chorus

1. chorus (co-), -i m. (χορός) MLWform.: MLWvocat. MLWsg. -uschorus: p. 549,67. MLWacc. MLWpl. -uschorus: p. 548,5. MLWmetr. chō-chōrus: p. 549, 66. MLWdef.: Dicuil. epist. cens. MLWapp. (Cod. Paris. N. A. 1645 f. 13^v) corus cantantium ... et regalis exercitus MLWeqs. MLWHonor. August. cant. 7,1 p. 456^A -uschorus quod est musicum instrumentum -uschorus nihilominus est locus psallentium; -uschorus item est multitudo canentium. [] I spectat ad saltationem MLWi. q. chorea — (Gruppen-)Tanz, Reigen (saepius accedente cantu; cf. MLWGloss. I 727,11 St.-S. -umchorum spil. II 308,28 -ichori carta. 336,1 -oschoros heingartin. IV 136,16 -uschorus gesemine. MLWal.): A strictius: MLWBonif. epist. 50 p. 84,25 paganorum consuetudine -uschorus (-oschoros MLWvar. l.) ducere per plateas (MLWHist. Hirs. 4 p. 258,2 ut ... cives ... -oschoros de eo cantantes ducerent. MLWCaes. Heist. mirac. II 1,17 p. 38,12 circa arietem. MLWal.). Hildeg. Far. 78 (MGMer. V p. 193,4) feminae ... -oschoros ... plaudendo componebant. MLWal. v. et vol. I. p. 1326,40. B latius MLWi. q. pompa — feierlicher Aufzug: MLWAnnal. Quedl. MLWa. 1024 p. 89,38 athletae sancti Stephani regularis normae religiositate -oschoros ducentes. II spectat ad coetum: A strictius MLWi. q. grex canentium — Sängerschar, (Sänger-)Chor: 1 proprie: a eccl.: MLWVita Maxim. Trev. I 9 hymnodicis resonantibus -ischoris. MLWHraban. inst. cler. 1,33 p. 72,8 concrepantibus -ischoris auditur modulatio divinae laudis. MLWAmalar. off. 4,7,10 psalmus cantatur per duos coros MLWeqs. MLWTit. metr. III 3,6 modolamine -ichori (co-cori A¹) crepunt cum carmina vocum. MLWNotker. Balb. gest. 1,7 nullus alienus ... -umchorum (regis) ... ausus est intrare. MLWIoh. Neap. Sever. 13 alternantibus -ischoris Latinis et Graecis. MLWConsuet. Trev. 10 in prima vigilia noctis -uschorus dexter, in secunda excubat sinister. MLWBebo ad Heinr. 1 p. 493,5 quatuor -ichori ... decenter ordinati. MLWHariulf. chron. 2,11 p. 70,23 ut -uschorus ... centenos monachos cum xxxiv pueris habeat. MLWCaes. Heist. mirac. I 1,40 p. 49,28 ut nullus -uschorus, sive corporalis sive instrumentalis, tantae dulcedini posset comparari. MLWChart. civ. Hild. 342 cantoris officium in regendo -umchorum. saepe. de caelicolis: MLWWett. Gall. 30 p. 274,33 melodiis caelestem -umchorum imitantibus. b mus.: MLWPs. Hucbald. ton. p. 217,18 quae (antiphonae) ... alternatim valent inter -oschoros cantari. MLWAnon. inst. patr. p. 5^b,28 in -ischoris, ubi plures magistri volunt esse, ... nullus ... scientiam habet. MLWHier. Mor. mus. 25 p. 179,30 a toto -ochoro canitur cantus. MLWal. 2 a in imag.: MLWColumb. epist. 5 p. 174,23 qui (ambo) unus -uschorus esse debuistis. b per compar.: MLWChron. Pol. 1,6 p. 18,10 acies ... militum ..., deinde principum ... quasi -oschoros ordinavit Boleslaus. c alleg.: MLWHonor. August. gemm. 1,140 duo -ichori psallentium designant angelos. 3 translate: a de hominibus: α conventus coenobii — Klostergemeinschaft: Vita Liutg. I 15 in quo (monasterio) virginum -uschorus consistit. MLWAdam gest. 1,30 Liutgart ... magnum -umchorum castitatis ... nutrivit. MLWGesta Tull. 31 -umchorum ancillarum Dei ... constituit. MLWMetell. Quir. 68,64 per -oschoros ... Noricos. MLWChart. Sangall. A III MLWapp. B 19 sigillo ... abbatis et sigillo -ichori ... communiri. MLWal. β conventus canonicorum, capitulum — Kanonikerstift, Kapitel: MLWAdam gest. 2,1 a -ochoro sumptus est Hiltineshemensi archiepiscopus. MLWTrad. Patav. 