concordia, -ae
f. MLW
script.: cun-: MLWAnnal. Plac. MLWa. 1266 p. 516,38. cumc-: MLWForm. Andec. 26.45. I
spectat ad anim. MLW
i. q. unanimitas, consensus —
Eintracht, Einmütigkeit, Einstimmigkeit, (gutes) Einvernehmen (
cf. MLWGloss. III 231,52 St.-S. -aconcordia ebenhellunga): A
spectat ad trinitatem: MLWGodesc. Saxo
theol. 22,8 p. 310,4 ubi
(sc. in trinitate) est ... caritas ..., -aconcordia compar et potestas. MLWAnselm. Hav. dial. 2,12 p. 1181
A spiritus sanctus est amborum σύμπνοια, id est -aconcordia. B
spectat ad homines eorumque congregationes: 1
strictius: a
proprie: α
gener.: MLWAlcuin. epist. 58 p. 101,14 inter se ipsos fidem vel -amconcordiam servare. MLWCapit. reg. Franc. 196,60 p. 49,35 in ... fraternitatis amore atque unanimitatis -aconcordia. MLWWaltharius 1255 quonam migravit -aconcordia nobis semper in hoste domique manens? MLWDipl. Loth. II. 23 (ed. Th. Schieffer. 1966) genitor noster ... ad paternam ... cum fuisset reversus -amconcordiam. MLWThangm. Bernw. 48 arma discordiae, quae ... sopita quieverunt praevalente gratia -aeconcordiae. MLWChart. Solod. I 446 p. 256,27 ipse nos et nos ipsum in signum pure -econcordie ... ad pacis osculum recipientes. MLW
al. in titulo melodiae: MLWNotker. Balb. hymn. p. 14 de sancto Stephano, -aconcordia. p. 62.
de pace Christi: MLWHrotsv. Agn. 86 mira cui
(Christo) ... gloria sublimis, perpes -aconcordia pacis. β
philos.: MLWAlbert.
M. eth. 9,2,4 p. 576
a,6 unum ... de amicabilibus videtur -aconcordia (
p. 1167a,
12 ὁμόνοια) esse MLW
eqs. p. 576
b,12 -aconcordia ... circa operabilia est ad conversationem MLW
eqs. MLW
ibid. MLW
al. γ
publ. de -a civium, regni sim.: MLWCapit. reg. Franc. 46,2 ea, quae inter filios nostros
(sc. Karoli) propter pacis -amconcordiam statuimus (MLWHrotsv. Sap. 1,4 rumpere civilis -amconcordiam p. MLW
al. cf. MLWDipl. Conr. II. 59 pro ... p. et -ęconcordię bono. MLWHist. de exp. Frid. imp. p. 58,1 qui ... pacem et -amconcordiam obsidibus ... datis se reformaturos aiebant. MLW
sim. MLW
al.). MLWGerb. epist. 52 (ed.
F. Weigle. 1966) principum. 174 regnorum (MLWGreg. VII. registr. 5,15 p. 375,31 ad restaurandam regni vestri -amconcordiam). MLWGreg. VII. registr. 1,19 p. 31,32 ut sacerdotium et imperium in unitate -ęconcordię coniungantur (MLW
sim. MLWOtto Sanblas. chron. 23 p. 34,28). Vita Heinr. IV. 6 p. 24,25 dum omnia in solidam reformaret -amconcordiam
imperator. persaepe. v. et p. 1201,10. de consilio unanimiter capto: MLWWiduk. gest. 1,9 p. 11,8 ut a populi Francorum -aconcordia non discordes. δ
eccl. de -a christianorum: MLWConc. Karol. 23 p. 204, 31 in fide et -aconcordia sanctae catholicae ... ecclesiae. MLWEigil Sturm. 14 (ed. P. Engelbert. 1968) ut fratrum ibi -amconcordiam et conversationem regularem ... discerent
(item de monachis: MLWLiber ordin. Rhenaug. p. 249,27
missa votiva pro -aconcordia. MLWCasus Petrish. praef. 5 p. 22,5 quies et -aconcordia. MLW
al. v. et p. 1201,14). MLWCapit. reg.
