1.
cella, -ae
f. ze-zella:
p. 436,57.59. -elhacelha:
p. 436,59. I
strictius MLW
i. q. spatium cavum (circumclusum), cavitas, camera —
(umschlossener) Hohlraum, Zelle, Kammer: A
natur.: 1
spectat ad corpora animantium: a
in univ.: MLWConstant. Afric. theor. 3,21 p. 12a
V quamdiu aer in -acella pulmonis sit (MLWAlbert. Stad. Troil. 4,369). MLWAlbert.
M. Iob 31,17 (ed.
M. Weiss. 1904) in -acella buccae. b
de caverna cerebri: MLWMetell. Quir. 7,33 -ascellas ... triplices ... cerebrum gerit. MLWNivard. Ysengr. 4,114
(de asino) hoc verbum -acella posteriore tene. MLWRahew. (?) dial. p. 531,18 memorialis -ęcellę angustia. MLWAlbert.
M. sacram. 66 p. 46,56 in vertice ... est -acella logistica MLW
eqs. animal. 1,519 qui
(spiritus) ... in -ascellas animalium virtutum excitarent inflammationem. MLWEberh. Alem. labor. 120 -acella ... terna sapit MLW
eqs. 2
spectat ad favos: MLWAnselm. Mog. Adalb. 396 brevibus -iscellis stipat
apis donaria mellis. B
archit.: 1
promptuarium, cellarium —
Lager-, Vorratsraum, Keller (
cf. MLWGloss. II 701,51 St.-S. -iscellis kelleron): a
proprie: MLWEpist. var. I 33,14 ab his, qui -ascellas provident, omnibus refectio praebeatur. MLWWalahfr. Gall. 2,16 -amcellam flamma corripiens. MLWCarm. Bur. B 37,6,5 ve ..., qui -amcellam pigmentariam ... rapis!
(v. MLW
comm. ad MLW
l.). 92,23,3 -ecelle (vasa
W) mellis, olei, Cereris, Lyei. MLWAlbert.
M. veget. 7,181 -acella ... vinaria ad aquilonem aperta MLW
eqs. MLW
al. v. et p. 437,30. b
in imag.: Wolfhelm. carm. 20 (MLWPL 154, 420
D) scripturarum ... -acella sacrarum. Herm. Ios. hymn. 1,2,4 (MLWAnalHymn. 50. 1907. p. 537) o puellae ..., Dei -aecellae. 2
conclave ad habitandum vel laborandum sim. aptum, cubiculum —
Wohn- oder Arbeitsraum, Zimmer (
cf. MLWGloss. I 610,48 St.-S. -amcellam chamara): a
spectat ad domos privatas vel publicas: MLWWalth. Spir. Christoph. I 14 -acella meritorii vitam ... iocundissimam nobis instituit. MLWTheod. Amorb. Mart. 18 eduxerunt ... virum de -acella iudicii. MLWLamb. Hersf. annal. MLWa. 1077 p. 290,9 episcopos ... separatos precepit
papa singulis -iscellis solitarios includi. MLWCarm. Bur. B 175,5,3 cum sis ... in hac -acella
eqs. al. tugurium —
Hütte: MLWEpist. Bonif. 80 p. 175,25 per -ascellas rusticorum.
de spelunca erinacei: MLWEcbasis capt. 1137 latis ... considere -iscellis. b
spectat ad habitacula eremitarum vel secessus: MLWMilo Amand. 6 (MGMer. V p. 475,37) quasi heremita in -acella artissima. MLWRimb. Anscar. 35 p. 66,35 -amcellam ... habebat, quam appellabat quietum locum. MLWBruno Querf. fratr. 1 heremiticam vitam singulari -acella ducere. MLWThietm. chron. 8,8 assiduis oracionibus ... -amcellam ... ornavit
solitaria. MLW
al. c
spectat ad monasteria: α
in univ.: MLWRud. Fuld. Leob. 15 in communi -acella monasterii manere. MLWConsuet. Trev. 16 p. 18,15 ad -amcellam sibi deputatam redit
praevaricator praecepti. MLWChart. Carniol. II 300 prior ... obligavit se ad faciendam unam -amcellam ... singulis annis, quousque -arumcellarum numerus ... sit perfectus. MLW
al. β
de conclavibus ad usus particulares aptis: MLWBeda hist. eccl. 3,27 p. 192,14 per -ascellas magistrorum. Donat. Ermenl. 1 (MGMer. V p. 686,9) in -acella novitiorum probatus. MLWCapit. reg. Franc. 170,34 ut
novicius in -acella hospitum ... serviat (
cf. MLWOtto Frising. chron. 7,35 p. 370,32 in -amcellam hospitalem). Vita Sadalb. 21 (MGMer. V p. 62,2) ad -amcellam officinae. MLWDesid. Cas. dial. 2,7 p. 1131,1 e -acella, in qua infirmi fratres quiescere erant soliti. MLW
al. C
techn. MLW
i. q. funda —
Fassung: MLWCarm. Bur. B 92, 53,2 ebur ... medium clausit auri -acella. II
latius MLW
i. q. monasterium (parvum), abbatia (parva) —
(kleines) Kloster, (kleine) Abtei: A
proprie: 1
de monasteriis sui iuris: a
gener.: MLWDipl. Merov. I 2 p. 4,8 in loco ..., ubi oratorium et -amcellam sibi et suis monachis ... construeret
Carilephus (MLWWillib. Bonif. 6 p. 27,4. MLWVita Otton. Bamb. III 16. MLW
al.). MLWCapit. reg. Franc. 47,9 quod non liceat ... abbates plurima monasteria aut -ascellas habere. MLWArdo Bened. 22 constituit
Benedictus locis congruis -ascellas, quibus ... posuit fratres. MLWTransl. Viti 9 ad -amcellam pervenerunt quandam nomine Augia. MLWHaimo (?) Wilh. 23 p. 220,3 officia intra vel extra -amcellam gerenda. MLWFund. Hild. 7 episcopus, qui -amcellam canonicorum regularium ... fundavit. MLWConsuet. Marb. 352 (Spicil. Friburg. X. 1965) quę
(breves) mittendę sunt ... per -ascellas (claustra
L).
