lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

colon

nhd. bis spez. · 5 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

LmL
Anchors
9 in 5 Wb.
Sprachstufen
4 von 16
Verweise rein
3
Verweise raus
7

Eintrag · Lex. musicum Latinum

colon

Bd. 1, Sp. 549
colon vel colum -i n. et indecl. et cola -ae f. 1. (meist längerer) Abschnitt, (Satz-, Melodie-)Glied; Zäsur 2. Bezeichnung für den Ganzton 1. (generally longer) segment, phrase (of a melody or composition); caesura 2. term that designates the tone (whole step) 1 (meist längerer) Abschnitt, (Satz-, Melodie-)Glied, Zäsur (generally longer) segment, phrase (of a melody or composition); caesura (cf. Isid. etym. 1, 20, 1: Positura est figura ad distinguendos sensus per cola et commata et periodos.) [syn.: membrum] a sprachlich (mit Bezug auf die musikalische Gliederung) grammatical (with reference to the musical structure) cf. Isid. etym. 1, 20, 4: Ubi autem in sequentibus iam sententia sensum praestat, sed adhuc aliquid superest de sententiae plenitudine, fit cola, mediamque litteram puncto notamus; ... Ubi vero post duos pedes de parte orationis nihil superest, colon est. Isid. etym. 2, 18, 1: Comma particula est sententiae, colon membrum, periodos ambitus vel circuitus. [s.IX] LmLMod. Ecce modorum 42: eodem modo distinguitur cantilena quo et sententia, quippe tenor spiritus humani per cola et commata discurrendo requiescit, verum cantilenae corpus arsi et thesi, id est elevatione sonorum et positione, completur. [s.XI] LmLGuido reg. 170: Illud vero late patet, quod fiant de vocibus, / velut syllabae et partes, cola atque commata, / concinuntque saepe versus arte sicut metrica. LmLAnon. Prag. 9. LmLIoh. Cott. mus. 10, 22: sicut enim in prosa tres considerantur distinctiones, quae et pausationes appellari possunt, scilicet colon, id est membrum, comma incisio, periodus clausura sive circuitus, ita et in cantu. In prosa quippe quando suspensive legitur, colon vocatur; quando per legitimum punctum sententia dividitur, comma; quando ad finem sententia deducitur, periodus est (inde LmLHier. Mor. 20 p. 153, 20. LmLIac. Leod. comp. 2, 6, 11. LmLIac. Leod. spec. 6, 35, 12. LmLGob. Pers. p. 188b. LmLAnon. Carthus. nat. 7, 71). LmLIoh. Cott. mus. 10, 28: Quod autem in prosa grammatici colon, comma, periodum vocant, hoc in cantu quidam musici diastema, systema, teleusin nominant (inde LmLHier. Mor. 20 p. 153, 34. LmLAnon. Hailspr. 4 p. 68. LmLIac. Leod. spec. 6, 35, 14. LmLAnon. Carthus. nat. 7, 75. LmLTrad. Holl. VI 36, 6. LmLAdam Fuld. 2, 13 p. 354b). al. [s.XV] LmLIoh. Cicon. mus. 2, 55 p. 332, 19. al. LmLGob. Pers. p. 188b. LmLTrad. Holl. I p. 176: Cantus enim, quando in prosa oratione claudente in perfectionem extra suam finalem vagans suspenditur, <isto nomine> diastema in voce, quemadmodum colon in oratione recte vocatur. LmLTrad. Holl. VI 36, 1. LmLIoh. Hoth. exc. p. 28 (cf. Isid. etym. 1, 20, 1). LmLLad. Zalk. B 6. LmLGuill. Pod. 7, 35: Hic enim grammatici et rethores certis pausis ac distinctionibus, id est comate, colon vel colo, et perhiodo utuntur ... Simili autem modo in nostre musice practica eqs. b musikalisch musical [s.IX] LmLMus. ench. 9, 21: Particulae sunt sua cantionis cola vel commata, quae suis finibus cantum distingunt. Sed cola fiunt coeuntibus apte commatibus duobus pluribusve, quamvis interdum est, ubi indiscrete comma sive colon dici potest (sim. LmLScol. ench. 1, 332. LmLInch. Uchub. 20-22 inde LmLOrg. Paris. 64). LmLMus. ench. 9, 30: Porro autem sicut cola commatibus constant, sic commatum spacia dicimus diastemata. Quae in colis vero spacia fuerint vel integro quolibet melo, sistemata nominamus (sim. LmLInch. Uchub. 