lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

dili

ahd. bis Dial. · 5 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

Alle 5 Wörterbücher
Anchors
5 in 5 Wb.
Sprachstufen
3 von 16
Verweise rein
6
Verweise raus
5

Hauptquelle · Etymologisches Wb. des Ahd. (EWA)

dili

dilAWB m. a-St., dili m. i-St., dillaAWB f. jō-St., diloAWB m. n-St., nur in Gl. (dil vom 8. Jh., dilla, dilo vom 11. Jh. an): ‚Brett, Boden, Schindel, plu- teus, planca, scindula‘ 〈Var.: th-〉. – Mhd. dil st.sw. m.f. neben dille st. sw. f. ‚Brett, Diele, Bretterwand, bretterne Seitenwand eines Schif- fes, Verdeck, Bretterfußboden, oberer Boden des Hauses‘, nhd. Diele. Die nhd. schrift- sprachl. Form Diele kann unter Einfluß von nndd. dele f., das in dieser Lautung im 14./ 16. Jh. gelegentlich in md. Texten auftritt, ste- hen oder aus hd. Formen mit Vokaldehnung in offener Tonsilbe hervorgegang…

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 8.–11. Jh.
    Althochdeutsch
    dili

    Etymologisches Wb. des Ahd. (EWA) · +1 Parallelbeleg

    dilAWB m. a-St., dili m. i-St., dillaAWB f. jō-St., diloAWB m. n-St., nur in Gl. (dil vom 8. Jh., dilla, dilo vom 11. Jh…

  2. 19./20. Jh.
    Konversationslex.
    Dili

    Meyers Konv.-Lex. (1905–09)

    Dili ( Dilhi ), Stadt, s. Deli 2).

  3. modern
    Dialekt
    Dili

    Schweizerisches Idiotikon · +1 Parallelbeleg

    Dili Band 12, Spalte 1629 Dili 12,1629

Verweisungsnetz

12 Knoten, 9 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 1 Kompositum 7 Sackgasse 4

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit dili

147 Bildungen · 64 Erstglied · 83 Zweitglied · 0 Ableitungen

dili‑ als Erstglied (30 von 64)

Dili(s)lösch

Idiotikon

Dili(s)lösch Band 3, Spalte 1460 Dili(s)lösch 3,1460

Dili(s)tritt

Idiotikon

Dili(s)tritt Band 14, Spalte 1529 Dili(s)tritt 14,1529

Dilibodeⁿ

Idiotikon

Dilibodeⁿ Band 4, Spalte 1031 Dilibodeⁿ 4,1031

dilibuo

MLW

dilibuo v. MLW delibuo .

diliburio

KöblerAhd

diliburio , sw. M. (n) nhd. Hausknecht, Knecht, Hausdiener, Haussklave, Hausgesinde ne. domestic servant ÜG.: lat. vernaculus (M.) Gl Q.: Gl…

diliburro

EWA

diliburroAWB m. jan-St., nur Gl. 1, 294, 15: ‚im Hause geborener Sklave, Haussklave, vernacu- lus‘. S. dil, beran. Vgl. inburiro, -burio, in…

Dilibutzer N.

Idiotikon

Dilibutzer N. Band 4, Spalte 2026 Dilibutzer N. 4,2026

Dilichammer

Idiotikon

Dilichammer Band 3, Spalte 254 Dilichammer 3,254

Dilich, Wilh.

DWBQVZ

Dilich, Wilh. (= Schäfer, W.) *u1571 Wabern/Hessen †1655 Dresden.

dilictum

MLW

dilictum v. 1. delinquo . Antony

dilido

MLW

dilido , -lisum (-lysum), -ere. elidere, discutere — zerschlagen : MLW Lios Mon. 164 quiddam dispectum ... tonantem maius apud Dominum ... c…

diliencia

MLW

diliencia v. MLW diligentia .

diligatus

MLW

diligatus v. MLW delicatus . Gansweidt

DILIGENCE

DWB2

DWB2 DILIGENCE f. DWB2 lehnwort aus frz. diligence f. vereinzelte schreibung 1793 dileschanz Heinzmann rathgeber 194, vgl. mdal. 1907 di(r)l…

diligens

MLW

dili·gens

adi. 1. diligens , -entis . sollers, intentus, accuratus, studiosus — sorgfältig, aufmerksam, gründlich, genau, eifrig (in malam partem : ML…

diligënt

LDWB1

dili·gent

diligënt [di·li·gënt] adj. (-nc, -a) emsig, fleißig → LDWB1 lezitënt .

diligenter

MLW

adv. 1. diligenter . 1 cum cura, sollerter, intente, accurate — sorgfältig, aufmerksam, umsichtig, gründlich, genau, eifrig : a in univ.: ML…

diligentia

GWB

diligentia Fleiß, Aufmerksamkeit, nur idVbdg ‘praemium virtutis et diligentiae’ für eine Schaumünze GWB 26,198,15 DuW 4 GWB B2,139,17 HBuff …

*diligentor

MLW

* diligentor , -atus sum , -are diligentari . (diligens) diligenter inquirere, considerare — sorgfältig untersuchen, prüfen, erwägen : MLW C…

DILIGENZ

DWB2

DWB2 DILIGENZ f. DWB2 lehnwort aus lat. diligentia f. sorgfalt, umsicht: DWB2 1633 mit dem pulffer und lunden zue bestellen beschiecht alle …

diligënza

LDWB1

diligënza [di·li·gën·za] f. (-zes) Fleiß m., Emsigkeit f. → LDWB1 lezitënza, LDWB1 laboriosité .

