lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

bursa

as. bis spez. · 7 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

MLW
Anchors
11 in 7 Wb.
Sprachstufen
5 von 16
Verweise rein
19
Verweise raus
24

Eintrag · Mittellateinisches Wb.

bursa f.

Bd. 1, Sp. 1626
1. bursa, -ae f. (m. vel n.: MLWl. 47) (βύρσα) MLWscript.: pir-pirsa: MLWGloss. III 696,28 St.-S. byr-byrsa: MLWl. 45. p. 1627,1. bir-birsa: MLWl. 41.47.51. bri-brisa: MLWl. 44. I proprie MLWi. q. corium, pellisHaut, Fell, Leder (cf. MLWGloss. III 294,59 St.-S. -abursa pellis MLWi. hut. IV 49,25 corium [birsa MLWvar. l.] leder. MLWal.): MLWAldh. virg. I 35 p. 279,11 buculam imperant deglobere, ... quatenus sub ... solis ardore in viriditate birsae ... torreretur martyr ([huc spectat MLWGloss. II 16,28 St.-S. brisa, coria, hut]. cf. II 1204). MLWHraban. carm. 39,31,4 altissimus ... cinxit eos (homines) velamine byrsae. Mirac. Adalh. 2,5 (MLWMGScript. XV p. 865,22) ipsum (sc. reliquias Adalhardi) ... in mundo pallio, postea in birso cervino involverunt. II translate: A de rebus ex corio, serico sim. fabrefactis MLWi. q. sacculus, peraBeutel, Tasche: 1 in univ.: MLWVita Elig. 1,12 p. 678,24 habebat ... -asbursas (ursas 1 b, bir-birsa 1 c m.1) eliganter gemmatas. MLWCosmas chron. I 11 p. 25,15 utramque sibi abscidens aurem mitte in tuam -ambursam. MLWGodefr. Vit. panth. 35 p. 245,52 carta boni pueri -abursa retinente pependit. MLWWolfger. itin. comput. 2 p. 11,12 fratri Heinrico pro -isbursis v denarios. MLWChron. Reinh. MLWa. 1220 p. 596,12 proferens ... de -abursa sua dedit nobili illi ... speculum duplex. MLWChart. Lub. III 3 p. 6b,6 spoliaverunt Iohannem ... -abursa de bracis incisa cum duabus clavibus. MLWFrid. II. Imp. art. ven. 2 p. 164,26 habeat falconarius ... -ambursam ad cingulum suum, in qua reponet carnes et tiratoria, que ideo dicitur carneria. MLWSalimb. chron. p. 514,25 habuit ... ad cingulum de serico magnam -ambursam. MLWal. per MLWcompar.: MLWAlbert. M. animal. 1,308 cum colliguntur isti villi, angustant os, sicut contrahitur -abursa per corrigiam. 2 receptaculum reliquiarumBeutel für Reliquien (cf. J. Braun, Die Reliquiare. 1940. p. 76): Notit. Altd. 1 (MLWMGScript. XV p. 993,19; MLWc. MLWs. XIII.) reliquie sanctorum in scriniis ..., -isbursis et aliis continentibus. MLWCatal. thes. Germ. I 91,44 (Mittelalterl. Schatzverz. I. 1967) duo frusta catenarum b. Petri in -abursa operosa cum perlis. MLWibid. MLWal. 3 cruminaGeldbeutel (cf. MLWGloss. III 645,32 St.-S. -abursa phose. V 13,33 pecuniam zonis inclusam, idem in sacculis sehchil, -abursa chioth): a strictius: [] MLWAmarc. serm. 1,55 discissas senio byrsas qui tendit olentes dentibus inpressis, ... ille tribunus erit. MLWNivard. Ysengr. 6,224 lucelli si quid habet, -ębursę condat in ore suę. MLWArchipoeta 6,39 vir pie, qui nunquam -ambursam pro paupere nodas. MLWCarm. Bur. B 41,17,6 cardinales in fine lectionis cogunt -ambursam vomere (cf. MLWMenko chron. p. 541,42 licet ... laboraverint -asbursas Frisonum emungere). 42,15,3sq. o vos -eburse turgide, Romam veniatis: Rome viget physica -isbursis constipatis. MLWHist. de exp. Frid. imp. p. 25,6 ut sępenumero -ębursę plenę pecunia ... ab inventoribus circumferrentur. MLWal. per MLWprosop. (cf. MLWl. 7): MLWCarm. Bur. B 41,22,6 mater sterlingorum, sancta soror loculorum, quam nos B-am dicimus. b latius (saepe MLWi. q. arcaKasse): Carm. in Sim. 1,2,5,4 (MLWMG Lib. Lit. III p. 699) nullus sublimatur, nisi prius presulis -abursa repleatur (MLWsim. 1,1,2 [ibid. p. 697]). MLWChart. Stir. II 53 p. 91,11 eis ex -abursa sua ad lxxv marcas ... commodavit. MLWWolfger. itin. comput. 4 p. 28,11 ultra statutam elemosinam in -ambursam iiii solidos. MLWHeinr. Lett. chron. 10,15 p. 46,31 magis pro -eburse sue implecione quam iusticie Dei intuitu ... officium exercuerunt. MLWChart. ord. Teut. 132 p. 133,6 quod alius frater ... deberet portare -ambursam et expendere ea, que domui essent necessaria. MLWChart. civ. Hild. 168 denariorum defectus supplebitur de communi -abursa canonicorum. Christ. cal. Mog. 13 (MLWMGScript. XXV p. 245,11) dispersi sunt lapides sanctuarii ... in -asbursas furancium. MLWChart. Carniol. II 252 p. 200,14 de -abursa, si defecerint redditus prenotati, honeste ministretur. Const. II 444,14 de -abursa propria hoc expendat. MLWNicol. Biber. carm. 354 (ed. Th. Fischer. 1870) dicunt se bibere, sed -abursa, puto, vacat ere. 748 adhuc sua -abursa iuvatur. saepe. B de rebus naturalibus: 1 anat. MLWi. q. scrotumHodensack: MLWRichard. Angl. anat. II p. 81,25 osseon, id est -abursa testiculorum (MLWBrunus Long. chirurg. 2,10 p. 127D quando eminentia rupturae descendit ad -ambursam t. MLWWilh. Salic. chirurg. 1,44 p. 317E). MLWAlbert. M. animal. 1,461 extrinseca autem tunica eiusdem -aebursae fit de cute exteriori hominis. 2 bot. MLWi. q. capsellaHirtentäschel (Capsella Bursa pastoris Med., cf. MLWMarzell, Wb. dt. Pflanzennam. I. p. 788): MLWGloss. III 515,16 St.-S. dicunt sanguinariam esse -ambursam crispele pastoris vel hederich. MLWAlphita II p. 34,2 capsellula, herba sanguinaria, ... -abursa pastoris idem. Steinmann
4983 Zeichen · 303 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 9.–12. Jh.
    Altsächsisch
    bursast. F. (ō)?, sw. F. (n)?

