lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

Blut I

nur Dial. · 1 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

RhWB
Anchors
1 in 1 Wb.
Sprachstufen
1 von 16
Verweise rein
3
Verweise raus
1

Eintrag · Rheinisches Wb.

Blut I

Bd. 1, Sp. 806
Blut I Rhfrk -ū- [uNahe -ū-, dann -ou-]; Merz -o·ŭ.-; durchweg n. Mos -ō:-; SNfrk -ō:-, –o·u.-, –ǫ·u.-; NBerg -ū·ə.-, –ō:-; Klevld -ū-; s. zur genaueren Begrenzung Blume; doch fehlt bei Bl. die Kürzung Sg. t. n.: wie nhd. 1. Bl. von Menschen u. Tieren, bes. wenn es schon ausserhalb des Körpers ist. a. Rut wie Bl.; du siehs us wie Melch on Bl.; e Mädche wie M. un Bl. Allg. Esu rut wie geschnedde Bl. MüEif. Geliwert Bl. geronnenes Bl.; gut Bl. gesundes Bl. Allg. Et Bl. kemmt bei einer Verwundung Mosfrk, Allg. Et Bl. kum him zum Munn un zur Noas eraus WEif, Allg. Ech schlohn der e glich ein, dat der et Bl. aus der Nas spritz! Ahrw-Remag, Allg. Bl. speie (spautze) bei Schwindsucht. De kann Bl. sehn hartherzig; Wucherer. Do kannsde Bl. schwetze Kobl. Wann mich ener gestoch hätt, ich hätt ke Bl. gen sagt einer, der sehr erschrocken war Hunsr. Enem et Bl. us (unger) de Nägel dann trecke (suge) ausnutzen Rip. He hät en gemolke (gesträch) bes op et Bl. dass. Allg. Den knipt se bös op et Bl. on kriegt doch gar necks gut Mörs. Die disbedere sich bis ufs Bl. Hunsr. Do kammer sich et Bl. em Leif erfriere Mosfrk. Der Mildtätige geft et Bl. von de Näəl raus Koch-Bertrich, — delts (teilt das) Bl. met em Wend. — Et Bl. stelle, bes. et Bl. bespreke Nfrk. — Et Bl. losse zur Ader lassen Gummb, Mettm (Bl. loten). He wess, wo er de Möcke et Bl. lösst er versteht, andere zu übervorteilen Gummb-Hombg. — b.α. Menstruation. Et hot mirem Bl. ze duhn; et hot sei Bl. verdorəb (verkält) Hunsr. Dem is et Bl. angang bei einer Schwangern Blutfluss; bei einer Wöchnerin Blutungen ebd. — β. Milzbrand beim Vieh LRip, uWupp. Et Veh hät et Bl.; de Koh es vam Bl. fotgestoche wuəde am Milzbrand eingegangen uWupp. Wann de Koh net friss, hät se et Bl.; de Schmed wiərd geholt on löt de Koh Oder. — γ. op et Bl. gonn nach dem Schweineschlachten versammeln sich die Nachbarn des Abends u. erhalten Tabak u. Schnaps, auch Bl. drenken genannt Geld. — 2. strafrechtlich von Totschlag, Mord. Heute etwa in folg. RA.: Den nömp alles, on wenn Bl. dran sett Mörs-Neuk; de nömt et, wenn Bl. dranen es Sol. — 3. als Sitz der Seele oder des Lebens gedacht. Ebbes met kaldem (ruhegem) Bl. duhn Rhfrk, Allg. Kalt Bl. un warm angedohn! Saarbr. Er hät hess (kalt) Bl. Rip, Allg. Do es mech et Bl. ruət gewoarde vor Schreck MülhRuhr. De hät mer de Gall en et Bl. gedrevve Köln. Dem fällt ene Dröpp Bl. va jen Hatz Aach. Ech han en Led, dat mech et Bl. te Water wöd Kref-Linn. Den kann ech öm Bl. net ausstohn Westerw. Et Bl. schüss em en de Kopp; et Bl. steht enem stell; dat hät büs Bl. gemach Rip. Allg.; dat sett quod Bl. af Nfrk. Got Bl. mache einem schmeicheln Köln. He künnt bei Bl. erholt sich; auch geschäftl. u. im Spiel Nfrk, NRip. Dat Bl. krüp, wo et nit gohn kann Meiderich. Dat es em Bl. van ene Jong herzensgut Geld-Leuth. — In en rasseg Perd sett Bl. drin Feuer Mörs-Baerl. — 4. Verwandtschaft, Familie. Dat stich em Bl. liegt in der Rasse Allg. Bl. drüg net betrügt nicht Allg. Er es mei Flesch on Bl. Rhfrk. Welsch Bl. deəht genge Dütsche got Aach, Monsch; Öcher Wengk on Lücker (Lütticher) Bl. deht kenem Jülicher got Aach. Bl. treckt lässt sich nicht verleugnen Nfrk. Bl. treckt, sät de Frau, du bütz (küsst) se et Kalf Nfrk, — sag de Bur, do kösste hej et K. dör en dören Heck Mörs-Rheinbg. — du hat hej sin Bruərsch Kalf an de Fott gebütz Mörs, — sät de Schnider, du gren he, wie se sin Get der Hals afschneden Kref-Osterath, — sät de Mann, du gof he sinen Oss en Dük (Kuss) Heinsb, — sät de Kuh, do goəf se et Kolf en Möngke Kemp-SPeter. Bl., dat tüht, sät Puət, du holp he de Get van et Dak Geld-Leuth. Bl. on Geld deckt alle Schold Sieg-Sieglar. De freit mehr an't Gut wie an't Bl. Geldheirat Mörs. — 5. Person, Mensch, in Wend. E fresch Bl. junger, kräftiger M.; jongk Bl. lustiges, junges Volk. Jonges Bl. versauf dei Got, noher sorg de Gemein für Brut Sinzig. — 6. Saft der Bäume, Pflanzen Verbr.
3930 Zeichen · 164 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. modern
    Dialekt
    Blut I