Diligénzeid

Meyers

diligenz·eid

Diligénzeid , die eidliche Versicherung, daß man eine gewisse Sorgfalt angewendet habe. Der D. war früher von dem wegen böslicher Verlassung…

diligibilis

MLW

diligibilis , -e . 1 adi.: a gener.: α diligendus, amabilis, dilectus, carus — achtbar, liebens-, schätzenswert, geliebt, lieb (de Deo : MLW…

*diligibilitas

MLW

* diligibilitas , -atis f. facultas dilectionis attrahendae — Fähigkeit Gegenstand der Liebe zu sein, geliebt zu werden : MLW Albert. M. sen…

*diligibiliter

MLW

adv. * diligibiliter . amanter, cum caritate — liebevoll : MLW Agius vita Hath. 1 honorabiliter diligendis et -r diligibiliter honorandis sa…

dili als Zweitglied (30 von 83)

*sidili?

KöblerAhd

*sidili? , st. N. (ja) Vw.: s. ana-, gi-, tiski- Hw.: vgl. anfrk. *sithili?, as. *sidli? E.: s. sedal L.: EWAhd 7, 1183

*studili?

KöblerAhd

*studili? , st. N. (ja) Vw.: s. *zand- Hw.: vgl. as. *stuthli?

*zandstudili

KöblerAhd

*zandstudili , st. N. (ja) Hw.: vgl. as. tandstuthili*

anasidili

AWB

ana·sidili

anasidili st. n. , mhd. ansidel m. n., nhd. mundartl. ansidel, vgl. Schweiz. Id. 7,302, Schm. 2,226, Fischer 1,257 ; vgl. anasedal st. n. — …

Bardili

Herder

bard·ili

Bardili , Christoph Gottfr., geb. 1761 zu Blaubeuren in Württemberg, Professor am Gymnasium zu Stuttgart, st. 1808, schrieb zahlreiche Schri…

Barmeⁿdili

Idiotikon

Barmeⁿdili Band 12, Spalte 1642 Barmeⁿdili 12,1642

Blüem(d)dili

Idiotikon

Blüem(d)dili Band 12, Spalte 1642 Blüem(d)dili 12,1642

Bode(n)dili

Idiotikon

Bode(n)dili Band 12, Spalte 1641 Bode(n)dili 12,1641

Bordili

Idiotikon

bord·ili

Bordili Band 12, Spalte 1642 Bordili 12,1642

Chammerdili

Idiotikon

Chammerdili Band 12, Spalte 1641 Chammerdili 12,1641

Chlapperdili

Idiotikon

Chlapperdili Band 12, Spalte 1641 Chlapperdili 12,1641

Chlëbdili

Idiotikon

Chlëbdili Band 12, Spalte 1641 Chlëbdili 12,1641

Chopfdili

Idiotikon

Chopfdili Band 12, Spalte 1641 Chopfdili 12,1641

Chuchidili

Idiotikon

Chuchidili Band 12, Spalte 1640 Chuchidili 12,1640

Chämi(n)dili

Idiotikon

Chämi(n)dili Band 12, Spalte 1641 Chämi(n)dili 12,1641

Chëllerdili

Idiotikon

Chëllerdili Band 12, Spalte 1641 Chëllerdili 12,1641

einknuodili

AWB

ein·knuodili

einknuodili adj. ; vgl. W.-P. 1, 579. — Graff IV, 572. ein-chnua-dil-: acc. sg. m. -ē Gl 1,282,6 ( Jb-Rd, z. Endung vgl. Braune, Ahd. Gr. 12…

foradili

EWA

fora·dili

*foradili(?) m. i-St. pl.(?), nur Gl. 2, 364, 42 (3 Hss., 10.-11. Jh.) foridili (1 Hs.), fordili (2 S473*foradili – foragoumo 474 Hss.): ‚Kl…

fordili*?

KöblerAhd

ford·ili

fordili*? , st. M. (i)?, Sb. nhd. Kleie, Spreu ne. bran ÜG.: lat. furfur Gl Hw.: s. dil? Q.: Gl (10. Jh.) E.: s. dili?; s. lat. forus? L.: E…

foridili

AWB

foridili in Gl 2,364,42 furfures chlivua. ł foridili ( 2 Hss. fordili) ist gegen Graff III,694 u. Ahd. Gl.- Wb. S. 173 zu trennen in lat. fo…

Fǖrdili

Idiotikon

Fǖrdili Band 12, Spalte 1638 Fǖrdili 12,1638