diapason

diapason f. et n. (διὰ πασῶν) I. Oktave II. Bezeichnung für einen Ton im Oktavabstand III. Bezeichnung für die Mensur (von Orgelpfeifen) IV. Bezeichnung für die mensurale Proportion 2 : 1 zwischen zwei Stimmen — I. octave II. term that designates a pitch at the octave III. term for measurement (of organ pipes) IV. term that designates the mensural proportion 2 : 1 between two (vocal) parts I Oktave — octave [syn. epogdous, diocto, octonarius, duplus, pasodia, octava][] A als Einzelintervall — as single interval 1 Etymologie — etymology [s.IV] LmLCalc. 44: ea cantilena, quae epogdous et diapason vocatur, propterea epogdous, quia veteres musici octo solis chordis utebantur (inde LmLFav. Eul. 22, 9. LmLGloss. Mart. Cap. 934/359, 5-6. LmLIoh. Scot. annot. 497, 16. LmLRemig. Aut. 497, 16. LmLMus. ench. 10, 24. LmLInch. Uchub. 272). [s.V] LmLMart. Cap. 9, 934: diapason, quae ex omnibus dicitur (sim. LmLMart. Cap. 9, 950. inde LmLAnon. Bernh. 1, 42. ad loc.: LmLGloss. Mart. Cap. 934/359, 5-6. LmLRemig. Aut. 497, 16). [s.VI] LmLBoeth. arithm. 1, 1, 105. LmLCassiod. var. 2, 40, 6. LmLCassiod. inst. 2, 5, 7: Diapason symphonia est, quae etiam diocto dicitur. ... fit autem per sonitos octo, unde et nomen accepit sive diocto sive diapason, quia apud veteres cytharae ex octo cordis constabant; diapason ergo dicta est quasi ex omnibus sonis constans (inde LmLMarch. luc. 6, 4, 3. LmLIoh. Cicon. mus. 1, 38 p. 162, 6-9. LmLBonav. Brix. 14, 73). [s.IX-XII] LmLGloss. Boeth. mus. 2, 27, 80: octonarius diapason. LmLGloss. Boeth. ar. 220. [s.IX] LmLGloss. Mart. Cap. 107/30, 21-2: ‚diapason‘ ex omni (sim. LmLIoh. Scot. annot. 46, 3. LmLRemig. Aut. 497, 16). LmLGloss. Mart. Cap. 199/54, 16-7: ‚diapason‘ ex toto. al. LmLIoh. Scot. annot. 10, 22: propterea diapason dicitur, id est ex omnibus, quoniam ex diatessaron et diapente componitur (sim. LmLRemig. Aut. 369, 6). al. LmLRemig. Aut. 507, 18. al. LmLMus. ench. 10, 24. LmLScol. ench. 2, 7: Δ: Unde dicitur diapason? M: Diapason Grece, Latine interpretatur ‚ex omnibus‘ eo, quod octo solas cordas antiqua cithara continebat (inde LmLCompil. Paris. I p. 192. sim. LmLGuido micr. 6, 6. Lib. Argum. 86 p. 26. LmLIoh. Cicon. mus. 1, 38 p. 166, 14). LmLReg. Prum. 15, 11: Diapason interpretari potest ex omnibus; ex omnibus enim semitoniis, tonis et consonantiis fit (inde LmLAnon. Bernh. 2, 45). [s.X-XI] LmLPs.-Odo mus. p. 270b: Tertia vero symphonia diapason, id est dupla sive de duobus, nominatur. LmLPs.-Odo dial. p. 254b. LmLAdalb. 1B, 3. LmLGuido micr. 6, 6: Diapason autem interpretatur de omnibus, sive quod omnes habeat voces (inde LmLMetrol. 87 p. 76. LmLIoh. Cicon. mus. 1, 38 p. 166, 14). LmLGuido reg. 44. LmLGuido ep. p. 490, 220. LmLLect. Guid. p. 44. LmLInterv. Diapason p. 58. LmLPs.-Berno mon. 6, 14: diapason de omnibus, vel quod earum duarum omnes voces contineat, vel, quod melius puto, omnium vocum discrimina in se concludat (inde LmLFrut. brev. 4 p. 43. LmLAnon. Wolf p. 214). LmLHeinr. Aug. 76: diapason, quod dicitur de omnibus vel diogda, quod in eius spatio semper sunt VIII^o voces. LmLComm. Guid. 53 p. 112. LmLLib. argum. 87 p. 27. LmLAnon. Prag. 79. al. LmLVers. Ars humanas p. 110b. al. LmLProp. Est autem 8: diciturque diapason quasi consonantia de duplo. LmLAnon. Wolf p. 194. LmLTheog. Mett. 4, 9 (p. 185a). LmLIoh. Cott. mus. 9, 9: Graeco autem vocabulo diapason nominatur, quod interpretatur de omnibus (inde LmLAnon. Pannain p. 413. sim. LmLAnon. Pannain p. 410. LmLMus. man. 4, 10). [s.XII] LmLTrad. Guid. 2. LmLAnon. La Fage I 5, 11: Diapason vero interpretatur de octo. [s.XIII] LmLOrg. Vatic. p. 185: Diapason a ‚dia‘ ‚de‘ et ‚pan‘ ‚totum‘ vel ‚pasum‘ ‚8‘, quia soluerunt habere citaras ex 8 cordis. LmLAnon. Lovan. p. 497a: Dyapason... dicitur a ‚dya‘, quod est ‚de‘, et ‚pason‘, quod est ‚octo‘, quasi connexio octo vocum. LmLMus. man. 36, 3. LmLComm. Boeth. I 1, 7 p. 44. LmLIoh. Aegid. 10, 18: diapason dicitur a ‚dia‘, quod est ‚de‘, et ‚pason‘, quod est ‚totum‘ sive ‚perfectum‘. al. LmLAnon. Couss. VII 11, 14. LmLAmerus 19, 5. LmLLambertus p. 259a (sim. LmLTrad. Lamb. 3, 14, 2). LmLAnon. Emmeram. 4 p. 262, 18: dyapason... dicitur a ‚dya‘, quod est ‚de‘, et ‚pason‘, ‚totum‘ vel ‚octo‘, quasi de spatio octo vocum constituta. al. LmLHier. Mor. 14 p. 60, 25. LmLTrad. Garl. plan. II 138. LmLTrad. Garl. plan. III 97. LmLTrad. Garl. plan. V 141. al. LmLAnon. Ratisb. 3, 14: Dicitur autem dyapason a ‚dya‘, quod est ‚de‘, et ‚pason‘, quod est ‚totum‘, vel ‚phase‘, quod est ‚transitus‘. Ps.-[]Thomas Aqu. II p. 37. LmLTrad. Franc. I p. 22. LmLAnon. Couss. IV p. 69, 5: Diapason dicitur a ‚dia‘, quod est ‚de‘, et ‚pan‘, ‚totum‘, et ‚sonus‘, quasi continens totum sonum, id est omnes proportiones concludens armonicas in se. LmLPs.-Mur. summa 971: diapason... Alii dicunt, quod dicitur a ‚dia‘, quod est ‚de‘, et ‚pason‘, quod est ‚simile‘ vel ‚equale‘, quia procedit de simili ad simile. LmLEngelb. Adm. 2, 10, 10. LmLWalt. Odingt. 2, 18, 7. [s.XIV] LmLMarch. luc. 3, 3, 3 (inde LmLBonav. Brix. 14, 67). LmLPs.-Phil. lib. mus. p. 37a. LmLGuido Dion. 1, 1, 282. LmLTrad. Phil. I f. 61vG, 16. LmLIoh. Mur. spec. 1, 60: diapason dicitur a ‚dya‘, quod est ‚duo‘, et ‚pason‘, quod est ‚sonus‘, quasi habens duplum sonum; vel dicitur a ‚dia‘, quod est ‚de‘, et ‚pan‘, id est ‚totum‘, quasi continens totum cantum (sim. LmLTrad. Holl. I p. 175). LmLIac. Leod. cons. 11. LmLIac. Leod. spec. 2, 14, 1: Dicitur autem diapason a ‚dia‘, quod est ‚de‘, et ‚pan‘, ‚totum‘, et ‚sonus‘, quasi de totis vel omnibus sonis. al. LmLHugo Spechtsh. comm. p. 97. LmLPetr. Palm. p. 511: Et dicitur diapason a ‚dia‘, quod est ‚de‘, et ‚pan‘, quod est ‚totum‘, et ‚seron‘, quod est ‚vox‘, quasi in se continens omnes alias voces (sim. LmLAnon. Carthus. theor. 20, 20: ... Que alio nomine dicitur pasodia). LmLQuat. princ. 2, 8. al. LmLIoh. Boen ars 2, 17, 13. al. LmLIoh. Boen mus. 1, 107. LmLAnon. Michaelb. I p. 48 (sim. LmLLad. Zalk. A 66). LmLHeinr. Eger 3 p. 42. LmLPs.-Mur. prop. p. 95b. LmLComm. Boeth. II p. 158, 27. al. LmLHenr. Zel. 44. [s.XV] LmLIoh. Olom. 7 p. 37. LmLIoh. Cicon. mus. 1, 26 p. 124, 17: ‚dia‘ de diatessaron et diapente et diapason per i scribitur et pro ‚de‘ ponitur, id est ... diapason de octo vel omnibus (sim. LmLIoh. Cicon. mus. 1, 38 p. 158, 13). LmLProsd. contr. II 3, 5. LmLNicol. Cap. p. 316. LmLGob. Pers. p. 184b. LmLProsd. spec. p. 736. LmLAnon. Claudifor. 3, 2, 6. al. LmLUgol. Urb. 1, 36, 8. LmLAnon. Philad. 59. LmLAnon. Carthus. theor. 20, 20: dyapason... dicitur a ‚dya‘, quod est ‚duo‘, et ‚pasis‘, quod est ‚passio‘, quasi duo in se patiens vel continens, scilicet dyapenthe et dyatesseron. LmLTrad. Holl. II 59 p. 24 (p. 424b): dyapason... vel dicitur a ‚dya‘, quod est ‚duo‘, et ‚pason‘, ‚proporcio‘, quia fit de una littera in aliam proxime sequentem sibi similem in specie. LmLProp. Prop. est duorum 9 p. 172 (p. 474b). LmLTrad. Holl. III 5 p. 38. LmLTrad. Holl. VI 16, 11. al. LmLIoh. Legr. rit. 1, 1, 3, 30: Diapason... dicta videlicet a ‚dya‘, quod est ‚de‘ vel ‚per‘, et ‚pan‘, ‚omne‘ vel ‚totum‘ eo, quod omnes huiusmodi vocum aggregationes ipsa contineat. al. LmLConr. Zab. tract. RR 1. LmLIoh. Tinct. contr. 1, 8, 3. LmLFr. Gafur. op. 5, 8 (sim. LmLFr. Gafur. theor. 5, 8). LmLBart. Ram. 1, 1, 3 p. 8. LmLIoh. Hoth. dial. p. 71. LmLFr. Gafur. pract. 1, 7: Dicta enim est diapason per omne, quasi omnibus discretis sonis melopeiam seu modulationis effectionem sustinens. LmLErasm. Hor. p. 75a. LmLAnon. La Fage III p. 244. LmLInterv. Prima species p. 230. LmLContr. Ad sc. artem p. 69a. LmLContr. Inprimis 5, 26: Dyapason... dicitur a ‚dya‘, quod est ‚de‘, et ‚pason‘, quod est ‚totum‘, et ‚odos‘, ‚cantus‘. LmLContr. Septem s. cons. 64 p. 148 (p. 466b). LmLContr. Volentibus I p. 26a. LmLMon. Figure I p. 176, 66. 2 qualitative Bestimmung — qualitative designation a als Konsonanz — as consonance α allgemein — general [s.I a.Chr.] LmLVitruv. 5, 4, 7: Concentus, quos natura hominis modulari potest, Graece quae συμφωνιαι dicuntur, sunt sex: diatessaron, diapente, diapason, et disdiatessaron, et disdiapente, et disdiapason. al. [s.III] LmLCens. 10, 6: Symphoniae simplices ac primae sunt tres, quibus reliquae constant: Una ..., quae vocatur διὰ τεσσάρων; alia ..., quam vocant διὰ πέντε; tertia est διὰ πασῶν (inde LmLMus. ench. 10, 8). al. [s.IV] LmLMacrob. 2, 1, 24: Sunt igitur symphoniae quinque, id est διὰ τεσσάρων, διὰ πέντε, διὰ πασῶν, διὰ πασῶν καὶ διὰ πέντε, καὶ δὶς διὰ πασῶν (inde LmLReg. Prum. 9, 24. LmLComm. Boeth. II p. 226, 8). [s.IV] LmLFav. Eul. 25, 1: quia non quatuor []circulis, sed octo ... harmonia mundana compacta est, non diapason, sed disdiapason symphonia concinit, ex duobus velut tetracordis inter se coeuntibus. ... Namque a terra ad solis circulum diatessaron reboat symphonia, a solis vero ad zodiacum diapente, totum autem diapason, quae ex duobus primis. al. [s.V] LmLMart. Cap. 9, 934 (ad loc.: LmLGloss. Mart. Cap. 934/359, 5-6. inde LmLAnon. Bernh. 1, 42. sim. LmLMart. Cap. 9, 950). al. LmLFulgent. 3, 9 p. 75, 7. [s.VI] LmLBoeth. mus. 1, 20 p. 206, 3: Simplicem principio fuisse musicam Nicomachus refert adeo, ut quattuor nervis constaret, ... ut primus quidem nervus et quartus diapason consonantiam resonarent (inde LmLAnon. Gerbert 10. LmLFrut. brev. 1 p. 28. LmLIoh. Aegid. 9, 15. LmLWalt. Odingt. 3, 1, 6. LmLIac. Leod. spec. 1, 18, 4. LmLIac. Leod. spec. 4, 19, 5. LmLIoh. Cicon. mus. 2, 44 p. 316, 12. LmLUgol. Urb. 1, 5, 2. LmLIoh. Legr. rit. 1, 1, 4, 15. LmLFr. Gafur. extr. 3, 1, 2. LmLFr. Gafur. op. 5, 1. LmLFr. Gafur. theor. 5, 1. LmLNicol. Burt. 1, 11, 71. LmLGuill. Pod. 1, 2). LmLBoeth. mus. 2, 18 p. 250, 24: secundum Nicomachum quidem hic consonantiarum est ordo, ut sit prima diapason, secunda diapason et diapente, tertia bis diapason, quarta diapente, quinta diatessaron (inde LmLIoh. Aegid. 10, 12. LmLHier. Mor. 17 p. 107, 5. LmLIac. Leod. spec. 2, 9, 3. LmLIac. Leod. spec. 4, 26, 1). LmLBoeth. mus. 4, 14 p. 337, 21: Primae autem consonantiae sunt diapason, diapente, diatessaron (inde LmLIac. Leod. spec. 4, 3, 5. LmLGuill. Pod. 1, 23). al. LmLCassiod. inst. 2, 5, 7: Symphoniae autem sunt sex: prima diatessaron, secunda diapente, tertia diapason, quarta diapason simul et diatessaron, quinta diapason simul et diapente, sexta disdiapason (inde LmLAurelian. 6, 9). [s.IX-XII] LmLGloss. Boeth. mus. 1, 16, 3, 1: ab diatessaron, quae minima consonantiarum est ... ab diapason, quae consonantiarum maxima est. al. LmLGloss. Boeth. ar. 674. [s.IX] LmLGloss. Mart. Cap. 105/30, 7-8 (inde LmLRemig. Aut. 44, 10). al. LmLIoh. Scot. annot. 10, 22: diapason armoniam, quae in simplicibus simphoniis maxima est. LmLScol. ench. 2, 2: quarum (sc. symphoniarum) tres sunt simplices, diapason, diapente, diatessaron, tres compositae, disdiapason, diapason et diapente, diapason ac diatessaron (inde LmLIoh. Cicon. mus. 1, 58 p. 206, 11). LmLHucbald. 14. al. LmLAlia mus. 156 p. 97. LmLReg. Prum. 5, 54: luna cum Marte diapente consonantiam creat, cum sole diatessaron, cum sphera caelesti diapason (inde LmLIoh. Cicon. mus. 1, 47 p. 180, 8). al. [s.X] LmLInch. Uchub. 268. al. LmLTon. Lugd. pr. 1: Quinque sunt consonantiae musicae: ... diapason, quae et dupla vocatur. al. LmLAnon. Bernh. 1, 39. LmLGloss. Boeth. mus. III 5. LmLPs.-Odo mus. p. 270b. [s.XI] LmLAdalb. 1B, 2. LmLGuido reg. 44. LmLPs.-Berno mon. 6, 2. LmLOdor. Sen. p. 198. LmLOliva 29. al. LmLHeinr. Aug. 79: D.: Quae consonantia ceteris est antiquior? M.: Diapason. al. LmLWilleh. Hirs. 7 (c. 6), 1. al. LmLAribo 98 p. 10. LmLComm. Guid. 68 p. 113. LmLAnon. Lips. p. 156. LmLAnon. Prag. 14. LmLVers. Ars humanas p. 111b. LmLProp. Est autem 8. LmLPs.-Guido arithm. p. 61. LmLFrut. brev. 3 p. 37. al. LmLPs.-Osbern. 83. LmLAnon. Wolf p. 194. al. LmLQuaest. mus. 1, 14 p. 30 (cf. LmLAnon. Wolf p. 213). al. LmLTheog. Mett. 14, 4 (p. 188b). LmLIoh. Cott. mus. 9, 12. [s.XII] LmLTrad. Guid. 3. LmLGuido Aug. 78 (inde LmLMus. man. 29, 14). LmLAnon. La Fage I 5, 3. al. LmLTheinr. Dov. 2, 9, 1. LmLAnon. Pannain p. 409: diatesseron dicitur minor consonantia, diapente maior, diapason maxima. al. [s.XIII] LmLAnon. Lovan. p. 486a. LmLDisc. Qualiscumque 2 p. 251. LmLDisc. Quicumque II 1, 3. LmLMus. man. 4, 10. al. LmLComm. Boeth. I 1, 7 p. 43. al. LmLIoh. Garl. mens. 9, 12: sex sunt species concordantiae, scilicet unisonus, diapason, diapente, diatesseron, ditonus, semiditonus. LmLIoh. Aegid. 10, 14: Boetius ... praemittit eas, quae aliarum sunt constitutivae, ut primo diatessaron, secundo diapente, tertio diapason... alii enim secundum dignitatem, alii vero secundum constitutionem ordinant. al. LmLAmerus 8, 8. al. LmLLambertus p. 259a: Diapason autem est quedam consonantia, que inter duos unisonos []a qualibet littera ad consimilem elevatur et deponitur (inde LmLTrad. Lamb. 3, 14, 1. LmLQuat. princ. 3, 18). al. LmLAnon. Emmeram. 4 p. 260, 36. al. LmLPs.-Thomas Aqu. I p. 27. LmLPs.-Thomas Aqu. II p. 34. al. LmLAnon. Couss. IV p. 50, 7. al. LmLIoh. Groch. 57. LmLPs.-Mur. summa 1119. LmLEngelb. Adm. 2, 22, 2. al. LmLWalt. Odingt. 2, 14, 2. al. [s.XIV] LmLMarch. luc. 6, 4, 7: „Concentus est similium vocum adunata societas, que dicitur dyapason“ (cf. Remig. Aut. 11, 11. inde LmLIoh. Cicon. mus. 1, 38 p. 162, 18. LmLBonav. Brix. 14, 78). al. LmLIoh. Mur. spec. 2, 4: Harmoniae primae et perfectae simplices dicuntur diapason, diapente, diatessaron. LmLInterv. Proportionum p. 21 (sim. LmLInterv. Sunt autem p. 24). LmLIac. Leod. comp. 1, 2, 13. LmLIac. Leod. spec. 2, 16, tit.: An diapason simplex sit consonantia vel composita. al. LmLQuat. princ. 2, 8. al. LmLComm. Boeth. II p. 174, 26. al. LmLHenr. Zel. 4: Sex concordancie sunt unisonus, ditonus, ... et diapason. [s.XV] LmLOrig. et eff. 11, tit. LmLIoh. Cicon. mus. 1, 71 p. 222, 18. al. LmLIoh. Cicon. prop. 9 p. 422, 5. LmLIac. Theat. 15: diatessaron, diapente et diapason e<u>phonie et consonancie et species vocentur. LmLNicol. Cap. p. 316. LmLGob. Pers. p. 185a. al. LmLProsd. spec. p. 736: antiqui octavam maiorem et minorem propter earum dissonantias dimittentes solum octavam mediam consonantem diapason nominarunt. al. LmLUgol. Urb. 1, 25, 10: maxima consonantiarum diapason. eqs. LmLUgol. Urb. 1, 28, 7: dulcis ergo diapason et amoena concordia. al. LmLGeorg. Ans. 2, 55. LmLPetr. Betschk p. 535, 21. LmLThom. Bad. p. 80. LmLAnon. Carthus. theor. 