610 -ichori Pataviensis prepositus. MLWHerbord. Ott. 2,7 habito ... -ichori et cleri sui (sc. episcopi) consilio. MLWChart. Udalr. August. II 1 a Boppone, maioris -ichori canonico. MLWChart. Stir. II 7 p. 23,2 annuente -ochoro Salzburgensi. MLWChart. Turic. 357 p. 238,17 collatis ... a coro tribus iudicibus. MLWChart. Raitenh. 65 p. 63,6 testes ... canonici de -ochoro (MLWChart. Tirol. 930). Notae Emm. II (MLWMGScript. XVII p. 574,26) dissensio gravis inter -umchorum et ministeriales oritur. MLWChart. Merseb. 243 p. 196,32 quod ... -uschorus ... processionaliter veniat. persaepe. remissius MLWi. q. ecclesia — Kirche: MLWCod. Udalr. 281,6 (a. 1246) abegit rure, foro scelus; urbe, -ochoro famosa peregit dux. MLWChart. Helv. arb. 131 p. 203,33 privilegio -ichori et fori. b de instrumentis musicis: α ordo fistularum (organi) eundem sonum habentium — Einheit von (Orgel-)Pfeifen, die auf denselben Ton gestimmt sind (cf. K. G. Fellerer, Musikgeschichte Freisings. Phil. Diss. München. 1926. p. 23sq.): Eberh. Frising. fist. p. 279^a,29sqq. quot -oschoros fistularum musici solent ipsi organico instrumento apponere; ... cuique naturali -ochoro suum subduplum affigunt MLWeqs. β species utriculi — eine Sackpfeife, ‘Dudelsack’ (cf. R. Hammerstein, Instrumenta Hieronymi in: MLWArchMusWiss. 16. 1959. p. 117sqq.): MLWHraban. univ. 18,4 p. 499^D -uschorus ... simplex pellis est cum duabus cicutis aereis MLWeqs. v. et p. 547,70. huc spectare MLWvid.: MLWCaes. Heist. hom. exc. p. 13,23 tuba pertinet ad laudes ..., -uschorus ad nonam, corde ad vesperas. MLWAlbert. M. pol. 8,4^l p. 786^a,35 -uschorus est instrumentum[], in quo multae fistulae in unum concentum et concordiam modulantur. 4 meton.: a statio clericorum (canentium) in ecclesia — Chorraum, -haus (interdum de locis secundariis, MLWe. g. MLWl. 10.16sqq.34; cf. J. Siegwart, Die Consuetudines des Augustiner-Chorherrenstiftes Marbach. 1965. p. 45sqq.): α in univ.: MLWLeg. Wisig. 6,5,16 sacerdos eum (homicidam) ... extra corum proiciat. MLWArbeo Emm. 14 de -ochoro prosiliens ad aditum. MLWEpist. Hann. 78^a p. 127,20 in infimum locum ... reiectus est ... in -ochoro. MLWWilh. Hirs. const. 1,38 p. 969^D quia minor -uschorus maiori inferius ... est adiunctus. MLWLeo Mars. chron. 3,28 frontem ... -ichori, quem in medio basilicae statuit, ... marmorum tabulis sepsit. Annal. Div. MLWa. 1100 (MLWMGScript. V p. 43,18) turris de -ochoro cecidit. MLWChart. Bund. 398 dedicatio -ichori. MLWChart. Stir. II 407 ne scolares vagi in -ochoro vel circa -umchorum ... assumantur. MLWChart. Raitenh. 140 in -ochoro monachorum ... coram summo altari, ... in -ochoro fratrum conversorum, ... in -ochoro infirmorum. Notae Petr. MLWCol. (MLWMGScript. XVI p. 734^a,31) ecclesia duos habuit -oschoros ...; superior -uschorus erat sancti Petri. saepe. expressius MLWi. q. servitium in ecclesia peragendum — Chordienst: MLWChart. Heinr. Leon. 121 omnia debita -ichori. MLWDavid novic. (MLWZKirchGesch. 19. 1899. p. 341, 15sq.) signo pulsato ad -umchorum novicius ... praeparet se ad -umchorum. β de loco officii divini: MLWSteph. Edd. Wilfr. 12 cantica in -ochoro canentes. MLWHraban. carm. 61,1,10 stare -ochoro. MLWConc. Karol. 39^A,134 p. 411,17 a societate fratrum in -ochoro psallentium removeatur. MLWTransl. Marci in Aug. 8 dum ... missae ... agerentur in -ochoro. MLWLiber ordin. Rhenaug. p. 50,28 sedent fratres in -ochoro. MLWChart. Argent. I 119 p. 99,20 -umchorum ... frequentare. MLWChron. Mont. Ser. MLWa. 1212 p. 182,9 clerici dextrum et laici fratres sinistrum -umchorum tenebant. saepe. γ de loco sepulturae: MLWGerh. August. Udalr. I 13 p. 403,6 sepulchrum ... in -ochoro iuxta gradus situm. MLWThangm. Bernw. 