lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

debitor

nhd. bis lat. · 5 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

MLW
Anchors
5 in 5 Wb.
Sprachstufen
4 von 16
Verweise rein
4
Verweise raus
3

Eintrag · Mittellateinisches Wb.

debitor m.

Bd. 3, Sp. 59
debitor (dev-), -oris m.MLWscript. -tur: MLWLex Raet. Cur. 2,1,4.MLWstruct. notabiliores:MLWc. gen. gerundii: p. 60, 24.pendet ut: p. 60, 17. I is qui debeteiner der schuldet, Schuldner: A strictius: 1 proprie (spectat ad pecuniam sim. debitam): MLWCapit. part. Saxon. 27 unde -rdebitor exstitit, persolvat. MLWLeg. Lang. p. 151,15 si quis fedeiussorem aut dev-emdevitorem (-emdebitorem MLWvar. l.) suum pigneraverit. MLWHraban. univ. 4,1 p. 77C -rdebitor decem talentorum significat homines, qui Deo sunt obnoxii (spectat ad Vulg. Matth. 18, 21sqq.). MLWDipl. Heinr. II. 88 si quis imperiale nostrum in hoc transgredi presumpserit preceptum, sit -rdebitor ad regale aerarium decem auri talentorum. MLWChart. Bund. 472 fideiussores, qui se constituerunt per principales -esdebitores (501. saepe). MLWChart. Ticin. 94 p. 29,28 posuerunt fideiussorem Iohannem Spiavacam de Vacallo, qui se constituit printipalem -emdebitorem (MLWChart. Tirol. notar. I 168. MLWal.). persaepe. 2 translate: MLWRadbert. Matth. 3,2820 unde foenus caritatis -rdebitor coactus prius exsolvat. MLWRup. Tuit. trin. 2,31 MLWl. 1484 -emdebitorem magnae caritatis ... sibi hominem effecit Deus et valide suis beneficiis obligavit. MLWHonor. August. eluc. 3,118 p. 474,15 -esdebitores sunt eis (omnibus iustis) caelum et terra et omnis creatura. MLWAlbert. M. sent. 3,18,13 p. 330a,19 quod omnes -esdebitores sunt mortis. MLWal. B latius: 1 is qui obligatus esteiner der verpflichtet ist: a publ. et iur.: α in univ.: MLWChart. Fuld. B 202 p. 301,3 (a. 776/94) ego ... in elemosinam ... eorum, quibus -rdebitor sum, ... trado eqs. MLWEpist. Lup. Ferr. 81 p. 81,10 ut in obsequendo vobis (sc. Amulo episcopo) ... illos faciatis ... cupidissimos -esdebitores. MLWRather. conf. 35,1248 tu regulae -rdebitor es obedire. MLWDipl. Heinr. IV. 356 p. 470,2 cum -esdebitores simus omnibus ecclesiis in regno nostro indigentibus subvenire. MLWChart. Port. 62 p. 85,11 cum ... intellexerimus tam nos quam omnes successores nostros -esdebitores existere, ut nos concambium ... reconpensare debeamus. MLWChart. ord. Teut. (Thur.) 38 p. 39,34 fratres ... mutui consilii et auxilii secundum Deum -esdebitores. persaepe. β spectat ad vectigal, tributum, servitium: MLWConc. Karol. A 19G,25 ut decimas et ... census omnes generaliter donent, qui -esdebitores sunt ex beneficio et rebus ecclesiarum. MLWCapit. reg. Franc. 155,10 quod ipsi (pagenses) ea (paravereda) dandi -esdebitores sint. 185A p. 5,12 qui exercitalis itineris -esdebitores sunt (MLWConc. Karol. A 50B p. 601,11). MLWChart. episc. Halb. 269 MLWl. 27 faventibus baronibus et multis ... placiti -busdebitoribus. MLWTrad. Neocell. Frising. 7 licet eius (Ortolfi) essent Wolfhere et Sinzo famuli secundum carnem propinqui, conditione tamen servitii -esdebitores erant. MLWTrad. Asp. 95 -esdebitores auri: Sigifridus, Balbo eqs. (‘Goldzinser’ MLWed.). MLWChart. Berg. Magd. 99 p. 73,17 quatenus se viri -esdebitores esse cognoscant, quod vulgo worehure nominant. saepe. γ cliensSchutzbefohlener: MLWDipl. Ludow. Germ. 67 p. 94,12 pro nostrae -umquedebitorumque nostrorum omnium mercedis augmento. MLWDipl. Heinr. II. 375 pro remedio animae nostrae necnon ipsius (coniugis) omniumque -umdebitorum nostrorum (MLWTrad. Teg. 188. MLWal. MLWsim. MLWChart. episc. Halb. 146 MLWl. 15 pro ... salute. MLWal.). MLWTrad. Corb. 376 tradidit Helmeric pro se suisque -busdebitoribus in Cotum cx iugera et v iurnales (sim. MLWTrad. Frising. 1501a. al.). al. b eccl. et theol.: α de Deo (de angelis: l. 44): MLWRup. Tuit. trin. 5,20 MLWl. 819 quo (iuramento) se Deus obstrinxit ..., quo -rdebitor posset iure teneri (6,30 MLWl. 1207. MLWal.). 5,31 MLWl. 1331 promissi sui -rdebitor Deus (10,24 MLWl. 1283). MLWHonor. August. eluc. 3,118 p. 474,9 -rdebitor est ... eis (omnibus iustis) Deus ..., -esdebitores sunt eis angeli. MLWIdung. Pruf. dial. 1,84 ipsa Veritas (i. Christus) ... tributum, cuius -rdebitor non fuit, ne exactores eius scandalizaret, dedit. β de apostolo: MLWGreg. VII. registr. 8,16 p. 538,4 procurate beatum Petrum apostolorum principem vobis adiutorem, immo -emdebitorem facere. γ de hominibus: MLWDipl. Ludow. Germ. 74a p. 107,17 (spur. MLWs. X.MLWex.) omnibus christianae fidei -busdebitoribus (cultoribus S) nostreque potestatis fidelibus ... notum fieri desideramus eqs. MLWChron. Reinh. MLWa. 1093 p. 528,1 (epist. papae) tanto eum (Herrandum) devotius alacriusque suscipite (omnes per Saxoniam ecclesiae catholicae filii), quanto amplius vos vestre salutis et fidei vestre ecclesie apostolice -esdebitores esse cognoscitis.sponsor, patrinus(Tauf-)Pate: MLWHildeg. scivias 2,3 MLWl. 726 simili modo -esdebitores fidei baptizato verba salutis opportune proferant. 2 is qui aliquid commisiteiner der sich etwas hat zuschulden kommen lassen: a publ. et iur. i. q. maleficusDelinquent: MLWHeito Wett. 13 damna legalia, quae -busdebitoribus infligunt comites. b theol. i. q. peccatorSünder, Schuldiger (loci fere spectant ad Vulg. Matth. 6,12): MLWRadbert. Matth. 8,3874 debuisset et ipse -rdebitor universa -idebitori suo relaxare. MLWThietm. chron. 6,13 p. 290,28 ex corde debet ... cunctis -busdebitoribus remitti (6,55 p. 342,29). MLWRup. Tuit. off. 12,22 MLWl. 749 de illo sentiendum -edebitore, qui sic paenitet et sic sibi postulat dimitti, ut primum dimittat conservis suis (MLWtrin. 15,41 MLWl. 2018. MLWal.). MLWYsengrimus 3,1147 -rdebitor ignoscentis eget. MLWal. II is cui debetureiner dem geschuldet wird: A publ. et iur. i. q. creditorGläubiger (de re v. H. Schreuer, MLWZRGGerm. 34. 1913. p. 722): MLWLeg. Burgund. const. I 19,10 quicumque fideiussor noluerit satisfacere -idebitori (-edebitore MLWvar. l., cf. notam MLWed.). MLWLeg. Wisig. MLWsuppl. 2,11 si tertio ad iudicis iussum non venerit ad iudicium, perdat causam et restituat -idebitori suo, quod ei debere constiterit. MLWTrad. Frising. 1556c (a. 1160/81) quod ego Iohannes familiam meam ... in manus Herewici -idebitori conmisi. B usu communi i. qui mereteiner der (es) verdient: Vita Adalb. Hornb. (MLWMGScript. XXX p. 805,26; MLWc. 1000) qui (beatus Philippus) plurimis quasi indebitis medicinam dat sanitatis, abbati -idebitori suo largius non daret dona salutis? MLWEcbasis capt. 741 -rdebitor (creditor MLWci. Voigt sine necessitate) es meriti pro tanti pondere facti. Weber
6179 Zeichen · 330 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 15.–20. Jh.
    Neuhochdeutsch
    DebitorM.

