lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

diapason

mhd. bis spez. · 8 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

MLW
Anchors
10 in 8 Wb.
Sprachstufen
5 von 16
Verweise rein
2
Verweise raus
8

Eintrag · Mittellateinisches Wb.

diapason

Bd. 3, Sp. 569
diapason MLWsubst. MLWindecl.(διὰ πασῶν)MLWscript.: dya-: MLWl. 21. 30. 35.? -pos-: MLWl. 37.MLWform.:nom. MLWsg. -sa: MLWl. 19.MLWabl. MLWpl. -sis: MLWl. 35. diocto, octavaOktave (de re v. Handwörterbuch der musikal. Terminologie. MLWs. v. diapason): 1 spectat ad duarum vocum consonantiam: MLWAurel. Reom. mus. 6,9 vocatur ... diatessaron prima (sc. symphonia), diapente secunda, tertia -ndiapason. MLWHrotsv. Pafn. 1,14 tertia (symphonia) -ndiapason: haec fit in duplo perficiturque sonitibus octo. MLWTract. de fist. org. p. 14 octava (fistula) ... sit dupla prime et inter eas simphonia -ndiapason. MLWRud. Trud. (?) mus. 2,24 p. 90,32 ter tonus it ternis et bis diatessera binis, it diapente tripes et -sa bipes. MLWCaes. Heist. mirac. II 11,2 p. 269,2 gravibus succinentibus puellares voces ascendebant facientes dy-n. persaepe.de speciebus octavae: MLWHier. Mor. mus. 14 p. 61,16 aut faciendo -ndiapason constans ex diatesseron et ex diapente maiori, qui est modus nonus, aut quod dicitur minus -ndiapason, eo quod maioris etymologia sibi competat constans ex diatesseron minore et ex diapente minore similiter. p. 61,22 quatuor sunt ... irregulares saltus infra -ndiapason, videlicet de octava in octavam cum minus -ndiapason, de septima in septimam MLWeqs. 2 spectat ad octo vocum seriem, spatium: MLWRadbod. carm. 4,62 usque adeo crescens (sc. musica caelestis), ut ... ter ... sive quater bis dy-n (gloss.: bis -ndiapason fit ex quadruplo, ultra quem sonum vox humana non ascendit) agat. MLWHerm. Augiens. mus. p. 18,30 -ndiapason superius, quia gravibus modulatur vocibus, apte literis insignitur maioribus. MLWAnon. mus. plan. Coussemaker p. 487b huius (consonantiae ex semitonio et diapente constantis) species sunt quatuor ... in disparibus proprietatibus vel dy-sis. MLWFrowin. explan. 4,3 MLWl. 838 acutior sonus laudis sanctae trinitatis multotiens -oson (sic?) superans discernitur. saepius. Niederer
1885 Zeichen · 92 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 1050–1350
    Mittelhochdeutsch
    diapasonSb.

    Köbler Mhd. Wörterbuch · +1 Parallelbeleg

    diapason , Sb. nhd. Oktave Q.: Mügeln, MügelnKranz (um 1355) I.: Lw. lat.-gr. diapāsōn E.: s. gr.-lat. diapāsōn, Sb., Ok…

  2. 15.–20. Jh.
    Neuhochdeutsch
    DIAPASONn.

    Grimm Neubearbeitung (1965–)

    DIAPASON n. fremdwort nach gr. διαπασῶν, eigentlich ἡ διὰ πασῶν (χορδῶν) συμφωνία. der akkord durch alle 8 saiten, die o…

  3. 19./20. Jh.
    Konversationslex.
    Diapason

    Herder (Konv.-Lex., 1854–57) · +1 Parallelbeleg

    Diapason , griech., die Octave; Diapente , Quinte; Diatessaron , Quarte.

  4. Latein
    diapason

    Lex. musicum Latinum · +3 Parallelbelege

    diapason f. et n. (διὰ πασῶν) I. Oktave II. Bezeichnung für einen Ton im Oktavabstand III. Bezeichnung für die Mensur (v…

  5. Spezial
    diapason

    Ladinisch-Deutsch (Mischí)

    diapason [di·a·pạ·son] m. (-s) 1 ‹mus› Stimmton m. 2 ‹mus› Stimmgabel f.

