lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

definitio

nur lat. · 2 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

LmL
Anchors
2 in 2 Wb.
Sprachstufen
1 von 16
Verweise rein
3
Verweise raus
0

Eintrag · Lex. musicum Latinum

definitio

Bd. 1, Sp. 786
definitio (diffinitio) -onis f. 1. Bezeichnung für eine Unterteilung des Repertoires einer Kirchentonart nach der melodischen Entsprechung der Gesänge zu einer bestimmten Melodiegestalt des Versus 2. Kennmelodie zur Charakterisierung der Kirchentonarten (als melismatischer Anhang zu den Antiphonen zur Bestimmung ihres Modus) 1. term that designates a subdivision of the repertoire of a mode according to the melodic correspondence of those chants with a definite melodic pattern of the verse 2. characteristic melody for the definition of a mode (as melismatic appendage to an antiphon for recognition of the mode thereof) 1 Bezeichnung für eine Unterteilung des Repertoires einer Kirchentonart nach der melodischen Entsprechung der Gesänge zu einer bestimmten Melodiegestalt des Versus term that designates a subdivision of the repertoire of a mode according to the melodic correspondence of those chants with a definite melodic pattern of the verse a als Untergruppe in der Einteilung der Gesänge einer Kirchentonart as subspecies in the division of chants within a mode [syn.: differentia, divisio, varietas] [s.IX] LmLTon. Mett. p. 21: Diffinitio I - „Seculorum amen“, „Ecce nomen Domini“, „Angelus Domini nuntiavit“ eqs. LmLTon. Mett. p. 21-59 passim. LmLAurelian. 10, 16: Porro autem duas hic tonus communionum amplectitur definitiones. ... Huius versiculi finis tertie aptatur definitioni, quia et initium habet eiusdem sonoritatis iuxta incoationem sonoritatis tertiae differentiae. LmLAurelian. 13, 12: Est praeterea diffinitio, cuius quidem versus superiori antiphone versu „Ipsi vero“ conectitur. [] LmLAurelian. 14, 2. LmLAurelian. 15, 7. LmLAurelian. 16, 28: Est denique undecima divisio, que ... secernendam putavi a ceteris diffinitionibus. LmLAurelian. 18, 1. LmLAurelian. 18, 4: quot responsoriorum ac quot fuerint antiphonarum seu ceterarum hac in arte degentium definitiones rerum. Sane autentus protus XVII in sese continet varietates ... Autentus deuterus XII in se continet definitiones. Nam introituum recipit II, offertoriorum I, communionum I, invitatoriorum II, responsoriorum II, antiphonarum IIII. LmLAurelian. 18, 7. LmLAurelian. 18, 21: Igitur horum octo tonorum definitionum numerus una in congerie redactus CIIII arbitratur reddere. LmLAurelian. 19, 23. b als Unterscheidung zu einer Hauptgruppe (sonus principalis) in der Einteilung der Gesänge einer Kirchentonart as differentiation in relation to a principal group (sonus principalis) in the division of chants within a mode [syn.: differentia] [s.XI] LmLBerno ep. 20: Quod si karitatem vestram differentias sive diffinitiones antiphonarum delectat vestro more subnectere. (?) LmLBerno prol. 10, 5: omnis principalis sonus ... semper a finali suo, in quem regulariter desinit, incipiat; differentiae vero, quae ornatus causa peritorum cantorum placito sunt inventae, ita a nobis sint ordinatae, ut cuiusque toni differentia, si qua in ipso finali incipiat, primum locum obtineat ... Ipsas vero differentias quidam diffinitiones vocant. LmLBerno prol. 10, 7: sed hic diffinitionem nihil aliud quam differentiam intellegat, qua initia cantus vel „Seculorum amen“ a sono principalis toni ... suavi ac concordabili quadam differunt diversitate, quamquam nos rectius differentias quam diffinitiones dici debere arbitremur, maxime cum non aliquid ibi, quid sit, diffiniamus perorando, sed varie „Seculorum amen“ canendo aliterque melum ordiendo sonum discernamus a sono. c in Übertragung auf die „Saeculorum amen“-Formel der Psalmtöne by anology‚ the difference (differentia or ‘saeculorum amen’ formula) for a psalm tone [s.IX] LmLAurelian. 10, 34 p. 141: quanto levius initium duxerit (sc. antiphona), tanto minus fortiter exprimatur diffinitionis ultima pars sive sillaba. ibid. al. LmLAurelian. 13, 15 p. 145. LmLAurelian. 13, 31 p. 146: Secunda versuum responsoriorum est diffinitio, que ita eodemque ritu finem versus peragit, ut modullatio inest responsorii. LmLIoh. Cott. mus. 11, 28: tonorum autem differentiae, quas quidam abusive diffinitiones vocant. 2 Kennmelodie zur Charakterisierung der Kirchentonarten (als melismatischer Anhang zu den Antiphonen zur Bestimmung ihres Modus) characteristic melody for the definition of a mode (as melismatic appendage to an antiphon for recognition of the mode thereof) [s.IX] LmLTon. Mett. p. 63: quorum quisque tam magistrorum quam discipulorum propriis singillatim utuntur diffinitionibus praeter quartum eiusque discipulum, qui simpla diffinitione in extremitatis ordine nectuntur. ibid. al. (cf. LmLBailey, Formulas p. 38 sq.) [s.XI] LmLBerno prol. 10, 8 app. crit.: [Si qua vero diffinitio hic est dicenda, rectissime diffinitio vocatur finis, quo cantus quisque terminatur.] LmLHermann. mus. p. 49 (p. 141a): Has species (sc. diatesseron primam et quartam) facile etiam una voce cantabis, si eas per consuetam „saeculorum amen“ melodiam inceperis et propria diffinitione terminaveris. Quae quidem diffinitiones licet pleniter et perfecte in finalibus cantentur et superioribus, tamen ultimae neumae in unoquoque quadrichordo a suo non discordant tropo. LmLHermann. mus. p. 52 (p. 142a): Quas (sc. species diapente) item, sicut superius dixi, si consuetis differentiis et diffinitionibus cantaveris, suaves tibi troporum agnitiones comparabis. LmLHermann. mus. p. 63 (p. 147a). LmLTon. Aug. p. 81: Qua ratione toni septimus et octavus una contenti []sint diffinitione. ibid. al. LmLTon. Aug. p. 82-83. LmLTon. Aug. p. 87: determinaverunt magistri huius artis cuilibet tonorum quasdam acclines cognate et faciliter se antiphonarum extremitati applicantes melodias, quas similitudine quadam vocaverunt diffinitiones. ibid. al. LmLTon. Aug. p. 106b-107b. LmLTon. Aug. p. 127a.
5758 Zeichen · 138 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. Latein
    definitio