    Dt. Etym. Rechtswb. (Köbler) · +1 Parallelbeleg

    Debitor, M., ›Schuldner‹, Lw. lat. debitor, M., zum PPP. debitus von lat. debere, V., ›schulden‹ debitum, lat., N., ›Sch…

  2. 18./19. Jh.
    Goethe-Zeit
    Debitor

    Goethe-Wörterbuch

    Debitor überwiegend in RAnw Schuldner Wiedererlangung neuer Güter ihres D-is abzuwarten DjG 3 4,214,11 RAnw [25.4.74] B2…

  3. 19./20. Jh.
    Konversationslex.
    Debĭtor

    Meyers Konv.-Lex. (1905–09)

    Debĭtor (lat.), der Schuldner.

  4. Latein
    debitorm.

    Mittellateinisches Wb.

    debitor (dev-) , -oris m. script. -tur: Lex Raet. Cur. 2,1,4. struct. notabiliores: c. gen. gerundii: p. 60, 24. pendet …

Verweisungsnetz

10 Knoten, 9 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 1 Kompositum 5 Sackgasse 4

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit debitor

12 Bildungen · 11 Erstglied · 1 Zweitglied · 0 Ableitungen

debitor‑ als Erstglied (11 von 11)

Debitor(in)

LDWB2

De|bi|tor(-in) m./f. debitur(-ia) m.(f.)

debitorius

MLW

debitor·ius

* debitorius , -a, -um . (debitor) 1 adi. i. qui debitoris est — dem Schuldner eigen : Chart. Ticin. 108 p. 55,32 (a. 1219) de quibus denari…

debitor als Zweitglied (1 von 1)

Prinzipaldebitor

DRW

prinzipal·debitor

Prinzipaldebitor, m. wie Prinzipalschuldner da die bürgschafft auf eine gewisse zeit ... gestelt, dieselbige zeit verflossen und der princip…