arena

arena (ha-), -ae f. aer(i)-: p. 924,25.49. MLWplur. sensu MLWsing.: p. 924,19.31sq.43. [ex corruptione: MLWMappae Clavic. 193 gauzo -a est. cf. MLWCompos. Luc. H 19 gauto erba est.] I de specie terrae: A proprie MLWi. q. sabulum — Sand (cf. MLWGloss. III 212,37 St.-S. h-a griez. 369,4 -aarena sant. MLWal.): 1 gener.: MLWDyasc. p. 32^b -aarena maris. MLWHildeg. phys. 4,16 p. 1260^B achates de quadam -aarena aquae nascitur. MLWCaes. Heist. mirac. II 2,17 p. 97,10 infirmus ... eras, quando in -aarena te baptizavimus. MLWAlbert. M. veget. 4,31 totus locus factus est -aarena (p. 823^b,40 ψάμμος). MLWal. 2 spec.: a de proprietatibus: α de granorum innumer abilitate: MLWAldh. ad Acirc. 73,7 his (milibus viventium) neque ... sidera sperae fluctivagi ponti nec compensantur h-ae. MLWPoeta Saxo 5,412 turba ... amplior est numero quam sit h-a maris. MLWal. β de levitate, instabilitate: MLWWaltharius 384 Aeolicis turbatur -aarena procellis. in imag.: MLWLiutg. Greg. 7 super fluidam h-am humani consilii. MLWalleg.: MLWHraban. univ. 17,3 p. 463^A -aarena ... mystice significat instabilitatem hominum ... vel infertilitatem Iudaici populi. b de materia: α glarea aurifera — Goldsand: MLWDipl. Arnulfi 163 p. 250,7 (interp. MLWs. X.) aurifices ... fluminum h-is ... utantur. MLWTheoph. sched. 3,49 fodiuntur -aearenae ... effluentibusque -isarenis remanet aurum. MLWal. β terrae species ad vitrum faciendum apta — ein Glassand: MLWCompos. Luc. C 17 coctio vetri: ... nascitur ... in partibus Italie in montibus ista -aarena, est autem et petra, habet colorem vitri, subnicra. G 19. γ pulvis Puteolanus — Puzzolanerde: MLWInnoc. IV. registr. B 208,10 p. 179,10 lapides, -amarenam, que Puteolana vocatur, cementum. MLWibid. MLWal. (v. MLWind.). c de usu: α archit.: MLWLiber diurn. 28 p. 20,8 te ... basilicam non de lateribus, sed de calce atque h-a instruxisse commemorat ruina (MLWGesta Font. 17 p. 54,37 muri de MLWc. ... viscoso -aquearenaque rufa et fossili ... constructi sunt). MLWAnnal. Ianuens. I p. 51,6 cives petras et -amarenam ad murum ... trahere non cessantes. MLWal. β techn. et alch.: MLWMappae Clavic.30 minium et h-am montanam, auri limaturam ... teris et coquis. 281 -aarena citrina. MLWIoh. sacerd. 12 -amarenam candidissimam. MLWal. per MLWcompar.: MLWMappae Clavic. 35 tere in mortario ..., et cum tibi apparuerit ut -aarena trita MLWeqs. in nomine ficticio: MLWTurba phil. 21 p. 131,18 accipite album mundum ... eoque -amarenam imbuite, quae facta est ex lapide septies imbuto. Morien. Rom. p. 518^b,37 stannum, quod alio ... nomine -aarena nuncupatur. MLWal. γ medic.: MLWTract. de chirurg. 1163 post abstractionem aquae hydropici desiccativis et -isarenis utatur calidis medicus. B translate: 1 renum vel urinae granula — Nieren, Harngrieß: MLWAesculapius 22 p. 37,1 cum -isarenis e vesica egreditur lotium. MLWEkkeh. IV. bened. II 215 sed non millenas renibus operentur -asarenas allia (MLWConstant. Afric. theor. 9,37 p. 49a^r passiones in r. sunt -aarena, lapis MLWeqs. MLWal.). MLWMaurus urin. II p. 6,27 sedimentum, resolutio, -aarena ... et aliud quodlibet apparens in urinis (MLWWalth. Agil. med. 105 p. 195,33 urina [] ruffa ... cum h-a rubea. MLWAlbert. M. veget. 