    Lex. musicum Latinum · +1 Parallelbeleg

    definitio (diffinitio) -onis f. 1. Bezeichnung für eine Unterteilung des Repertoires einer Kirchentonart nach der melodi…

Verweisungsnetz

5 Knoten, 3 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Kompositum 3 Sackgasse 2

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit definitio

26 Bildungen · 26 Erstglied · 0 Zweitglied · 0 Ableitungen

definitio‑ als Erstglied (26 von 26)

Definitio canonica apostolorum

Herder

Definitio canonica apostolorum , heißt latein. übersetzt die Aufschrift einer griech. Pergamenthandschrift der Wienerbibliothek, welche 18 C…

DEFINITIONSGEMÄSZ

DWB2

DEFINITIONSGEMÄSZ adv. zuss. mit 2 definition f. 1. adverbial verwendet: 1907 definitionsgemäß nennen wir reine stoffe solche, welche .. Ost…

DEFINITIONSMÄSZIG

DWB2

DEFINITIONSMÄSZIG adj. abl. von 2 definition f. 1. attributiv und adverbial verwendet: 1881 der zustand tritt ein, auf welchen der definitio…

definitionsnatur

DWB2

definition·s·natur

definitionsnatur f. : 1916 Scheler ges. w. 2,324 Sch. 2 zu 2 definition 2. a das bestimmungswort steht in objektbeziehung zum grundwort:

definitionssache

DWB2

definition·s·sache

definitionssache f. : 1959 wie vieles in der naturgeschichte, ist auch dieses bloße definitionssache Oberth stoff 86.

definitionssammlung

DWB2

definition·s·sammlung

definitionssammlung f. : 1968 deshalb also rückte er im stuttgarter landesparlament mit einer definitionen-sammlung den zensoren zu leibe ze…

DEFINITIONSVERSUCH

DWB2

definition·s·versuch

DEFINITIONSVERSUCH m. zuss. mit 2 definition f. 2. versuch, etwas zu definieren: 1927 man sagt: ‘sein’ ist der allgemeinste und leerste begr…

Zitieren als…
APA
Cotta, M. (2026). „definitio". In lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern. Abgerufen am 11. May 2026, von https://lautwandel.de/lemma/definitio/lml?formid=D00053
MLA
Cotta, Marcel. „definitio". lautwandel.de, 2026, https://lautwandel.de/lemma/definitio/lml?formid=D00053. Abgerufen 11. May 2026.
Chicago
Cotta, Marcel. „definitio". lautwandel.de. Zugegriffen 11. May 2026. https://lautwandel.de/lemma/definitio/lml?formid=D00053.
BibTeX
@misc{lautwandel_definitio_2026,
  author       = {Cotta, Marcel},
  title        = {„definitio"},
  year         = {2026},
  howpublished = {lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern},
  url          = {https://lautwandel.de/lemma/definitio/lml?formid=D00053},
  urldate      = {2026-05-11},
}