29). LmLScol. ench. 1, 318: Additur hoc tamen, quod sonus idem finalis et sociales sui frequentiores in commatum vel colarum fine versantur. LmLScol. ench. 1, 331: Porro commata sibi in levationibus ac positionibus coherentia colon peragunt. al. LmLOrg. Bamb. I 45: Sive ergo celsioris sive summissioris sint positionis quaelibet cola vel commata, quas nos particulas dicimus et quae vix ultra quintum sonum ab arsi in thesin diastematis habent spacium, quamque semper positionem organalis vox ea comitatur []lege, qua dictum est. LmLInch. Uchub. 20-30. LmLComm. br. 184. LmLOrg. Colon. 6: ut in plerisque particulis ad finem sese voces diversae coniungant; videlicet ubi colon in finali rectore consistit, vel in lateralibus eius, id est in subsecundo ipsius aut in supersecundo. al. [s.X] LmLOrg. Selest. p. 68, 5: Cola et commata sunt incisiones et membra in cantu. Membrum in cantu dicitur, quando finis cantus in illum sonum cadit, quo incipit. ibid. al. LmLOrg. Paris. 115. al. [s.XI] LmLBerno prol. 6, 16 app. crit.: Magistri autem, id est primi toni, cantus incipitur sex nervis, scilicet ⋅C⋅D⋅E⋅F⋅G⋅a⋅, habens cola et commata, idest membra et incisiones, quas distinctiones cantus appellamus, in eisdem. eqs. (sim. LmLPs.-Berno mon. 11, 5. LmLFrut. brev. 8 p. 59. LmLFrut. ton. p. 113). LmLBerno prol. 9, 17: ut quemadmodum membra cantionum, quae sunt cola et comata, in finalibus et in quintis locis, ita per arsin et thesin consistant sepius in quartis. al. LmLHermann. mus. p. 41 (p. 137b). al. LmLPs.-Guido arithm. p. 59b: subiugalis autem tetrardi suis quoque speciebus intentus per cola et commata maxime circa ⋅G⋅ versans. LmLAnon. Wolf p. 206. LmLIoh. Cott. mus. 10, 25: cum cantus in quarta vel quinta a finali voce per suspensionem pausat, colon est. (inde LmLHier. Mor. 20 p. 153, 30. LmLIac. Leod. spec. 6, 35, 13. LmLGob. Pers. p. 188b. LmLAnon. Carthus. nat. 7, 73. Trad. Holl VI 36, 2). al. [s.XIV] LmLHeinr. Eger 5 p. 57: si in puncto sententiae suspensivo dicto (ms. Mainz II 375; ed.: dictio) colon, id est membrum apud rhetores, diastema vero, id est disiunctus ornatus, apud musicos, non in finali, sed in alia clave decenter pauset (cf. LmLIoh. Cott. mus. 10, 25-29). [s.XV] LmLGob. Pers. p. 188b. LmLAnon. Carthus. nat. 7, 73. LmLTrad. Holl. VI 36, 5. LmLGuill. Pod. 1, 11: quamquam enim in punctuationibus, id est colo, comate et perhiodo, quodammodo intendantur musice et remittantur (sc. evangelia, lectiones etc.), semper tamen in intermediis syllabis et dictionibus plane leguntur. al. LmLFist. Mensuram et 8a p. 94 (cf. Sachs, Mensura II p. 307). cf. LmLBielitz, Grammatik p. 134-170; LmLBower, Model; LmLFees, Incisionslehre 2 Bezeichnung für den Ganzton term that designates the tone (whole step) [s.XIV] LmLMarch. luc. 2, 3, 2: Auctores musice nuncupaverunt tonum epogdoum, dyastema, emelis, colon et sesquioctavum (inde LmLIoh. Cicon. mus. 1, 22 p. 98, 8. LmLFr. Gafur. extr. 6, 13, 2. LmLDiff. mus. 29. LmLBonav. Brix. 14, 14). LmLMarch. luc. 2, 3, 6: Colon gramatica ratione tonus est, nam colon Grece, Latine membrum; est namque tonus membrum omnium simphoniarum (inde LmLIoh. Cicon. mus. 1, 22 p. 100, 11. LmLFr. Gafur. extr. 6, 13, 6. LmLDiff. mus. 35. LmLBonav. Brix. 14, 18). LmLMarch. luc. 2, 3, 8: Tonus in arismetrica epogdous dicitur, colon in gramatica, sesquioctavus in numeris, dyastema et emelis in musica (inde LmLIoh. Cicon. mus. 1, 22 p. 100, 17. LmLBonav. Brix. 14, 22). [s.XV] LmLIoh. Cicon. mus. 2, 55 p. 332, 17: ex colis et commatibus, id est tonis et semitoniis. LmLIoh. Cicon. mus. 3, 12 p. 352, 10: Nam hic tonus diastema, emelis, colon, epogdous et sesquioctavus vocatur. Tonus vero a tonando, diastema duo soni simul stantes, emelis aptus melo, colon membrum, epogdous supraoctonarium, sesquioctavus autem dimidium et octavam partem (sim. LmLIoh. Cicon. prop. 12 p. 426, 1). al. LmLFr. Gafur. extr. 6, 13, 6. v. comma
7401 Zeichen · 328 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 15.–20. Jh.
    Neuhochdeutsch
    Colon

