Eintrag · Deutsches Rechtswörterbuch
temporal
temporal, temporell, adj.
-
na de weerlijcke rechten wel mach intervenïeren een procureur, als men ageert tot penen van relegacien, dats tot temporalen ban die nyet ewich en is1496 CoutBrab. II 2 S. 61 Textarchiv: CoutBrab. II 2 S. 61
-
een aenlegger ... suldij besien oft die actie temporel is oft ewich, want is die temporel, ende den tijt binnen denwelcken men schuldich hadde geweest deselve actie inne te setten overleden is, zoe zuldij weten dat hij dairmede tegen u nyet met effecte en sal connen gevoirderen noch gewijnnen1496 CoutBrab. II 2 S. 57 Textarchiv: CoutBrab. II 2 S. 57
-
vrsachen, welche temporal vnnd auff ein vngluͤcklichen zustandt eingefallenRAbsch. 1566 Art. 154 Volltext (und Faksimile)
-
soll der coadjutor verrichtungen vornehmen, die bey bloßer abwesenheit oder temporeller verhinderung des vorgesetzten gewissen mitgliedern des capitels vermöge ihres amts zukommen: so wird zu deren uebertragung der consens des capitels erfordert1794 PreußALR. II 11 § 1020
-
men en mach niet appelleren van den keyser aen den pauws in temporalen saken1496 CoutBrab. II 2 S. 136 Textarchiv: CoutBrab. II 2 S. 136
-
van fayten die bij ennige prelaten oft geestelijcken persoonen gedaen wordden tegen die sauvegardie oft tegen die meynmisse, dwelc men heet tegen dleggen ter tafelen van den prince, gedaen met zijnen oepenen mandementen, dairaf en sal men die geestelijcke persoonen niet remitteren tot den geestelijcken gerichte, mair men salze bedwijngen bij aenveerdingen van hueren temporellen goeden, om te antwoirden voir den prince ende voir zijnen raidt1496 CoutBrab. II 2 S. 207 Textarchiv: CoutBrab. II 2 S. 207
-
so wie ... conspireert jeghen de officiers of gouverneurs ... om die doot te slaene, die commicteert insghelycx crim de lese majeste temporele, ende werdt ghesleept, onthooft ende ghequarteleert als verradere1515/16 Wielant,InstrCrim. 187 Volltext
Temporal, n.
im kirchl. Vermögensrecht: dem Inhaber eines kirchl. Amtes zustehende weltliche Rechte und Güter; iU. zu geistlichen Befugnissen, Spiritualien
-
eest dat een geestelijcke persoen yet doet tegen dat arrest, beslach oft maynmise van den prince, ... zoe salse den raidt condempneren dat huer temporael sal in sprincen handen genomen wordden1496 CoutBrab. II 2 S. 207 Textarchiv: CoutBrab. II 2 S. 207
-
als een priester of clerc betrocken es up infractie van saulfvegardebrake of andere ghepriveligierde saken, die en ... sal verantwoirden ende betalen de boeten by executien up zyn temporel, updat hy eenich heeft, of daer neen, zo sal hy ghelevert zyn den ordinaris metten voirscreven laste1510 Wielant,InstrCrim. 63 Volltext
-
eß gebühret auch einen lehenherrn denjenigen priester welchen die lehenspfarr oder stüft auf seine praesentation von dem ordinario verlichen worden die temporalia und einkhomben solcher pfarr oder stüft bei desen installation zu ubergeben1654 NÖLO. V 2, 1 § 15
-
diß alles, so viel die installation und ubergab der temporalien betrifft, ist allein zuverstehen, wo neben dem lehens-herrn kein absonderlicher vogt-herr vorhanden1679 TractIurIncorp. I 15 Faksimile