20, 7. al. LmLProp. Prop. est duorum 9 p. 172 (p. 474b). LmLTrad. Holl. III 4 p. 28. al. LmLTrad. Holl. VI 17, 11. al. LmLIoh. Legr. rit. 1, 2, 11, 14: diapason consonantia dulcis, suavis, concors, hilaris et iocunda (sim. LmLNicol. Burt. 1, 22, 126). LmLIoh. Tinct. diff. 4 (sim. LmLIoh. Tinct. diff. 13. LmLIoh. Tinct. contr. 1, 8, 2). LmLFr. Gafur. extr. 4, 5, 8. al. LmLCompos. Natura pr. 2. LmLIoh. Tinct. contr. 1, 2, 4. LmLFr. Gafur. op. 5, 8 (sim. LmLFr. Gafur. theor. 5, 8). al. LmLIoh. Hoth. dial. p. 68. al. LmLNicol. Burt. 1, 14, 84. LmLBonav. Brix. 14, 65. al. LmLLad. Zalk. A 70. LmLFr. Gafur. theor. 1, 3 (cf. LmLCens. 11, 3). al. LmLGuill. Pod. ench. 2 p. 364. LmLGuill. Pod. 1, 22. al. LmLFr. Gafur. pract. 1, 7. LmLHerb. Tr. 3, 1 p. 65. LmLCompend. mus. 97. LmLAnon. La Fage III p. 244. LmLContr. Est autem p. 366a. LmLMon. Si regularis 26-27. LmLFist. Mensuram et 14 p. 95. β unter Hervorhebung eines Ranges — with emphasis on order of priority [s.VI] LmLBoeth. mus. 1, 32 p. 222, 23: quoniam facilior est dupli descriptio, optimam Nicomachus putat diapason consonantiam (inde LmLHier. Mor. 15 p. 64, 22. LmLFr. Gafur. op. 2, 3. LmLFr. Gafur. theor. 2, 4). LmLBoeth. mus. 2, 18 p. 249, 27: Si igitur cunctis notior est ea consonantia, quae in duplicitate consistit, non est dubium primam esse omnium diapason consonantiam meritoque excellere (inde LmLHier. Mor. 17 p. 106, 9. LmLIac. Leod. spec. 2, 10, 4. al. LmLComm. Boeth. II p. 174, 32. LmLComm. Boeth. II p. 176, 1. LmLIoh. Cicon. mus. 1, 38 p. 164, 1. LmLIoh. Tinct. contr. 1, 8, 6. LmLFr. Gafur. op. 4, 5. LmLFr. Gafur. theor. 4, 5. sim. LmLWalt. Odingt. 2, 14, 7. LmLUgol. Urb. 1, 35, 30. LmLGuill. Pod. 3, 25. ad loc.: LmLGloss. Boeth. mus. 2, 18, 13). LmLBoeth. mus. 2, 18 p. 250, 6: uni binarius comparatus proportionem duplicem facit et reddit diapason consonantiam eam, quae est maxima et simplicitate notissima (inde LmLHier. Mor. 17 p. 106, 17. LmLIoh. Cicon. mus. 1, 38 p. 164, 2. LmLFr. Gafur. op. 4, 5. LmLFr. Gafur. theor. 4, 5). LmLBoeth. mus. 2, 20 p. 251, 18: diapason symphoniam reliquarum esse principium (sc. Nicomachus arbitratur) (sim. LmLBoeth. mus. 2, 20 p. 253, 1. inde LmLHier. Mor. 17 p. 107, 27. LmLHier. Mor. 17 p. 109, 12. LmLComm. Boeth. II p. 174, 36. LmLFr. Gafur. op. 4, 5. LmLFr. Gafur. theor. 4, 5). LmLBoeth. mus. 2, 21 p. 253, 28: diapason consonantia, quae cunctarum optima est (inde LmLHier. Mor. 17 p. 110, 12. LmLIac. Leod. spec. 4, 34, 7-8. LmLIoh. Cicon. mus.[] 1, 38 p. 164, 3). [s.IX] LmLGloss. Mart. Cap. 943/363, 14: ‚perfectam symphoniam‘ i. diapason (inde LmLIoh. Scot. annot. 504, 4. LmLRemig. Aut. 504, 3). LmLMus. ench. 11, 20: Porro maxima simphonia diapason dicitur, quod in ea perfectior ceteris consonantia fiat (inde LmLInch. Uchub. 342. LmLQuaest. mus. 1, 1 p. 12. LmLMarch. luc. 6, 4, 21. LmLIac. Leod. spec. 6, 16, 4. LmLIoh. Cicon. mus. 1, 38 p. 164, 16. LmLBonav. Brix. 14, 79). LmLMus. ench. 17, 8: Igitur absolutissime in diapason simphonia maiore prae ceteris perfectione diversae ad invicem voces resonant (sim. LmLOrg. Paris. 11). LmLScol. ench. 3, 296: Ea ergo est prima suavisque consonantia, quae octava fit regione et diapason dicitur (inde LmLIoh. Cicon. mus. 1, 38 p. 164, 8). al. LmLReg. Prum. 15, 14: diapason... estque principalior atque honorabilior ceteris consonantiis (inde LmLAnon. Bernh. 2, 45). [s.X-XI] LmLPs.-Odo mus. p. 280b. LmLHeinr. Aug. 82. LmLWilleh. Hirs. 5 (c. 4), 5. LmLPs.-Guido form. ton. 7, 5. LmLPs.-Guido arithm. p. 55a: prima et perfectissima symphonia, quae dicitur diapason. [s.XII] LmLGuido Aug. 79: Ultime enim voces diatessaron ... dulcem reddunt consonantiam, diapente dultiorem, diapason dulcissimam (inde LmLMus. man. 29, 15. sim. LmLAnon. La Fage I 5, 6). LmLDisc. Tres sunt 4 p. 238. [s.XIII] LmLOrg. Vatic. p. 185. LmLDisc. Qualiscumque 1 p. 251. LmLMus. man. 36, 10: prae ceteris consonantiis dulciorem facit dyapason melodyam. LmLComm. Boeth. I 1, 5 p. 41. al. LmLDisc. pos. vulg. p. 190, 25. LmLIoh. Aegid. 10, 12. al. LmLAnon. Couss. VII 11, 23: Notandum est, quod unisonus et dyapason sunt consonantiae perfectae (inde LmLTrad. Lamb. 3, 15, 2). LmLAnon. Emmeram. 4 p. 264, 20. LmLFranco Col. 11, 7. LmLPs.-Franco comp. 1, 4. LmLHier. Mor. 15 p. 72, 16. LmLPs.-Thomas Aqu. I p. 25: Est autem inter consonancias simplices dyatonus dyatessaron (ms.; ed.: dyatonus) dulcis, dyapente (ms.; ed.: da dyapente) dulcior, dulcissima dyapason. LmLTrad. Franc. I p. 32. LmLAnon. Couss. IV p. 80, 11. eqs. LmLEngelb. Adm. 2, 3, 12: manifestissima et delectabilissima est consonancia dyapason. al. LmLWalt. Odingt. 2, 14, 13: dupla, id est diapason, dicitur prima, simplicissima et perfectissima consonantia. al. [s.XIV] LmLMarch. luc. 6, 4, 8: Boetius: Consonantia dyapason prima, maior et suavior cunctis consonantiis est, cuius proprietatem sensus auditus apertius comprehendit (inde LmLIoh. Cicon. mus. 1, 38 p. 162, 23. LmLBonav. Brix. 14, 76). al. LmLPs.-Phil. lib. mus. p. 36b. LmLGuido Dion. 1, 1, 125. al. LmLIoh. Mur. spec. 1, 51. LmLIac. Leod. cons. 8. LmLIac. Leod. comp. 1, 2, 19: Consonantiarum autem bona est diatessaron, diapente melior, diapason vero optima ... Dulcius enim diapente in aure cadit quam diatessaron et diapason quam diapente. LmLIac. Leod. spec. 2, 15, tit.: Quod diapason omnium consonantiarum sonorum inaequalium in ordine perfectionis prima sit et optima. LmLIac. Leod. spec. 2, 16, 12: Diapason... est simplex consonantia, imo simplicissima. al. LmLPetr. Palm. p. 512. LmLIoh. Mur. contr. 10. LmLQuat. princ. 2, 9 (inde LmLTrad. Holl. VI 23, 16). al. LmLIoh. Boen ars append. 17, 1. al. LmLIoh. Boen mus. 4, 15. al. LmLAnon. Michaelb. II p. 48: Nota triplex est proportio: prima naturalis, secunda naturalior, tertia naturalissima, vel sic: prima suavis, secunda suavior, tertia suavissima. Naturalis est sicut dyatessaron, naturalior est sicut dyapente, naturalissima est sicut dyapason. LmLGoscalc. 2, 1 p. 110, 7. LmLHeinr. Eger 4 p. 43. LmLComm. Boeth. II p. 348, 14. [s.XV] LmLIoh. Cicon. mus. 1, 40 p. 168, 7 (sim. LmLIoh. Cicon. mus. 2, 7 p. 254, 3). al. LmLUgol. Urb. 2, 1, 7: diapason consonantiarum domina. eqs. al. LmLAnon. Philad. 62. LmLThom. Bad. p. 82. LmLIoh. Keck 2 p. 323b: diapason... consonantia omnium perfectissima atque unisono simillima. al. LmLAnon. Carthus. theor. 20, 19. LmLIoh. Legr. rit. 1, 3, 5, 2. al. LmLTrad. Holl. VI 17, 11. al. LmLTact. Bona 12. LmLIoh. Legr. tac. p. 410a. LmLFr. Gafur. extr. 7, 18, 1. LmLCompos. Natura 2, 4. LmLIoh. Tinct. contr. 1, 8, 6. al. LmLFr. Gafur. op. 5, 3. al. LmLBart. Ram. 3, 2, 4 p. 100. LmLNicol. Burt.[] 1, 22, 126. al. LmLAdam Fuld. 2, 10. al. LmLFr. Gafur. theor. 5, 3. LmLGuill. Pod. 3, 26. LmLCompend. mus. 100. LmLFr. Gafur. gloss. 19, 7. LmLAnon. Tegerns. III p. 103. LmLContr. Ad sc. artem p. 69a (sim. LmLContr. Septem s. cons. 66 p. 148 (p. 466b)). LmLContr. Circa modum p. 28, 33. LmLContr. In presenti 14. LmLContr. Sex s. spec. I p. 306b. LmLContr. Sex s. spec. II p. 381-382. LmLContr. Volentibus I p. 27a. b als Äquisonanz (Gleichklang) — as ‘equison’ (‘equal-sounding’) [s.VI] LmLBoeth. mus. 5, 10 p. 360, 5: Quae sit proprietas diapason consonantiae. Hoc vero idcirco evenire contendit, quoniam diapason paene una vocula est talisque consonantia est, ut unum quodammodo effingat sonum (inde LmLMarch. luc. 6, 5, 13-14. LmLIac. Leod. comp. 1, 5, 19. LmLIac. Leod. spec. 2, 13, 5. LmLIac. Leod. spec. 2, 109, 4. LmLIac. Leod. spec. 4, 23, 5. LmLIac. Leod. spec. 4, 34, 5-6. LmLComm. Boeth. II p. 368, 32-39. LmLComm. Boeth. II p. 372, 31. LmLComm. Boeth. II p. 378, 5. LmLIoh. Cicon. mus. 1, 38 p. 164, 10. LmLIoh. Cicon. mus. 1, 53 p. 194, 23-24. LmLGob. Pers. p. 185a. LmLUgol. Urb. 1, 39, 9. LmLFr. Gafur. op. 2, 5. LmLFr. Gafur. theor. 2, 5). LmLBoeth. mus. 5, 11 p. 361, 9: aequisonae vero, quae simul pulsae unum ex duobus atque simplicem quodammodo efficiunt sonum, ut est diapason eaque duplicata, quae est bis diapason (inde LmLInterv. Ex omni 19. LmLFrut. brev. 9 p. 63. LmLIoh. Aegid. 11, 11. LmLHier. Mor. 15 p. 66, 12. LmLIac. Leod. spec. 2, 8, 3. LmLUgol. Urb. 5, 7, 12. LmLIoh. Tinct. contr. 1, 2, 22. LmLFr. Gafur. op. 2, 2. LmLFr. Gafur. theor. 2, 2. LmLFr. Gafur. op. 5, 4. LmLFr. Gafur. theor. 5, 4. LmLNicol. Burt. 2, 1, 11. LmLAdam Fuld. 2, 7. LmLGuill. Pod. 1, 15). al. [s.IX-XII] LmLGloss. Boeth. mus. 5, 11, 26. [s.IX] LmLGloss. Mart. Cap. 199/54, 16-7. LmLRemig. Aut. 45, 7 (inde LmLMarch. luc. 6, 4, 6. LmLIoh. Cicon. mus. 1, 38 p. 162, 15. LmLBonav. Brix. 14, 75). LmLMus. ench. 10, 24. LmLScol. ench. 2, 202: per octava loca, id est in diapason, aequisonantia est. [s.X] LmLInch. Uchub. 283. al. LmLInterv. Quid sit tonus 10: Diapason non consonantia, sed aequisonantia est. [s.XI] LmLGuido micr. 6, 13: in diapason diversae voces unum sonant (inde LmLComm. Guid. 86 p. 123. LmLComm. Boeth. II p. 184, 23. LmLConr. Zab. tract. AE 6 (p. 213). ad loc.: LmLComm. Guid. 69 p. 114). LmLGuido ep. p. 490, 222: diapason in tantum concordes facit voces, ut non eas dicamus similes, sed easdem. LmLInterv. Diapason p. 58: Diapason est quaelibet vox gravis cum acuta resonans unice. LmLHermann. mus. p. 28 (p. 130a). al. LmLHeinr. Aug. 105. LmLAnon. Prag. 83: Quarum aequisonarum prima est diapason. al. LmLCompil. Paris. I p. 192. [s.XII] LmLTheinr. Dov. 1, 5a, 1: Diapason prima vel minima et consonissima aequisonantia est. al. [s.XIII] LmLIoh. Garl. mens. 9, 6. LmLHier. Mor. 15 p. 66, 33 (cf. LmLBoeth. mus. 5, 11 p. 361, 27). LmLEngelb. Adm. 2, 30, 5-6. [s.XIV] LmLIac. Leod. spec. 2, 13, 1: Diapason est consonantia sonorum inaequalium aequisonantium in dupla proportione consistens. al. LmLPs.-Mur. prop. p. 95b. LmLComm. Boeth. II p. 378, 27. al. LmLAnon. Ellsworth 3 p. 208, 2 (cf. LmLBoeth. mus. 5, 14 p. 364, 3). [s.XV] LmLIoh. Cicon. mus. 1, 39 p. 168, 1 (sim. LmLIoh. Cicon. prop. 15 p. 428, 17. LmLIoh. Cicon. prop. 19 p. 432, 18). al. LmLGeorg. Ans. 2, 8. LmLIoh. Legr. rit. 1, 2, 8, 4. al. LmLFr. Gafur. op. 2, 5 (sim. LmLFr. Gafur. theor. 2, 5). al. LmLBart. Ram. 1, 2, 5 p. 36. LmLNicol. Burt. 3, 20, 169. al. LmLGuill. Pod. 3, 26. LmLFr. Gafur. pract. 3, 2: diapason compositam perficiens aequisonantiam. al. LmLHerb. Tr. 2, 9 p. 57. LmLErasm. Hor. p. 75a. 3 quantitative Bestimmung — quantitative designation a als Intervall mit acht Tonstufen (fünf Ganztönen und zwei kleinen Halbtönen) — as interval with eight degrees (five tones and two minor semitones) α allgemein — general [s.I a.Chr.] LmLVitruv. 5, 4, 8: Ideoque et a numero nomina ceperunt (sc. concentus), quod, cum vox constiterit in una sonorum []finitione ab eaque se flectens mutaverit et pervenerit ... [in sextam, diapason]. (?) [s.III] LmLCens. 10, 6: Una (sc. symphonia)..., quae vocatur διὰ τεσσάρων; alia ..., quam vocant διὰ πέντε; tertia est διὰ πασῶν, cuius diastema continet duas priores. Est enim ... quinque et duorum hemitoniorum, ut Pythagoras geometraeque demonstrantes. [s.IV] LmLCalc. 44: Quibus compositis (sc. diatessaron et diapente) in ordinem nascitur ea cantilena, quae epogdous et diapason vocatur (inde LmLFav. Eul. 22, 9) (cf. LmLHolbrook, Consonance p. 197). al. LmLMacrob. 1, 6, 43. LmLFav. Eul. 25, 2. [s.V] LmLMart. Cap. 9, 934: diapason... octo sonos recipit, spatia septem (sim. LmLMart. Cap. 9, 951. LmLRemig. Aut. 506, 7: diapason, quae VII spatia aut VIII chordas recipit. inde LmLAnon. Bernh. 1, 42). [s.VI] LmLBoeth. mus. 1, 19 p. 205, 5: Diapason consonantia constat ex quinque tonis et duobus semitoniis, quae tamen unum non impleant tonum (inde LmLTon. Lugd. pr. 7. LmLInterv. Ex omni 9. LmLTon. Gratianop. p. 49. LmLQuat. princ. 2, 13. LmLIoh. Cicon. mus. 1, 38 p. 158, 11. sim. LmLGloss. Boeth. ar. 677. LmLReg. Prum. 11, 6. LmLPs.-Mur. interv. p. 311b). LmLBoeth. mus. 2, 27 p. 259, 6: diapente ac diatessaron iunctae diapason... creant (inde Reg Prum. 9, 28. LmLHier. Mor. 17 p. 115, 13. LmLQuat. princ. 4, 2, 15. LmLIoh. Cicon. mus. 1, 51 p. 190, 6). LmLBoeth. mus. 2, 31 p. 266, 29: Minor est igitur diapason consonantia sex tonis. Atque id, quod sex toni diapason consonantiam supervadunt, voco comma (inde LmLHier. Mor. 17 p. 123, 4-5. LmLQuat. princ. 2, 19. ad loc.: LmLGloss. Boeth. mus. 2, 31, 91). al. LmLBoeth. arithm. 2, 54, 97. LmLCassiod. inst. 2, 5, 7. [s.IX-XII] LmLGloss. Boeth. mus. 2, 24, 14: Omnis diapason diapente et diatesseron copulatur. al. LmLGloss. Boeth. ar. 220. [s.IX] LmLGloss. Mart. Cap. 943/363, 14. LmLIoh. Scot. annot. 11, 8. al. LmLRemig. Aut. 369, 6 (sim. LmLRemig. Aut. 371, 6. LmLIoh. Cicon. mus. 3, 15 p. 354, 23). al. LmLMus. ench. 11, 14. al. LmLScol. ench. 2, 4: Δ: Quae est diapason simphonia? M: Quae sex sonis interpositis per octava loca canitur. LmLScol. ench. 3, 276: diapason, quod octo voculas continet, duae minores symphoniae, id est diapente et diatessaron, complent. al. LmLAlia mus. 16 p. 107: unus duplus, hoc est una diapason, octo vocibus pollens (sim. LmLMarch. luc. 6, 4, 4. LmLIoh. Cicon. mus. 1, 38 p. 162, 10. LmLBonav. Brix. 14, 74). al. LmLReg. Prum. 11, 5. al. [s.X] LmLInch. Uchub. 322. al. LmLTon. Lugd. pr. 40. LmLAnon. Bernh. 2, 45 (cf. LmLReg. Prum. 15, 11). LmLGloss. Boeth. mus. III 26, 2. al. LmLPs.-Odo mus. p. 270b. LmLPs.-Odo dial. p. 254b. [s.XI] LmLBerno prol. 5, 16 app. crit. LmLAdalb. 1B, 3. al. LmLGuido micr. 5, 2: Diapason autem est, in qua diatessaron et diapente iunguntur (inde LmLComm. Guid. 11 p. 109. Lib. Argum. 88 p. 27. LmLMetrol. 77 p. 76. LmLIac. Leod. spec. 5, 24, 11. LmLComm. Boeth. II p. 178, 20). al. LmLGuido reg. append. 8. al. LmLGuido ep. p. 490, 220. LmLLect. Guid. p. 44. LmLPs.-Berno mon. 6, 2. al. LmLHermann. mus. p. 23 (p. 128a): cum in uno diapason VII diversae voces non nisi duo quadrichorda efficiant (inde LmLAnon. Wolf p. 215). al. LmLOdor. Sen. p. 198. LmLOliva 33. al. LmLHeinr. Aug. 57. al. LmLWilleh. Hirs. 3 (c. 2), 9. al. LmLAribo 89 p. 35 (inde LmLQuaest. mus. 1, 12 p. 24. LmLIac. Leod. spec. 6, 33, 3). al. LmLComm. Guid. 18 p. 118. al. LmLLib. argum. 59 p. 25. al. LmLLib. spec. 62 p. 36. eqs. LmLAnon. Lips. p. 156. LmLAnon. Prag. 70. al. LmLVers. Ars humanas p. 110b. al. LmLProp. Partes quidem 1-2. LmLProp. Est autem 8. LmLPs.-Guido arithm. p. 56b. LmLAnon. Venet. I 9. LmLDietker p. 65. LmLFrut. brev. 2 p. 32. al. LmLPs.-Osbern. 