37 sepultus ... est in medio -ochoro. MLWal. δ de loco actionum iur. et publ.: MLWAnnal. Hild. MLWa. 1039 p. 44,41 decimas ... recipit in -ochoro aquilonali. MLWDipl. Heinr. IV. 280 p. 360,16 ad constituendum eum (abbatem) in -ochoro monasterii conveniant. MLWTrad. Patav. 639 ad censum ... in -ochoro ... persolvendum. MLWOtto Sanblas. chron. 10 p. 10,23 in -ochoro Constanciensi uxorem suam ... repudiavit imperator. MLWChart. Argent. I 194 actum in -ochoro cathedrali. MLWChart. Tirol. 1069 p. 114,29 in cohoro (sic) sancti Vigilii. MLWChart. Tirol. notar. II 388 p. 250,35 ivit in -ochoro ecclesie ... et expectavit ... testes. MLWChart. Bund. 942 in coro Curiensi. MLWal. b cantus, qui a compluribus canitur — Chorlied, -gesang (cf. MLWGloss. II 235,1 St.-S. -ochoro kartsange. 696,43 -oschoros corsanc. MLWal.): MLWLamb. Tuit. Herib. 1,6 p. 744,17 laudatur Deus ... in -ochoro et organo. MLWAlbert. M. pol. 3,1ⁿ p. 213^b,8sq. est ... comicus -uschorus (p. 1276^b,4 χορόν) dictus a κῶμος ... et est -uschorus rusticorum, scilicet ad quem rustici choreas ducunt. MLWibid. MLWal. MLWmus.: MLWAnon. mus. plan. Coussemaker II p. 488^b cuique legitimum dyapason facit -umchorum. B latius MLWi. q. caterva, turba, grex — Schar, Schwarm, Menge, Haufe: 1 gener.: a de hominibus: MLWAgob. epist. 5,24 quatinus ... ecclesia de suo pascat ... -oschoros ministrorum. MLWErmold. Ludow. 1,36 procerum consiliante -ochoro. MLWBerth. (?) annal. MLWa. 1077 p. 294,15 incorrigibiles personae ... et huiusmodi -uschorus synagogarum. Vita Steph. reg. I 18 (MLWMGScript. XI p. 239,25) principalis -uschorus comitum. MLWCarm. Bur. B 117,7,3 inter -oschoros puellarum. MLWArchipoeta 4,11,1 poetarum -ichori. MLWal. de daemonibus, nymphis MLWsim.: MLWWalahfr. carm. 67,2,4 ne sit demonicis huc via aperta -ischoris. MLWWalth. Spir. Christoph. II 1,76 oreadum comitante -ochoro. MLWal. b de bestiis: MLWWalahfr. Mamm. 4,13 femineos liquere -oschoros. in fabula: MLWNivard. Ysengr. 3,622 ut ... dictator nostro pręficerere -ochoro. c de rebus: α de sideribus: MLWWalahfr. carm. 46,2 astra polorum cuncta -iquechorique. β de instrumentis musicis: MLWOffic. Willig. p. 29,4 ut universus -uschorus organorum resonaret. v. et p. 548, 26.64. 2 eccl.: MLWBonif. carm. 4,8 -uschorus martyrum. MLWHraban. carm. 53,26 victorum alme -uschorus. MLWWalahfr. Mamm. 19,2 angelicos asstare -oschoros. MLWMilo carm. 1,6,4,498 cantorum ... -uschorus. MLWSyll. Sangall. 6,10 patriarcharum propheticusque -uschorus. Vita Cunib. B¹ 3 -ochoro ... clericorum perspiciente. MLWGerh. August. Udalr. I 9 p. 397,48 Maria super -oschoros angelorum exaltata. MLWDudo hist. 3 p. 98,17 antecedente episcoporum Franciscae [] gentis -ochoro. Vita Heinr. IV. 1 p. 9,25 -uschorus laudantium Deum conticuit. saepe. de ordine: MLWAmalar. off. 3,23,13 pro coro sacerdotum (MLWConc. Karol. 44^B,76 p. 525,5 cunctus -uschorus MLWs. v. et supra p. 546,21). MLWVita Bonif. I 7 convenientibus ... episcopis omnique -ochoro ęcclesiastici ordinis. MLWCapit. reg. Franc. 301 p. 454,35 pro omni episcoporum -ochoro. Walth. Cast. carm. 1,4,2 (MLWMG Lib. Lit. III p. 557) quorum (pristinorum) nec symonia vendicabat -umchorum. MLWal. 3 milit.: MLWAlbert. Stad. Troil. 5,404 per hostiles ... -oschoros. v. et supra p. 547,69. de caelicolis: Chron. Clus. 2 (MLWMGScript. XXX p. 960,22; MLWs. XI.²) inter -oschoros militiae caelestis. per MLWcompar.: MLWAlbert. M. cael. 2,3,4 p. 177^a,37 -oschoros castrorum vocaverunt antiqui ordinem congregationum orbium et stellarum. Erb