saepissime. b
iur. de possessione, traditione, statu sim.: MLWChart. Epternac. 24 p. 59,21 (a. 714) mansionile ad ipsam -amcellam delegavimus. MLWVita Willeh. 8 qui
(rex) ... dedit ei in benefitium quandam -amcellam. MLWDipl. Arnulfi 140 p. 212,38 contulit ... -amcellam ... sancti Miniati cum cellula sanctae Mariae. MLWCod. Odalb. 44
a p. 107,10 archiepiscopus ... tradidit ... -amcellam cum ęcclesiis, aedificiis et curtibus (MLWDipl. Ludow. Germ. 178 p. 256,15 [spur. MLWs. X.MLW
ex.] -amcellam iuris sui [MLW
sc. imperatoris]. MLW
al.). MLWChart. Turic. 279 p. 164,12 predium ... dederunt ad -amcellam Einsidellon nuncupatam MLW
eqs. MLWDipl. Loth. III. 84 p. 131,41 decrevit ... -amcellam ... non subdi nec subesse iugo alicuius. MLW
al. 2
de monasteriis filialibus vel subiectis (interdum accedente notione villae pertinentis, curtis, MLW
e. g. l. 41. de re v. MLW
Feine, Rechtsgesch. p. 160): a
gener.: MLWForm. Wisig. 45 ut me in -amcellam monasterii ... permanendum praeciperes
(sc. episcopus). MLWChart. Fuld. B 175
b p. 267,33 -acella nostra iuxta fluvium Sala. MLWEpist. var. I 33,5 ne forte in -iscellis sub laicis constituti sine confessione ... moriantur
senes. MLWWandalb. Goar. MLWapp. p. 372,25 qua ex causa -acella beati Goaris monasterio Prumiae fuerit sociata MLW
eqs. MLWRud. Fuld. mirac. 1 per -ascellas ... ecclesias ... construxit
Hrabanus. MLWAnnal. Altah. MLWa. 1071 p. 81,25 rex -amcellam, quam abstulerat, reddidit. MLW
al. b
iur. de possessione, traditione, statu sim.: MLWDipl. Merov. I 31 p. 30,25 per quae
(praedia) ea, quae competerent monasterio vel locis -arumcellarum, compleret
abbas. MLWDipl. Pipp. 16 p. 23,36 tradimus ... ad ... sacratissimum locum ... -amcellam iure proprietatis nostrae. MLWDipl. Karoli III. 92 accipiens ... -amcellam infra monasterium constructam MLW
eqs. MLWDipl. Otton. III. 314 confirmamus cuidam -aecellae ... ad Cluniacum monasterium ... pertinenti ... omnes res. MLWDipl. Loth. III. 120 p. 199,35 ecclesiam ... cum lx -iscellis suis. MLW
al. B
in nom. propr.: 1
locorum: MLWDipl. Merov. I 3 p. 6,8 cui
(locello) vocabulum est C-aCella. MLWTrad. Frising. 201 in loco, qui dicitur Ad C-aCella ([‘
Bayerischzell’]. 901 Z-aZella. MLWAndr. Strum. Ioh. 56 Ad C-asCellas Veteres). 1086 curtam unam Alprihchescella nominatam. MLWTrad. Patav. 1398 de Zelha inferiori lx denarii. MLWChart. Turic. 417 p. 299,15 de C-aCella Episcopi
(‘
Bischofszell’
). saepe. 2
hominis: MLWChart. Rhen. med. II MLWapp. 14 p. 390,21 (a. 1200) pro domino Reinhardo de C-aCella.
Erb