    Rheinisches Wb.

    Blut I Rhfrk -ū- [uNahe -ū-, dann -ou- ]; Merz -o·ŭ.- ; durchweg n. Mos -ō:- ; SNfrk -ō:-, –o·u.-, –ǫ·u.- ; NBerg -ū·ə.-…

Verweisungsnetz

4 Knoten, 4 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 1 Kompositum 3

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit bluti

15 Bildungen · 15 Erstglied · 0 Zweitglied · 0 Ableitungen

bluti‑ als Erstglied (15 von 15)

blutig

FWB

1. ›mit Blut befleckt, voll Blut, blutend‹; 2. ›blutvergießend, grausam‹; 3. ›groß, stark‹.

Blutige Hand nimmt kein Erbe

Meyers

Blutige Hand nimmt kein Erbe (mag kein Erbgut empfahen), altes deutsches Rechtssprichwort, bedeutend: wer den Tod des Erblassers, mit oder o…

blutigel

DWB

blut·igel

blutigel , m. hirudo für blutegel: blutigel, die sich gerne von dem mästen, was unser einem abgeschröpft wird. Fr. Müller 1, 275 ; schaue nu…

blutigellich

DWB

blutig·ellich

blutigellich , in weise der blutigel: unkraut, das den wurzeln blutigelig ( so ) leben entzog. Hippel 7, 136 .

Blutiger

Wander

Blutiger Den Blutigen scheut, den Milchigen beleckt jeder. ( Lit. )

Blutiggeröthet

Campe

◬ Blutiggeröthet , adj. u. adv. so viel als blutroth, roth wie Blut. — — — Die sinkende Rechte Hielt arbeitend das flammende Schwert und im …

blutigkeit

DWB

blutig·keit

blutigkeit , f. immanis saevitia: also das aller krieg und bluotigkeit wird durchs fewer verzert werden. kriegsb. des friedens 16.

Blutigroth

Campe

blutig·roth

○ Blutigroth , adj. u. adv. roth wie Blut. Und aus den Wolken, blutigroth Hängt der Herrgott den Kriegsmantel 'runter. Schiller.

blutigtrübe

GWB

blutig·truebe

blutig-trübe Zusammenschreibung 15 2 ,77 wohl iSv Blutvergießen verheißend u düster [ Helena üb Phorkyas: ] Gebietrisch mir den Weg vertrete…

blutisch

DWB

blut·isch

blutisch , blutähnlich: welche sulphura steinisch, welche plantisch, und welche blutisch oder den lebenden thieren verwandt seind. Thurneiss…

Blut ist dicker als Wasser

Meyers

»Blut ist dicker als Wasser« , in fast allen europäischen Sprachen vorhandenes Sprichwort, im italienischen, russischen etc. in der Form »Bl…

Zitieren als…
APA
Cotta, M. (2026). „bluti". In lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern. Abgerufen am 17. May 2026, von https://lautwandel.de/lemma/bluti/rhwb?formid=B05132
MLA
Cotta, Marcel. „bluti". lautwandel.de, 2026, https://lautwandel.de/lemma/bluti/rhwb?formid=B05132. Abgerufen 17. May 2026.
Chicago
Cotta, Marcel. „bluti". lautwandel.de. Zugegriffen 17. May 2026. https://lautwandel.de/lemma/bluti/rhwb?formid=B05132.
BibTeX
@misc{lautwandel_bluti_2026,
  author       = {Cotta, Marcel},
  title        = {„bluti"},
  year         = {2026},
  howpublished = {lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern},
  url          = {https://lautwandel.de/lemma/bluti/rhwb?formid=B05132},
  urldate      = {2026-05-17},
}