lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

cella

Lex. bis lat. · 3 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

MLW
Anchors
4 in 3 Wb.
Sprachstufen
2 von 16
Verweise rein
0
Verweise raus
3

Eintrag · Mittellateinisches Wb.

cella f.

Bd. 2, Sp. 435
1. cella, -ae f. ze-zella: p. 436,57.59. -elhacelha: p. 436,59. I strictius MLWi. q. spatium cavum (circumclusum), cavitas, camera(umschlossener) Hohlraum, Zelle, Kammer: A natur.: 1 spectat ad corpora animantium: a in univ.: MLWConstant. Afric. theor. 3,21 p. 12aV quamdiu aer in -acella pulmonis sit (MLWAlbert. Stad. Troil. 4,369). MLWAlbert. M. Iob 31,17 (ed. M. Weiss. 1904) in -acella buccae. b de caverna cerebri: MLWMetell. Quir. 7,33 -ascellas ... triplices ... cerebrum gerit. MLWNivard. Ysengr. 4,114 (de asino) hoc verbum -acella posteriore tene. MLWRahew. (?) dial. p. 531,18 memorialis -ęcellę angustia. MLWAlbert. M. sacram. 66 p. 46,56 in vertice ... est -acella logistica MLWeqs. animal. 1,519 qui (spiritus) ... in -ascellas animalium virtutum excitarent inflammationem. MLWEberh. Alem. labor. 120 -acella ... terna sapit MLWeqs. 2 spectat ad favos: MLWAnselm. Mog. Adalb. 396 brevibus -iscellis stipat apis donaria mellis. B archit.: 1 promptuarium, cellariumLager-, Vorratsraum, Keller (cf. MLWGloss. II 701,51 St.-S. -iscellis kelleron): a proprie: MLWEpist. var. I 33,14 ab his, qui -ascellas provident, omnibus refectio praebeatur. MLWWalahfr. Gall. 2,16 -amcellam flamma corripiens. MLWCarm. Bur. B 37,6,5 ve ..., qui -amcellam pigmentariam ... rapis! (v. MLWcomm. ad MLWl.). 92,23,3 -ecelle (vasa W) mellis, olei, Cereris, Lyei. MLWAlbert. M. veget. 7,181 -acella ... vinaria ad aquilonem aperta MLWeqs. MLWal. v. et p. 437,30. b in imag.: Wolfhelm. carm. 20 (MLWPL 154, 420D) scripturarum ... -acella sacrarum. Herm. Ios. hymn. 1,2,4 (MLWAnalHymn. 50. 1907. p. 537) o puellae ..., Dei -aecellae. 2 conclave ad habitandum vel laborandum sim. aptum, cubiculum Wohn- oder Arbeitsraum, Zimmer (cf. MLWGloss. I 610,48 St.-S. -amcellam chamara): a spectat ad domos privatas vel publicas: MLWWalth. Spir. Christoph. I 14 -acella meritorii vitam ... iocundissimam nobis instituit. MLWTheod. Amorb. Mart. 18 eduxerunt ... virum de -acella iudicii. MLWLamb. Hersf. annal. MLWa. 1077 p. 290,9 episcopos ... separatos precepit papa singulis -iscellis solitarios includi. MLWCarm. Bur. B 175,5,3 cum sis ... in hac -acella eqs. al. tuguriumHütte: MLWEpist. Bonif. 80 p. 175,25 per -ascellas rusticorum. de spelunca erinacei: MLWEcbasis capt. 1137 latis ... considere -iscellis. b spectat ad habitacula eremitarum vel secessus: MLWMilo Amand. 6 (MGMer. V p. 475,37) quasi heremita in -acella artissima. MLWRimb. Anscar. 35 p. 66,35 -amcellam ... habebat, quam appellabat quietum locum. MLWBruno Querf. fratr. 1 heremiticam vitam singulari -acella ducere. MLWThietm. chron. 8,8 assiduis oracionibus ... -amcellam ... ornavit solitaria. MLWal. c spectat ad monasteria: α in univ.: MLWRud. Fuld. Leob. 15 in communi -acella monasterii manere. MLWConsuet. Trev. 16 p. 18,15 ad -amcellam sibi deputatam redit praevaricator praecepti. MLWChart. Carniol. II 300 prior ... obligavit se ad faciendam unam -amcellam ... singulis annis, quousque -arumcellarum numerus ... sit perfectus. MLWal. β de conclavibus ad usus particulares aptis: MLWBeda hist. eccl. 3,27 p. 192,14 per -ascellas magistrorum. Donat. Ermenl. 1 (MGMer. V p. 686,9) in -acella novitiorum probatus. MLWCapit. reg. Franc. 170,34 ut novicius in -acella hospitum ... serviat (cf. MLWOtto Frising. chron. 7,35 p. 370,32 in -amcellam hospitalem). Vita Sadalb. 