conservator

conservator, -oris m. I servator, protector — (Be-)Wahrer, Erhalter, Beschützer: A gener.: 1 strictius: a spectat ad homines eorumque societates: MLWIulian. Tolet. iudic. 3 p. 532,8 ubi ... -esconservatores civitatis ipsius reliquit Paulus tyrannus. MLWCapit. reg. Franc. 150,8 ut ... populi -esconservatores iuste dici ... possitis. 183 p. 416,11. b spectat ad res: MLWHerbord. Ott. 3,38 p. 204,9 (ed. J. Wikarjak. 1974) in talem domum providum ... et rerum -emconservatorem ... convenit intromitti rectorem (MLWChart. Traiect. 854 p. 272,11). MLWDipl. Otton. I. 438 p. 592,9 (spur. MLWs. XII.²) advocati ... debent esse non predatores, sed -esconservatores ecclesiarum. MLWspirit.: MLWBerth. (?) annal. MLWa. 1054 p. 267,20 Herimannus castitatis amator, virgineae incorruptionis -rconservator. 2 latius i. qui perseverat (in aliqua re), observator — einer der festhält (an), Beachter: MLWVita Agric. 8 p. 189,28 christianę religionis -rconservator. MLWDipl. Heinr. IV. 335 p. 440,1 divinę ... legis -esconservatores. Arnold. O. P. epist. de correct. MLWeccl. (ed. E. Winkelmann. 1865. p. 13,3) sui ordinis -esconservatores. v. et vol. I. p. 815,13. B eccl. et theol.: 1 in univ.: a de Deo, Christo: MLWChron. Pol. 2,19 Deus, christianorum -rconservator sueque vigilie vindicator. MLWEpist. Dominic. 19 p. 62,18 gratias creatori omnium, redemptori hominum, -iconservatori creaturarum potenti. MLWAlbert. M. euch. 3,3,1 p. 307^b,22 quarum (substantiarum) ipse (Christus) est creator et -rconservator (MLWsumm. theol. I 4,21,1 p. 111,55 [ed. D. Siedler. 1978]). v. et p. 1331,28. de Christo salvatore: MLWGloss. I 731,39 St.-S. -rconservator salvator heilant. b de sanctis (patronis): MLWPaulin. Aquil. carm. 14,4,4 (ed. D. Norberg. 1979) Petrus ... -rconservator ovium arcet luporum ... rabiem. MLWMirac. Donat. (MLWMGScript. XIV p. 179,48) Blandiniensis cenobii -emconservatorem ac mansionarium beatum Gudwalum. c de abbate: MLWHariulf. chron. 4,35 p. 273,1 bone confessor, cur non [] tam bonum tibi reservasti famulisque tuis -emconservatorem? 2 in alleg.: MLWEkkeb. Schon. opusc. 1 p. 240,28 misericordie -rconservator est timor Domini. C publ., iur., canon. MLWi. q. defensor, intercessor, provisor — (Schutz-, Rechts-)Bevollmächtigter, ‘Anwalt’: 1 latius: MLWChart. Gosl. I 629 (a. 1246/49) excusantes vos per litteras -umconservatorum iuris nostri. MLWChart. Brixin. 141 nos et Alheidis mater patruelum nostrorum tamquam tutores et -esconservatores dictorum puerorum. MLWChart. Lips. III 16 sanctimonialibus ... prefecimus -esconservatores ... et tutores. MLWChart. Raitenh. 367 p. 295,26 ut hec omnia ... conserventur, ... canonicos ... pro -busconservatoribus deputavi. MLWConr. Mur. summ. p. 37,2 (ed. W. Kronbichler. 1968) iustitiarius, -rconservator, interlocutor. MLWal. 2 strictius de provisoribus cum mandato defensionis, intercessionis sim. a papa institutis (de re v. H. Hénaff, Rev. de droit MLWcanon. 24. 1974. p. 223sqq.): a in univ.: MLWChart. ord. Teut. (Hass.) 36 p. 36,5 (epist. papae MLWa. 1233) cum ... magistrum Conradum de Marburch -emconservatorem dedissemus eidem (hospitali). MLWOrd. canc. pap. 3,3,5 ut -esconservatores ... a ... violentiis et iniuriis defendere possint, quos MLWeqs. MLWChart. Sangall. A 900 (epist. papae) ut nullus ... executor sive -rconservator deputatus a sede apostolica ... possit ... excommunicationis sententiam promulgare (sim. MLWChart. Gosl. I 634. MLWChart. Argent. I 336. saepe). MLWChart. ord. Teut. (Thur.) 186 qui (episcopus) eorundem (fratrum) in dicta causa -rconservator fuerat a sede apostolica delegatus. MLWChart. Lamb. Leod. MLWadd. 26 p. 261,7 decano Laudunensi, -iconservatori seu iudici a sede apostolica deputato, ... reverentiam. MLWal. b de intercessore privilegiorum decretorumque: MLWChart. Pomm. 454 p. 534,19 (ed. K. Conrad. 1970; MLWa. 1247) ad -esconservatores suos ... recurrent monachi. MLWInnoc. IV. registr. A 523 datus est eis super hiis -rconservator ... abbas de Wectingen (sim. A 620. B 173. MLWal.). MLWChart. Argent. I 354 p. 269,36 C. ... decanus et Ottho canonicus ... asserentes se -esconservatores indulgenciarum custodi ... concessarum. MLWEpist. Dominic. 34 nos ..., qui ex ... mandato apostolico ... iudicis ac -isconservatoris personam gerimus. MLWChart. eccl. Werd. 70 p. 91,2 Walramus ... -rconservator privilegiorum ecclesie Werdinensi[s] ... indultorum. saepe. c de defensore ordinis sororum paenitentium: MLWSumma dict. Saxon. 11,42 p. 297,4 quod idem (Conradus episcopus) se scribit -emconservatorem ordinis sororum penitentum. MLWChart. Gosl. I 548 p. 525,12 W(altherus) ... et Th(eobaldus) ... decani Maguntini, -esconservatores et iudices ordinis sancte Marie Magdalene MLWeqs. MLWChart. eccl. Erf. 309 p. 184,35. saepe. II qui asservat, administrat — Aufbewahrer, Verwalter: A in univ.: MLWGisleb. Mont. chron. MLWapp. p. 341,11 heres Petri -rconservator vini. MLWChart. Ital. Ficker 472,10 alius liber stet penes -esconservatores rationum comunis Padue. MLWChart. Brem. 342 p. 384,14 si ... requisitor plus peteret, quam -rconservator fateretur MLWeqs. MLWChart. Westph. VII 1547 sex viri ... cum elemosinarum -econservatore possessionem ... intrabunt. MLWal. B possessor — Inhaber: 1 de administratore officii, beneficii: MLWChart. Gelr. 647 p. 655,21 (a. 1244) ipse Theodericus aut -rconservator huius advocatiae. 968 p. 936,33 dominus Rutgerus ... aut istius limitis seu feodi -rconservator. MLWibid. MLWal. 2 de possessore privilegii i. qui exhibet (instrumentum) — Beibringer (einer Urkunde): MLWChart. Traiect. 998 (a. 1243) quod ... aream ... Hemerico, presencium -iconservatori, ... perpetuo concessimus possidendam (1026. MLWChart. Gelr. 1002. MLWal.). MLWChart. Westph. III 974 Iohannes, -rconservator litere presentis. MLWal. Meile/Dinter