86. LmLAnon. Wolf p. 213 (sim. LmLQuaest. mus. 1, 14 p. 30). al. LmLQuaest. mus. 1, 12 p. 24 (cf. LmLAribo 90 p. 35). LmLTheog. Mett. 17, 3 (p. 189a). al. LmLIoh. Cott. mus. 9, 13 -14. [s.XII] LmLTrad. Guid. 2. LmLGuido Aug. 74. al. LmLTon. Gratianop. p. 49 (cf. LmLBoeth. mus. 1, 19 p. 205, 7). ibid. al. LmLTheinr. Dov. 3, 1, 5. al. LmLAnon. Pannain p. 410: Diapason quidem vocum est octo, intervallorum septem (sim. LmLIoh. Aegid. 14, 15. LmLWalt. Odingt.[] 3, 8, 4. LmLIoh. Cicon. mus. 1, 38 p. 158, 14. LmLGuill. Pod. 1, 22). al. LmLVers. Est planetarum 15. [s.XIII] LmLOrg. Vatic. p. 185. LmLAnon. Lovan. p. 494a. al. LmLDisc. Quicumque II 1, 4. LmLMus. man. 4, 10. al. LmLComm. Boeth. I 1, 10 p. 48. al. LmLIoh. Aegid. 16, 1. LmLAmerus 21, 1. al. LmLAnon. Couss. VII 10, 3-5. LmLLambertus p. 259a. LmLAnon. Emmeram. 4 p. 262, 18. al. LmLHier. Mor. 14 p. 60, 20: Diapason autem est, cum inter aliquam vocem et octavam a se quinque sunt toni et duo semitonia. al. LmLTrad. Garl. plan. I 90: bis diatessaron cum <tono, vel diatessaron cum> diapente faciunt diapason, ut in sequenti figura declaratur (sequitur descriptio) (sim. LmLTrad. Garl. plan. II 61. LmLTrad. Garl. plan. III 113. LmLTrad. Garl. plan. IV 36). LmLTrad. Garl. plan. I 204: Diapason est spacium inter duos unisonos continens in se diatessaron cum diapente (sim. LmLTrad. Garl. plan. II 135. cf. LmLLambertus p. 259a). LmLTrad. Garl. plan. III 62. al. LmLTrad. Garl. plan. V 179: Dyapason est coniunctio octo vocum et disposicio quinque tonorum cum duobus semitoniis (sim. LmLBonav. Brix. 14, 67. LmLInterv. Prima species p. 230. LmLContr. Volentibus I p. 26a). LmLPs.-Thomas Aqu. I p. 28. LmLPs.-Thomas Aqu. II p. 37 (sim. LmLTrad. Holl. VI 7, 30). al. LmLTrad. Franc. I p. 22. LmLAnon. Couss. IV p. 66, 14. al. LmLVers. Postquam pro 106. al. LmLIoh. Groch. 57. LmLEngelb. Adm. 2, 26, 22: Dyapason autem continet VIII voces et VII intervalla, et constat ex dyatesseron et dyapente, hoc est ex V tonis et duobus semitoniis minoribus ita, quod ad VI tonos nullatenus se extendit. al. LmLWalt. Odingt. 1, 1, 9. al. [s.XIV] LmLMarch. luc. 9, 1, 120: Omnis dyapason in uno intervallo enarmonicum genus est ... In septem intervallis cromaticum dyatonicum genus est ... In dyapente et dyatessaron vel e converso dyatonicum genus est (inde LmLIoh. Cicon. mus. 1, 43 p. 172, 1). al. LmLPs.-Phil. lib. mus. p. 37a. LmLGuido Dion. 1, 1, 273. LmLTrad. Phil. I f. 61vG, 16. LmLIoh. Mur. not. 1, 3, 12. al. LmLIoh. Mur. spec. 1, 316 (inde LmLIac. Leod. spec. 7, 6, 14). al. LmLIac. Leod. cons. 34. LmLInterv. Proportionum p. 21 (sim. LmLInterv. Sunt autem p. 24). LmLIac. Leod. comp. 3, 4, 22. LmLIac. Leod. spec. 5, 23, 3: diapason includat tritonum, quia constat diapason ex quinque tonis cum duobus minoribus semitoniis. al. LmLHugo Spechtsh. 404. LmLPetr. Palm. p. 511. LmLQuat. princ. 3, 28. al. LmLPs.-Mur. interv. p. 311b. LmLIoh. Boen ars 2, 18, 14. al. LmLIoh. Boen mus. 2, 32. al. LmLAnon. Michaelb. I p. 48. LmLGoscalc. 1, 9 p. 106, 4. LmLHeinr. Eger 3 p. 42. al. LmLPs.-Mur. prop. p. 95b. LmLComm. Boeth. II p. 146, 33. al. LmLAnon. Mediol. 1, 11. LmLAnon. Ellsworth 3 p. 206, 4. al. LmLHenr. Zel. 44. al. LmLAnon. Erford. p. 161. LmLCompil. Lips. p. 135. LmLAnon. Seay p. 35. LmLAnon. La Fage II p. 423. LmLAnon. Monac. II 79. [s.XV] LmLIoh. Olom. 7 p. 37. LmLIoh. Cicon. mus. 1, 38 p. 158, 15. al. LmLNicol. Cap. p. 316. LmLGob. Pers. p. 184b-185a. LmLProsd. spec. p. 738. LmLAnon. Claudifor. 3, 2, 6. LmLUgol. Urb. 1, 36, 1: De diffinitione diapason consonantiae. Diapason consonantiarum optima est octo sonorum vel vocum per spatia quinque plena, integra atque perfecta et per duo non plena, non integra atque imperfecta spatia iunctorum acceptio. al. LmLUgol. Urb. mon. 2, 8. LmLGeorg. Ans. 2, 10. al. LmLAnon. Philad. 62. LmLThom. Bad. p. 83. al. LmLIoh. Keck 2 p. 323b. LmLAnon. Carthus. theor. 5, 28. passim. LmLTrad. Holl. I p. 171. LmLTrad. Holl. II 59 p. 24 (p. 424b). LmLProp. Prop. est duorum 12 p. 172 (p. 474b). al. LmLTrad. Holl. III 4 p. 28. al. LmLTrad. Holl. IV 83. al. LmLTrad. Holl. VI 16, 11. al. LmLConr. Zab. tract. AE 2 (cf. LmLGuido micr. 8, 3-4). LmLIoh. Legr. rit. 1, 1, 3, 30: Diapason est octo phtongorum legitimis ab invicem spaciis distantium ac quinque tonorum cum duobus semitoniis minoribus dulcissima modulatio. al. LmLIoh. Tinct. diff. 4. LmLIoh. Legr. tac. p. 409b. al. LmLFr. Gafur. extr. 12, 1, 10. al. LmLIoh. Tinct. contr. 1, 9, 4. eqs. al. LmLFr. Gafur. op. 1, 2 (cf. LmLCens. 13, 5. sim. LmLFr. Gafur. theor. 1, 2. inde LmLNicol. Burt. 1, 3, 19). al. LmLBart. Ram. 1, 2, 8 p. 49. al. LmLNicol. Burt. 3, []13, 81. al. LmLBonav. Brix. 14, 72. LmLAdam Fuld. 4, 6. LmLLad. Zalk. A 70: Bina semitonia cum quinque tonis pasondia, id est diapason (cf. Ioh. Mur. spec. 1, 181). al. LmLGuill. Pod. 1, 19. al. LmLFr. Gafur. pract. 1, 7. al. LmLHerb. Tr. 2, 9 p. 57. LmLMich. Keinsp. 6, 71. LmLErasm. Hor. p. 75a. al. LmLCompend. mus. 115. eqs. al. LmLFr. Gafur. gloss. 19, 4. al. LmLCompil. Salisb. 83. LmLAnon. La Fage III p. 244. LmLContr. Ad sc. artem p. 69a. LmLContr. Est autem p. 366a. LmLContr. Inprimis 5, 26. LmLContr. Species plani 14. LmLMon. Figure I p. 176, 66. LmLMon. Figure II p. 177, 101. LmLMon. Partire totum p. 50, 45. LmLMon. Si regularis 26. LmLFist. Cuprum pur. 13 p. 57. LmLFist. Rogatus 29 p. 68. al. LmLCymb. Si volueris 1, 5. al. β nach der Intervallabfolge in Species eingeteilt — classified according to intervallic progression into species [s.VI] LmLBoeth. mus. 4, 14 p. 339, 4: Diapason vero consonantiae septem erunt species hoc modo. Prima ab eo, quod est O, ad G, secunda ab eo, quod est N, ad F, tertia ab eo, quod est M, ad E, quarta ab eo, quod est L, ad D, quinta ab eo, quod est K, ad C, sexta ab eo, quod est I, ad B, septima ab eo, quod est H, ad A. LmLBoeth. mus. 4, 15 p. 341, 19: Ex diapason igitur consonantiae speciebus existunt, qui appellantur modi, quos eosdem tropos vel tonos nominant (inde LmLGuido Aug. 205. LmLHier. Mor. 20 p. 154, 30. LmLIac. Leod. spec. 6, 1, 7. LmLIac. Leod. spec. 6, 4, 1. LmLIac. Leod. spec. 6, 4, 12. LmLIac. Leod. spec. 6, 5, 1. LmLIac. Leod. spec. 6, 35, 8. LmLIoh. Cicon. mus. 2, 11 p. 260, 12. LmLIoh. Legr. rit. 1, 3, 10, 2. LmLBart. Ram. 1, 3, 2 p. 54. LmLGuill. Pod. 4, 1. sim. LmLGuill. Pod. 4, 8. ad loc.: LmLAnon. Wolf p. 215). LmLBoeth. mus. 4, 15 p. 342, 11: Has igitur constitutiones si quis totas faciat acutiores vel in gravius totas remittat, secundum supradictas diapason consonantiae species efficiet modos VII, quorum nomina sunt haec: hypodorius, hypophrygius eqs. (inde LmLHier. Mor. 20 p. 155, 8. LmLIac. Leod. spec. 6, 5, 2. LmLGuill. Pod. 4, 1). LmLBoeth. mus. 4, 17 p. 347, 23: Primam igitur diximus esse speciem diapason eam, quae est LmLAH, secundam vero BI (inde LmLGuill. Pod. 1, 22). al. [s.IX-XII] LmLGloss. Boeth. mus. 4, 16, 38, 2-3. al. [s.IX-X] LmLAlia mus. 16 p. 107: diapason 8 chordarum et 7 specierum. al. [s.X-XI] LmLTon. Lugd. pr. 22. LmLAnon. Bernh. 2, 83. LmLGloss. Boeth. mus. III 55. LmLBerno prol. 5, 16 app. crit.: [diapason septem habet species, unam minus quam voces] (inde LmLPs.-Berno mon. 7, 12. LmLFrut. brev. 5 p. 47. sim. LmLAnon. Wolf p. 215. LmLIoh. Cicon. mus. 2, 4 p. 242, 10. LmLFr. Gafur. op. 5, 7. LmLFr. Gafur. pract. 1, 5). ibid.: [Diapason autem, quoniam his duabus consonantiis completur, tot habet formas, quot sub his continentur. Septem igitur continet species, per diapente quatuor, per diatesseron tres. Quarum prima inter ⋅A⋅ et ⋅a⋅, idest proslambanomenos et mese, continetur; secunda ab ypate ypaton ad paramese porrigitur; tercia parypate ypaton et trite diezeugmenon terminatur; quarta a lychanos ypaton ad paranete diezeugmenon protenditur; quinta ypate meson et nete diezeugmenon limitatur; sexta a parypate meson ad trite yperboleon intenditur; septima a paranete yperboleon ad lychanos meson remittitur] (inde LmLPs.-Berno mon. 7, 6. LmLFrut. brev. 5 p. 46. sim. LmLAribo 90 p. 35). al. LmLPs.-Berno mon. 7, 1. LmLHermann. mus. p. 31 (p. 131b) (inde LmLAnon. Wolf p. 221. LmLQuaest. mus. 1, 7 p. 16). al. LmLOliva 19. al. LmLHeinr. Aug. 97. LmLWilleh. Hirs. 10 (c. 9), 1: De speciebus diapason... omnes musici asseverant scilicet septem esse secundum septem discrimina vocum (sim. LmLComm. Guid. 10 p. 109). al. LmLAribo 12 p. 26: De speciebus diapason. Prima species diapason constat ex prima diatesseron et diapente specie. al. LmLComm. Guid. 95 p. 108. al. LmLLib. spec. 70 p. 38 descr.: Species diapason primae vocis in elevatione ... Species diapason primae vocis in depositione. eqs. al. LmLAnon. Lips. p. 156. LmLVers. Ars humanas p. 112a. LmLPs.-Guido arithm. p. 58a: Qualiter diapason species construuntur. ibid. al. LmLFrut. brev. 7 p. 53. LmLAnon. Wolf p. 196. al. LmLQuaest. mus.[] 1, 12 p. 24 (cf. LmLAribo 88 p. 35). al. LmLTheog. Mett. 17, 1 (p. 189a). al. [s.XII] LmLGuido Aug. 103 descr. (sim. LmLAnon. La Fage I 6, 20 descr. LmLMus. man. 40 descr.). al. LmLAnon. La Fage I 5, 30. al. LmLTheinr. Dov. 3, 7j, 1. al. LmLVers. Est planetarum 19. [s.XIII] LmLMus. man. 3, 9. al. LmLEngelb. Adm. 2, 25, 19: Dyapason enim integrum constat ex uno dyatesseron et uno dyapente, que diversificantur in singulis speciebus dyapason et per consequens specie differre faciunt ipsa dyapason. LmLEngelb. Adm. 3, 19, 4: secundum Boecium ... sunt VII species dyapason... Gwido tamen et Aribo aliter distinguendo ... posuerunt IIII^or species dyapason. LmLEngelb. Adm. 3, 19, 14: Figure specierum dyapason. eqs. al. LmLWalt. Odingt. 3, 1, 2. al. [s.XIV] LmLIac. Leod. spec. 6, 4, 12: Quaelibet autem species diapason includit diapason. al. LmLHugo Spechtsh. comm. p. 52. LmLQuat. princ. 3, 18. LmLComm. Boeth. II p. 294, 39. al. [s.XV] LmLIoh. Cicon. mus. 2, 1 p. 238, 19: diapason universalis, quod predicatur de octo speciebus. LmLIoh. Cicon. mus. 2, 7 p. 246, 1: De speciebus diapason. Prima vero species diapason est a lychanos hypaton ad paranete diezeugmenon. eqs. al. LmLUgol. Urb. 1, 36, 13. al. LmLUgol. Urb. mon. 3, 10. LmLGeorg. Ans. 2, 67. al. LmLPs.-Guido corr. p. 52b. LmLTrad. Holl. III 5 p. 43. LmLIoh. Legr. rit. 1, 3, 5, 14: Prima ergo diapason constitutio est, quam genus integrum ac naturale diatonicum ex prima specie diatessaron ⋅A⋅♮⋅C⋅D⋅ et ex prima diapente ⋅D⋅E⋅F⋅G⋅A⋅ ... in suis omnibus intervallis componit, ordinat et constituit. eqs. al. LmLIoh. Legr. tac. p. 416a. LmLIoh. Tinct. nat. 1, 8. al. LmLFr. Gafur. op. 5, 8 (sim. LmLFr. Gafur. theor. 5, 8). eqs. al. LmLBart. Ram. 1, 3, 1 p. 52. eqs. al. LmLNicol. Burt. 1, 22, 129. LmLFr. Gafur. theor. 5, 8. al. LmLGuill. Pod. 1, 22. al. LmLFr. Gafur. pract. 1, 7. eqs. al. LmLCompend. mus. 101. b als Intervall aus sechs Ganztönen — as interval containing six tones [s.III] LmLFragm. Cens. 12, 5: toni duo et dimidius diatessaron nominantur, tres et dimidius diapente, sex diapason. LmLCens. 10, 6: tertia (sc. symphonia) est διὰ πασῶν, cuius diastema continet duas priores (sc. diatessaron et diapente). Est enim vel sex tonorum, ut Aristoxenus musicique adseverant. LmLCens. 13, 5: a<d> terrae autem summitatem ab eodem caelo tonos esse sex, in quibus sit διὰ πασῶν symphonia. [s.IV] LmLMacrob. 2, 1, 25: διὰ πασῶν constat de sex tonis (inde LmLReg. Prum. 11, 5). [s.V] LmLMart. Cap. 9, 934: diapason... productiones sex, hemitonia duodecim, diesis viginti quattuor (inde LmLAnon. Bernh. 1, 42. sim. LmLMart. Cap. 9, 951. cf. Mart. Cap. 9, 933: tonum productionem vocavi). al. [s.VI] LmLBoeth. mus. 3, 3 p. 273, 21: Quodsi, ut ait Aristoxenus, diatessaron consonantia ex duobus tonis semitonioque coniungitur, duae diatessaron consonantiae necessario V tonos efficient, et diapente ac diatessaron iunctae, sicut unum diapason iungunt, ita sex tonis continua proportione coaequantur (inde LmLHier. Mor. 17 p. 128, 2). LmLCassiod. inst. 2, 5, 8 (inde LmLAurelian. 6, 41). eqs. [s.IX-XII] LmLGloss. Boeth. mus. 3, 3, 42. al. [s.IX] LmLGloss. Mart. Cap. 108/31, 7-8, 3 (sim. LmLRemig. Aut. 46, 4). (?) LmLIoh. Scot. annot. 371, 6 (sim. LmLRemig. Aut. 371, 6). LmLReg. Prum. 11, 6 (inde LmLAnon. Bernh. 2, 45). [s.XII] LmLAnon. Pannain p. 410. al. [s.XIII] LmLComm. Boeth. I 1, 19 p. 57. LmLAnon. Couss. VII 11, 14: Octava species est dyapason, quae est distantia inter duos unisonos continens in se sex tonos. [s.XIV] LmLComm. Boeth. II p. 382, 6. LmLAnon. Ellsworth 3 p. 206, 1. [s.XV] LmLUgol. Urb. 5, 26, 55. al. LmLGeorg. Ans. 1, 91. LmLInterv. Notandum 21 p. 159 (p. 470b): Diapason continet sex tonos, id est quinquaginta quattuor gradus. LmLFr. Gafur. op. 4, 4: concludens bisdiapason perfici ex duodecim tonis, ex quo sequeretur diapason sex tonos habere (inde LmLNicol. Burt. 1, 3, 21). ibid. al. c als Zahlenverhältnis 2 : 1 — as numerical ratio 2 : 1 [s.III] LmLCens. 10, 9: Cum autem altera chorda duplo maiore []pondere quam altera tenderetur et esset διπλασίων λόγος, διὰ πασῶν sonabat. al. [s.IV] LmLCalc. 45: diapason vero vim obtinere duplicis quantitatis. al. LmLMacrob. 2, 1, 17: et ex hoc duplari nascitur symphonia, cui nomen est διὰ πασῶν (inde LmLReg. Prum. 9, 9. LmLCompil. Paris. I p. 192. LmLInterv. Ex omni 4. LmLIoh. Boen ars append. 4 bis, 10. sim. LmLMacrob. 2, 2, 18). al. LmLFav. Eul. 22, 13. al. [s.V] LmLMart. Cap. 2, 107: Tertia symphonia diapason in melicis perhibetur diplasioque conficitur, hoc est uno duobus collato. al. LmLFulgent. 3, 9 p. 75, 7 (inde LmLIoh. Cicon. mus. 1, 38 p. 158, 16). [s.VI] LmLBoeth. mus. 1, 7 p. 194, 25: quae vero in proportionibus dupla est, diapason in consonantiis (inde LmLReg. Prum. 9, 26. LmLAnon. Gerbert 7. LmLAnon. Hailspr. pr. p. 65. LmLIoh. Cicon. mus. 3, 8 p. 346, 17. LmLIoh. Cicon. prop. 8 p. 420, 26. sim. LmLGloss. Boeth. mus. 1, 6, 8). LmLBoeth. mus. 1, 10 p. 198, 1: Hi igitur mallei, qui XII et VI ponderibus vergebant, diapason in duplo concinentiam personabant (inde LmLAurelian. 2, 12. LmLReg. Prum. 12, 8. LmLHier. Mor. 3 p. 14, 32. LmLIoh. Hoth. dial. p. 62. LmLGuill. Pod. 1, 3. sim. LmLGuido Dion. 1, 1, 381. LmLIac. Leod. spec. 2, 13, 7-8. LmLIac. Leod. spec. 4, 19, 6. LmLIac. Leod. spec. 5, 3, 10. LmLIoh. Tinct. contr. 1, 2, 8. LmLFr. Gafur. op. 1, 8. LmLFr. Gafur. theor. 