21 (MGMer. V p. 62,2) ad -amcellam officinae. MLWDesid. Cas. dial. 2,7 p. 1131,1 e -acella, in qua infirmi fratres quiescere erant soliti. MLWal. C techn. MLWi. q. fundaFassung: MLWCarm. Bur. B 92, 53,2 ebur ... medium clausit auri -acella. II latius MLWi. q. monasterium (parvum), abbatia (parva) (kleines) Kloster, (kleine) Abtei: A proprie: 1 de monasteriis sui iuris: a gener.: MLWDipl. Merov. I 2 p. 4,8 in loco ..., ubi oratorium et -amcellam sibi et suis monachis ... construeret Carilephus (MLWWillib. Bonif. 6 p. 27,4. MLWVita Otton. Bamb. III 16. MLWal.). MLWCapit. reg. Franc. 47,9 quod non liceat ... abbates plurima monasteria aut -ascellas habere. MLWArdo Bened. 22 constituit Benedictus locis congruis -ascellas, quibus ... posuit fratres. MLWTransl. Viti 9 ad -amcellam pervenerunt quandam nomine Augia. MLWHaimo (?) Wilh. 23 p. 220,3 officia intra vel extra -amcellam gerenda. MLWFund. Hild. 7 episcopus, qui -amcellam canonicorum regularium ... fundavit. MLWConsuet. Marb. 352 (Spicil. Friburg. X. 1965) quę (breves) mittendę sunt ... per -ascellas (claustra L). saepissime. b iur. de possessione, traditione, statu sim.: MLWChart. Epternac. 24 p. 59,21 (a. 714) mansionile ad ipsam -amcellam delegavimus. MLWVita Willeh. 8 qui (rex) ... dedit ei in benefitium quandam -amcellam. MLWDipl. Arnulfi 140 p. 212,38 contulit ... -amcellam ... sancti Miniati cum cellula sanctae Mariae. MLWCod. Odalb. 44a p. 107,10 archiepiscopus ... tradidit ... -amcellam cum ęcclesiis, aedificiis et curtibus (MLWDipl. Ludow. Germ. 178 p. 256,15 [spur. MLWs. X.MLWex.] -amcellam iuris sui [MLWsc. imperatoris]. MLWal.). MLWChart. Turic. 279 p. 164,12 predium ... dederunt ad -amcellam Einsidellon nuncupatam MLWeqs. MLWDipl. Loth. III. 84 p. 131,41 decrevit ... -amcellam ... non subdi nec subesse iugo alicuius. MLWal. 2 de monasteriis filialibus vel subiectis (interdum accedente notione villae pertinentis, curtis, MLWe. g. l. 41. de re v. MLWFeine, Rechtsgesch. p. 160): a gener.: MLWForm. Wisig. 45 ut me in -amcellam monasterii ... permanendum praeciperes (sc. episcopus). MLWChart. Fuld. B 175b p. 267,33 -acella nostra iuxta fluvium Sala. MLWEpist. var. I 33,5 ne forte in -iscellis sub laicis constituti sine confessione ... moriantur senes. MLWWandalb. Goar. MLWapp. p. 372,25 qua ex causa -acella beati Goaris monasterio Prumiae fuerit sociata MLWeqs. MLWRud. Fuld. mirac. 1 per -ascellas ... ecclesias ... construxit Hrabanus. MLWAnnal. Altah. MLWa. 1071 p. 81,25 rex -amcellam, quam abstulerat, reddidit. MLWal. b iur. de possessione, traditione, statu sim.: MLWDipl. Merov. I 31 p. 30,25 per quae (praedia) ea, quae competerent monasterio vel locis -arumcellarum, compleret abbas. MLWDipl. Pipp. 16 p. 23,36 tradimus ... ad ... sacratissimum locum ... -amcellam iure proprietatis nostrae. MLWDipl. Karoli III. 92 accipiens ... -amcellam infra monasterium constructam MLWeqs. MLWDipl. Otton. III. 314 confirmamus cuidam -aecellae ... ad Cluniacum monasterium ... pertinenti ... omnes res. MLWDipl. Loth. III. 120 p. 199,35 ecclesiam ... cum lx -iscellis suis. MLWal. B in nom. propr.: 1 locorum: MLWDipl. Merov. I 3 p. 6,8 cui (locello) vocabulum est C-aCella. MLWTrad. Frising. 201 in loco, qui dicitur Ad C-aCella ([‘Bayerischzell’]. 901 Z-aZella. MLWAndr. Strum. Ioh. 56 Ad C-asCellas Veteres). 1086 curtam unam Alprihchescella nominatam. MLWTrad. Patav. 1398 de Zelha inferiori lx denarii. MLWChart. Turic. 417 p. 299,15 de C-aCella Episcopi (Bischofszell). saepe. 2 hominis: MLWChart. Rhen. med. II MLWapp. 14 p. 390,21 (a. 1200) pro domino Reinhardo de C-aCella. Erb
6766 Zeichen · 485 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 19./20. Jh.
    Konversationslex.
    Cella