6,87). 2 copia (ex multis rebus composita) — (aus vielen Einzeldingen bestehende) Masse: a spectat ad partium multitudinem: MLWEkkeh. IV. bened. I 16,114 crinibus innumeris nullatur -aarena (gloss.: multitudo criminum) pudoris Magdalenae peccatricis. b spectat ad partium exiguitatem: MLWStatut. ord. Teut. p. 78,7 cavendum ... est, cum vitamus grandia, ne obruamur -aarena (Chart. epist. Hild. II 583). II de locis: A campus arenosus — Sandfläche: 1 strictius: MLWTrad. Weiss. 125 p. 122,6 (a. 788) illam h-am, quod ad ipsa (hoba) aspicit. MLWTrad. Scheftl. 480 vineam ... et quandam incultam h-am. MLWal. MLWnom. propr.: MLWChart. Udalr. August. I 7 (a. 1156) in suburbio, quod vocatur H-a ([‘Gries’]. MLWAnnal. August. II MLWa. 1279). MLWTrad. Scheftl. 134 Hartwich de A-a (‘Sand’). MLWal. (v. MLWind.). MLWChart. Const. 10 (ed. K. Beyerle, Konstanzer Grundeigentumsurkunden. 1902. p. 16,16) Heinricus in H-a. MLWChart. civ. Erf. 235 Theodericus de A-a. MLWal. 2 latius MLWi. q. solum — Erdboden: MLWGesta Camer. 1,103 p. 443,51 castrum ... coaequavit -isarenis episcopus. B de locis aquosis: 1 litus, ripa — Strand, Ufer: MLWDipl. Otton. III. 54 p. 459,21 ripam Padi fluminis ... sive -amarenam. MLWEkkeh. IV. pict. Sangall. 28 maris illius ... perspaciantur sancti -amarenam. MLWChart. Burgenl. 89 p. 60,32 super Danubium in fine -earene episcopi. MLWArnold. Saxo fin. 2,7 p. 63,18 piscis abaerem, quod parit, quando flat ventus ab aerena (cf. p. 568^b,25 αἰγιαλοῖς). MLWal. in imag.: MLWWalth. Spir. Christoph. II 5,137 qui se placidę hospicio prohibebat -ęarenę (cf. Verg. Aen. 1,540). 2 ora — Küste (ngebiet): MLWErmold. Ludow. 3,363 iam, Murmane, tuae passim peragrantur h-ae. 3 alveus sabulosus — sandiges Flußbett: MLWCarm. Walahfr. app. 1,7 dum Ligeris bibulas transcendis missus h-as. MLWWalth. Spir. Christoph. II 2,100 siccas reflui Iordanis -asarenas (cf. Sedul. carm. pasch. 2,163). 4 syrtis — Sandbank: MLWChart. Hamb. 514 p. 441,3 (a. 1238) si ... burgenses ... cum navibus suis in -aarena resederint. C de theatro, circo MLWi. q. locus certaminis — Kampfplatz, Arena: 1 strictius: MLWWalth. Spir. Christoph. II 1,38 madidas servat gladiator -asarenas. MLWInvent. Matth. 17 p. 452^F qui cum praevalido antagonista ... in -amarenam duelli causa descendit (MLWsyn. palaestram). MLWfort. de ipso certamine (in imag.): MLWPass. Petri et Pauli 97 hinc Deus assistit spectator huius -aearenae. 2 latius MLWi. q. amphitheatrum — Amphitheater: MLWChron. Fred. 2,60 p. 84,9 Treverici ... in -amarenam huius civitates, quem munierant, liberati sunt (cf. MLWIulian. Tolet. Wamb. 18 intra -asarenas, quae validiori muro ... cingebantur, se muniendos includunt cives Nemausenses). MLWErchemb. Cas. hist. 44 in termis iuxta -amarenam (MLWsyn. colossum) Capuae. 74 prefectus h-arum. MLWRather. coni. 14 p. 542^A in circum, quod -aarena dicitur, ... urbis Veronae (cf. MLWAnnal. Altah. MLWa. 1041 p. 28,36 ad aedificium, quod vocatur Aerina). MLWDipl. Heinr. IV. 414 p. 552,30 -amarenam quoque cum satyro, cum famulis et famulabus ... ęcclesię Pataviensi ... confirmamus. MLWal. Heßler