervallstruktur der umgebenden Töne) — correspondence, kinship of quality of a pitch (by virtue of the intervallic structure of surrounding pitches) [s.IX] LmLScol. ench. 3, 654: tonus inter nonum ac decimum contra secundum ac tertium, semitonium vero inter decimum et undecimum quomodo inter tertium et quartum, per huiusmodi tonorum et semitoniorum e regione concordiam dupla proportio et symphoniam servat tropique retinet modum. [s.XI] LmLBerno prol. 9, 10: V^to semper loco superioribus cum inferioribus finalibus quaedam talis concordia est, ut aliqua mela in eis quasi regulariter inveniantur finire. LmLGuido micr. 5, 9: primas et octavas semper voces easdem figuramus et dicimus, quia naturali eas concordia consonare sentimus, ut ⋅D⋅ et ⋅d⋅. Utraque enim tono et semitonio et duobus tonis remittitur, et item tono et semitonio et duobus tonis intenditur (inde LmLComm. Guid. 27 p. 110. LmLLib. argum. 5 p. 28. LmLIac. Leod. spec. 2, 15, 5. LmLIoh. Cicon. mus. 1, 38 p. 166, 19. LmLIac. Theat. 34. LmLGob. Pers. p. 184b. LmLTrad. Holl. III 5 p. 38. LmLConr. Zab. tract. AA 5). LmLGuido micr. 8, 29: omnes aliae voces cum his aliquam habent concordiam seu in depositione seu in elevatione. al. LmLGuido reg. 236. LmLHermann. mus. p. 56 (p. 144b): longe a veritate discordant, qui fere ubique in quintis locis eadem signa quasi ibi perfecta concordia sit, ponunt. LmLAribo 50 p. 16. LmLComm. Guid. 20 p. 109: naturalem concordiam idem vocat (sc. Guido), quod superius eandem qualitatem. LmLComm. Guid. 47 p. 120: syllabae ut re mi fa sol la, quae in gamma sunt dispositae secundum ordinem tonorum vel semitoniorum et secundum concordiam vocum ubique. LmLComm. Guid. 63 p. 121: cum ante ⋅D⋅E⋅F⋅ in gravibus in depositione nullo modo sint duo toni, ... quos etiam affines suae ⋅a⋅C⋅c⋅ regulariter habent, constat eos non omniformem habere concordiam. al. LmLAnon. Prag. 187. LmLCant. In defect. p. 88. LmLQuaest. mus. 1, 20 p. 55: Quartus vero (sc. modus) neque ad subquartam suam neque ad superquintam habere potest concordiam et ideo fortassis rarius invenitur transpositus. al. [s.XIII] LmLAnon. Emmeram. 4 p. 266, 14. [s.XIV] LmLIac. Leod. spec. 6, 41, 2. LmLQuat. princ. 2, 9. al. [s.XV] LmLIoh. Cicon. mus. 2, 5 p. 244, 1. al. LmLTrad. Holl. III 5 p. 38. LmLTrad. Holl. IV 21. LmLConr. Zab. tract. AA 3. al. 4 Konsonanz — consonance [opp.: discordia] [s.XIII-XIV] LmLWalt. Odingt. 2, 16-17, 1: Quae concordiae se simul compatiantur ... facile colligi potest, quae consonantiae se simul compatiantur. LmLWalt. Odingt. 6, 1, 7: Diaphonia est concors discordia inferiorum vocum cum superioribus, sic dicta, quia non per totum proceditur per concordias, sed quia concordia sequens tollit offensionem discordiae prioris. al. LmLIac. Leod. cons. 3: Est enim concordia duorum sonorum diversorum vel plurium in eodem tempore prolatorum se compatientium harmonia uniformiter suaviterque veniens ad auditum (cf. Lambertus p. 260a. Heinr. Eger 4 p. 42: concordantia). LmLIac. Leod. cons. 35: Est enim diapente melior concordia et dulcior quam diatessaron. LmLIac. Leod. cons. 79: Tonus cum diapason habet bonam concordiam. LmLIac. Leod. cons. 88: Volens igitur discantare vel discantum aliquem facere consonantiis concordiam habentibus utatur. al. LmLIac. Leod. comp. 3, 4, 25: contra tenorem concordia maior. LmLIac. Leod. spec. 2, 80, 9: de semiditono ... cuius voces, ut videtur aliquibus, plus ad concordiam attingunt quam ditoni. [] LmLIac. Leod. spec. 2, 90, 7: extremae voces toni cum diapente magis ad concordiam accedunt, quando in unisonum et diapason immediate cadere intendunt. LmLIac. Leod. spec. 4, 31, tit.: Quid sit concordia et quid discordia. Antequam de consonantiis, quantum ad concordiam et discordiam, disseratur, quid hic sint et qualiter distinguantur, videatur. Concordia generaliter sumpta, prout extenditur ad perfectam, imperfectam et mediam, est sonorum distinctorum simul tempore productorum placens apud sensum permixtio. al. LmLQuat. princ. 1, 12: contra eos, qui dicunt diatessaron consonanciam per se esse concordiam. [s.XV] LmLNicol. Cap. p. 310: Quid est concordia in musica? Concordantia (ms.; ed: concordia) est sonus prolatus a voce humana in debitis figuris sive speciebus ordinatus; vel sic: concordantia est idem quod consonantia. LmLIoh. Legr. rit. 1, 2, 12, 14: patuit evidenter semiditonum ... compassibilem auditui praebere concordiam. LmLIoh. Legr. rit. 2, 1, 3, 9: tritonus ... omni concordiae quidem adversarius. al. LmLIoh. Tinct. diff. 4. LmLFr. Gafur. extr. 9, 2, 3: Sese non sequitur bina concordia plena. al. LmLBonav. Brix. 14, 94. LmLAdam Fuld. 1, 7. al. 5 (reine) Stimmung — (just) intonation [s.XIV] LmLFist. Si quis 1 p. 140: Si quis concordiam organorum scire voluerit, ita inchoare studeat: imprimis intonet calamos suos et ponat super unamquamque clavem unum calamum incipiendo in ⋅C⋅faut, determinando concordiam suam in ⋅G⋅solreut spatiato scilicet per diapente ... Et de ⋅G⋅solreut retrogradiendo petat aliam concordiam in ⋅D⋅solre, quae propter suam duritiam et fastidium dicitur discordia, videlicet per diatessaron. al. (cf. LmLSachs K.-J., Mensura 2 p. 358 sqq.) 6 Übereinstimmung (in der Tonhöhe), Tongleichheit — correspondence (with respect to pitch), equality of pitch [s.XV] LmLConr. Zab. tract. AG 16: Sicque incipiens dimisso iam monochordo cantet per unam pausam vel rigam iamque huiusmodi clavem in monochordo tangat, in qua in libro dimiserat probans, si iam iterum vox sua cum sono concordet. Quod si, ... cantet similiter in fine concordiam probando (sim. LmLConr. Zab. mon. S 3). LmLConr. Zab. mon. Z 1: valde contrariatur ille defectus primo et praecipuo inter omnia illa, quae ad bene cantandum cantum choralem requiruntur, quod est concordia; nam ab aliarum vocum rectitudine discrepat et discordat, qui in voce dissonus extat. LmLConr. Zab. chor. 2, 8: si quis aliquam altiorem notam plus quam alii secum cantantes protrahat ... sic a concordia declinat. al.