    Herder (Konv.-Lex., 1854–57) · +1 Parallelbeleg

    Cella , lat., Gemach, Kammer, Wohnung, daher das deutsche Zelle. In den alten Tempeln war cella der abgesonderte Ort, wo…

  2. Latein
    cella

    Mittellateinisches Wb. · +1 Parallelbeleg

    2. cella v. celsus . Erb

Verweisungsnetz

7 Knoten, 3 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Kompositum 3 Sackgasse 4

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit cella

16 Bildungen · 11 Erstglied · 5 Zweitglied · 0 Ableitungen

cella‑ als Erstglied (11 von 11)

Cellamāre

Meyers

cella·mare

Cellamāre (spr. tschell), Antonio Giudica, Herzog von Giovinazzo, Fürst von, geb. 1657 in Neapel, gest. 16. Mai 1733 in Sevilla, nahm währen…

cellanus

MLW

cella·nus

* cellanus , -i m. eremita — Einsiedler, Klausner : Vita Elig. 2,40 capit. p. 668,17 ubi cuidam -o cellano apparens miraculum in vinum decla…

cellararia

MLW

cellararia sim. v. celler- celleraria .

cellare

MLW

cellare v. cellarium . Erb

cellaria

MLW

cella·ria

1. cellaria (cela-, -leria, celera) , -ae f. 1 femina res domesticas administrans — (Haus-, Wirtschafts-)Verwalterin, Kellermeisterin : Dipl…

cellari(e)nsis

MLW

cellari(e)nsis subst. decima pro suibus saginandis persolvenda — Schweinemaststeuer ( cf. Schröder-Künßberg, Rechtsgesch. p. 206): Capit. re…

cellariolum

MLW

cellariolum , -i n. cellarium parvum — kleiner Keller : Chart. Basil. C I 326 (a. 1257) dimidiam partem cuiusdam -i cellarioli ad domum nost…

Cellarĭus

Meyers

Cellarĭus (eigentlich Keller ), Christoph , Gelehrter und Schulmann, geb. 22. Nov. 1638 in Schmalkalden, gest. 4. Juni 1707 in Halle, studie…

cella als Zweitglied (5 von 5)

cambucella

LmL

cambucella -ae f. Stab oder Schlägel zum Anschlagen von Glöckchen — rod or mallet used to strike bells [s.XV] LmL Paul. Paulir. 7, 3, 1 p. 1…

cincella

KöblerAhd

cincella , F. nhd. Mücklein ne. midge ÜG.: lat. scinifes Gl Q.: Gl (8. Jh.) I.: lat. beeinflusst?

PROCELLA

Hederich

pro·cella

PROCELLA , æ , ( Tab. XII .) eine der Amazonen, welche Herkules erlegete, als er der Hippolyte ihr Wehrgehenk nahm. Nat. Com. l. VII. c. 1. …