    Adelung (1793–1801)

    Colon , S. Adelung Kolon .

  2. 19./20. Jh.
    Konversationslex.
    Colon

    Meyers Konv.-Lex. (1905–09) · +3 Parallelbelege

    Colon ( Mont C., spr. mong kolóng), s. Collon .

  3. Latein
    colon

    Lex. musicum Latinum · +2 Parallelbelege

    colon vel colum -i n. et indecl. et cola -ae f. 1. (meist längerer) Abschnitt, (Satz-, Melodie-)Glied; Zäsur 2. Bezeichn…

  4. Spezial
    colon

    Ladinisch-Deutsch (Mischí)

    colon [co·lǭn] m. (-s) ‹anat› Dickdarm m. → gran barot.

Verweisungsnetz

16 Knoten, 8 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Kompositum 7 Sackgasse 9

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit colon

43 Bildungen · 43 Erstglied · 0 Zweitglied · 0 Ableitungen

colon‑ als Erstglied (30 von 43)

colonarius

MLW

colon·arius

colonarius (-nor-) , -a, -um . 1 adi.: qui colonorum est — Kolonen- : a conditioni colonorum subiectus — dem Kolonenstand angehörig : Lex Ra…

Colonat

Herder

Colonat , Hörigkeit. Der Colone benutzt auf Grundlage eines Leihebriefes die vom Grundherrn ihm verliehenen Grundstücke meist mit Erblichkei…

COLONÁTAS

Hederich

COLONÁTAS , æ, Gr . Κολωνάτας, ου, ein Beynamen des Bacchus, welchen er von dem Orte Colona , in Lakonien, führete, woselbst er ehemals sein…

colonaticum

MLW

* colonaticum , -i n. condicio vel servitium coloni — Stand oder Dienst(leistung) eines Kolonen : Form. Senon. I 20 p. 194,6 de ipso -o colo…

colonatus

MLW

colonatus , -us m. familia colonorum — Kolonenverband , -familie : Liber diurn. 72 qui (puer) ex -u colonatu massę ill. patrimonio ill. iuri…

colonea

MLW

colonea v. colonia . Pape

Colonel

Meyers

Colonel (franz., spr. -nell), Oberst; C.-Lieutenant , bis zur französischen Revolution Kommandeur eines Regiments, dessen Chef, eine hochges…

colonel

FWB

1. ›Oberster‹.; 2. ›Mitglied des Stadtrates in Köln‹. Etym.: zur Etymologie s. u. Jones.