1, 8). LmLBoeth. mus. 2, 16 p. 247, 17: VI vero ad III diapason misceant symphoniam ... Binarius enim ad unitatem duplus est, in diapason consonantia constitutus (inde LmLHier. Mor. 17 p. 103, 16-19. sim. LmLFr. Gafur. op. 4, 2. LmLFr. Gafur. op. 5, 7). LmLBoeth. mus. 4, 18 p. 349, 5: Item si diapason consonantiam temptare voluero, totam tribus partibus seco atque in unam duasque distribuens easdem simul vel alterutram pulsans ... cognosco (sim. LmLMon. Si velis p. 240, 10). al. LmLBoeth. arithm. 1, 1, 108. al. LmLCassiod. inst. 2, 5, 7: Diapason symphonia est, quae etiam diocto dicitur. Constat ex ratione diplasia, hoc est dupla (inde LmLIoh. Cicon. mus. 1, 38 p. 162, 6). [s.IX-XII] LmLGloss. Boeth. mus. 1, 11, 24, 1: Sumens igitur suum cyphum bis eum aqua replevit, et illam aquam in quoddam acetabulum eidem mensurae conveniens infudit, et illud acetabulum virga ferrea percussum diapason symphonia ad illum resonabat cyphum. al. LmLGloss. Boeth. ar. 222: Vocatur autem dupla in arithmetica et diapason in musica (sim. LmLRemig. Aut. 11, 5. LmLRemig. Aut. 45, 7. LmLOdor. Sen. p. 222. LmLAnon. Venet. I 6. LmLProp. Denique si p. 61. LmLIoh. Cicon. mus. 1, 38 p. 162, 17). [s.IX] LmLGloss. Mart. Cap. 107/30, 22-4. al. LmLIoh. Scot. annot. 10, 22. al. LmLRemig. Aut. 11, 5: Diapason vero est symphonia, quando vox voculam dupla sui quantitate superat sive in extensione acuminis sive in remissione gravitatis (sim. LmLRemig. Aut. 45, 7. LmLReg. Prum. 15, 13. LmLInterv. Quid sit tonus 10. LmLIoh. Cicon. mus. 1, 38 p. 162, 19). al. LmLAurelian. 6, 18 (cf. LmLBoeth. arithm. 2, 48, 44). al. LmLScol. ench. 2, 239: si ... fistulam a fistula duplo feceris longiorem, ut XII ad VI, ut XXIIII ad XII, diapason ad invicem resonant (sim. LmLScol. ench. 3, 315). al. LmLAlia mus. 31 p. 121. eqs. al. LmLReg. Prum. 11, 5 (cf. LmLMacrob. 2, 1, 25). al. [s.X] LmLInch. Uchub. 400. LmLInterv. Quid sit tonus 18: pone arculum et tange terciam partem ipsius cordae; tange et alteram partem et videbis consonantiam diapason. LmLTon. Lugd. pr. 1. LmLAnon. Bernh. 2, 45. LmLGloss. Boeth. mus. III 26, 1. LmLPs.-Odo mus. p. 272a. al. LmLPs.-Odo dial. p. 254b. [s.XI] LmLBerno prol. 3, 4. LmLAdalb. 1B, 3. al. LmLGuido micr. 6, 2: Ut autem de divisione monochordi in paucis multa perstringam, semper diapason duobus ad finem passibus currit (sim. LmLGuido ep. p. 484, 197. inde LmLAribo 31 p. 28. LmLComm. Guid. 60 p. 104. LmLComm. Guid. 46 p. 112. LmLPs.-Guido form. 2, 4. LmLIac. Leod. spec. 5, 22, 8. LmLConr. Zab. tract. AD 8. LmLFr. Gafur. theor. 5, 4). al. LmLPs.-Berno mon. 6, 8. al. LmLHermann. mus. p. 22 (p. 127b) (sim. LmLWilleh. Hirs. 5 (c. 4), 3). al. LmLOdor. Sen. p. 198. LmLOliva 50. LmLHeinr. Aug. 28. al. LmLWilleh. Hirs. 40 (c. 39), 5-6 (inde LmLTheog. Mett. 8, interp. 5-6 (p. 186b)). []al. LmLAribo 10 p. 37. ibid. al. LmLComm. Guid. 8 p. 99. al. LmLLib. argum. 25 p. 21. LmLAnon. Prag. 114. al. LmLProp. Prop. est rerum 2 (sim. LmLProp. Partes quidem 2). LmLProp. Est autem 1. al. LmLPs.-Guido arithm. p. 56a. al. LmLCompil. Paris. I p. 192. LmLInterv. Ex omni 13. LmLFrut. brev. 3 p. 37. al. LmLAnon. Wolf p. 224 (sim. LmLQuaest. mus. 1, 14 p. 31). al. LmLQuaest. mus. 1, 14 p. 30. al. LmLTheog. Mett. 8, 3 (p. 186a): Dupla igitur proportio est exemplar dyapason (inde LmLProp. In arithm. 6. LmLHugo Spechtsh. comm. p. 74). al. LmLIoh. Cott. mus. 6, 12-13 (inde LmLHier. Mor. 19 p. 152, 7). al. [s.XII] LmLTrad. Guid. 1. LmLTheinr. Dov. 3, 24, 7: Fidiculae sive fistulae, si aequalis grossitudinis fuerint, et maior minorem bis in sua longitudine habuit, diapason... ad invicem consonabunt (sim. LmLTheinr. Dov. 3, 24, 1). al. LmLAnon. Pannain p. 412. LmLVers. Est planetarum 17. [s.XIII] LmLDisc. Quicumque II 1, 5. LmLMus. man. 36, 4. LmLComm. Boeth. I 1, 3 p. 38. al. LmLIoh. Garl. mens. 10, 3. LmLIoh. Aegid. 10, 10. al. LmLLambertus p. 259a (sim. LmLTrad. Lamb. 3, 14, 3). LmLHier. Mor. 17 p. 148, 19: Diapason in sonis est dupla in numeris. al. LmLTrad. Garl. plan. I 123. al. LmLTrad. Garl. plan. II 60. al. LmLTrad. Garl. plan. III 62. al. LmLTrad. Garl. plan. IV 6. LmLAnon. Couss. IV p. 66, 2. al. LmLIoh. Groch. 15. al. LmLEngelb. Adm. 2, 12, 15. al. LmLWalt. Odingt. 3, 3, 4. al. [s.XIV] LmLMarch. luc. 4, 11, 8 (inde LmLBonav. Brix. 25, 51). al. LmLGuido Dion. 1, 1, 273. al. LmLIoh. Mur. not. 1, 3, 8. al. LmLIoh. Mur. spec. 1, 60. al. LmLIac. Leod. comp. 1, 3, 14. al. LmLIac. Leod. spec. 2, 13, 9: Voluerunt enim Pythagorici proportiones consonantiarum in quantitate fundari et non in qualitate. Diapason igitur in dupla consistit proportione. passim. LmLHugo Spechtsh. 197. al. LmLQuat. princ. 2, 10. al. LmLTrad. Ptol. p. 284a. LmLTrad. Mur. I p. 286a. LmLPs.-Mur. interv. p. 308b. LmLIoh. Boen ars 2, 22, 11. al. LmLIoh. Boen mus. 2, 33. al. LmLAnon. Michaelb. II p. 48. LmLWillelm. 2, 12. al. LmLHeinr. Eger 2 p. 39. LmLPs.-Mur. prop. p. 95b: Quomodo potest aliter vocari proportio dupla? Dicitur dyplana, dyplasia, dyapason consonantia, equiconsonantia, concordia et trochia. al. LmLComm. Boeth. II p. 50, 25. al. LmLAnon. Ellsworth 2 p. 188, 4. [s.XV] LmLOrig. et eff. 11, 1. al. LmLIoh. Cicon. mus. 1, 39 p. 168, 1: De nominibus diapason. Igitur secundum diffinitionem auctorum hec symphonia ... diocto et diplasia et diplaris et dilapsa et dupla habetur in arithmetica, diapason vero in musica (sim. LmLIoh. Cicon. prop. 15 p. 428, 17. LmLIoh. Cicon. prop. 19 p. 432, 18). al. LmLIoh. Cicon. prop. 6 p. 418, 18. al. LmLProsd. mon. 2, 1: In proportione namque dupla consistit dyapason, que alio nomine octava consonans nominatur. al. LmLProsd. spec. p. 738. al. LmLUgol. Urb. 1, 25, 10. al. LmLUgol. Urb. mon. 3, 3. al. LmLGeorg. Ans. 2, 79. eqs. al. LmLArn. Zwoll. p. 31. LmLThom. Bad. p. 83-84. LmLIoh. Keck 1 p. 322a. al. LmLAnon. Carthus. theor. 5, 4. passim. LmLTrad. Holl. I p. 167. al. LmLProp. Prop. est duorum 9 p. 172 (p. 474b). LmLTrad. Holl. VI 29, 6. al. LmLIoh. Legr. rit. 1, 2, 11, 21: diapason motus suos habet in multiplici genere secundum arithmeticam. al. LmLConr. Zab. tract. AE 1. LmLIoh. Tinct. diff. 4: Diapason equivocum est ad tria, nam concordantiam, coniunctionem et proportionem significat. ... Pro tertio sic. Diapason est proportio, qua maior numerus ad minorem relatus illum in se bis continet precise, ut duo ad unum et IIII ad II (sim. LmLIoh. Tinct. diff. 13). ibid. al. LmLIoh. Legr. tac. p. 415b. al. LmLIoh. Tinct. pr. 1, 5, 5. LmLFr. Gafur. extr. 12, 3, 7. al. LmLIoh. Tinct. contr. 1, 2, 5. LmLFr. Gafur. op. 5, 4 (sim. LmLFr. Gafur. theor. 5, 4. inde LmLNicol. Burt. 3, 20, 175). al. LmLBart. Ram. 1, 1, 6 p. 17. al. LmLIoh. Hoth. exc. p. 26. LmLIoh. Hoth. dial. p. 70. al. LmLNicol. Burt. 1, 11, 67. al. LmLBonav. Brix. 14, 71 (cf. LmLMarch. luc. 3, 3, 6). al. LmLAdam Fuld. 2, 9 descr. al. LmLFr. Gafur. theor. 1, 8. al. LmLGuill. Pod. 3, 3: Tolle enim duplam proportionem, sesqualteram, sesquitertiam, de quibus in arithmetica primo consideratur, et diapason, diapente ac diatesseron consonantie []nunquam erunt. al. LmLFr. Gafur. pract. 2, 13. al. LmLHerb. Tr. 1, 7 p. 33. al. LmLErasm. Hor. p. 78b. al. LmLFr. Gafur. gloss. 19, 13. LmLProp. mens. De prop. 2, 12 descr. LmLContr. Ad sc. artem p. 69a. LmLMon. Ad inveniendum p. 223, 21. LmLMon. Dimidium 7. LmLMon. Divide in quatuor p. 54, 6. LmLMon. Esto linea p. 144, 3. al. LmLMon. Fiat corpus p. 221, 23. LmLMon. Figure I p. 176, 66. al. LmLMon. Figure II p. 176, 94. LmLMon. In primo 8. eqs. LmLMon. In mon. mensura p. 134, 5. al. LmLMon. Longitudinem p. 150, 4. LmLMon. Mon. secundum p. 36, 8. LmLMon. Partire totum p. 50, 34. LmLMon. Pythagoras p. 37, 22. al. LmLMon. Si regularis 12. al. LmLMon. Si velis p. 240, 12-13. LmLMon. Si vis metiri I p. 9, 42. al. LmLMon. Si vis metiri II p. 9, 40. al. LmLMon. Super unum 53. LmLOrganistr. A C. p. 205, 5. LmLOrganistr. Volens p. 206, 14. LmLFist. ad secundum 4 p. 135. LmLFist. Circa latitudinem 3 p. 141. LmLFist. Cuprum pur. 13 p. 57. LmLFist. Fistulae si 1 p. 48. LmLFist. Inter quascumque 4 p. 53. LmLFist. Mensuram et 11a p. 95. al. LmLFist. Primam fist. I 14 p. 108. LmLFist. Primam fist. II 11 p. 122. LmLFist. Primam fist. III 9 p. 123. LmLFist. Rogatus 15 p. 61. al. LmLFist. Si fistulae I 1 p. 50. LmLFist. Si fistulae II 2 p. 51. LmLFist. Si tonum 4 p. 52. LmLCymb. Omne instr. 3, 2-3. LmLCymb. Si volueris 1, 5. al. 4 im Tonsystem lokalisiert — situated within the tonal system [s.I a.Chr.] LmLVitruv. 5, 5, 5: ea (sc. mese) et ad proslambanomenon diapason. [s.VI] LmLBoeth. mus. 1, 20 p. 211, 27: Et ipsa quidem, id est proslambanomenos a mese octava est resonans cum ea diapason symphoniam (inde LmLReg. Prum. 14, 33. LmLAnon. Bernh. 2, 38. LmLFrut. brev. 1 p. 31. LmLIoh. Cicon. mus. 2, 50 p. 326, 22. LmLUgol. Urb. 1, 5, 18. LmLFr. Gafur. extr. 3, 7, 2. sim. LmLGeorg. Ans. 2, 19). LmLBoeth. mus. 4, 5 p. 316, 3: Consonabit igitur proslambanomenos ad mesen diapason, mese ad neten hyperboleon diapason, proslambanomenos ad neten hyperboleon bis diapason (inde LmLIac. Leod. spec. 5, 27, 6. sim. LmLTon. Lugd. pr. 66. LmLComm. Boeth. I 1, 20 p. 59-60. LmLGeorg. Ans. 2, 21). LmLBoeth. mus. 4, 17 p. 347, 21: Diapason igitur consonantiam servat A ad id, quod est H (inde LmLHier. Mor. 20 p. 155, 14. LmLIac. Leod. spec. 6, 14, 1). al. [s.IX-XII] LmLGloss. Boeth. mus. 4, 16, 37, 5. al. [s.IX] LmLGloss. Mart. Cap. 941/362, 14-5. al. LmLMus. ench. 16, descr. al. LmLAlia mus. 120 p. 159. al. LmLReg. Prum. 14, 19 (inde LmLAnon. Bernh. 2, 30). [s.X] LmLInch. Uchub. descr. 11. al. LmLTon. Lugd. pr. 42: A mese igitur in proslambanomenon est remissa diapason, et conversim a proslambanomenos in mesen intensa diapason. al. LmLAnon. Bernh. 1, 28. al. LmLGloss. Boeth. mus. III 55. LmLPs.-Odo mus. p. 271a/b. LmLPs.-Odo dial. p. 254b: a prima ⋅A⋅ in octavam ⋅a⋅ diapason invenitur. al. [s.XI] LmLBerno prol. 5, 16 app. crit. al. LmLGuido micr. 5, 4: cum enim ab ⋅A⋅ in ⋅D⋅ sit diatessaron, et ab eadem ⋅D⋅ in ⋅a⋅ acutam sit diapente, ab ⋅A⋅ in alteram ⋅a⋅ diapason existit (inde LmLMetrol. 77 p. 76. LmLIac. Leod. spec. 5, 24, 11. LmLComm. Boeth. II p. 178, 22). al. LmLGuido ep. p. 490, 220. LmLHermann. mus. p. 32 (p. 132b). eqs. al. LmLOdor. Sen. p. 208. LmLOliva 26. al. LmLWilleh. Hirs. 10 (c. 9), 10. al. LmLComm. Guid. 39 p. 111. al. LmLLib. argum. 54 p. 24: De ordinatione diapason. ⋅Γ⋅ diapason ⋅G⋅, ⋅A⋅ diapason ⋅a⋅ eqs. (inde LmLIoh. Cicon. mus. 1, 17 p. 78, 23-25). LmLLib. spec. 5 p. 31. eqs. al. LmLAnon. Prag. 70. al. LmLPs.-Guido arithm. p. 58a. al. LmLCompil. Paris. I p. 192. LmLFrut. brev. 1 p. 32 descr. al. LmLFrut. ton. p. 113. eqs. al. LmLPs.-Osbern. 49. eqs. al. LmLAnon. Wolf p. 196. al. LmLQuaest. mus. 1, 7 p. 16 (cf. LmLHermann. mus. p. 31 (p. 131b). LmLAnon. Wolf p. 221). al. LmLTheog. Mett. 4, 7 (p. 185a). LmLIoh. Cott. mus. 9, 13. al. [s.XII] LmLGuido Aug. 103 descr. (sim. LmLAnon. La Fage I 6, 20 descr. LmLMus. man. 40 descr.). al. LmLTrad. Guid. 2. LmLAnon. La Fage I 5, 35. al. LmLTheinr. Dov. 1, 4, 13. al. LmLAnon. Pannain p. 411. [s.XIII] LmLAnon. Lovan. p. 484b. al. LmLMus. man. 4, 10: Dyapason... fit semper a littera in litteram sibi similem, []ut ab ⋅a⋅ in ⋅a⋅, a ⋅b⋅ in ⋅b⋅. al. LmLMetrol. 19 p. 80. LmLComm. Boeth. I 1, 22 p. 62. LmLAmerus 19, 5: exceptis ⋅b⋅ gravi et ⋅♮⋅ acuto, quia hic dyapason constat ex tribus semitonis et quatuor tonis. al. LmLLambertus p. 254b (inde LmLTrad. Lamb. 2, 2a, 7). LmLAnon. Emmeram. 4 p. 262, 22: Et nota, quod quaelibet octava vox non facit dyapason, ut a ⋅H⋅ gravi in ⋅b⋅ rotundum acutum. al. LmLHier. Mor. 14 p. 61, 33. al. LmLTrad. Garl. plan. I 126. LmLTrad. Garl. plan. II 138. LmLTrad. Garl. plan. V 141. LmLPs.-Thomas Aqu. I p. 28. al. LmLPs.-Thomas Aqu. II p. 32. al. LmLTrad. Franc. I p. 30. LmLVers. Postquam pro 68. al. LmLPs.-Mur. summa 980. al. LmLEngelb. Adm. 3, 20, 1: A quibus in quas litteras et voces extendantur tonales species dyapason. al. LmLWalt. Odingt. 3, 2, 29. al. [s.XIV] LmLMarch. luc. 9, 1, 67 (inde LmLBonav. Brix. 8, 30. LmLFr. Gafur. extr. 4, 10, 14). LmLTrad. Phil. I f. 61vG, 18. LmLInterv. Proportionum p. 21 (sim. LmLInterv. Sunt autem p. 24). LmLIac. Leod. comp. 2, 3, 3. al. LmLIac. Leod. spec. 5, 16, 3: in monochordo, quod in gammaut depositione continetur, litterae disponuntur, ut octavae invicem similes sint diapason inter se resonantes, ut ⋅A⋅ cum ⋅a⋅, ⋅B⋅ cum ⋅b⋅, ⋅C⋅ cum ⋅c⋅, sic de ceteris. al. LmLHugo Spechtsh. comm. p. 98: si prima vox per diapason ponitur in linea, sua octava poni debet in spatio. al. LmLQuat. princ. 2, 7. LmLIoh. Boen mus. 3, 203. al. LmLAnon. Michaelb. I p. 47. LmLAnon. Michaelb. II p. 49. LmLWillelm. 2, 13. LmLHeinr. Eger 3 p. 42. LmLComm. Boeth. II p. 314, 20. al. LmLHenr. Zel. 58. LmLAnon. Erford. p. 161. LmLCompil. Lips. p. 135. LmLAnon. Seay p. 35. [s.XV] LmLIoh. Olom. 7 p. 37. LmLIoh. Cicon. mus. 1, 19 p. 82, 18: ⋅G⋅ grave cum ⋅F⋅ tonus est, cum ⋅D⋅ diatessaron, cum ⋅C⋅ diapente, cum ⋅Γ⋅ diapason. eqs. al. LmLProsd. mon. 3, 14. al. LmLNicol. Cap. p. 316. LmLProsd. spec. p. 736. LmLAnon. Claudifor. 3, 2, 6: diapason est saltus de una clave ad octavam, ut de ⋅c⋅ gravi in ⋅c⋅ acutum vel e contrario. al. LmLUgol. Urb. 2, 29, 3: re primum in ⋅A⋅ primo locatum diapason incipit ad ⋅A⋅ secundum intensum ... Est igitur primum diapason ab ⋅A⋅ primo ad secundum per arsyn re la. eqs. al. LmLGeorg. Ans. 2, 23. al. LmLIoh. Keck 3 p. 325b. al. LmLAnon. Carthus. theor. 20, 20 (sim. LmLAnon. Carthus. pract. 15, 47. LmLAnon. Carthus. nat. 5, 24). al. LmLAnon. Carthus. pract. 7, 23. al. LmLTrad. Holl. I p. 162. al. LmLTrad. Holl. II 51 p. 8 (p. 418b). al. LmLTrad. Holl. III 5 p. 42. LmLTrad. Holl. VI 30, 12. LmLIoh. Legr. rit. 2, 1, 2, 17. al. LmLConr. Zab. tract. AE 1: unde, ut patet ad oculum, diapason de primo ⋅a⋅ ad secundum duplex spatium continet respectu diapason inter secundum et tertium ⋅a⋅, et sic de aliis litteris diapason facientibus. al. LmLIoh. Legr. tac. p. 418b. LmLFr. Gafur. extr. 3, 7, 3 (cf. LmLBoeth. mus. 1, 20 p. 212, 4). al. LmLFr. Gafur. op. 5, 4 (sim. LmLFr. Gafur. theor. 5, 4. inde LmLNicol. Burt. 3, 20, 175). al. LmLBart. Ram. 1, 2, 5 p. 36. al. LmLNicol. Burt. 1, 17, 95. al. LmLBonav. Brix. 14, 72. al. LmLAdam Fuld. 2, 1. al. LmLLad. Zalk. A 66. al. LmLFr. Gafur. theor. 5, 1. al. LmLGuill. Pod. 1, 22. al. LmLFr. Gafur. pract. 1, 7. al. LmLMich. Keinsp. 