Verweisungsnetz

20 Knoten, 10 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 1 Wurzel 2 Kompositum 8 Sackgasse 9

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit diapason

24 Bildungen · 11 Erstglied · 13 Zweitglied · 0 Ableitungen

diapason‑ als Erstglied (11 von 11)

diapasonans

LmL

diapason·ans

diapasonans -ntis im Oktavabstand stehend — standing at the interval of an octave [s.XIV] LmL Iac. Leod. spec. 6, 63, 19: Quid per hoc datur…

diapason consonans

LmL

diapason·consonans

diapason consonans Bezeichnung für die (reine) Oktave — term that designates the (pure) octave [s.XV] LmL Prosd. contr. II 3, 5: Octava vero…

diapason falsum

LmL

diapason·falsum

diapason falsum Bezeichnung für die verminderte oder übermäßige Oktave — term that designates the diminished or augmented octave [s.XV] LmL …

diapasonice

LmL

diapasonice in der Oktave, im Oktavabstand — at the octave, at the interval of an octave [s.XIII-XIV] LmL Engelb. Adm. 4, 13, 2. LmL Engelb.…

diapasonicus

LmL

diapasonicus -a , -um 1. in einem System aus verbundenen Oktaven 2. Oktav- 3. im Oktavabstand stehend — 1. within a system periodic at the o…

diapason minor

LmL

diapason·minor

diapason minor (minus) reine Oktave - verminderte Oktave — pure octave - diminished octave [s.XIII] LmL Hier. Mor. 14 p. 61, 16: aut faciend…

diapason non verum

LmL

diapason non verum reine Oktave - verminderte Oktave — pure octave - diminished octave [s.XV] LmL Ioh. Legr. rit. 2, 3, 12, 6: tonum aut sem…

diapason perfectum

LmL

diapason·perfectum

diapason perfectum (perfecta) - diapason imperfectum (imperfecta) - diapason superfluum (plusquamperfectum) reine Oktave - verminderte Oktav…

diapason(t)icus

MLW

* diapason(t)icus , -a,-um . qui octavae est — Oktav- : Hier. Mor. mus. 21 p. 159,11 cum ... secundum Boetium species -nicae tonos constitua…

diapason als Zweitglied (13 von 13)

comma cum diapason

LmL

comma cum diapason Bezeichnung für das Intervall aus Oktave und Komma (bzw. sechs Ganztönen) — term that designates the interval consisting …

(δὶς διὰ πασῶν)

LmL

dis·diapason

bisdiapason (bis diapason , disdiapason) (δὶς διὰ πασῶν) Doppeloktave — double octave [syn.: quintadecima] I als Einzelintervall — as single…

semidiapason

LmL

semi·diapason

semidiapason verminderte Oktave — diminished octave [s.XIII] LmL Trad. Garl. plan. III 61: Semidiapason continet in se quatuor tonos et tria…

semitritonus cum bis diapason

LmL

semitritonus cum bis diapason Bezeichnung für die Doppeloktave mit verminderter Quinte — term for the double octave plus a diminished fifth …

semitritonus cum diapason

LmL

semitritonus cum diapason Bezeichnung für die verminderte Duodezime — term for the diminished twelfth [s.XIV] LmL Iac. Leod. spec. 2, 111, t…

subbisdiapason

LmL

sub·bisdiapason

subbisdiapason Unter-Doppeloktave — lower double octave [s.XV] LmL Ugol. Urb. 4, 14, 3: Subquadrupla proportio ... est, quando maior quantit…

subdiapason

LmL

sub·diapason

subdiapason Unteroktave — lower octave [s.IX] LmL Scol. ench. 3, 265: ita quilibet ptongus ad alium quidem diapason sonat, ad alium diapason…

ter diapason

LmL

ter·diapason

ter diapason (terdiapason) Tripeloktave — triple octave 1 allgemein — general [s.XIV] LmL Ioh. Mur. spec. 1, 284: Et sicut formatur bis diap…

tridiapason

LmL

tri·diapason

tridiapason n. Tripeloktave — triple octave [syn.: vicesimasecunda] 1 Definition [s.XV] LmL Ioh. Tinct. contr. 1, 18, 2: Tridiapason est con…