    Köbler As. Wörterbuch

    bursa , st. F. (ō)?, sw. F. (n)? nhd. Börse (F.) (1), Beutel ne. purse (N.), bag (N.) ÜG.: lat. cassis GlP, saccellum Gl…

  2. 8.–11. Jh.
    Althochdeutsch
    bursa(st. sw.) f.

    Althochdeutsches Wörterbuch · +5 Parallelbelege

    bursa ( st. sw. ) f. , mhd. burse; mnd. burse, mnl. borse; vgl. nhd. börse; aus mlat. bursa. — Graff III, 206. pursa: no…

  3. 19./20. Jh.
    Konversationslex.
    Bursa

    Meyers Konv.-Lex. (1905–09)

    Bursa (v. griech. býrsa , »Fell« oder »Schlauch«, Burse ), im Mittelalter Säckel (Börse); dann Kasse zu gemeinsamem Unte…

  4. Latein
    bursaf.

    Mittellateinisches Wb. · +1 Parallelbeleg

    1. bursa , -ae f. (m. vel n.: MLW l. 47) ( βύρσα) MLW script. : pir- pirsa : MLW Gloss. III 696,28 St.-S. byr- byrsa : M…

  5. Spezial
    bursa

    Ladinisch-Deutsch (Mischí)

    bursa [būr·sa] f. (-ses) 1 Säckel m. , Beutel m . 2 ‹anat› Hodensack m. 3 ‹pop› Bengel m. , Fratz m . ◆ bursa dai sciold…

Verweisungsnetz

25 Knoten, 29 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 8 Wurzel 1 Kompositum 13 Sackgasse 3

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit bursa

14 Bildungen · 14 Erstglied · 0 Zweitglied · 0 Ableitungen

bursa‑ als Erstglied (14 von 14)

Bursa Fabricii

Meyers

Bursa Fabricii , Drüse an der Kloake der Vögel. Bursamucosa oder synovialis , Schleimbeutel (s. d.).

bursambacht

KöblerMnd

bur·s·ambacht

bursambacht , N. nhd. Börsenamt, Schatzamt E.: s. burse (1), ambacht (1) L.: MndHwb 1, 375 (bursamb[ach]t), Lü 70b (bursammecht)

bûrsame

Lexer

bur·same

bûrsame stf. bauernschaft Gr.w. 1,53. 99. 100. Mone z. 2,335.

Bursant

Idiotikon

bur·sant

Bursant Band 4, Spalte 1606 Bursant 4,1606

bursapastoris

GWB

bursa-pastoris ‘Thlaspi bursa-pastoris’ s Thlaspi Rose Unterberger R. U.

bursarius

MLW

bur·s·arius

1. * bursarius , -i m. MLW script. : bor- borsarius : MLW l. 50.59. adde MLW Chart. Tirol. 1299. -rzer- burzerius : MLW l. 59. adde MLW Char…

bursator

MLW

bursa·tor

* bursator , -oris m. confector bursarum — Taschner : MLW Chart. Meckl. 896 (a. 1260/72) Nycolaus -r bursator emit domum. Steinmann