6, 80. LmLCompend. mus. 101. al. LmLContr. Ad sc. artem p. 69a. LmLContr. Species plani 14. LmLContr. Volentibus I p. 26a. LmLMon. Ad inveniendum p. 223, 21. LmLMon. Dimidium 7. LmLMon. Dividatur p. 54, 13. al. LmLMon. Esto linea p. 144, 3. al. LmLMon. Fiat corpus p. 221, 23. LmLMon. Figure I p. 176, 62. LmLMon. Figure II p. 176, 94. al. LmLMon. In mon. mensura p. 134, 21. eqs. LmLMon. In primo 8. eqs. LmLMon. Longitudinem p. 150, 4. LmLMon. Mon. divisurus p. 42, 76. eqs. LmLMon. Si vis metiri I p. 10, 68. LmLMon. Super unum 23. LmLOrganistr. A C. p. 205, 5. LmLOrganistr. Volens p. 206, 14. LmLFist. ad secundum 4 p. 135. LmLFist. Arbitrii 22 p. 130. LmLFist. Circa latitudinem 3 p. 141. LmLFist. Cuprum pur. 13 p. 57. LmLFist. Si quis 11 p. 140. 5 Verwendung — usage a allgemein — general [s.V] LmLMart. Cap. 2, 199. [s.IX-XII] LmLGloss. Boeth. mus. 5, 19, 13, 9: Quantum ad nostram musicam, materia est consonancie []vocum, i. qualiter diapente et diatesseron et diapason et toni et semitonia et c. huiusmodi concordi pace ligantur. al. [s.IX] LmLGloss. Mart. Cap. 11/7, 5-6: ‚armoniam‘ diapason, diapente, diatesseron, epiogdous, limmata. al. LmLIoh. Scot. annot. 11, 8. LmLScol. ench. 2, 13. LmLOrg. Bamb. I 0. al. LmLHucbald. 14. al. [s.X] LmLInch. Uchub. 323. LmLInterv. Quid sit tonus 13. LmLPs.-Odo mus. p. 273a. LmLPs.-Odo dial. p. 264a. al. [s.XI] LmLGuido micr. 5, 1. LmLGuido ep. p. 490, 217. LmLInterv. Diapason p. 58. LmLHeinr. Aug. 14: Quot vel quae sunt vocum qualitates, quibus conferri vox poterit? M: Novem sunt numero et hae sunt nomine: semitonium, tonus, semiditonus, ditonus, diatessaron, diapente, semitonium cum diapente, tonus cum diapente, diapason (sim. LmLErasm. Hor. p. 74a). LmLHeinr. Aug. 78. al. LmLWilleh. Hirs. 14 (c. 13), 2. LmLAribo 9 p. 47. LmLComm. Guid. 52 p. 112. al. LmLLib. argum. 85 p. 26. al. LmLPs.-Guido arithm. p. 60. LmLTheophil. 3, 86 p. 159 (sim. LmLFrut. brev. 16 p. 108. LmLCymb. Quicumque vult 19, 7-8). LmLFrut. ton. p. 131. LmLQuaest. mus. 1, 11 p. 23. al. LmLIoh. Cott. mus. 9, tit. [s.XII] LmLTon. Gratianop. p. 52: Tonus. Semitonium. Ditonus. Semiditonus. Diatessaron. Diapente. Diapason. Diapente cum semitonio. Sextus. Septimus. Tritonus. LmLAnon. La Fage I 5, 11. al. LmLTheinr. Dov. 1, 4, 1. al. LmLAnon. Pannain p. 410. LmLDisc. Omnis homo I 1 p. 241. [s.XIII] LmLInst. patr. 29. LmLMus. man. 49, 29. al. LmLMetrol. 49 p. 73: tonus, semitonus, ditonus, semiditonus, diatessaron, diapente, tonus cum diapente, semitonus cum diapente, semiditonus cum diapente et diapason. al. LmLIoh. Garl. mens. append. 15, 12. LmLIoh. Aegid. pr. 29: toni, ditoni, tritoni, tetratoni, pentatoni sive diapente, hexatoni, heptatoni et diapason (sim. LmLIoh. Aegid. 14, 1). al. LmLAnon. Couss. VII 10, 1: tredecim sunt species in musica, quarum prima dicitur unisonus, secunda dicitur semitonium, tertia dicitur tonus, quarta dicitur semiditonus, quinta dicitur dytonus, sexta dicitur dyatesseron, septima dicitur dyapente, octava dicitur dyapason, nona dicitur semitonium cum dyapente, decima dicitur tonus cum dyapente, <undecima dicitur semidytonus cum dyapente>, duodecima dicitur dytonus cum dyapente, tertia decima dicitur tritonus (sim. LmLPs.-Franco comp. 1, 2. LmLHier. Mor. 17 p. 148, 14. LmLTrad. Garl. plan. I 60. LmLTrad. Garl. plan. II 34. LmLTrad. Garl. plan. II 80. LmLTrad. Garl. plan. III 32. LmLTrad. Garl. plan. V 147. LmLGuido Dion. 1, 1, 123. LmLInterv. Proportionum p. 19. LmLCompil. Ticin. p. 22. LmLAnon. Seay p. 30. LmLAnon. Carthus. pract. 15, 1. LmLInterv. Notandum 9 p. 158 (p. 470b). LmLTrad. Holl. VI 16, 1. LmLContr. Inprimis 5, 1). LmLTrad. Lamb. 3, 14, 1. LmLHier. Mor. 14 p. 61, 22: Quatuor sunt, inquiunt, irregulares saltus infra diapason. al. LmLTrad. Garl. plan. I 208. LmLTrad. Garl. plan. III 57. al. LmLTrad. Garl. plan. V 133: Primus (sc. modus) est tonus, secundus semitonus, tertius ditonus, quartus semiditonus, quintus dyatesseron, sextus diapente, septimus exacordum, octavus heptacordum, nonus dyapazon. LmLPs.-Thomas Aqu. I p. 25. LmLTrad. Franc. I p. 22. LmLAnon. Couss. IV p. 62, 3. LmLVers. Postquam pro 106. LmLIoh. Groch. 49. al. LmLPs.-Mur. summa 1051. LmLEngelb. Adm. 2, 13, 1. al. LmLWalt. Odingt. 3, 9, 16. al. [s.XIV] LmLMarch. luc. 9, 1, 3: Coniunctiones autem in musica septendecim esse dicuntur, scilicet semitonium, tonus, ..., dyapason, ... et bisdyapason. al. LmLGuido Dion. 1, 1, 403 (cf. LmLIoh. Groch. 17). LmLIoh. Mur. spec. 1, 78 (inde LmLThom. Bad. p. 83. LmLFr. Gafur. gloss. 11, 1). al. LmLIac. Leod. cons. 70. al. LmLInterv. Proportionum p. 21. LmLIac. Leod. comp. 2, 8, 7. LmLIac. Leod. spec. 4, 23, 17: Haec autem distinctionem denotant inter unisonum et diapason et quod voces in unisono magis uniuntur quam in diapason. al. LmLHugo Spechtsh. comm. p. 99. LmLQuat. princ. 3, 18. LmLIoh. Boen mus. 3, 167: propriissime et non sine ratione vocamus nos Teutonici dyapason octavam. LmLComm. Boeth. II p. 370, 32. al. LmLAnon. Mediol. 1, 1: tresdecim sunt species cantus, videlicet []tonus, semitonus, dictonus, semidictonus, dyateseron, dyapente, dyapason, dyapente cum tono, dyapente cum semitono, dyapente cum dictono, dyapente cum semidictono, dyapente cum dyateseron. LmLAnon. La Fage II p. 424: species musicae sunt quindecim, scilicet tonus, semitonus, dictonus, semidictonus, diatessaron, tritonus, diapente perfectum, diapente imperfectum, exaten maius, exaten minus, eptaten maius, eptaten minus, diapason, diapason cum diatessaron, diapason cum diapente et bisdiapason. [s.XV] LmLIoh. Cicon. mus. 1, 39 p. 168, 1: De nominibus diapason. Igitur secundum diffinitionem auctorum hec symphonia trochea vocatur grammatica ratione ... diapason vero in musica (sim. LmLIoh. Cicon. prop. 15 p. 428, 17. LmLIoh. Cicon. prop. 19 p. 432, 18). al. LmLIac. Theat. 15: Quid est constructio? Magister: Species simphoniarum, id est unisonus, tonus, semitonus, dictonus, semidictonus, diatessaron, diapente et diapason. LmLProsd. spec. p. 736. al. LmLAnon. Claudifor. 5, 3, 2. al. LmLWencesl. Prach. 206. LmLUgol. Urb. 1, 45, 14: In voce quippe humana quidam ad diapason usque protendunt, quidam diapasondiapente contingunt, et quidam ad bisdiapason absque labore conscendunt (inde LmLFr. Gafur. extr. 12, 1, 13). al. LmLGeorg. Ans. 2, 11. al. LmLThom. Bad. p. 83-84. LmLPetr. Talh. p. 10. LmLAnon. Carthus. theor. 14, tit. al. LmLTrad. Holl. I p. 163. LmLTrad. Holl. III 5 p. 39 descr. al. LmLIoh. Legr. rit. 2, 1, 11, 6: Parvos autem dico discantus, quos in diapason constitutionibus cadere videres, mediocres eos, qui diapason diatessaron paulo plus, paulo minus occupant, magnos vero, qui totam bisdiapason implere videntur. al. LmLTrad. Holl. VI 6, 19: in XI species dividitur, scilicet in unisonum compositum, thonum, semitonium, ditonum, semiditonum, dyateseron, tritonum, diapente, exacordum, eptacordum et dyapason (sim. LmLTrad. Holl. VI 7, 1). al. LmLConr. Zab. tract. MM 8: omnes (sc. proportiones) usque ad diapason inclusive in monochordo utcumque reperibiles ... Prima igitur proportionum ... est unisonus, secunda semitonium, tertia tonus, quarta semiditonus, quinta ditonus, sexta diatesseron, septima semidiapente, octava tritonus, nona diapente, decima semitonium cum diapente, undecima tonus cum diapente, duodecima semiditonus cum diapente, tredecima ditonus cum diapente, quattuordecima et ultima diapason. al. LmLIoh. Tinct. diff. 4. al. LmLIoh. Legr. tac. p. 420b. LmLFr. Gafur. extr. 5, 3, 1 (cf. LmLUgol. Urb. 1, 14, 5). al. LmLCompos. Natura 2, 4-5. al. LmLCompos. Cum igitur 3, 18. LmLIoh. Tinct. nat. 51, 4: secundum communiorem loquendi modum ... Diapason, id est octava (sim. LmLIoh. Tinct. contr. 1, 8, 1). LmLIoh. Tinct. contr. 1, 9, 9. al. LmLFr. Gafur. op. 4, 4 (sim. LmLFr. Gafur. theor. 4, 4). al. LmLBart. Ram. 1, 1, 6 p. 16. al. LmLIoh. Hoth. dial. p. 70. al. LmLNicol. Burt. 1, 21, 107. al. LmLIoh. Tinct. inv. p. 41. al. LmLAdam Fuld. 4, 6. al. LmLFr. Gafur. theor. 1, 2. al. LmLSzydlov. 7 p. 34: Octava autem illa semper potenter et viriliter sonat et vocatur Greco nomine dyapason. al. LmLGuill. Pod. pr. al. LmLFr. Gafur. pract. 3, 1. al. LmLHerb. Tr. 3, 1 p. 65. LmLMich. Keinsp. 6, 71. LmLErasm. Hor. p. 80b. al. LmLMon. Si vis facere p. 173, 20. LmLOrganistr. Si org. p. 213, 18. b als Teil größerer Intervalle — as constituent part of larger intervals [s.IV] LmLCalc. 44: diapason adiuncta sibi ea, quae diatessaron dicitur, adiuncta quoque alia diapente accepit duplicem perfectionem proptereaque disdiapason vocatur. LmLCalc. 46: diapente symphonia addita diapason symphoniae triplam efficit quantitatem. [s.VI] LmLBoeth. mus. 2, 27 p. 259, 6: Huic vero, id est diapason rursus si diapente symphonia iungatur, fit consonantia, quae ex utrisque vocabulis nuncupatur, diapason scilicet ac diapente (inde LmLReg. Prum. 9, 29. LmLAnon. Pannain p. 412. LmLHier. Mor. 17 p. 115, 13. LmLQuat. princ. 4, 2, 15. LmLIoh. Cicon. mus. 1, 51 p. 190, 7. LmLFr. Gafur. op. []4, 4. LmLFr. Gafur. theor. 4, 4). LmLBoeth. mus. 2, 27 p. 259, 30: diapason ac diapente sibimet iunctae efficiunt triplum ... si diapason consonantiae addatur diatessaron, inconsonum fit, quoniam inter duplicem ac triplicem nulla potest naturaliter proportio multiplicitatis intellegi (inde LmLAnon. Pannain p. 412. LmLHier. Mor. 17 p. 116, 4-6. LmLIoh. Cicon. mus. 1, 51 p. 190, 25. ad loc.: LmLGloss. Boeth. mus. 2, 27, 78. sim. LmLReg. Prum. 9, 31). LmLBoeth. mus. 5, 9 p. 358, 21-26: Probat autem (sc. Ptolomaeus) ex diapason ac diatessaron quandam fieri symphoniam hoc modo, quoniam diapason consonantia talem vocis efficit coniunctionem, ut unus atque idem nervus esse videatur ... Quocirca si qua ei consonantia fuerit addita, integra inviolataque servatur. Ita enim diapason consonantiae additur tamquam uni nervo (inde LmLMus. ench. 16, 14-17. LmLInterv. Ex omni 15. LmLFrut. brev. 4 p. 42. LmLHier. Mor. 15 p. 65, 23-29. LmLMarch. luc. 6, 4, 22. LmLMarch. luc. 6, 5, 11. LmLIac. Leod. spec. 2, 109, 2. LmLIac. Leod. spec. 2, 110, 11. LmLIac. Leod. spec. 4, 23, 3-4. LmLComm. Boeth. II p. 372, 6. LmLComm. Boeth. II p. 376, 14. LmLIoh. Cicon. mus. 1, 38 p. 164, 13. LmLIoh. Cicon. mus. 1, 52 p. 192, 14-15. LmLIoh. Cicon. mus. 1, 52 p. 194, 3. LmLUgol. Urb. 1, 39, 3-5. LmLIoh. Tinct. contr. 1, 10, 7. LmLFr. Gafur. op. 2, 5. LmLFr. Gafur. theor. 2, 5. LmLFr. Gafur. op. 5, 1. LmLFr. Gafur. theor. 5, 1. LmLBonav. Brix. 14, 80. LmLGuill. Pod. 6, 4. LmLFr. Gafur. pract. 1, 7). LmLBoeth. mus. 5, 10 p. 360, 15: Ita igitur symphonia diapason quamcunque aliam susceperit consonantiam servat nec inmutat nec ex consona dissonam reddit (inde LmLMus. ench. 11, 35. LmLInch. Uchub. 356. LmLBerno prol. 3, 10. LmLIac. Leod. spec. 2, 109, 6. LmLIac. Leod. spec. 4, 23, 6. LmLIoh. Cicon. mus. 1, 38 p. 164, 8. LmLIoh. Cicon. mus. 1, 53 p. 194, 30. LmLIoh. Cicon. mus. 3, 16 p. 356, 8. LmLIoh. Cicon. prop. 16 p. 430, 9. LmLUgol. Urb. 1, 39, 10. LmLFr. Gafur. op. 2, 5. LmLFr. Gafur. theor. 2, 5. ad loc.: LmLMus. ench. 11, 38. LmLInch. Uchub. 359). al. LmLBoeth. arithm. 2, 48, 55 (inde LmLAurelian. 6, 20. LmLAlia mus. 6 p. 102). al. [s.IX-XII] LmLGloss. Boeth. mus. 2, 23, 69, 1: Omnis tripla proportio, quae continet simul diapason ac diapente, habet VIII tonos et tria semitonia. ... Sive ex tripla duplicem, i. diapason, auferamus, i. V tonos et duo semitonia, relinquitur sesqualter sive diapente, i. III toni et semitonium. al. [s.IX] LmLGloss. Mart. Cap. 952/367, 3-4 (inde LmLRemig. Aut. 508, 11). LmLMus. ench. 16, 21 (cf. LmLBoeth. mus. 5, 9 p. 359, 6). LmLScol. ench. 2, 213. [s.X-XI] LmLAnon. Bernh. 2, 48. LmLPs.-Odo mus. p. 271b: Epogdous vero tonus ad diapason iunctus ubique bis diapente constituit, id est voces novem. LmLHeinr. Aug. 52 (cf. Boeth. mus. 5, 7-10). LmLAnon. Prag. 106. al. [s.XII] LmLTheinr. Dov. 2, 10b, 5. al. [s.XIII] LmLAnon. Lovan. p. 486a: undecim species ... Quarum prima est unisonus, secunda semitonus, tertia tonus, quarta dytonus, quinta semiditonus, sexta tritonus, septima diatessaron, octava dyapente, nona semitonium cum dyapente, decima tonus cum dyapente, undecima dyapason (sim. LmLPs.-Thomas Aqu. II p. 34). LmLComm. Boeth. I 1, 5 p. 42: una consonancia oposita (ms. ex errore pro composita) ex diapason et dyatesseron. al. LmLIoh. Garl. mens. 9, 23. LmLIoh. Aegid. 16, 5-6. LmLAnon. Emmeram. 4 p. 266, 18. LmLHier. Mor. 15 p. 66, 2. al. LmLTrad. Garl. plan. II 151: omnes consonancie possunt adiungi dyapason, ut si diceretur cum. LmLTrad. Garl. plan. III 33. LmLTrad. Garl. plan. V 148 (sim. LmLTrad. Franc. I p. 22. LmLIoh. Olom. 7 p. 30. LmLContr. Volentibus I p. 24a. LmLAnon. Couss. IV p. 68, 28: omnes proportiones post unisonum possunt componi cum diapason. al. LmLPs.-Mur. summa 1014. al. LmLEngelb. Adm. 2, 13, 9. al. LmLWalt. Odingt. 2, 11, 6: idem de ditono et semiditono dicunt, quod quemadmodum concordant in simplici, ita in composito, id est adiecti diapason. al. [s.XIV] LmLMarch. luc. 6, 4, 27. LmLTrad. Phil. I f. 61vG, 20-21. LmLIoh. Mur. spec. 1, 280. al. LmLIac. Leod. cons. 82. al. LmLIac. Leod. comp. 1, 5, 18-19. LmLIac. Leod. spec. 2, 22, 1: Resolubilis est []haec consonantia in partes multas, cum multas partes ... in se contineat, quae ipsam simul sumptae reddunt; et principalior eius divisio est in diapason et diapente, a quibus denominatur. al. LmLPetr. Palm. p. 514. LmLQuat. princ. 4, 2, 13. al. LmLIoh. Boen ars 2, 23, 18-20 (sim. LmLIoh. Boen mus. 1, 109-111). LmLIoh. Boen mus. 4, 168. al. LmLAnon. Michaelb. II p. 49. LmLGoscalc. 2, 1 p. 114, 1: Decima enim reputatur quasi tercia, quia componitur ex dyapason et tercia. al. LmLHeinr. Eger 4 p. 44. LmLComm. Boeth. II p. 354, 27. al. LmLAnon. Monac. II 80: Decima in se continet diapason cum ditono, videlicet septem tonos cum duobus semitoniis ... diapason cum semiditono, videlicet sex tonos cum tribus semitoniis ... Tertiadecima in se continet diapason et diapente cum tono, aliquando diapason et diapente cum semitonio. [s.XV] LmLIoh. Cicon. mus. 1, 57 p. 202, 5: Bis diapason ... Consistit autem ex diapason et diapason, unde et nomen accepit. eqs. al. LmLUgol. Urb. 1, 41, 5: diapason consonantia a diatesseron disiuncta perfecta est, et diatesseron a diapason disiuncta similiter perfecta est. LmLUgol. Urb. 1, 45, 10: quae diapason consonantia duplicata bisdiapason efficitur (inde LmLFr. Gafur. extr. 12, 1, 10). al. LmLGeorg. Ans. 1, 89-90. LmLIoh. Keck 2 p. 323b: Omnes autem illae sonorum proportiones diapason priores ipsi, scilicet diapason, sicut <volueris> addere poteris; et erit quasi earum replicatio, cum diapason quasi unisonum alterum esse constet. LmLIoh. Legr. rit. 1, 1, 3, 32. al. LmLIoh. Tinct. diff. 3. LmLFr. Gafur. extr. 7, 18, 1. LmLIoh. Tinct. contr. 