[] Franc. 172 p. 354,47 eum, quem ... omnes Romani uno consilio atque -aconcordia ... ad pontificatus ordinem elegerint, ... consecrari
(item de electione concordi: MLWCand. Fuld. Eigil. I 3 Ratgarius eligitur in patrem mira -aconcordia fratrum. MLW
al.). 196,23 p. 36,41 ut semper inter pastores ecclesiarum et gregem Christi pax et -aconcordia unanimitasque servetur. MLWConc. Karol. 61 p. 799,28 mox mihi
(sc. Ebboni) aecclesiastica restituta est -aconcordia (
item de reconciliatione: p. 802,36. MLWGreg. VII. registr. 2,31 p. 167, 2). MLWCapit. reg. Franc. 252,1 p. 214,1 oratio pro -aconcordia. MLWOrd. coron. imp. 2,8
a concede
(sc. Deus) -amconcordiam, quam inspirasti patriarchis. MLWGreg. VII. registr. 1,64 p. 93,11 quantam -amconcordiam cum Romana urbe Hyspania in religione ... habuisse〈t〉.
saepe. expressius de munere unanimiter expleto: MLWDipl. Heinr. III. 270 ut per hanc -amconcordiam et competentis exibitionem caritatis devotiores in Dei servitium ... coadunentur
fratres. ε
iur.: de consensu mediatorum: Const. I 245,1 (a. 1175) nos sumus in -aconcordia, quod MLW
eqs. MLWChart. Tirol. 483 p. 271,23 in -aconcordia fuit ... episcopus cum ... Nicholao, quod MLW
eqs. MLW
al. de -a per compositionem effecta: MLWForm. extrav. I 8 〈dum〉 sic inter se ... intenderunt, ... ad pa〈cem〉 et -aconcordia fuissent revocati (MLWConc. Karol. 30 p. 232,24 illos ad -amconcordiam pacis revocare. MLWChart. Brixin. 77 p. 84,27 discordias et lites ad -amconcordiam revocare. MLW
al.). MLWDipl. Conr. III. 101 (ed.
F. Hausmann. 1969) ad ... -econcordie bonum redacta est
controversia. MLWChart. Merseb. 161 p. 134,43 veram et perpetuam -amconcordiam, quod vulgo vrvede dicitur. MLW
al. ζ
milit. MLW
i. q. pax inter adversarios constituta —
Waffenruhe: MLWAlbert. Mett. div. temp. 2,10 -aconcordia iterum inter eos ad certam diem condicta est. b
in imag. vel per prosop.: Anon. de MLWalleg. (Cod. Sangall. 230 p. 537; MLWs. VIII.
