Eintrag · Schweizerisches Idiotikon
Dili
Dieses Wörterbuch liegt nur als PDF-Faksimile vor — kein durchsuchbarer Volltext.
Eintrag · Schweizerisches Idiotikon
Dieses Wörterbuch liegt nur als PDF-Faksimile vor — kein durchsuchbarer Volltext.
Lautwandel-Kette
Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.
Etymologisches Wb. des Ahd. (EWA) · +1 Parallelbeleg
dilAWB m. a-St., dili m. i-St., dillaAWB f. jō-St., diloAWB m. n-St., nur in Gl. (dil vom 8. Jh., dilla, dilo vom 11. Jh…
Verweisungsnetz
Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen
Wortbildung
145 Bildungen · 64 Erstglied · 81 Zweitglied · 0 Ableitungen
Idiotikon
Dili(s)lösch Band 3, Spalte 1460 Dili(s)lösch 3,1460
Idiotikon
Dili(s)tritt Band 14, Spalte 1529 Dili(s)tritt 14,1529
Idiotikon
Diliblunz Band 5, Spalte 126 Diliblunz 5,126
Idiotikon
Dilibodeⁿ Band 4, Spalte 1031 Dilibodeⁿ 4,1031
MLW
dilibuo v. delibuo .
KöblerAhd
diliburio , sw. M. (n) nhd. Hausknecht, Knecht, Hausdiener, Haussklave, Hausgesinde ne. domestic servant ÜG.: lat. vernaculus (M.) Gl Q.: Gl…
EWA
diliburroAWB m. jan-St., nur Gl. 1, 294, 15: ‚im Hause geborener Sklave, Haussklave, vernacu- lus‘. S. dil, beran. Vgl. inburiro, -burio, in…
Idiotikon
Dilibutzer N. Band 4, Spalte 2026 Dilibutzer N. 4,2026
MLW
dilicatus, diliciae v. delic- . Antony
Idiotikon
Dilichammer Band 3, Spalte 254 Dilichammer 3,254
DWBQVZ
Dilich, Wilh. (= Schäfer, W.) *u1571 Wabern/Hessen †1655 Dresden.
MLW
dilictum v. 1. delinquo . Antony
MLW
dilido , -lisum (-lysum), -ere. elidere, discutere — zerschlagen : Lios Mon. 164 quiddam dispectum ... tonantem maius apud Dominum ... clare…
MLW
diliencia v. diligentia .
MLW
dilienter v. 1. diligo . Gansweidt
Idiotikon
Dilig(e)schir(r) Band 8, Spalte 1173 Dilig(e)schir(r) 8,1173
MLW
diligacio v. delegatio .
MLW
diligatus v. delicatus . Gansweidt
DWB2
DILIGENCE f. lehnwort aus frz. diligence f. vereinzelte schreibung 1793 dileschanz Heinzmann rathgeber 194, vgl. mdal. 1907 di(r)lischangs M…
MLW
adi. 1. diligens , -entis . sollers, intentus, accuratus, studiosus — sorgfältig, aufmerksam, gründlich, genau, eifrig (in malam partem : l.…
LDWB1
diligënt [di·li·gënt] adj. (-nc, -a) emsig, fleißig → lezitënt .
MLW
adv. 1. diligenter . 1 cum cura, sollerter, intente, accurate — sorgfältig, aufmerksam, umsichtig, gründlich, genau, eifrig : a in univ.: Di…
GWB
diligentia Fleiß, Aufmerksamkeit, nur idVbdg ‘praemium virtutis et diligentiae’ für eine Schaumünze 26,198,15 DuW 4 B2,139,17 HBuff [13.1.74…
MLW
* diligentor , -atus sum , -are diligentari . (diligens) diligenter inquirere, considerare — sorgfältig untersuchen, prüfen, erwägen : Chart…
DWB2
DILIGENZ f. lehnwort aus lat. diligentia f. sorgfalt, umsicht: 1633 mit dem pulffer und lunden zue bestellen beschiecht alle diligenza als m…
LDWB1
diligënza [di·li·gën·za] f. (-zes) Fleiß m., Emsigkeit f. → lezitënza, laboriosité .