1, 9, 7. eqs. al. LmLFr. Gafur. op. 4, 4: nihil aliud est bisdiapason quam diapason duplicata (inde LmLNicol. Burt. 1, 3, 21. LmLNicol. Burt. 3, 13, 81). al. LmLNicol. Burt. 3, 13, 81 (cf. LmLIoh. Legr. rit. 1, 2, 1, 16). LmLAdam Fuld. 4, 4. LmLFr. Gafur. theor. 2, 5 (cf. LmLFr. Gafur. op. 2, 5). al. LmLFr. Gafur. pract. 3, 2. LmLErasm. Hor. p. 80b. LmLFr. Gafur. gloss. 19, 1 (cf. LmLIoh. Mur. spec. 1, 295. LmLIac. Leod. spec. 7, 6, 4). al. LmLContr. Ad sc. artem p. 69a (sim. LmLContr. Septem s. cons. 66 p. 148 (p. 466b)). LmLContr. Circa modum p. 29, 16. LmLContr. Sex s. spec. I p. 306b. c als Melodieintervall — as melodic interval [s.V] LmLMart. Cap. 2, 107: Tertia symphonia diapason in melicis perhibetur. [s.X-XI] LmLTon. Lugd. pr. 2: Duas harum (sc. quinque consonantiarum), id est diatessaron et diapente, in frequentiori usu tenemus; tertia, id est diapason, raro utimur; ceteras in nostris cantilenis non adhibemus. LmLOrg. Paris. 11. LmLLect. Guid. p. 44: Dissimiles autem voces in unum concorditer rediguntur aut per tonum aut per semitonium aut ditonum aut semiditonum aut diatessaron aut diapente aut diapason. LmLTrad. Hermann. I p. 108. LmLHermann. mod. p. 150: Ter terni sunt modi, quibus omnis cantilena contexitur: scilicet unisonus, ... diapason (inde LmLFrut. brev. 10 p. 72. LmLMus. man. 38, 1. LmLAmerus 7, 1. LmLHier. Mor. 14 p. 62, 8. LmLAnon. Couss. IV p. 64, 1. LmLCompil. Lips. p. 136. LmLAnon. Carthus. pract. 15, 52. LmLTrad. Holl. II 69 p. 27 (p. 426a). LmLTrad. Holl. III 5 p. 40. LmLLad. Zalk. A 71. LmLSzydlov. 7 p. 32. cf. LmLAnon. Claudifor. 3, 2, 6). LmLWilleh. Hirs. 22 (c. 21), 2: etiam ipsum diapason in Gregoriano cantu reperimus (inde LmLFrut. brev. 10 p. 64). LmLWilleh. Hirs. 22 (c. 21), 7: in elevatione primae (sc. neumae) „non abscondi“ diapason intervallum esse dinoscitur (inde LmLFrut. brev. 10 p. 65). LmLComm. Guid. 92 p. 108: Symphonia alia tonus, alia semitonium, ditonus, semiditonus, diatessaron, diapente, diapason. LmLComm. Guid. 82 p. 107: ‚diapason‘, quam inter usitatas consonantias non posui, ‚quia raro invenitur‘ in cantu. ibid. al. LmLLib. argum. 15 p. 20: Tonus, semitonius, ditonus, semiditonus, diatessaron, diapente, diapason, per quas omnis cantilena discurrit (sim. LmLAmerus 18, 3). al. LmLCompil. Paris. I p. 192. LmLFrut. brev. 10 p. 68: diapente cum semiditono et diapason quasi pluriora intervalla et ideo minus usitata, licet in auctoritatis cantibus inveniantur, non adnumerat (sc. Herimannus). LmLTheog. Mett. 5, []3 (p. 185a): intermittunt (sc. moderni) dyapason ob rarissimum in cantu eius usum. LmLIoh. Cott. mus. 9, 9. al. [s.XII] LmLGuido Aug. 76. LmLTon. Vatic. 12, 5 p. 202: Diapason invenitur in versu off. „Domine Deus meus“, quod alibi nusquam in usuali cantu invenitur. [s.XIII] LmLAnon. Lovan. p. 486b (cum exemplis). LmLAnon. Lovan. p. 496b: Novem sunt consonantie, quibus omnis cantus ... conficitur, scilicet unisonus, tonus, semidytonus, semitonium, dyatessaron, dyapente, tonus cum dyapente, dyapason, dytonus (sim. LmLAnon. Lovan. p. 497a. cf. LmLHermann. mod. p. 150). LmLDisc. Omnis homo I 5 p. 241. al. LmLDisc. Omnis homo II 22 p. 254. al. LmLMus. man. 29, 7. al. LmLDisc. pos. vulg. p. 192, 9. al. LmLAmerus 21, 1: Unisonus. Tonus. Semitonus. Ditonus. Semiditonus. Dyatessaron. Tritonus. Dyapente. Tonus cum dyapente tantum. Dyapason (cum melodia). al. LmLLambertus p. 259b (sim. LmLTrad. Lamb. 3, 1, 1. LmLAnon. Claudifor. 3, 1, 1. LmLAnon. Claudifor. 3, 2, 6). al. LmLHier. Mor. 14 p. 59, 2 (cf. LmLHermann. mod. p. 150). al. LmLTrad. Garl. plan. II 162-163. LmLAnon. Ratisb. 3, 13: Duodecimus modus, qui dyapason dicitur, est ascensus vel descensus unius vocis ad octavam. LmLPs.-Thomas Aqu. I p. 27: novem sunt modi, quibus omnis melodia contexitur, scilicet unisonus, semitonium, tonus, semidytonus, dytonus, dyapente, semitonium cum dyapente, tonus cum dyapente. Hiis moderni duos apponunt, scilicet tritonum et dyapason (cf. LmLHermann. mod. p. 150). LmLAnon. Couss. IV p. 63, 18: In cantu ecclesiastico utuntur tredecim proportionibus. Quarum proportionum principium dicitur unisonus ... diapason (sim. LmLIac. Leod. cons. 1. LmLIac. Leod. spec. 2, 14, 2-4. LmLIac. Leod. spec. 2, 14, 9. LmLIac. Leod. spec. 4, 11, 3. LmLQuat. princ. 3, 11. LmLHeinr. Eger 3 p. 42. LmLIoh. Olom. 7 p. 30. LmLNicol. Cap. p. 312. LmLAnon. Claudifor. 6, 1, 6. LmLAnon. Claudifor. 6, 2, 6. LmLAnon. Carthus. pract. 15, 53. LmLBart. Ram. 1, 2, 8 p. 50. LmLBonav. Brix. 14, 106. LmLContr. Species plani 1. LmLContr. Volentibus I p. 24a). LmLVers. Postquam pro 76. LmLPs.-Mur. summa 915: Intervallorum novem sunt species, scilicet unisonus, semitonium, tonus, semiditonus, ditonus, diatessaron, diapente, semitonium cum diapente, tonus cum diapente. Ad hec ultimo coniungitur diapason (sim. LmLIoh. Olom. 7 p. 29. LmLSzydlov. 7 p. 27). LmLPs.-Mur. summa 2182: diapason... propter eius difficultatem raro ponatur. LmLEngelb. Adm. 3, 9, 2: saltus de voce ad vocem obmissis vocibus intermediis non ascendit supra neque cadit infra dyapason. al. [s.XIV] LmLGuido Dion. 1, 1, 133. al. LmLIac. Leod. spec. 2, 98, 9. al. LmLHugo Spechtsh. comm. p. 98. al. LmLCart. plan. 21. LmLCompil. Lips. p. 134 (sim. LmLCompil. Lips. p. 136. LmLGob. Pers. p. 184b. LmLLad. Zalk. A 56). ibid. al. LmLAnon. Vratisl. p. 336a: trumpetum et stampania ... delyrant frequenter ad quintam notam vel ad dyapason, idest ad octavam, ad modum tube vel lyre (sim. LmLMens. Si ille p. 508, 17). [s.XV] LmLIoh. Olom. 7 p. 37. LmLIoh. Cicon. mus. 2, 31 p. 306 descr. al. LmLNicol. Cap. p. 316. LmLAnon. Claudifor. 2, 6, 4 (sim. LmLAnon. Claudifor. 2, 7, 14. LmLAnon. Claudifor. 2, 10, 14). al. LmLGeorg. Ans. 3, 50-51. LmLAnon. Philad. 59. LmLTrad. Holl. I p. 175: diapason extrema distantiarum admittitur, ut in canticis gaudium vel stuporem continentibus reperitur. al. LmLTrad. Holl. II 59 p. 24 (p. 424b): dyapason est saltus ab una voce in octavam dulcissime sonans (sim. LmLTrad. Holl. III 5 p. 37. Trad. IV p. 78. LmLAdam Fuld. 2, 7. LmLLad. Zalk. A 66. LmLSzydlov. 7 p. 32. LmLCompil. Salisb. 83). al. LmLTrad. Holl. III 5 p. 36. LmLIoh. Legr. rit. 2, 2, 3, 28. LmLTrad. Holl. VI 28, 6. al. LmLConr. Zab. tract. p. 242. al. LmLIoh. Tinct. diff. 4 (sim. LmLIoh. Tinct. diff. 13). LmLFr. Gafur. extr. 6, 4, 4. LmLBart. Ram. 1, 2, 5 p. 37. LmLGuil. mon. 5 p. 32: Nota, quod secundum Boetium septem sunt consonantiae, scilicet tonus, semitonus, ditonus, semiditonus, diapason, diapente, et diatesseron. LmLBonav. Brix. 14, 6. LmLAnon. La Fage III p. 244. LmLContr. Inprimis 8, 10. al. LmLMon. Figure I p. 176, 62: sex vocum consonancie, videlicet []tonus, semitonium, dytonus, semiditonus, dyatesseron, dyapente, quibus septima adiungitur, scilicet dyapason. d als konstitutives Intervall des Tonsystems — as structural interval in the tonal system α allgemein — general [s.V] LmLMart. Cap. 9, 944: divisarum tertia, quae plenum systema diapason finit. [s.VI] LmLBoeth. mus. 4, 15 p. 341, 24: Constitutio vero est plenum veluti modulationis corpus ex consonantiarum coniunctione consistens, quale est vel diapason vel diapason et diatessaron vel bis diapason. Est enim diapason constitutio a proslambanomeno in mesen ceteris, quae sunt mediae, vocibus adnumeratis, vel a mese rursus in neten hyperboleon cum vocibus interiectis, vel ab hypate meson in neten diezeugmenon cum his, quas extremae voces medias claudunt (inde LmLPs.-Guido form. ton. 7, 3. LmLHier. Mor. 20 p. 155, 5. LmLIac. Leod. spec. 6, 4, 9-11. LmLIoh. Cicon. mus. 2, 11 p. 260, 18. LmLGuill. Pod. 4, 1. LmLGuill. Pod. 4, 6). LmLCassiod. inst. 2, 5, 7 (inde LmLMarch. luc. 6, 4, 3. LmLIoh. Cicon. mus. 1, 38 p. 162, 9. LmLBonav. Brix. 14, 73). [s.IX-XII] LmLGloss. Boeth. mus. 1, 20, 63. al. [s.IX] LmLGloss. Mart. Cap. 954/367, 13: Sistema non potest esse minus quam in diapason (inde LmLIoh. Scot. annot. 506, 8. LmLRemig. Aut. 506, 7. LmLIoh. Cicon. mus. 2, 54 p. 332, 7). al. LmLRemig. Aut. 371, 6: Totam armoniam in hoc loco diapason symphoniam vocat, nec sine ratione. Plenitudo enim musicae in diapason continetur, quae ex diatessaron et diapente componitur, quae sunt elementa totius armoniae (inde LmLIoh. Cicon. mus. 3, 15 p. 354, 23). al. LmLScol. ench. 3, 331 (inde LmLIac. Leod. spec. 4, 29, 33). al. LmLAlia mus. 29 p. 120. al. LmLReg. Prum. 15, 11 (inde LmLAnon. Bernh. 2, 45). [s.X] LmLInch. Uchub. 272. LmLGloss. Boeth. mus. III 17. [s.XI] LmLGuido micr. 9, 10: similitudo nisi in diapason perfecta non est (inde LmLLib. argum. 1 p. 28. LmLTheog. Mett. 5, 1 (p. 185a). LmLIoh. Cicon. mus. 1, 38 p. 166, 16. ad loc. LmLComm. Guid. 73-74 p. 130). al. LmLGuido reg. 44. LmLInterv. Diapason p. 58. LmLPs.-Berno mon. 6, 14 (inde LmLFrut. brev. 4 p. 43. LmLAnon. Wolf p. 214). LmLHermann. mus. p. 21 (p. 127a). LmLHeinr. Aug. 27. al. LmLAribo 69 p. 8: post diapason in nullo tanta est ut in tetrachordis similitudo (inde LmLQuaest. mus. 1, 4 p. 14. LmLIac. Leod. spec. 6, 20, 1). LmLComm. Guid. 12 p. 109. al. LmLVers. Ars humanas p. 110a. al. LmLPs.-Guido arithm. p. 56a. LmLDietker p. 65: dyapason, quae continet in se legem totius armoniae. LmLPs.-Osbern. 5: Diapason autem, qui caeteras voces continet. LmLTheog. Mett. 4, 9 (p. 185a). al. LmLIoh. Cott. mus. 9, 9: diapason... omnes consonantias in se concludit (inde LmLAnon. Pannain p. 413. sim. LmLAnon. Pannain p. 410. LmLMus. man. 4, 10). [s.XII] LmLTrad. Guid. 2. LmLGuido Aug. 80. al. LmLTheinr. Dov. 3, 18, 3-4. LmLDisc. Tres sunt 4 p. 238. [s.XIII] LmLAnon. Lovan. p. 487b: dyapason dicitur continere in sui constitutione omnes voces, id est species vel maneries vocum genera; continet enim dyapason omnia genera vocum (sim. LmLPs.-Thomas Aqu. II p. 37). ibid. al. LmLMus. man. 36, 3-4. LmLMetrol. 87 p. 76 (cf. LmLGuido micr. 6, 6). LmLIoh. Aegid. 14, 16. al. LmLAmerus 19, 5. LmLLambertus p. 259a (sim. LmLTrad. Lamb. 3, 14, 2). LmLAnon. Couss. VII 11, 14. LmLHier. Mor. 14 p. 60, 26. al. LmLTrad. Garl. plan. II 138. LmLTrad. Garl. plan. III 97. LmLTrad. Garl. plan. V 141. al. LmLAnon. Ratisb. 3, 14. LmLTrad. Franc. I p. 22. LmLAnon. Couss. IV p. 69, 5. LmLInterv. Sit C-O 7. LmLVers. Postquam pro 106. LmLIoh. Groch. 38. LmLPs.-Mur. summa 971. al. LmLEngelb. Adm. 4, 40, 8. al. LmLWalt. Odingt. 5, 1, 10. [s.XIV] LmLMarch. luc. 6, 4, 16: dyapason... omnium consonantiarum est origo. al. LmLGuido Dion. 1, 1, 282. LmLTrad. Phil. I f. 61vG, 16. LmLIoh. Mur. spec. 1, 293: omnis consonantia supra diapason non est nisi repetitio eorum, quae infra diapason contenta sunt (sim. LmLIoh. Mur. spec. 1, 302. LmLThom. Bad. p. 84. LmLAnon. Carthus. theor. 14, 18. LmLAnon. Carthus. pract. 15, 49. LmLTrad. Holl. I p. 162-163. [] LmLCompos. Natura 2, 19. LmLAdam Fuld. 4, 6. LmLContr. Sex s. spec. I p. 306b). al. LmLIac. Leod. cons. 1. al. LmLIac. Leod. spec. 4, 4, 3: diapason ab integritate, totalitate vel perfectione, quam importat, sic dicitur, quia omnes consonantias proportionum simplicium, superparticularium vel superpartientium in se claudit. al. LmLHugo Spechtsh. 406. al. LmLPetr. Palm. p. 511. LmLQuat. princ. 1, 14. al. LmLIoh. Boen ars 2, 17, 13. al. LmLIoh. Boen mus. 1, 107. LmLGoscalc. 1, 4 p. 66, 11 (sim. LmLGoscalc. 1, 9 p. 98, 2). al. LmLHeinr. Eger 3 p. 42. LmLComm. Boeth. II p. 158, 30: Continet enim diapason omnia genera vocum, sed non omnes voces generum. al. LmLAnon. Ellsworth 5 p. 226, 4: Ut autem precedencium armonieque triplicem ordinem, cromatis, ennarmonii videlicet et dyatonici, ortus, hic tale monocordum componam, triplicem utriusque generis consonanciam dyapason continens. al. [s.XV] LmLOrig. et eff. 13, 1. LmLIoh. Olom. 7 p. 37. LmLIoh. Cicon. mus. 2, 44 p. 316, 16: musica illo in tempore enarmonicum concentum gerebat, que ditono et semiditono atque semitonio carebat et in diapason et diapente atque diatessaron tonoque nitebat (sim. LmLIoh. Cicon. mus. 2, 29 p. 298, 7. LmLIoh. Cicon. mus. 4, 3 p. 366, 19. LmLIoh. Cicon. mus. 4, 13 p. 376, 8). al. LmLProsd. contr. II 3, 5. LmLNicol. Cap. p. 316. LmLGob. Pers. p. 184b. LmLProsd. spec. p. 736. LmLAnon. Claudifor. 6, 5, 4. LmLUgol. Urb. 1, 36, 13: diapason genus quoddam generalissimum esse, quod de omnibus inferioribus speciebus praedicatur connexis. al. LmLAnon. Philad. 59. LmLArn. Zwoll. add. p. 37. LmLAnon. Carthus. theor. 20, 20. LmLTrad. Holl. I p. 175. al. LmLTrad. Holl. II 59 p. 24 (p. 424b). LmLTrad. Holl. III 5 p. 38. al. LmLTrad. Holl. VI 22, 15. al. LmLIoh. Legr. rit. 2, 2, 3, 71: Hoc tamen interest inter species diapason et constitutiones, quod species in uno, duobus et pluribus considerari solent intervallis, constitutiones vero non nisi totis de medio. al. LmLIoh. Legr. tac. p. 421a. LmLIoh. Tinct. contr. 1, 8, 4: Plinius ... ipsum diapason universitatem concentus diffinit. al. LmLFr. Gafur. op. 5, 8. LmLFr. Gafur. theor. 5, 8. LmLBart. Ram. 2, 1, 1 p. 62: Dictum est totum corpus musicae unam esse diapason. al. LmLNicol. Burt. 1, 22, 127 (cf. Ioh. Legr. rit. 1, 1, 3, 30). LmLBonav. Brix. 14, 67. LmLLad. Zalk. A 66. al. LmLGuill. Pod. 4, 1. al. LmLFr. Gafur. pract. 1, 7. LmLHerb. Tr. 1, pr. p. 20. LmLCompend. mus. 100. LmLContr. Ad sc. artem p. 69a. LmLContr. Inprimis 5, 27. LmLContr. Quoniam hom. 2, 10. LmLContr. Septem s. cons. 64 p. 148 (p. 466b). LmLContr. Sex s. spec. I p. 306b. LmLContr. Volentibus I p. 26a. LmLMon. Divide in quatuor p. 54, 7. LmLMon. Si regularis 27. LmLMon. Super unum 18. LmLFist. Cuprum pur. 16 p. 57. β die Einteilung des Tonsystems in Oktaven betreffend — with respect to disposition of the tonal system in octaves [s.IX] LmLRemig. Aut. 503, 8: mese, ‚gravis modi‘ id est diapason, ‚finis est‘. LmLScol. ench. 3, 537. al. LmLReg. Prum. 14, 18: quia finis est praecedentis diapason et principium subsequentis, et pro duabus cordis accipitur (sc. mese) (inde LmLAnon. Bernh. 2, 30. sim. LmLReg. Prum. 14, 6. LmLAnon. Bernh. 2, 23. LmLUgol. Urb. mon. 1, 21). [s.X-XI] LmLAnon. Bernh. 2, 8. al. LmLPs.