colonellus

MLW

colonel·lus

* colonellus (-ll-, -lum(p)n-, -elus), -i m. (ital. colonnello a columna, cf. C. Battisti — G. Alessio, Dizionario etimologico Italiano. II.…

colonia

KöblerGerm

colonia , ON nhd. Kellen (bei Kleve) Q.: ON (2. Jh.) E.: aus dem Lat., vom Kaiser Traianus

Colonia del Sacramento

Herder

Colonia del Sacramento , feste Hauptstadt des gleichnamigen Depart. in der südamerik. Republik Uruguay an der Mündung des La Plata, mit 5000…

colonial

LDWB1

colonial [co·lo·niāl] adj. (-ai, -a) kolonial, die Kolonien betreffend ◆ comerz colonial Kolonialhandel m .

Colonĭa, La

Meyers

Colonĭa, La , Departement der Republik Uruguay, am Rio de La Plata, unterhalb des Uruguay, teilweise unfruchtbares Hügelland, aber mit ergie…

colonialism

LDWB1

colonialism [co·lo·nia·lịsm] m. Kolonialismus m., Kolonialherrschaft f. ◆ tëmp dl colonialism Kolonialzeit f.

Colonialwaaren

Herder

Colonialwaaren , die Rohproducte der oft- und westindischen Colonien, besonders Kaffee, Thee, Zucker, Chocolade, Gewürze, Farbehölzer, Baumw…

Colonĭa partĭarĭa

Meyers

Colonĭa partĭarĭa (lat.), Pachtvertrag, bei dem der Pachtzins in einer Quote des Naturalvertrages der erpachteten Grundstücke besteht (s. Ha…

colonica

MLW

colonica v. colonicus . Pape

colonicatus

MLW

colonica·tus

* colonicatus , -a, -um . a colonis possessus et excultus — von Kolonen besetzt und bewirtschaftet : Dipl. Loth. I . 141 p. 316,30 (ed. Th. …

colonicius

MLW

* colonicius (-tius) , -a, -um . 1 adi.: qui colonorum est — Kolonen- : Greg. Cat. chron. I p. 165,4 acquisivit ... casam -am coloniciam (p.…

colonicus

MLW

colonicus , -a, -um . script. : cho-: l. 50. cal-: Chart. Sangall. A 214. -ig(a): Chart. Sangall. A 81 p. 77,36. form. abl. pl. -ibus: l. 39…

Colonīe

Adelung

Die Colonīe , (dreysylbig,) plur. die --n, (viersylbig,) ein Ort, der von Ausländern angebauet worden; eine Pflanzstadt, Pflanzung, dergleic…

Colonien

Herder

colon·ien

Colonien (Coloniae) Ansiedlungen in fremdem Lande. Schon das Colonialsystem der alten Völker war sehr verschieden. Die Phönicier setzten dur…

Coloniensia

GWB

colonien·sia

Coloniensia lat Pl Köln Betreffendes [ wohl mBez auf Vorbereitungen für das 1. Heft von KuA ] C. Tgb 15.1.16 An [ Verlagsbuchhandlung ] Haud…

coloniola

MLW

* coloniola , -ae f. parva colonia, suburbium — kleine Siedlung , Vorort (in nom. loci) : Land. Mediol. hist. II 48 p. 41,35 facere gueram C…

colonisadëssa

LDWB1

colonisadëssa [co·lo·ni·sa·dës·sa] f. (-sses) Kolonisatorin f., Siedlerin f.

colonisadú

LDWB1

colonisadú [co·lo·ni·sa·dú] m. (-dus) Kolonisator m., Siedler m.

colonisaziun

LDWB1

colonisaziun [co·lo·ni·sa·ziụŋ] f. (-s) 1 Kolonisation f., Kolonisierung f., Besiedlung f. 2 Urbarmachung f ., Melioration f .