Meyers
Diligénzeid , die eidliche Versicherung, daß man eine gewisse Sorgfalt angewendet habe. Der D. war früher von dem wegen böslicher Verlassung…
MLW
diligibilis , -e . 1 adi.: a gener.: α diligendus, amabilis, dilectus, carus — achtbar, liebens-, schätzenswert, geliebt, lieb (de Deo : l. …
MLW
* diligibilitas , -atis f. facultas dilectionis attrahendae — Fähigkeit Gegenstand der Liebe zu sein, geliebt zu werden : Albert. M. sent. 3…
MLW
adv. * diligibiliter . amanter, cum caritate — liebevoll : Agius vita Hath. 1 honorabiliter diligendis et -r diligibiliter honorandis sancti…
KöblerAhd
*sidili? , st. N. (ja) Vw.: s. ana-, gi-, tiski- Hw.: vgl. anfrk. *sithili?, as. *sidli? E.: s. sedal L.: EWAhd 7, 1183
KöblerAhd
*studili? , st. N. (ja) Vw.: s. *zand- Hw.: vgl. as. *stuthli?
KöblerAhd
*zandstudili , st. N. (ja) Hw.: vgl. as. tandstuthili*
AWB
anasidili st. n. , mhd. ansidel m. n., nhd. mundartl. ansidel, vgl. Schweiz. Id. 7,302, Schm. 2,226, Fischer 1,257 ; vgl. anasedal st. n. — …
Idiotikon
B(e)legidili Band 12, Spalte 1641 B(e)legidili 12,1641
Idiotikon
Barmeⁿdili Band 12, Spalte 1642 Barmeⁿdili 12,1642
Idiotikon
Blüem(d)dili Band 12, Spalte 1642 Blüem(d)dili 12,1642
Idiotikon
Bode(n)dili Band 12, Spalte 1641 Bode(n)dili 12,1641
Idiotikon
Bordili Band 12, Spalte 1642 Bordili 12,1642
Idiotikon
Brügeldili Band 12, Spalte 1642 Brügeldili 12,1642
Idiotikon
Brōtdili Band 12, Spalte 1642 Brōtdili 12,1642
Idiotikon
Chammerdili Band 12, Spalte 1641 Chammerdili 12,1641
Idiotikon
Chlapperdili Band 12, Spalte 1641 Chlapperdili 12,1641
Idiotikon
Chlëbdili Band 12, Spalte 1641 Chlëbdili 12,1641
Idiotikon
Chopfdili Band 12, Spalte 1641 Chopfdili 12,1641
Idiotikon
Chorndili Band 12, Spalte 1641 Chorndili 12,1641
Idiotikon
Chuchidili Band 12, Spalte 1640 Chuchidili 12,1640
Idiotikon
Chämi(n)dili Band 12, Spalte 1641 Chämi(n)dili 12,1641
Idiotikon
Chëllerdili Band 12, Spalte 1641 Chëllerdili 12,1641
AWB
einknuodili adj. ; vgl. W.-P. 1, 579. — Graff IV, 572. ein-chnua-dil-: acc. sg. m. -ē Gl 1,282,6 ( Jb-Rd, z. Endung vgl. Braune, Ahd. Gr. 12…
Idiotikon
Estrichdili Band 12, Spalte 1637 Estrichdili 12,1637
Idiotikon
Fleckdili Band 12, Spalte 1639 Fleckdili 12,1639
Idiotikon
Fleischdili Band 12, Spalte 1639 Fleischdili 12,1639
EWA
*foradili(?) m. i-St. pl.(?), nur Gl. 2, 364, 42 (3 Hss., 10.-11. Jh.) foridili (1 Hs.), fordili (2 S473*foradili – foragoumo 474 Hss.): ‚Kl…
KöblerAhd
fordili*? , st. M. (i)?, Sb. nhd. Kleie, Spreu ne. bran ÜG.: lat. furfur Gl Hw.: s. dil? Q.: Gl (10. Jh.) E.: s. dili?; s. lat. forus? L.: E…
AWB
foridili in Gl 2,364,42 furfures chlivua. ł foridili ( 2 Hss. fordili) ist gegen Graff III,694 u. Ahd. Gl.- Wb. S. 173 zu trennen in lat. fo…
Idiotikon
Fruchtdili Band 12, Spalte 1639 Fruchtdili 12,1639
Idiotikon
Fuessdili Band 12, Spalte 1639 Fuessdili 12,1639
Idiotikon
Fǖrdili Band 12, Spalte 1638 Fǖrdili 12,1638
Idiotikon
Fȫndili Band 12, Spalte 1638 Fȫndili 12,1638