-Odo mus. p. 282b: Diapason quoque eodem modo similes invenimus, cum similibus litteris primum et secundum versum per octo voces notamus. LmLHermann. mus. p. 18 (p. 125a): Ergo in utroque diapason VII sunt voces omnino inter se diversae ... Diapason superius, quia gravibus modulatur vocibus, apte literis insignitur maioribus; posterius vero causa acuminis eisdem quidem literis, sed acutis notatur formulis (inde LmLFrut. brev. 2 p. 32). al. LmLHeinr. Aug. 87. LmLWilleh. Hirs. 3 (c. 2), 1: Tota regularis monochordi structura constat quindecim chordis in duo diapason distinctis. LmLWilleh. Hirs. 6 (c. 5), 2: Hoc (sc. tetrachordum gravium) siquidem in inferiori diapason duplicatum generat ex se tetrachordum finalium, et ex his duobus procedunt septem principalia vocum discrimina ... Et ipsa denuo in superiori diapason repetita ... []universam monochordi fabricam conficiunt. al. LmLAribo 59 p. 7: Cur monochordo una dyapason non sufficiat. Monochordum una diapason non esse contentum, triplex esse causa creditur (inde LmLQuaest. mus. 1, 2 p. 13. LmLIac. Leod. spec. 6, 15, 4. LmLIac. Leod. spec. 6, 17, 1). LmLAribo 64 p. 7: Cur diapason tres non sint in monochordo. Tribus diapason protensum esse monochordum non patitur (inde LmLQuaest. mus. 1, 3 p. 14). LmLAribo 31 p. 28: totum monochordum in duas dividi diapason. LmLPs.-Guido arithm. p. 56a: Ultra haec duo diapason monochordum non debet extendi, quia omnis chorda gravioris diapason alteram in acuto diapason sibi concinentem habet. al. LmLFrut. brev. 4 p. 43. al. LmLAnon. Wolf p. 194. LmLQuaest. mus. 1, 11 p. 22. al. [s.XII] LmLGuido Aug. 231. al. [s.XIII] LmLMus. man. 4, 6: monocordum dividebant in quatuor tetracorda, duobus tetracordis per singula dyapason distributis. al. LmLPs.-Thomas Aqu. II p. 32. LmLEngelb. Adm. 3, 12, 1: De racione monocordi, et quare sit contentum duobus dyapason. Predictus autem numerus sive ordo duorum dyapason incipiens ab ⋅A⋅re et terminatus in ⋅a⋅lamire superiori, vocatur monochordum. LmLEngelb. Adm. 3, 12, 13: Ad tres autem dyapason extendi numerum vocum ascendendo non patitur vox humana: quia nunquam vel rarissime audiuntur cantores in tercia dyapason cantantes. al. [s.XIV] LmLComm. Boeth. II p. 240, 6-9. [s.XV] LmLProsd. mon. 3, 9-10. LmLUgol. Urb. mon. 1, 20. al. LmLIoh. Legr. rit. 1, 1, 9, 3. LmLTrad. Holl. VI 23, 2. LmLBart. Ram. 1, 2, 3 p. 31. al. LmLGuill. Pod. 1, 24. LmLMon. In primo 1. al. LmLMon. Mon. secundum p. 36, 12. LmLMon. Mon. sec. genus p. 32, 14. LmLMon. Partire totum p. 50, 40. LmLMon. Si mon. III p. 35, 16-17. LmLMon. Si regularis 13. al. LmLFist. Longissimam 17a p. 108. al. LmLFist. Rogatus 35 p. 68. passim. LmLFist. Si numeri 3 p. 78. al. e als Zusammenklangsintervall in der Mehrstimmigkeit — as simultaneous interval in polyphony [s.IX-XII] LmLGloss. Boeth. mus. 2, 8, 9. (?) [s.IX] LmLRemig. Aut. 11, 5 (ad loc.: LmLReg. Prum. 5, 30). LmLMus. ench. 14, 20: Si voce virili organizetur simul cum voce puerili, sunt quidem hae duae voces sibi per diapason consonae. LmLMus. ench. 15, 8: tertius, qui est in medio, sese cum simplici organo diapason miscet consonantiae. al. LmLScol. ench. 2, 19: Sive enim alia post aliam per octava loca sumatur, sive in unum binis aequisonis vocibus canatur, fit hac ratione cantio diapason simplicis. At vero tres in unum trinis descriptis canamus vocibus, et fit hoc modo cantio diapason duplicis. Si quoque dempta voce media per quindecima loca canatur, nihilominus disdiapason erit. LmLScol. ench. 2, 30: Prima vero compositio fit diapente, si vox organalis ita per diapason geminetur, ut sit media principalis. eqs. al. LmLOrg. Bamb. I tit. al. [s.X] LmLInch. Uchub. 286: si puerilis canor bis binis illis aequisonis vocibus misceatur, diapason simphoniam acutissimam et gravissimam ad se invicem reddunt, quas quindecimi ad quintos decimos conlati conficiunt, media autem vox diapason ad utrasque respondet. al. LmLOrg. Paris. 11. al. LmLPs.-Odo mus. p. 271a. [s.XI] LmLGuido micr. 18, 12: Potes et cantum cum organo et organum cum cantu (cf. app. crit.) quantum libuerit duplicare per diapason (inde LmLLib. spec. 79 p. 56). al. LmLComm. Guid. 29 p. 110: ‚si tres cantores‘ per diapason diversas voces exaltantes, iste in gravibus, ille in acutis, ille in superacutis quemlibet unum cantum canentes. LmLOrg. Montep. 4: primam vocem organi, id est inceptionem, ponat cum cantu vel inferius in diapason vel superius. LmLOrg. Mediol. pros. 13: Prima vox organi aut manebit coniuncta cum precedenti per diapason vel in eadem, aut disiuncta diapente vel diatessaron (sim. LmLOrg. Berol. 9). al. LmLOrg. Mediol. rhythm. 9. LmLOrg. Berol. 23. LmLAnon. Prag. 24. al. LmLIoh. Cott. mus. 23, 26: Providendum quoque est organizanti, ut si recta modulatio in gravibus moram fecerit, ipse in acutis canenti per diapason occurrat; sin []vero in acutis, ipse in gravibus per diapason concordiam faciat. ... Observandumque est, ut organum ita texatur, ut nunc in eadem voce, nunc per diapason alternatim fiat. al. [s.XII] LmLAnon. La Fage I 5, 3. al. LmLAnon. Pannain p. 117: cum cantus moram fecerit in gravibus, organum suspensum teneatur per dyapason in acutis. al. LmLDisc. Quicumque I 12. LmLDisc. Tres sunt 17 p. 239. [s.XIII] LmLOrg. Vatic. p. 185. al. LmLAnon. Lovan. p. 494b: Si cantus ascendat duas voces et organum incipiat in dyapason, organum descendet tres voces et erit in dyapente super cantum. eqs. al. LmLDisc. Qualiscumque 1 p. 251. ibid. al. LmLDisc. Quicumque II 2, 1: si cantus ascendit unum tonum, discantus debet incipere in dyapason et descendere tonum cum dimidio vel ditonum. eqs. al. LmLDisc. Omnis homo II 2 p. 253. eqs. LmLDisc. Videndum 6. eqs. al. LmLIoh. Garl. mens. 10, 18. al. LmLDisc. pos. vulg. p. 191, 18. eqs. LmLAnon. Couss. VII 11, 22: Et notandum, quod unisonus, semidytonus, dytonus, dyatesseron, dyapente et dyapason sunt magis necessariae species quam aliae, quia omnis discantus se habet cum tenore suo in aliqua istarum consonantiarum (sim. LmLTrad. Lamb. 3, 15, 1). LmLLambertus p. 269a (inde LmLIac. Leod. spec. 7, 5, 8). LmLFranco Col. 11, 29 (inde LmLIac. Leod. spec. 7, 5, 21). LmLPs.-Franco comp. 1, 6. eqs. al. LmLTrad. Garl. plan. I 209. eqs. LmLTrad. Garl. plan. II 139. al. LmLTrad. Franc. I p. 24. eqs. al. LmLDisc. Sciendum 53. al. LmLAnon. Couss. IV p. 85, 31: Concordantiae organi puri regulares dicuntur unisonus et diapason, diatesseron et diapente, semiditonus et ditonus. al. LmLIoh. Groch. 191: Triplum vero est cantus ille, qui supra tenorem in diapason proportione incipere debet et in eadem proportione ut plurimum continuari. al. LmLPs.-Mur. summa 2382. al. LmLEngelb. Adm. 4, 44, 16. LmLWalt. Odingt. 6, 12, 9. [s.XIV] LmLMarch. luc. 5, 6, 14: Queritur, quare non est sic proprium dissonantie, que dicitur sexta, tendere ad consonantiam dyapente sicut ad consonantiam dyapason. al. LmLPs.-Phil. lib. mus. p. 36b: Sequuntur regule fundamenti discantus. Et nota, quod septem sunt species concordantiarum, videlicet unisonus, dytonus, ..., dyapason. LmLTrad. Phil. I f. 61vG, 3. LmLIac. Leod. cons. 15. al. LmLInterv. Sunt autem p. 25. LmLIac. Leod. comp. 3, 4, 21. al. LmLIac. Leod. spec. 4, 35, 9: unisonus et diapason finis et terminus principalis dicuntur omnium organorum (sim. Iac. Leod. 4, 50, 7). al. LmLPetr. Palm. p. 511: Diapason est quaedam alia species discantus, quae alias duplum vel octava nuncupatur, concordans ad modum unisoni. al. LmLIoh. Mur. contr. 10 (inde LmLGoscalc. 2, 1 p. 112, 1). al. LmLQuat. princ. 4, 2, 20. LmLGoscalc. 2, 1 p. 110, 6. LmLHeinr. Eger 4 p. 44. LmLComm. Boeth. II p. 148, 2. LmLCompil. Lips. p. 134. LmLAnon. Seay p. 30. [s.XV] LmLIoh. Cicon. mus. 2, 7 p. 254, 7: si per diapason multiplicatur dulcior, si cum organo cantatur dulcissima. al. LmLUgol. Urb. 1, 31, 2 (inde LmLFr. Gafur. extr. 7, 11, 2). al. LmLTheod. Capr. p. 95. LmLGeorg. Ans. 2, 10. LmLIoh. Legr. rit. 2, 3, 12, 30: Primum praeceptum: Inchoare debes ergo vel a diapente vel a diapason simplicibus ac perfectis consonantiis ... Secundum praeceptum: Cave tamen, ne duas umquam feceris consequenter perfectas consonantias, hoc est duas diapente, duas diapason... Tertium praeceptum: Potes autem cum plano cantu descendere per dissonantias compassibiles ad libitum aut ascendere, necnon duas, tres aut plures illarum disponere successivas ita, quod post plures ditonos statim diapente fiat, post tonos cum diapente mox diapason. al. LmLTrad. Holl. VI 30, 4. al. LmLTact. Bona 12. al. LmLConr. Zab. tract. AA 6 (cf. Guido micr. 5, 12). LmLFr. Gafur. extr. 9, 3, 3. al. LmLCompos. Natura 6, 24. al. LmLCompos. Cum igitur 4, 6. al. LmLCompos. Capiendum pr. 10 (sim. LmLCompos. Capiendum 3, 1-2). al. LmLIoh. Tinct. contr. 1, 2, 14. al. LmLFr. Gafur. op. 5, 8. LmLBart. Ram. 2, 1, 1 p. 64. al. LmLNicol. Burt. 2, 1, 7. al. LmLGuil. mon. 6 p. 34: Sed non possumus facere unisonum et octavam nec e converso, quia secundum Boetium unisonus []reputatur esse diapason, scilicet octava. LmLAdam Fuld. 2, 11. LmLGuill. Pod. 6, 7. al. LmLFr. Gafur. pract. 3, 2: diapason... perfecta est contrapuncti species. ibid. al. LmLContr. Ad sc. artem p. 68a (sim. LmLContr. Septem s. cons. 63 p. 148 (p. 466b)). al. LmLContr. Circa modum p. 29, 14. al. LmLContr. Inprimis 8, 7. eqs. al. LmLContr. Sex s. spec. I p. 306b. LmLContr. Sex s. spec. II p. 381-382. LmLContr. Volens igitur p. 382. al. f als konstitutives Intervall der Kirchentonarten bzw. des Ambitus kirchentonaler Gesänge — as structural interval in the modes, or as interval defining the ambitus of modal chants [s.IX-X] LmLAlia mus. 41 p. 183: A prima quoque specie diapason... inchoatur primus tropus (inde LmLAnon. Bernh. 1, 53. LmLAnon. Bernh. 2, 105). eqs. LmLAlia mus. 48 p. 127: hypodorius in dorium transit, si suam diapason excesserit. LmLAlia mus. 136 p. 198: In responsoriis namque nocturnis vel diurnis seu quibuslibet ecclesiasticis cantilenis ipsae plagae horum sonorum limites ad placidum transcendunt, ac species diapason, quas a graviore parte inchoaverant, prout libuerit, percurrunt (inde LmLAnon. Bernh. 2, 82). al. [s.XI] LmLPs.-Odo mus. p. 271b. LmLPs.-Odo dial. p. 257a: quot vocibus cantus fieri debet, adiunge. M.: Alii asserunt octo, alii novem, alii decem. D.: Quare octo? M.: Propter maiorem divisionem, id est diapason (inde LmLQuaest. mus. 1, 18 p. 40. LmLQuaest. mus. 1, 19 p. 48). al. LmLBerno prol. 6, 16 app. crit.: [Primus igitur modus vel tonus ... habens inter ⋅D⋅ et ⋅d⋅ quartam diapason formam, supra vero et infra chordam] eqs. (sim. LmLPs.-Berno mon. 11, 2-26. LmLFrut. brev. 8 p. 59-61. LmLAnon. Wolf p. 210-211). al. LmLGuido reg. 225. al. LmLMod. Omnes authenti p. 58: Cum autem unusquisque sonus duos tropos contineat, id est autenticum et plagalem, non possunt discerni, nisi per diapason et diapente. Autenti siquidem diapason super se continent, tonum sub se. ... Sed hic addendum, quod autenti non tantum unum diapason intendendo recipiunt, quae VIII^o vocibus constat, sed eciam ad VIIII^am X^amve progrediunt. LmLPs.-Berno mon. 8, 1 (sim. LmLBerno prol. 5, 16 app. crit. LmLFrut. brev. 7 p. 51). LmLHermann. mus. p. 25 (p. 129a): omnis autenticus a propria finali incipiens propria diapason specie per superiores in suam transeat excellentem (inde LmLAnon. Wolf p. 217. LmLAnon. Wolf p. 222-223. LmLQuaest. mus. 1, 8 p. 17. LmLIac. Leod. spec. 6, 33, 14). LmLHermann. mus. p. 31 (p. 132a): Tropus est inter unumquodque diapason multarum vocum ratis effecta intervallis apta in unum corpus modulatio. al. LmLHeinr. Aug. 90. al. LmLWilleh. Hirs. 17 (c. 16), 8: quod et certissimis Gregoriani cantus exemplis probamus, quoniam omnes tropi supra et infra naturales diapason sui terminos aliquando in sonum vicinum, aliquando in tertium licenter se diffundunt. al. LmLAribo 35 p. 29: quivis quatuor troporum in duos divideretur, quorum uterque integra tantum diapason esset contentus. al. LmLComm. Guid. 6 p. 124: a ⋅D⋅ in ⋅d⋅ est per diapason legitimus cursus authenti proti. LmLComm. Guid. 62 p. 145: De adulterinis enim cantibus, qui per diapason super finalem finiuntur. al. LmLLib. spec. 27 p. 49. LmLPs.-Guido form. ton. 7, 5. al. LmLPs.-Guido arithm. p. 58a: omnis cantilenae legalis ascensus et descensus per diapason construitur. al. LmLFrut. brev. 7 p. 55 descr. al. LmLFrut. ton. p. 113. eqs. al. LmLPs.-Osbern. 49: Diapason secundi toni. eqs. LmLPs.-Osbern. 64: naturales diapason octo modorum, ut unusquisque propriam habeat. al. LmLAnon. Wolf p. 222. al. LmLQuaest. mus. 1, 12 p. 24: omnis tonus in toto suo, id est in tota diapason (cf. LmLAribo 89 p. 35. inde LmLIac. Leod. spec. 6, 33, 3). al. LmLTheog. Mett. 20, 2 (p. 190a). eqs. al. LmLIoh. Cott. mus. 12, 8: Omnes itaque autenti a finali suo ad octavam, quod est diapason, regulariter ascendunt (inde LmLConr. Zab. tract. AZ 2). LmLIoh. Cott. mus. 12, 26: musici haud incongrue regularem cursum modorum, qui sunt octo, per totidem diapason dimetiuntur. ... Cum igitur octo toni per totidem diapason currant, sicut semper duo toni, id []est magister et discipulus, cohaerent, sic et eorum diapason connectuntur (inde LmLAnon. Pannain p. 111-112. LmLConr. Zab. tract. AZ 1-3). [s.XII] LmLTrad. Guid. 7. LmLGuido Aug. 274: Apud autem alios, quorum exquisitior videtur sententia, ipse species diapason sic sufficere iudicantur, ut tam ultime quam medie voces equalis sint dignitatis, et utramque vim suam in cantu exerceant (inde LmLMus. man. 46, 25. sim. LmLAnon. Cist. I 7 p. 34). al. LmLTon. Gratianop. p. 12. al. LmLAnon. Cist. I 8 p. 34. al. LmLAnon. La Fage I 7, 11. al. LmLAnon. Pannain p. 107. al. LmLTon. Vatic. 12, 3 p. 192. LmLCompil. Paris. II p. 72. [s.XIII] LmLAnon. Lovan. p. 488b. LmLMus. man. 46, 4 (cf. LmLGuido Aug. 264). al. LmLMetrol. 19 p. 80. LmLAmerus 20, 12. LmLHier. Mor. 21 p. 159, 12: tot toni fieri possunt, quot diapason inveniuntur in manu. al. LmLTrad. Garl. plan. V 211. al. LmLAnon. Ratisb. 7, 1. al. LmLPs.-Thomas Aqu. I p. 28. al. LmLVers. Postquam pro 251. al. LmLIoh. Groch. 223: Cum enim plures sint modi vel species diapason <quam octo> et super unumquemque tonum possit diapason collocari, plures essent toni quam octo. al. LmLPs.-Mur. summa 1594. al. LmLEngelb. Adm. 4, 18, 6: cum quilibet VIII tonorum in suo proprio dyapason decantetur et discurrat, cuiuslibet plagalis dyapason medietas superior est, inferior medietas dyapason sui autenti. al. LmLWalt. Odingt. 3, 9, 12. al. [s.XIV] LmLMarch. luc. 11, 2, 27: Tonus plusquamperfectus auctenticus dicitur ille, qui ultra dyapason a suo fine ascendit (inde LmLFr. Gafur. extr. 8, 9, 5. LmLBonav. Brix. 15, 146. sim. LmLFr. Gafur. pract. 