2) duodecima
virtus est sancta -aconcordia, illa facit pacem in camara. MLWCand. Fuld. Eigil. II 10,26 intrat laeta .... comitata fide -aconcordia. MLWErmenr. ad Grim. 27 p. 565,2 si caritas mater est virtutum et -aconcordia filia eius. MLW
al. c
meton. de hominibus: MLWLiber diurn. 85 p. 103,15 vestram in Christo fraternam ... exortare -amconcordiam. MLWCand. Fuld. Eigil. I 7 consolabatur eum blandis sermonibus -aconcordia fratrum (II 10,59 ait -aconcordia
f. MLW
al. v. et p. 1206,55). II 8,3 vestra -aconcordia concors. MLWCod. Udalr. 225 si vestrae ... non displicuerit -aeconcordiae MLW
eqs. MLW
al. 2
latius MLW
i. q. conventio, pactio —
Vereinbarung, Übereinkunft (
cf. MLWGloss. IV 136,60 St.-S. -aconcordia gizuft): a
publ. et milit.: MLWTrad. Frising. 661 p. 556,39 (a. 843) iuxta civitate Uiriduna, ubi trium fratrum ... facta est -aconcordia et divisio regni. MLWPrud. Trec. annal. MLWa. 860 p. 54,8 tandem -amconcordiam atque amicitiam ipsi
(reges) per se iuramento firmant. MLWSalimb. chron. p. 178,18 cepit
marchio predicta castra per -amconcordiam. p. 485,9 donec ipsum
(castrum) pro -aconcordia (MLWAlbert. Mil. temp. 281 p. 539,2 pro concordio) habuerunt MLW
eqs. v. et p. 1202,71. b
iur.: α
in univ.: MLWChart. Bund. 435,9 (a. 1186) nec vidi, quod haberent eam
(decimam) in -aconcordia, sed per vim (MLWChart. Tirol. 1171 p. 216,6 per v. vel -amconcordiam). MLWGesta Bert. 2,25 cartas ... de -isconcordiis erga ... infestatores ... ab ipso
(abbate) factis. β
de compositione (interdum expressius MLW
i. q. compositio —
Vergleich, e. g. l. 56. 60): MLWTrad. Frising. 193
a (a. 804) -aconcordia inter Attonem episcopum et Liutfrido abbati (
item in tit.: 275 de -aconcordia Attonis ... et Kyppin. MLWTrad. Ratisb. 250 conventio et -aconcordia Ramuoldi et Paponis). MLWChart. Sangall. A 426 p. 45,26 ut ... illa anterior pax et -aconcordia firma et stabilis permaneant MLW
eqs. MLWDipl. Conr. III. 57
a p. 99,13 (ed.
F. Hausmann. 1969) -ęconcordię compositionem. Const. I 144 haec est forma -aeconcordiae et conventionis MLW
eqs. (MLWChart. Babenb. 271 p. 105,3
f. conpositionis et -econcordie. MLW
al.). MLWChart. Bund. 501 p. 15,13 firmaverunt
consules ... -amconcordiam pro se et pro toto comuni Clavenne. 504 p. 20,3 de ... omnibus contractibus et -isconcordiis. MLWChart. Tirol. 764 p. 196,15 terminare ... discordiam per sententiam vel ... per -amconcordiam (
item de arbitrio: MLWChart. Bund. 684 iudicio vel -aconcordia. MLWChart. Salem. 299 p. 335,6 negocium ... mediante iusticia vel -aconcordia t. MLW
al. cf. MLWChart. Carniol. II 186 p. 145,16 ratam ... habere sententiam arbitrii et -econcordie). MLWChart. Brixin. 131 p. 138,27 constituciones talis -econcordie ... scriptis ... commendare. MLWChart. Salem. 462 p. 48,36 dies assignata ad -amconcordiam inter ipsos faciendam. MLWChart. Brixin. 217 p. 207,19 qui
(ministeriales) huic paci et -econcordie interfuerunt.
persaepe. C
spectat ad bestias: MLWHrotsv. Mar. 747 inter quas
(beluas) ... fuerat -aconcordia tanta, ut MLW
eqs. [] II
spectat ad res (ecclesiam: l. 27): A
congruentia, convenientia, aequalitas —
Übereinstimmung, Einklang, Einhelligkeit: 1
gener.: a
in univ: α
proprie: MLWBeda temp. rat. 29,1 de -aconcordia maris et lunae (MLWAgius comput. 4,19. 27). MLWWalahfr. Otm. 15 coeperunt digiti ... ad naturalium -amconcordiam actionum redire. MLWTract. de fist. org. p. 16 quarum
(linguarum) foramina cum omnibus foraminibus tabule convenient tanta -aconcordia, ut videantur una vel equales. MLWAlbert.