1, 8). al. LmLGuido Dion. 2, pr. 248. LmLIac. Leod. comp. 2, 5, 9. al. LmLIac. Leod. spec. 6, 52, 2: legitima fundamentalisque tonorum distinctio specifica ex speciebus sumatur diapason, diapente ac diatessaron. al. LmLHugo Spechtsh. comm. p. 134. al. LmLQuat. princ. 3, 27: inter ascensum et descensum fit unus diapason. al. LmLSumm. Guid. comm. 3, 3. LmLAnon. Michaelb. I p. 44. LmLAnon. Michaelb. II p. 49. LmLComm. Boeth. II p. 314, 5. LmLPs.-Mur. mod. p. 99b. al. [s.XV] LmLIoh. Olom. 8 p. 40. al. LmLIoh. Cicon. mus. 2, 13 p. 264, 21: modorum figuras depingimus cum eisdem speciebus et diapasonibus ac eorundem cantibus hoc modo: (sequitur descriptio). al. LmLGob. Pers. p. 191a. LmLAnon. Claudifor. 4, 1, 7. al. LmLUgol. Urb. 1, 61, 6: Ubi est ergo perfecta diapason, ibi tropus necessario perfectus est, et ubi diapason imperfecta reperitur, ibi tropum imperfectum esse necesse est, et quanto magis diapason est imperfecta, tanto magis tropus a perfectione distat. passim. LmLGeorg. Ans. 3, 53. LmLAnon. Philad. 75. LmLThom. Bad. p. 87-88. LmLAnon. Carthus. nat. 5, 21. al. LmLTrad. Holl. I p. 178. eqs. al. LmLTrad. Holl. II 15 p. 41 (p. 431a). LmLTrad. Holl. III 9 p. 64 eqs. al. LmLTrad. Holl. VI 26, 1. al. LmLIoh. Legr. rit. 2, 1, 6, 16: de tropis antiquis et modernis ecclesiasticis, quod non sint aliud quam diapason species seu variae constitutiones. al. LmLConr. Zab. tract. AZ 4 (p. 225). LmLIoh. Tinct. diff. 18. eqs. LmLFr. Gafur. extr. 8, 9, 2 (cf. LmLMarch. luc. 11, 2, 22). al. LmLIoh. Tinct. nat. 27, 2. eqs. passim. LmLFr. Gafur. op. 5, 8. ibid. al. LmLBart. Ram. 1, 3, 2 p. 55. al. LmLNicol. Burt. 1, 23, 139. eqs. al. LmLBonav. Brix. 15, 100 (cf. LmLMarch. luc. 11, 4, 171). al. LmLAdam Fuld. 2, 15. LmLLad. Zalk. B 2. al. LmLCompend. mus. 115. eqs. al. LmLSzydlov. 11 p. 43: dyapason sive ambitus alicuius toni. al. LmLGuill. Pod. 4, 15: Proprium est enim omni cantilene ad hoc, ut alicuius modi vere existat, diapason consonantiam in se habere. al. LmLFr. Gafur. pract. 1, 8. LmLHerb. Tr. 2, 6 p. 54. LmLAnon. Tegerns. III p. 101. B in zusammengesetzten Intervallbezeichnungen — in compound terms for an interval 1 Oktavvervielfachungen betreffend — with respect to duplications of the octave [s.VI] LmLCassiod. inst. 2, 5, 7: Disdiapason, id est dupla diapason, symphonia est, quae constat ex ratione tetraplasia. [s.IX] LmLAurelian. 8, 33: Multiplices sunt, ubi minor numerus []a maiore vel bis vel ter vel quater et deinceps continetur. Ex his nascitur simphonia, quae diapason apellatur, vel disdiapason, id est dupla diapason, appellatur, quoties sonus sonum vel duplo vel quadruplo superat. LmLAlia mus. 162 p. 168: primus tropus erit in dupla, secundus in tripla ... dupla diapason in octavo, una cum duplo triplo (inde LmLAnon. Bernh. 2, 92. sim. LmLAlia mus. 156 p. 97). [s.XII] LmLTheinr. Dov. 1, 1, 11. [s.XIII] LmLMus. man. 12, 2-4. al. LmLIoh. Garl. mens. append. 14, 9: Proprium est diapason et infra, remotum est duplex diapason et infra usque ad diapason, remotissimum est triplex diapason et infra usque ad duplex diapason. Diapason dicitur dupla ... triplex diapason, quod vix reperitur nisi instrumentis a flatu, dicitur octupla. LmLIoh. Garl. mens. append. 16, 10: Situs proprius primi (sc. cantus) infra diapason, ... situs vero secundi est infra duplex diapason et simplex diapason, tertius in triplici usque in duplici, quartus in quadruplici et infra usque in triplici ... Si enim aliqius cantus transcendat per acutum et grave suum diapason respectu soni infimi, unus intrat alium per viam accomodationis secundum quod necesse fuerit. Sed quia vox humana ad talia non ascendit, ideo quiescamus infra duplex <diapason> (sim. LmLIoh. Garl. mens. append. 16, 5). al. LmLFranco Col. 11, 19: nota, quod tam concordantiae quam discordantiae possunt sumi in infinitum, ut diapente cum dyapason ... et sic in duplici diapason et triplici, si possibile esset in voce. LmLHier. Mor. 15 p. 72, 13: quod quaelibet per accidens consonantia cum simplici sive etiam duplici diapason sint consonantiae. LmLHier. Mor. 15 p. 72, 17: primariae consonantiae sunt VII, scilicet unisonus, diatesseron, diapente, diapason, diapason cum diapente, duplex diapason et duplex diapason cum diapente. Secundariae vero consonantiae sunt XXX, scilicet: semiditonus ... et duplex diapason cum diatesseron. Item secundum quod potest colligi ex praedicta demonstratione Ptolemei, semiditonus cum diapason ... et duplex diapason cum diatesseron et cum diapason. Item secundum eandem demonstrationem, semiditonus cum duplici diapason, ditonus cum duplici diapason, minus diapente cum duplici diapason, tritonus cum duplici diapason, semitonium cum diapente cum duplici diapason, duplex diatesseron cum duplici diapason, minus diapente et cum diatesseron sed cum duplici diapason, diapason cum diatesseron sed cum duplici diapason, diapason cum duplici diatesseron et cum duplici diapason et duplex diapason cum diatesseron sed cum duplici diapason. al. LmLTrad. Garl. plan. II 151. LmLTrad. Garl. plan. III 33. LmLAnon. Couss. IV p. 68, 28: omnes proportiones post unisonum possunt componi cum diapason et cum duplici et triplici etc. sic dicendo: semitonium cum diapason ... usque in simphoniam optimam duplex diapason. LmLAnon. Couss. IV p. 86, 9: Ulteriori quidem processu quidam raro procedunt usque ad triplex diapason, quamvis in communi usu se habeat in instrumento organorum et ulterius aliorum instrumentorum. al. LmLIoh. Groch. 86. [s.XIV] LmLPs.-Phil. lib. mus. p. 37a. LmLIoh. Mur. spec. 1, 284: sicut formatur bis diapason, ita ter diapason et quater, quantum est ex natura proportionum, quae sibi terminum nullum ponunt. LmLIoh. Mur. spec. 2, 56: bis diapason ad semel diapason reducitur. al. LmLIac. Leod. spec. 4, 29, 18: aliae consonantiae in natura possibiles in multiplicibus fundatae proportionibus, ut diapente cum ter diapason in proportione duodecupla ... et ter diapason sive quater diapason in sextadecupla proportione. LmLIac. Leod. spec. 5, 22, 12: Ad habendum autem diatessaron cum diapente et ter diapason sive quater diapason chordam similiter dividere oportet in passus 48. al. LmLPetr. Palm. p. 514: sicut diximus de semiditono et ditono supra unisonum, ita et per easdem regulas dicendum est de eisdem supra diapason usque ad duplex vel triplex diapason (sim. LmLQuat. princ. 4, 2, 13). eqs. LmLQuat. princ. 2, 22: Ex bis [] diapason quadrupla proporcio, et ex ter diapason oritur octupla proporcio. LmLTrad. Mur. I p. 287a: sub hac proportione (sc. quadrupla) est consonantia duplex diapason. LmLComm. Boeth. II p. 364, 30. LmLAnon. Monac. II 84: Quintadecima in se continet duplex diapason, videlicet decem tonos cum quattuor semitoniis. [s.XV] LmLUgol. Urb. 5, 45, 4: Bis enim diapason ad semel diapason, semel diapason ad diapente reducitur et diatesseron. al. LmLGeorg. Ans. 1, 153: at (sc. concentus), quem sphere solis et sequentium (sc. efficiunt), ad eum, quem sphera lune, grandem consonat harmoniam, triplam videlicet diapason. al. LmLAnon. Carthus. theor. 22, 20 descr.: Quadruplex dyapason - Triplex dyapason - Tonus cum dyapenthe supra duplicem dyapason - Dyapenthe supra duplicem dyapason. LmLAnon. Carthus. theor. 22, 46: Semitonium supra triplicem dyapason stat in proportione octupla super104partiente 243^as. eqs. al. LmLAnon. Carthus. pract. 15, 49. al. LmLTrad. Holl. I p. 165. LmLTrad. Holl. II 54 p. 9 (p. 419a). LmLProp. Prop. est duorum 12 p. 172 (p. 474b). LmLIoh. Legr. rit. 1, 3, 6, 13. al. LmLCompos. Natura 2, 5. al. LmLIoh. Tinct. contr. 1, 13, 2-3. al. LmLBart. Ram. 1, 2, 1 p. 27. LmLFr. Gafur. theor. 1, 2. LmLGuill. Pod. 1, 24. LmLErasm. Hor. p. 75a: duplex dyapason dicitur aequisona. al. LmLContr. Ad sc. artem p. 69a. LmLContr. Est autem p. 366b. v. bisdiapason 2 allgemein — general [s.X] LmLInch. Uchub. 322: de bisdiapente compleatur diapason et epogdous. [s.XII] LmLTheinr. Dov. 1, 4, 13. al. [s.XIII] LmLIoh. Garl. mens. 9, 21: semiditonus cum diapason... ditonus cum diapason. LmLIoh. Garl. mens. 9, 34: semitonium cum diapason, tonus cum diapason, tritonus cum diapason. al. LmLHier. Mor. 15 p. 72, 25: Item secundum quod potest colligi ex praedicta demonstratione Ptolemei, semiditonus cum diapason, ditonus cum diapason, minus diapente cum diapason, tritonus cum diapason, semitonium cum diapente et cum diapason, duplex diatesseron cum diapason, minus diapente cum diatesseron et cum diapason, diapason cum diatesseron et cum diapason, diapason cum duplici diatesseron et cum diapason et duplex diapason cum diatesseron et cum diapason. al. LmLTrad. Garl. plan. I 201 (sim. LmLTrad. Garl. plan. II 132). LmLTrad. Garl. plan. II 151: omnes consonancie possunt adiungi dyapason, ut si diceretur cum, diceret semitonium cum dyapason, tonus cum dyapason etc. al. LmLTrad. Garl. plan. III 65: Semiditonus cum diapason continet in se 6 tonos et 3 semitonia minora ... Ditonus cum diapason continet in se 7 tonos et duo semitonia minora. LmLTrad. Garl. plan. V 186. al. LmLTrad. Franc. I p. 22: Nota tamen, quod potest speciei diapason fieri additio ... et potest dici semitonium cum diapason, tonus cum diapason. LmLAnon. Couss. IV p. 63, 19. al. LmLWalt. Odingt. 2, 15, 2. al. [s.XIV] LmLPs.-Phil. lib. mus. p. 37a: Dytonus cum dyapason constat ex decem vocibus, in quibus invenimus septem tonos cum duobus semitoniis, et vocatur decima perfecta. Et invenitur semidytonus cum dyapason, et constat ex decem vocibus, in quibus invenimus quinque tonos cum tribus semitoniis, et vocatur decima imperfecta. ... Et inveniuntur adhuc due species, scilicet tonus cum dyapente et dyapason et duplex dyapason. Tonus cum dyapente et dyapason constat ex tredecim vocibus, in quibus nos invenimus novem tonos cum tribus semitoniis, et vocatur sexta supra octavam. Et invenitur semidytonus cum dyapente et dyapason, et constat ex tredecim vocibus, in quibus invenimus octo tonos cum quatuor semitoniis, et vocatur sexta imperfecta supra octavam. al. LmLTrad. Phil. I f. 61vG, 21: Potest autem speciei dyapason <additio fieri> et ponitur dyatesseron vel dytonus cum dyapason usque ad binum dyapason. LmLIac. Leod. cons. 79: Tonus cum diapason habet bonam concordiam (inde LmLHeinr. Eger 4 p. 43). al. LmLIac. Leod. comp. 1, []5, 18. al. LmLIac. Leod. spec. 2, 126, 40: Dieses cum diapason, dupla super 26 partiens proportio ... Apotome cum diapason, dupla super centum et 39 partiens proportio ... Tonus cum diapason, dupla sesquiquarta proportio ... Semiditonus cum diapason, dupla super 10 partiens proportio ... Ditonus cum diapason, dupla super 17 partiens proportio ... Semitritonus cum diapason, dupla super quingentesima nonagesima partiens proportio ... Tritonus cum diapason, dupla super ducentesima decima septima partiens proportio. eqs. al. LmLPetr. Palm. p. 511: semiditonus supra diapason requirit diapason vel diapente supra diapason descendendo ... ditonus supra diapason requirit diapente supra diapason. LmLQuat. princ. 4, 2, 13. al. LmLGoscalc. 2, 1 p. 112, 13. LmLComm. Boeth. II p. 348, 20. [s.XV] LmLOrig. et eff. 15, 1. LmLProsd. spec. p. 737. LmLUgol. Urb. 2, 5, 15-16. LmLAnon. Carthus. theor. 14, 19. passim. LmLInterv. Notandum 22 p. 159 (p. 470b). LmLIoh. Legr. rit. 2, 1, 3, 19. passim. LmLCompos. Natura 2, 7. al. LmLCompos. Capiendum 5, 2. LmLIoh. Tinct. nat. 51, 4. al. LmLIoh. Tinct. contr. 2, 10, 4: falsas concordantias vocant, scilicet: ... diapente imperfectum supra diapason, diapente superfluum supra diapason, id est falsa duodecima. passim. LmLFr. Gafur. op. 2,2 (sim. LmLNicol. Burt. 2, 1, 12. cf. Boeth. mus. 5, 11 p. 361, 12). LmLContr. Ad sc. artem p. 69a (sim. LmLContr. Septem s. cons. 65 p. 148 (p. 466b)). al. LmLContr. Est autem p. 366b. al. LmLContr. Inprimis 5, 4. v. diapason et diapente, diapason et diatessaron II Bezeichnung für einen Ton im Oktavabstand (in der Mehrstimmigkeit) — term that designates a pitch at the octave (in polyphony) [s.XIII] LmLDisc. Qualiscumque 3 p. 251: Quicumque vult organizare incipiat a diapason. Si cantus ascendit unam, diapason descendit tres. <Si cantus ascendit tres,> diapason descendit unam. Si cantus ascendit quatuor, diapason descendat quinque. Si cantus ascendit quinque, diapason descendat quatuor. III Bezeichnung für die Mensur (von Orgelpfeifen) — term for measurement (of organ pipes) [s.XV] LmLArn. Zwoll. add. p. 39: nulla est in foraminibus pedum dyapasonis divisio, quia foramen ⋅c⋅ est ita magnum uti primus ⋅f⋅, et unus est lati luminis, alius stricti, alius alti luminis, alius bassi; nulla est penitus mensura. LmLArn. Zwoll. add. p. 41: Diapason longitudinis et latitudinis calamorum. LmLArn. Zwoll. add. p. 44 descr.: Pro tono cori optima est ista longitudo et etiam illa, quam vides ibi: M, sed non convenit divisioni diapason. LmLArn. Zwoll. add. p. 50 descr. cf. LmLHMT art. Diapason, diocto, octava p. 26 IV Bezeichnung für die mensurale Proportion 2 : 1 zwischen zwei Stimmen — term that designates the mensural proportion 2 : 1 between two (vocal) parts [s.XV] LmLIoh. Tinct. pr. 1, 5, 5: Ex hac proportione (sc. dupla) Pythagorici diapason oriri asserunt, ... unde fit, ut et plerique eam concordantiam duplam et hanc proportionem e contra diapason appellent. LmLGuill. Pod. 8, 17: Si per medium decantandum melum constituerit, volens signis duple proportionis illum demonstrare, ... cantetur in proportione dupla, vel etiam effectum pro causa accipiendo cantetur sub diapason consonantia. ex errore, ut videtur: LmLMart. Cap. 2, 108: novem vero ad octo epogdoi numeri efficiunt iunctionem, tantumque pensat in numeris, quantum [symphonia diapason] (ed.: symphonia [diapason]) in melicis quae tonon facit, qui est consonae unitatis continua modulatio (inde LmLIoh. Cicon. mus. 1, 22 p. 100, 6. ad loc.: LmLGloss. Mart. Cap. 108/31, 7-8: ‚quae tonon facit‘ simphonia diapason. LmLIoh. Scot. annot. 46, 3: ‚quantum symphonia dyapason‘ Dyapason dicitur ex omni. Ubicumque enim fuerit dupla proportio, ibi potest esse dyapason, atque ideo non de omni dyapason dicit in hoc loco, sed de illa dyapason, []quae tono facit, id est octo. Epogdous enim non fit nisi inter octo et novem (inde LmLRemig. Aut. 46, 4. LmLIoh. Cicon. mus. 1, 22 p. 100, 7). LmLRemig. Aut. 46, 4: ‚quae‘ subaudis diapason). cf. Jacobus Willis, Martianea VI. Mnemosyne 30, 1977, p. 161 ex errore, ut videtur, ms. et ed. pro diapente: LmLWalt. Odingt. 2, 13, 2.