M. div.
nom. 4, 85 p. 191,49 (ed. P. Simon. 1972) ‘propter’ primum ‘pulchrum’ sunt ‘-aeconcordiae (MLW
PG 3,704A ἐφαρμογαί) omnium’. MLW
al. β
meton. de Christo: MLWHeiric. Germ. I 6,540 rex
(sc. Christus) ..., lex et -aconcordia rerum. b
de congruentia verborum vel rerum: MLWEpist. var. II 6 p. 307,39 -amconcordiam ... antiphonariorum (
cf. Berno miss. 5 [PL 142,1066
B] de ... -aconcordia officiorum dominicalium. MLWHonor. August. gemm. 4,1). MLWEpist. var. III 6 p. 141,33
evangelistarum. 22 p. 175,13 canonum (
cf. MLWManeg. c. Wolfh. 23 p. 101,11 [ed. W. Hartmann. 1972] decretorum). MLWAlex. Min. apoc. prol. p. 5,7sq. qualis ... -aconcordia est inter legem et evangelium, talis est -aconcordia istius libri cum voluminibus ... prophetarum. MLW
al. in titulis librorum: MLWCatal. biblioth. Lehm. I 49 p. 244,37 (a. 821/22) de -aconcordia evangelistarum
(i. Aug. MLW
cons. euang.) libri iv. MLWArdo Bened. 38 p. 217,30 -aconcordia regularum. MLWLeg. Lang. p. 235,2 liber legis regum Langobardorum -aconcordia dictus. MLWRicher. Rem. hist. 4,50MLW
ex. qui
(liber) inscribitur ‘de -aconcordia Yppocratis, Galieni et Surani’. MLW
al. c
de -a doctrinae ecclesiasticae cum traditione: MLWGreg. VII. registr. 2,50 p. 191,26 solet ... apostolica sedes ... nunquam in suis decretis ... a -aconcordia canonicę traditionis discedere. 2
comput. de concidentia computationum: MLWBeda temp. rat. 11,89 dissonantia ... non ante nostrae tempus intercalationis ... potest cum nostri anni curriculo recipere -amconcordiam. MLWChron. Ved. p. 684,51
cyclus per connumerationem fit concurrentium et epactarum, quorum -aconcordia non redit nisi post dxxxii annos. MLW
al. 3
philos. MLW
i. q. possibilitas conciliandi —
Vereinbarkeit: MLWAlbert.
M. sacram. 126 p. 86,42 ad scientiam de -aconcordia liberi arbitrii et praedestinationis. 4
mus. MLW
i. q. concentus, consonantia —
Zusammen-, Wohlklang, Konsonanz: MLWArbeo Corb. 27 -aconcordia modolaminis. MLWHraban. univ. 18,4 p. 500
A quando ... tempora ... et syllabae in unam vocis -amconcordiam perducuntur. MLWRemig. Altiss. mus. p. 67
a,25 sonorum. MLWAnon. pos. disc. p. 190,24 consonantia est diversarum vocum in eodem sono vel in pluribus -aconcordia. MLW
al. 5
publ. MLW
i. q. (comparatio) computatio(nis) —
(Vergleich der) Rechnungslegung, Abrechnung: MLWActa imp. Winkelm. I 995 p. 749,30 (
s. XIII.) unus ex magistris racionalibus debebat interesse -econcordie, que fiebant quolibet sero super cotidianis expensis. 1000 p. 760,24 senescallus ... audiat omni sero -amconcordiam emptorum et aliorum officialium MLW
eqs. MLW
ibid. MLW
al. B
in nominibus plantarum: 1
agrimonia —
Odermennig (Agrimonia eupatoria L., cf. MLW
Marzell, Wb. dt. Pflanzennam. I. p. 139): MLWGloss. III 527,8 St.-S. -aconcordia oderminte. 553,40 odermenie. MLW
ibid. MLW
al. 2
mercurialis —
Bingelkraut (Mercurialis annua L., cf. MLW
Marzell, op. cit. III. p. 173): MLWGloss. V 42,19 St.-S. -aconcordia vel maior mercurialis MLWi. heimuurz vel cuouurz.
Sroder